Kể từ khi bùng nổ các cuộc bạo động, D’Artagnan vẫn duy trì thói quen ngủ cùng phòng với Porthos. Vào buổi sáng nhiều sự kiện này, anh vẫn đang ngủ và mơ thấy một đám mây vàng bao trùm bầu trời, trút những đồng tiền vàng xuống chiếc mũ mà anh đang chìa ra cho đến khi đầy ắp những đồng pistole. Về phần Porthos, chàng mơ thấy thành xe ngựa của mình rộng đến mức không thể chứa nổi những huy hiệu quý tộc mà chàng đã đặt vẽ lên đó. Cả hai bị đánh thức lúc bảy giờ bởi sự xuất hiện của một tên đầy tớ không mặc áo quản gia, mang theo một bức thư cho D’Artagnan.

— Của ai thế? — chàng trai người xứ Gascon hỏi.

— Của hoàng hậu ạ, — tên đầy tớ đáp.

— Ồ! — Porthos thốt lên, chồm dậy trên giường; — ngài ấy nói gì thế?

D’Artagnan bảo tên đầy tớ chờ ở phòng bên, và khi cửa đóng lại, anh liền bật dậy khỏi giường, đọc nhanh ngấu nghiến trong lúc Porthos trân trân nhìn anh với đôi mắt mở lớn, không dám thốt lên một câu hỏi nào.

— Bạn Porthos thân mến, — D’Artagnan vừa nói vừa trao bức thư cho bạn, — ít nhất là lần này, anh đã cầm chắc tước hiệu nam tước trong tay, còn tôi thì chắc chắn có chức đại úy. Cứ tự đọc lấy và phán đoán đi.

Porthos cầm lấy bức thư và với giọng run rẩy, đọc những dòng sau:

“Hoàng hậu muốn nói chuyện với ngài d’Artagnan, và ngài ấy phải đi theo người đưa tin.”

— Chà! — Porthos kêu lên; — tôi thấy có điều gì đâu là quá bất thường.

— Nhưng tôi lại thấy rất nhiều điều bất thường trong đó, — D’Artagnan đáp. — Việc họ cho gọi tôi chứng tỏ mọi thứ đang trở nên rắc rối phức tạp. Thử ngẫm mà xem, tâm trí hoàng hậu phải dao động đến mức nào thì ngài mới nhớ tới tôi sau tận hai mươi năm.

— Đúng thế, — Porthos nói.

— Hãy mài gươm đi, ngài nam tước, lên đạn súng lục và cho ngựa ăn thóc, vì tôi dám chắc rằng có chuyện gì đó chớp nhoáng sắp xảy ra trước ngày mai đấy.

— Nhưng này; anh có nghĩ đây là một cái bẫy họ giăng ra cho chúng ta không? — Porthos gợi ý, trong đầu lúc nào cũng nghĩ rằng tầm vóc vĩ đại của mình hẳn khiến kẻ tiểu nhân phải phật lòng.

— Nếu đó là cái bẫy, — D’Artagnan đáp, — tôi sẽ đánh hơi ra ngay, cứ yên tâm. Nếu Mazarin là người Ý, thì tôi là người xứ Gascon.

Và D’Artagnan chỉnh đốn y phục xong chỉ trong chớp mắt.

Trong khi Porthos, vẫn còn nằm trên giường, đang cài áo choàng giúp anh, thì tiếng gõ cửa thứ hai vang lên.

— Vào đi, — D’Artagnan gọi lớn; và một tên đầy tớ khác bước vào.

— Từ Điện hạ, Hồng y Mazarin, — hắn vừa nói vừa đưa ra một bức thư.

D’Artagnan nhìn Porthos.

— Một vụ rắc rối phức tạp đây, — Porthos nói; — anh sẽ bắt đầu từ đâu?

— Mọi chuyện được sắp xếp ổn thỏa tuyệt vời; Điện hạ đang chờ tôi sau nửa tiếng nữa.

— Tốt.

— Bạn tôi ơi, — D’Artagnan quay sang tên đầy tớ nói, — hãy thưa với Điện hạ rằng trong nửa giờ nữa tôi sẽ có mặt theo lệnh.

— Thật là may mắn, — chàng trai người xứ Gascon tiếp lời khi tên đầy tớ đã lui ra, — khi hắn không chạm trán với tên kia.

— Anh không nghĩ là họ cho gọi anh vì cùng một việc sao?

— Tôi không nghĩ thế, tôi dám chắc là như vậy.

— Nhanh lên, nhanh lên, D’Artagnan. Hãy nhớ rằng hoàng hậu đang đợi anh, sau hoàng hậu là hồng y, và sau hồng y, là chính tôi đây.

D’Artagnan gọi tên đầy tớ của Anne xứ Austria và ra hiệu rằng anh đã sẵn sàng đi theo hắn diện kiến hoàng hậu.

Tên đầy tớ dẫn anh qua phố Des Petits Champs, rẽ trái để vào cánh cổng vườn nhỏ dẫn ra phố Richelieu; sau đó họ đi qua cầu thang riêng và D’Artagnan được đưa vào phòng nguyện. Một cảm xúc bồi hồi khó tả khiến tim viên trung úy đập rộn ràng: anh không còn sự liều lĩnh của tuổi trẻ nữa; trải nghiệm đã dạy cho anh tầm quan trọng của những biến cố trong quá khứ. Ngày trước, anh sẽ tiến đến chỗ hoàng hậu như một thanh niên cúi mình trước một người phụ nữ; nhưng giờ đây lại là chuyện khác; anh đáp lại tiếng gọi của bà như một người lính hèn mến phục tùng một vị danh tướng lừng lẫy.

Sự tĩnh lặng trong phòng nguyện cuối cùng cũng bị phá vỡ bởi tiếng sột soạt nhẹ của lụa là, và D’Artagnan giật mình khi nhận ra tấm thảm thêu đang được vén lên bởi một bàn tay trắng ngần — qua hình dáng, sắc da và vẻ đẹp ấy, anh nhận ra chính là bàn tay hoàng gia từng có lần được đưa cho anh hôn. Hoàng hậu bước vào.

— Lại là anh, ngài d’Artagnan, — bà nói, đăm đăm nhìn viên sĩ quan bằng ánh mắt chứa đầy nỗi sầu muộn và quan tâm — và ta thừa nhận rất rõ anh. Giờ hãy nhìn ta thật kỹ đi. Ta là hoàng hậu; anh có nhận ra ta không?

— Thưa bệ hạ, không ạ, — D’Artagnan đáp.

— Nhưng chẳng lẽ anh không còn nhớ, — Anne tiếp lời, giọng uốn nắn theo thứ âm điệu ngọt ngào mà bà có thể tùy ý thể hiện, — rằng thuở trước hoàng hậu từng có lúc cần đến một hiệp sĩ trẻ tuổi, dũng cảm và tận tụy — rằng bà đã tìm được hiệp sĩ ấy — và rằng, dẫu anh ta từng nghĩ mình đã bị lãng quên, bà vẫn giữ một góc dành cho anh ta tận sâu thẳm trái tim mình?

— Thưa bệ hạ, tôi hoàn toàn không biết điều đó, — viên lính ngự lâm đáp.

— Càng tệ hơn, thưa ngài, — Anne xứ Austria nói; — càng tệ hơn, ít nhất là đối với hoàng hậu, bởi vì hôm nay ngài ấy lại cần đến lòng dũng cảm và sự tận tụy y như thế.

— Sao cơ! — D’Artagnan kêu lên, — hoàng hậu, người đang được bao quanh bởi biết bao bề tôi tận tụy, bao mưu sĩ thông thái, tóm lại là những con người vô cùng vĩ đại về tài năng lẫn địa vị — ngài lại rủ lòng hạ cố đoái hoài đến một người lính vô danh tiểu tốt ư?

Anne hiểu được lời trách móc ngầm ấy và cảm thấy xúc động nhiều hơn là bực bội. Đã không ít lần bà cảm thấy hổ thẹn trước sự hy sinh quên mình và lòng vô tư mà người hào sách xứ Gascon từng thể hiện. Bà đã để cho lòng quảng đại của mình bị vượt qua.

— Tất cả những gì anh vừa nói về những kẻ đang phò tá ta, ngài d’Artagnan, chắc chắn là sự thật, — hoàng hậu nói, — nhưng ta chỉ đặt trọn niềm tin vào một mình anh. Ta biết anh thuộc về hồng y, nhưng hãy phò tá cả ta nữa, và ta sẽ tự tay lo liệu đường công danh cho anh. Nào, anh có sẵn lòng làm điều mà thuở trước vị hiệp sĩ ẩn danh kia từng làm cho hoàng hậu không?

— Tôi sẽ làm bất cứ điều gì bệ hạ truyền thối, — D’Artagnan đáp.

Hoàng hậu trầm ngâm giây lát, rồi khi nhận thấy vẻ thận trọng dè dặt của viên lính ngự lâm:

— Có lẽ anh thích sự thảnh thơi nhàn hạ chăng? — bà hỏi.

— Tôi không biết nữa, vì thưa bệ hạ, tôi chưa bao giờ có được điều đó.

— Anh có người bạn nào không?

— Tôi có ba người, hai trong số đó đã rời Paris đi đâu tôi cũng không rõ. Chỉ còn lại một người, nhưng anh ấy là một trong số những người mà tôi tin là vị hiệp sĩ lúc nãy bệ hạ đã ban ơn nhắc tới từng biết.

— Rất tốt, — hoàng hậu nói; — anh và người bạn ấy đáng giá cả một vạn quân.

— Tôi phải làm gì đây, thưa bệ hạ?

— Hãy quay lại vào lúc năm giờ và ta sẽ nói cho anh biết; nhưng chớ hé môi với bất kỳ ai sống trên đời này, thưa ngài, về cuộc hẹn mà ta vừa ban cho anh.

— Thưa bệ hạ, vâng.

— Hãy thề trên cây thánh giá đi.

— Thưa bệ hạ, tôi chưa bao giờ nuốt lời; khi tôi nói mình sẽ không làm một điều gì, nghĩa là tôi quyết tâm không làm.

Dù ngạc nhiên trước lời lẽ này — điều mà bà chưa từng quen nghe từ những kẻ cận thần — hoàng hậu vẫn coi đó là một điềm lành cho thấy sự nhiệt thành mà D’Artagnan sẽ dốc lòng phò tá bà trong việc thực hiện kế hoạch. Che giấu sự ranh mãnh sâu cay đôi khi đằng sau vẻ ngoài bộc trực trượng nghĩa vốn là một trong những mưu mẹo của người xứ Gascon.

— Hoàng hậu còn có mệnh lệnh nào khác dành cho tôi lúc này không? — D’Artagnan hỏi.

— Không, thưa ngài, — Anne xứ Austria đáp, — và anh có thể lui ra cho đến thời điểm ta đã hẹn với anh.

D’Artagnan cúi đầu chào rồi bước ra.

— Quỷ thật! — anh thốt lên khi cánh cửa khép lại, — xem ra lúc này họ đang cực kỳ cần đến ta đấy.

Rồi, vì nửa tiếng đồng hồ đã trôi qua, anh rảo bước băng qua hành lang và gõ cửa phòng hồng y.

Bernouin dẫn anh vào.

— Tôi đến để nhận lệnh của Điện hạ, — anh nói.

Và theo thói quen, D’Artagnan liếc nhanh xung quanh và nhận thấy Mazarin đang để một bức thư đã được niêm phong trước mặt. Nhưng nó được đặt trên bàn làm việc sao cho anh không thể nhìn thấy bức thư được gửi cho ai.

— Anh đến từ chỗ hoàng hậu phải không? — Mazarin nói, đăm đăm nhìn D’Artagnan.

— Tôi ư! Thưa Điện hạ — ai nói với ngài điều đó vậy?

— Không ai cả, nhưng ta tự biết.

— Tôi vô cùng lấy làm tiếc phải thưa với Điện hạ rằng ngài đã nhầm rồi, — chàng trai xứ Gascon trơ tráo đáp lại, giữ vững lời hứa mà anh vừa trao cho Anne xứ Austria.

— Chính tay ta đã mở cửa phòng chờ và ta nhìn thấy anh bước vào từ cuối hành lang.

— Ấy là vì tôi được dẫn lên bằng cầu thang riêng.

— Sao lại thế được?

— Tôi không rõ; chắc hẳn phải có sự nhầm lẫn nào đó.

Mazarin thừa biết rằng không dễ gì khiến D’Artagnan phải tiết lộ bất cứ điều gì mà anh muốn giấu giếm, thế nên tạm thời ngài từ bỏ ý định khám phá bí mật mà người xứ Gascon đang che đậy.

— Hãy nói về công việc của ta đi, — Mazarin nói, — vì anh chẳng chịu hé lộ chút gì về việc của anh cả. Anh có thích đi đây đi đó không?

— Cuộc đời tôi vẫn luôn gắn liền với những nẻo đường thiên lý.

— Có điều gì giữ chân anh lại Paris không?

— Chẳng có gì ngoài mệnh lệnh của cấp trên mới giữ tôi lại Paris.

— Rất tốt. Đây là một bức thư cần được mang đến tận tay người nhận.

— Đến tận tay người nhận ư, thưa Điện hạ? Nhưng nó có đề địa chỉ đâu.

Quả thực, mặt bên kia của bức thư đối diện với con dấu hoàn toàn trống trơn.

— Ta phải nói cho anh biết, — Mazarin tiếp lời, — rằng nó được đựng trong một chiếc phong bì kép.

— Tôi hiểu rồi; và tôi sẽ bóc lớp phong bì đầu tiên khi đã đến một địa điểm nhất định nào đó chứ?

— Đúng thế, hãy cầm lấy và lên đường đi. Anh có một người bạn là ngài du Vallon, ta rất quý trọng cậu ta; hãy để cậu ta đi cùng anh.

— Quỷ tha ma bắt! — D’Artagnan thầm nghĩ. — Lão ta biết chúng ta đã nghe lén cuộc trò chuyện ngày hôm qua nên muốn tống cổ tụi mình khỏi Paris đây.

— Anh còn do dự gì nữa à? — Mazarin hỏi.

— Không đâu, thưa Điện hạ, tôi sẽ lên đường ngay lập tức. Chỉ có điều duy nhất này tôi phải thỉnh cầu ngài.

— Chuyện gì thế? Cứ nói đi.

— Xin Điện hạ hãy đến gặp hoàng hậu ngay bây giờ.

— Để làm gì chứ?

— Chỉ để thưa câu này thôi: “Ta sắp cử ngài d’Artagnan đi xa và ta muốn ngài ấy khởi hành ngay lập tức.”

— Ta đã bảo anh rồi, — Mazarin nói, — rằng anh đã gặp hoàng hậu.

— Tôi vừa có vinh dự thưa với Điện hạ rằng đã có sự nhầm lẫn nào đó cơ mà.

— Thế nghĩa là sao hả?

— Tôi có mạo muội xin lặp lại lời thỉnh cầu với Điện hạ được không?

— Thôi được; ta sẽ đi. Hãy chờ ta ở đây.

Và vừa đảo mắt nhìn chăm chú khắp phòng để xem mình có để quên chiếc chìa khóa nào trong tủ hay không, Mazarin bước ra ngoài. Mười phút trôi qua, trong khoảng thời gian đó D’Artagnan đã dốc hết sức để đọc xuyên qua lớp phong bì thứ nhất xem những gì được viết ở lớp phong bì thứ hai. Nhưng anh hoàn toàn thất bại.

Mazarin quay trở lại, mặt cắt không còn giọt máu và trông rõ vẻ trầm tư. Ngài ngồi xuống bàn làm việc và D’Artagnan tiến hành quan sát nét mặt ngài, y như lúc nãy anh vừa soi xét bức thư đang cầm trên tay; nhưng lớp mặt nạ che đậy gương mặt ngài cũng tỏ ra khó bề thấu thủng chẳng kém gì chiếc phong bì bọc ngoài bức thư kia.

— A! — chàng trai xứ Gascon thầm nghĩ; — trông lão có vẻ bực bội. Liệu có phải vì ta chăng? Lão đang suy tính điều gì. Định tống cổ ta vào ngục Bastile chắc? Hay ho thật đấy, thưa Điện hạ, nhưng ngay tại thời điểm ngài vừa hé lộ dù chỉ một chút ý đồ đó, tôi sẽ bóp cổ ngài và quay sang gia nhập phe Phonde. Tôi sẽ được rước về nhà trong tiếng hoan hô khải hoàn giống như ngài Broussel, và Athos sẽ tôn vinh tôi là vị Brutus của nước Pháp. Nôm na là thú vị hết chỗ nói.

Với trí tưởng tượng phong phú của mình, người xứ Gascon đã sớm nhìn thấy những lợi ích có thể thu được từ hoàn cảnh hiện tại. Tuy nhiên, Mazarin không đưa ra bất kỳ mệnh lệnh nào kiểu như thế, trái lại còn bắt đầu dùng những lời lẽ ngọt nhạt thăm dò.

— Anh đã đúng, — ngài nói, — ngài d’Artagnan thân mến của ta, và anh chưa thể lên đường ngay lúc này được đâu. Ta xin anh hãy trả lại cho ta bức công văn đó.

D’Artagnan tuân lệnh, và Mazarin kiểm tra lại thấy con dấu vẫn còn nguyên vẹn.

— Ta sẽ cần đến anh vào tối nay, — ngài nói. — Hãy quay lại đây sau hai tiếng nữa.

— Thưa Điện hạ, — D’Artagnan nói, — tôi có một cuộc hẹn sau hai tiếng nữa mà tôi không thể bỏ lỡ.

— Đừng bận tâm, — Mazarin nói; — chính là một cuộc hẹn đó thôi.

— Tốt! — D’Artagnan thầm nghĩ; — ta đoán ngay mà.

— Vậy hãy quay lại lúc năm giờ và dẫn theo người bạn đáng kính du Vallon ấy cùng đi. Chỉ có điều, hãy để cậu ta ở phòng chờ thôi, vì ta muốn nói chuyện riêng với một mình anh.

D’Artagnan cúi đầu chào và thầm nghĩ: “Cả hai cùng một thời điểm; cả hai mệnh lệnh giống hệt nhau; cả hai đều ở Palais Royal. Ngài de Gondy sẵn sàng trả một trăm ngàn quan cho một bí mật như thế này ấy chứ!”

— Trông anh có vẻ đăm chiêu thế? — Mazarin lo lắng hỏi.

— Vâng, tôi đang nghĩ không biết chúng tôi có nên mang theo vũ khí hay không.

— Mang vũ khí đến tận răng ấy chứ! — Mazarin đáp.

— Vâng, thưa Điện hạ; sẽ đúng như vậy.

D’Artagnan chào lui, bước ra ngoài và rảo bước đi ngay để kể lại những lời hứa hẹn ngon ngọt của Mazarin cho người bạn nghe, khiến Porthos vô cùng sung sướng không sao tả xiết.