Con gái tôi từng làm thêm trong một cửa hàng quần áo. Cho dù con bé có cố gắng khen ngợi và mời chào khách hàng đến đâu thì công việc kinh doanh vẫn chẳng dễ dàng hơn chút nào.
Thật ra nếu một khách hàng bước vào cửa hàng quần áo, điều này cũng đâu có nghĩa họ sẽ mua sản phẩm cho chúng ta. Nhưng xét cho cùng, những cửa hàng ăn uống như chúng tôi quả thật là may mắn. Bởi vì một khi khách hàng đã bước vào quán, chắc chắn họ sẽ “mua” sản phẩm của chúng tôi. Khách hàng muốn ăn uống nên họ mới đến quán ăn. Cho nên tôi thực sự không thể hiểu tại sao, một cửa hàng ăn uống mà lại không bán được đồ ăn.
Trước đây tôi có đến một cửa hàng quen, ở đó người chủ lúc nào cũng cho đậy vung nồi oden lại. Khi tôi hỏi “Tại sao lại làm thế?”, câu trả lời được đưa ra là vì món này không bán được mấy nên quán cũng không cho sẵn nhiều đồ vào trong nồi. Nhìn trông nồi oden đó cũng không được bắt mắt lắm, vậy nên quán phải đậy vung lại. Quả thật khi tôi mở vung ra xem thử, thì thấy trong nồi lèo tèo đồ đến mức tôi chỉ muốn hỏi, “Đồ ăn đâu hết rồi vậy?”
Thật đúng là kì lạ! Từ trước đến nay, nói đến món oden là người ta hình dung ra ngay một nồi oden nóng hổi đầy ắp đồ. Nồi đó phải đặt ở những chỗ bắt mắt nhất, để ai ai cũng có thể nhìn ngay thấy, và chỉ muốn nhanh nhanh chóng chóng được thưởng thức. Đáng nhẽ đây phải là “vũ khí” tuyệt nhất trong kinh doanh mới đúng. Nhưng quán này lại đậy nắp vung, họ không cho khách hàng nhìn thấy thì chẳng khác nào từ bỏ luôn cả việc buôn bán. Nếu không thể cho nhiều loại nhân vào trong nồi oden, thì quán có thể cho đá vào dưới đáy nồi để nâng đáy nồi lên. Để cho dù lượng đồ ăn trong nồi có ít đi chăng nữa, khách hàng vẫn có thể nhìn thấy nhiều loại nhân đầy ắp trong nồi và trào dâng cảm giác thèm ăn.
Nếu bạn thực sự muốn bán món có nguyên liệu phong phú như oden, vậy sao bạn không thử cách này: Ngoài thực đơn để ở chỗ ngồi của khách hàng, bạn có thể chuẩn bị tờ phiếu gọi món dành riêng cho món oden thôi. Lên danh sách những loại nhân oden với mức giá khoảng 150 yênloại để khách hàng điền số lượng mình cần. Sau đó, ở cuối danh sách, bạn hãy viết sẵn ô lựa chọn tổng hợp, chắc chắn lượng bán ra sẽ thay đổi đáng kể.
Khi một cửa hàng của tôi nhét chung phiếu gọi món oden cùng thực đơn gợi ý của quán vào chiếc cốc để ở chỗ ngồi của khách thì đột nhiên, món củ cải trắng ninh trong nồi oden đã được bán tận 20 suất chỉ trong một tối. Hơn nữa, khách hàng hiếm khi gọi một loại oden rồi dừng, họ thường sẽ có suy nghĩ “Hay là gọi suất thập cẩm nhỉ?”
Tôi nghĩ “bán hàng” chính là những việc như thế này đây.
Ở cửa hàng trước kia, khi mang khăn ướt ra cho khách, nhân viên quán tôi nhất định sẽ giới thiệu với khách hàng:
- Cửa hàng có món oden ngon lắm ạ!
Khách hàng là những người luôn mong chờ nhân viên của quán sẽ giới thiệu, tư vấn món ăn cho mình
Một bạn nữ 19 tuổi làm bán thời gian ở chỗ tôi vừa đưa khăn ướt cho khách vừa giới thiệu cho khách nguyên liệu theo mùa của quán.
- Hiện giờ quán có mực đom đóm ngon lắm đấy ạ!
Như thế 100% khách hàng sẽ gọi món đó. Ngoài lúc đem khăn ướt cho khách, chúng ta cũng đâu còn cơ hội nào để quán có thể tự nhiên trò chuyện với khách hàng nữa đúng không? Nếu quán không tận dụng cơ hội đấy thì thật là nực cười.
Một khi khách hàng đã tập trung nhìn vào thực đơn, dù nhân viên có cố bắt chuyện đi chăng nữa, mọi chuyện cũng rất khó thay đổi.
Với một quán nhậu, chỉ cần ta có thể giới thiệu với khách hàng món nào ngon trong ngày hôm đó là được, nên quán cũng không cần phải có đủ tất cả các loại cá cho món sashimi trong thực đơn cố định. Có thể bạn nghĩ rằng khách hàng càng có nhiều lựa chọn thì càng đắt hàng. Nhưng làm như thế cũng không có nghĩa bạn sẽ bán được tất cả các loại cá. Nên thay vì làm như thế, ta hãy tập trung vào món thực sự ngon trong ngày hôm đó và giới thiệu cho khách:
- Cá cam hôm nay thực tuyệt vời đấy ạ! Quý khách nhất định phải dùng thử đấy nhé!
Như thế khách hàng sẽ cảm thấy muốn ăn thử hơn.
Ngay ở những nhà hàng sushi, thay vì để khách hàng phải phân vân “Hôm nay ăn món gì nhỉ?”, người chủ cũng nên chủ động giới thiệu:
- Hôm nay quán có ngao, sò rất ngon!
Khi được giới thiệu như thì chắc chẳng có ai lại không gọi món được giới thiệu đâu nhỉ.
Chẳng phải khi chúng ta được cửa hàng thuỷ hải sản quảng cáo rằng, “Hôm nay cửa hàng vừa nhập hến ngon lắm!”, chúng ta đều quyết định mua chúng hay sao.
Nói chung, tôi không thể nào tin nổi người ta lại hỏi “Hôm nay quý khách muốn dùng gì?” khi khách hàng bước vào quán nhậu cả. Bởi vì, chắc chắn quán phải có món ăn đủ nổi bật để cảm thấy tự tin giới thiệu cho khách chứ!
Một cửa hàng của tôi từng quyết định bán món xíu mại, nhưng có một chuyện là sau khi nhận đơn đặt món thì cửa hàng trưởng ở đó mới đem đồ đi hấp. Thật khó hiểu! Nếu đã là món ăn đại diện cho bộ mặt của quán, món đấy phải được hấp sẵn thật nhiều. Khi khách hàng đến, nhân viên có thể lập tức mở nắp xửng hấp và hỏi “Quý khách ăn mấy chiếc ạ?” được luôn ấy chứ.
Nếu làm thế thì dù quán có hấp sẵn bao nhiêu chiếc cũng sẽ chẳng mấy chốc mà bán hết sạch. Ở dãy phố người Hoa, khu vực Yokohama, chẳng phải chính những xửng hấp khổng lồ đang bốc hơi nóng nghi ngút mới là thứ khiến chúng ta cảm thấy muốn mua xíu mại, đúng không nào?
Vậy mà bạn lại nói, “Hãy đợi 10 phút chờ bánh chín nhé!” Nói thật là, sẽ chẳng còn ai muốn mua khi nghe thấy câu đấy.
Dù bạn kinh hoanh lĩnh vực gì, việc hỏi khách hàng “Quý khách mua/ dùng gì thế?” là một câu cấm kị. Thay vào đó, hãy chủ động giới thiệu cho khách hàng sản phẩm nổi bật của quán. Tôi cho rằng phải đến 80% lượng khách hàng sẽ mua sản phẩm mà cửa hàng giới thiệu với họ