“Dương Triết, kỳ thi cuối kỳ lần này em thi khá tốt, điều này cho thấy em cũng có thiên phú về mặt văn học. Nhưng mà, có phải em quá chú trọng vào sách giáo khoa rồi không? Hầu như mọi đáp án của em đều là sự sao chép từ sách giáo khoa, không có một chút tư duy của riêng mình ở trong đó. Cho dù là trả lời câu hỏi đòi hỏi tư duy sáng tạo của tôi đi nữa, em cũng chỉ máy móc rập khuôn những lời lẽ trong sách, gượng ép trâu đầu nọ cắm sừng dê kia.”

La Duệ đúng như tên gọi, cho dù tuổi đã cao, cách nói chuyện lại tràn ngập khí thế sắc bén, không hề nể nang Dương Triết chút tình mặt nào.

Dương Triết nhất thời không biết nên nói gì cho phải.

La Duệ thở dài một tiếng.

Trương Chiêu Toàn thấy bầu không khí giữa hai người vô cùng căng thẳng, vội vàng ở bên cạnh giảng hòa: “Lời Giáo sư La nói rất đúng, Dương Triết, em không thể học vẹt được đâu! Chi bằng thế này, kỳ thực câu hỏi này tôi cũng không đáp nổi, chi bằng Giáo sư La giảng cho chúng ta nghe một chút, để tôi cũng được nghe một bài giảng, thế nào?”

La Duệ khẽ gật đầu: “Được, vậy, chúng ta đổi chỗ khác để nói chuyện.”

Ba người ngồi xuống băng ghế dài ở đại sảnh tầng một, La Duệ ngồi một bên, Trương Chiêu Toàn dẫn Dương Triết ngồi bên kia.

“Dương Triết, em đã đọc «Dã Thảo» chưa?”

Dương Triết gật đầu: “Đã đọc rồi ạ.”

“Vậy thì tốt. Trước tiên hãy nói về «Lữ khách». Trong Lữ khách có ba nhân vật, một ông lão, một cô bé, một người trung niên, người trung niên chính là lữ khách.”

“Lữ khách hỏi: Phía trước con đường có cái gì? Cô bé chưa từng trải qua, cho nên cô bé trả lời, có hoa tươi. Mà ông lão đã trải qua rồi, cho nên ông trả lời: Phía trước con đường chỉ có—— ‘mồ mả’. Tận cùng của mọi con đường đều chỉ có mồ mả mà thôi, điều này thể hiện điều gì của Lỗ Tấn?”

La Duệ dừng lại, ánh mắt đầy trí tuệ nhìn Dương Triết.

“……Sự giác ngộ về cái chết ạ?” Dương Triết dò dẫm trả lời.

“Đáp thế này cũng được, nhưng nói chính xác hơn, điều này thể hiện ‘sự tuyệt vọng’ của Lỗ Tấn! Cuộc đời vốn dĩ là tuyệt vọng. Thế nhưng, cho dù đã biết tận cùng của con đường chỉ có mồ mả, lữ khách vẫn tiếp tục tiến về phía trước, điều này thể hiện cái gì?——Thể hiện sự phản kháng của Lỗ Tấn đối với sự tuyệt vọng, đây chính là theo đuổi trong cuộc đời Lỗ Tấn.”

“Lúc lữ khách muốn tiếp tục đi về phía trước, cô bé nhìn thấy giày của ông đã rách tả tơi, chân cũng bị thương, liền đưa cho ông một miếng vải để băng bó vết thương, thế nhưng, lữ khách đã từ chối, em có biết tại sao ông lại từ chối không?”

“Bởi vì Lỗ Tấn là một chiến sĩ ạ?”

“Không, điều này không liên quan gì đến chiến sĩ cả.” Mặc dù La Duệ phủ nhận lời của Dương Triết, nhưng vẫn ân cần giải thích, “Em thử nghĩ xem, miếng vải được quấn trên chân, nếu tiếp tục đi về phía trước, chuyện gì sẽ xảy ra? Miếng vải cũng sẽ rách! Trước đó giày còn có thể mài rách, chân còn có thể đi rách, miếng vải sao có thể mãi không rách được chứ? Miếng vải này, chính là tượng trưng cho sự ấm áp tình người. Con người sống trên đời, luôn có người thân, bạn bè ban cho em sự ấm áp, thế nhưng lữ khách lại từ chối sự ấm áp đó, tại sao? Bởi vì sự ấm áp sẽ cản trở tiến bước. Chân quấn vải, tuy là không đau nữa, nhưng khi ông ta quấn vải đi đến phía trước, miếng vải tượng trưng cho sự ấm áp cũng bị hiện thực mài mòn mất, ông ta sẽ lại cảm nhận được cơn đau, sẽ theo bản năng mà muốn quay đầu lại, đi tìm miếng vải, để sự ấm áp lại một lần nữa làm tê liệt bản thân. Điều này có nghĩa là gì? Có nghĩa là sự lùi bước và bỏ cuộc! Cho nên Lỗ Tấn đã từ chối sự ấm áp.”

“Chúng ta hãy cùng nhìn lại «Ngọn lửa chết», Ngọn lửa chết kể về cái gì?”

Câu này thì Dương Triết biết, cậu hơi nhớ lại một chút, đáp: “Là trong thung lũng lạnh giá có một đoàn ngọn lửa chết, một người qua đường nói, tôi đưa anh ra ngoài nhé. Ngọn lửa chết nói, nhưng nếu tôi bị đưa ra ngoài, sẽ cháy rụi mất. Người qua đường nói vậy tôi vẫn không đưa anh đi nữa. Ngọn lửa chết nói, không, nếu tôi tiếp tục ở trong thung lũng này, sẽ bị đông cứng đến tắt ngấm, anh vẫn nên mang tôi đi đi.”

“Đáp đúng lắm! Vậy điều này lại thể hiện quan niệm gì của Lỗ Tấn? Kỳ thực điều này có sự liên kết nhất mạch với «Lữ khách», Lỗ Tấn muốn làm việc thực tế, muốn phát huy tác dụng, thà rằng cháy rụi bản thân, chính là một loại tinh thần như vậy.”

Nói đoạn, La Duệ lộ ra chút ít vẻ hoài niệm, cảm thán nói: “Năm xưa Tiền Lý Quần từng đi tìm thầy của ông là Vương Dao. Vương Dao tuổi đã cao, Tiền Lý Quần liền nói với ông rằng, Thầy Vương, sau này thầy không cần làm học vấn nữa đâu, để chúng tôi làm là được rồi. Vương Dao nói: Thế chẳng phải tôi ngồi chờ chết sao? Tiền Lý Quần nói, vậy ngài tiếp tục làm nhé? Vương Dao nói: Vậy thì tôi sẽ giãy giụa hết sức mình. Không chịu ngồi chờ chết, mà đi giãy giụa hết sức mình, điều này cũng có sự liên kết nhất mạch với tinh thần của Lỗ Tấn.”

“Lại nhìn «Người chiến sĩ như thế». Em còn nhớ nội dung của bài này không?”

Kỳ thực ấn tượng của Dương Triết đối với bài này đã không còn sâu sắc nữa, cậu vắt óc hồi tưởng lại một chút, thế nhưng vẫn chỉ có một ấn tượng mơ hồ, thế nào cũng không nhớ rõ được nội dung cụ thể.

Đúng lúc cậu muốn thừa nhận mình không nhớ rõ nữa.

Cố gắng hồi tưởng liên tục trong đại não, dường như trong khoảnh khắc đã xuyên thủng thứ gì đó, một chuỗi thông tin vô cùng sống động rõ ràng chảy ào vào trong đầu.

Cậu vậy mà lại tái hiện lại được toàn văn «Người chiến sĩ như thế» trong ý thức của mình!

“Chiến sĩ đi trong trận đồ vô vật, súng của hắn là chĩa vào kẻ địch, thế nhưng hắn hoàn toàn không tìm thấy kẻ địch, tất cả mọi người đều gật đầu chào hỏi hắn, dùng cái gật đầu làm vũ khí giết người không thấy máu, hắn không có mục tiêu, nhưng hắn vẫn giơ cao ngọn lao phóng tới……”

Dương Triết dùng lời lẽ của chính mình khái quát lại một lượt.

La Duệ cuối cùng cũng cười.

“Là thế này, Dương Triết, em rất quen thuộc với các tác phẩm, sinh viên đại học bình thường thường không nhớ bài này. Em còn nhớ tập tạp văn đầu tiên của Lỗ Tấn là gì không? Là «Hò hét», vậy tập thứ hai thì sao?”

“«Bàng hoàng» ạ.”

“Đúng! Thế nhưng em có biết tại sao ông ấy lại bàng hoàng không? Bởi vì, lúc đầu, ông muốn hò hét, ông cho rằng kẻ địch của mình là giai cấp thống trị, còn đồng đội của ông là quần chúng nhân dân, ông đang ở trong một tập thể lớn để chống lại một nhúm giai cấp thống trị kia. Nhưng khi ông thực sự đánh thức con người ta dậy, ông lại phát hiện ra, những kẻ đó chẳng qua chỉ là bọn tầm thường vô tri, bọn chúng căn bản không muốn phản kháng, ngược lại còn muốn quay sang cắn ngược lại. Thế là ông không còn ở trong một tập thể lớn nữa, mặt đối lập của ông không chỉ có giai cấp thống trị, mà còn có cả bọn quần chúng tầm thường. Cho nên ông đã bàng hoàng.”

“Trong «Bàng hoàng» có một bài thơ: ‘Tịch mịch tân văn uyển, bình an cựu chiến trường, lưỡng gian dư nhất tốt, hà kích độc bàng hoàng’ (Vườn văn mới quạnh quẽ, chiến trường xưa bình yên, giữa trời đất còn sót lại một tên tốt, vác kích một mình bàng hoàng). Tân văn uyển, cựu chiến trường, chính là Tả Liên và văn nhân phe cũ, Lỗ Tấn phát hiện ra, dù ông có ở phe tả hay phe hữu đi nữa, thì đều không giống họ, ông không có đồng chí, ông rất cô độc.”

“Chúng ta hãy nhìn lại «Người chiến sĩ như thế», đây cũng là một người chiến sĩ cô độc, khẩu súng trong tay chiến sĩ là dùng để chiến đấu, thế nhưng hắn thậm chí còn chẳng tìm thấy kẻ địch, lại phải chịu sự hãm hại ngầm. Kỳ thực trong cuộc sống hiện thực chẳng phải cũng như vậy sao, ngoài mặt thì từng người cười nói hớn hở, sau lưng lại có kẻ hãm hại em. Nhưng Lỗ Tấn lại không hề từ bỏ chiến đấu, ông vẫn phóng ngọn lao về phía trận đồ vô vật, cho dù già đi, cái chết có đến, ông cũng không hề từ bỏ.”

“Đây chính là Lỗ Tấn. Dương Triết này, khi em đọc sách, không thể chỉ vì để thi cử, mà coi văn học là một loại kiến thức đơn thuần để học. Em phải đọc nhiều nguyên tác, dùng tâm để cảm nhận tâm hồn của nhà văn, dùng trải nghiệm nhân sinh của chính mình để lĩnh hội tác phẩm, như vậy, mới có thể thu được học thức chân chính. Về nhà đọc sách cho thật tốt vào.”

“Cứ giảng đến đây thôi nhé, thầy Trương, tôi đi trước đây.”

La Duệ chào Trương Chiêu Toàn một tiếng, đứng dậy, chuẩn bị rời đi.

“Đợi đã, Giáo sư La, em muốn hỏi ngài một câu hỏi.”

Dương Triết đột nhiên lên tiếng gọi La Duệ lại.

La Duệ dừng bước.

“Em muốn hỏi ngài, nếu em muốn trong vòng một năm mà đăng được một bài luận văn tạp chí C, có cách nào có thể nhanh nhất có thể không?”

---❊ ❖ ❊---

Gặp phải nội dung chuyên ngành xã hội nhân văn, chúng ta đừng sợ, hãy dũng cảm đối mặt với nó, Ô-li-gô (Oled/Fighting)!

Viết chương này một phần là vì cốt truyện phía sau sẽ dùng đến, phần thứ hai là để khắc họa nhân vật, phần thứ ba là, truyện học bá khoa học tự nhiên có thể viết nguyên một chương luận văn chuyên ngành, chúng ta cũng có thể chứ.

Đọc chương này có thể kết hợp với nguyên tác «Dã Thảo» của Lỗ Tấn. Rất ngắn thôi, dù sao cũng là thơ tản văn mà.

Thêm nữa: Sau khi cốt truyện chính bắt đầu, sẽ không còn những nội dung học thuật đoạn dài thế này nữa.

Và, những nội dung trên hoàn toàn có thể yên tâm dùng làm kiến thức chuyên ngành xã hội nhân văn để học tập, tôi lấy trình độ chuyên ngành của mình ra bảo đảm, đoạn nội dung này là tôi đi tham vấn trước, sau đó một học giả có trình độ cao hơn tôi rất nhiều (giáo sư bậc hai) đã khẩu truyền cho tôi, tôi chỉ ghi chép lại mà thôi.