Hàn Giang Lâm vừa bước ra khỏi phòng đọc sách, tiếng chuông điện thoại chợt vang lên. Nhìn số điện thoại của một người bạn cùng lớp, cứ nghĩ lại là chuyện mời gọi uống rượu, Hàn Giang Lâm với tâm trạng không mấy mặn mà liền ấn phím nghe.
"Giang Lâm, tôi muốn nhờ cậu giúp một việc, xem có được không?" Một người bạn đến từ Bắc Nguyên chân thành nói.
"Chuyện gì thế?" Hàn Giang Lâm dùng giọng điệu thắc mắc quen thuộc của cán bộ để hỏi.
"Cậu có quan hệ rất thân thiết với Trưởng phòng Dương Y Xương của Cục Phát cải Tỉnh, có thể giúp tôi mời anh ấy ra ngoài ăn bữa cơm được không? Tôi sẽ làm chủ nhà."
"Được chứ." Mặc dù Hàn Giang Lâm biết lịch ăn uống mỗi ngày của Dương Y Xương đều kín mít, nhưng cậu vẫn sảng khoái nhận lời. Giọng điệu cởi mở có thể để lại ấn tượng nhiệt tình và lạc quan cho người khác. Một giảng viên trường Đảng từng nói, trong quan hệ công chúng, sự nhiệt tình, lạc quan, cởi mở, hay giúp đỡ người khác và sẵn sàng cống hiến là những phẩm chất cơ bản nhất, đồng thời cũng là vài yếu tố tất yếu để cá nhân đạt được thành công trong xã hội.
Người bạn kia thở phào nhẹ nhõm, liên tục nói mấy tiếng "cảm ơn".
Chỉ còn mười ngày nữa là kết thúc khóa đào tạo ở trường Đảng, các học viên trong lớp hình như biến thành từng con châu chấu mùa thu, muốn nắm bắt khoảng thời gian cuối cùng để phát ra khúc ca tuyệt mệnh của đời mình, không đi thăm hỏi thì cũng mời khách, ngày nào cũng bận rộn túi bụi. Mới ngày đầu mới đến, trước mặt hay sau lưng, lúc nào cũng thấy có người dùng điện thoại điều khiển từ xa công việc ở nhà, đóng vai trò mình là một trục trung tâm, cứ như rời khỏi họ thì trái đất không quay nữa vậy. Không có mợ thì chợ vẫn đông. Thấy dáng vẻ tự cho mình là phi thường của họ, Hàn Giang Lâm vừa buồn cười vừa tức. Lúc này nhìn bọn họ lại quẫy đạp như ruồi không đầu, Hàn Giang Lâm thu trọn vào mắt, chỉ thấy nông cạn và nực cười. Cha nuôi nói, làm bất cứ việc gì cũng phải dùng bộ não, lắng nghe tiếng nói từ tận đáy lòng. Tỏ ra tốt với tất cả mọi người, cũng bằng không tốt với ai cả. Giả Bảo Ngọc lăn lộn giữa đám con gái trong Hồng Lổ Mộng, dường như ai nấy đều có tình sâu biển nặng với Bảo ca ca, thế mà một khi đại hạ sụp đổ, tất cả những tri kỷ hồng nhan đều mỗi người một ngả, để rồi Bảo ca ca kết cục là thường xuyên nằm cạnh ngọn đèn xanh và tượng Phật cổ.
Giữa bầu không khí hỗn loạn son phấn đèn hoa ấy, Hàn Giang Lâm yên tĩnh ở lại trong thư viện, đọc những tác phẩm triết học kinh điển của các triết gia phương Tây, dù là "Khế ước xã hội" của Rousseau, hay "Bàn về chính phủ" của Bentham, "Ý nghĩa và giá trị cuộc sống" của Eucken, cùng với "Tôn giáo" của Derrida, một số quan niệm trong đó đã mang lại cho Hàn Giang Lâm sự khơi gợi sâu sắc. Thể chế chính trị của xã hội hiện đại được xây dựng chính trên nền tảng của những lý thuyết này, đọc những tác phẩm này có thể giúp cậu dùng một tư duy lý tính để nhìn nhận nhiều vấn đề về chính phủ, về tổ chức xã hội, về quyền lợi dân sinh. Cái gọi là sống bằng bộ não, không chỉ là dùng bộ não của chính mình, mà còn cần mượn nhờ trí tuệ của các bậc đại sư triết học Trung - Tây, cũng như các nhà chính trị vĩ đại. Về mặt này, cả xưa và nay, trong nước lẫn ngoài nước đều không thiếu những tấm gương thành công. Nhờ vào tư tưởng của Khổng Tử, Tể tướng khai quốc nhà Tống là Triệu Phổ mới có thể "dùng nửa bộ Luận Ngữ trị thiên hạ"; Tư Ma Quế ngộ thấu điều này, chủ trì biên soạn "Tư trị thông giám", dùng kinh nghiệm thành công và bài học thất bại của đời trước để cung cấp tài liệu tham khảo trị quốc cho các nhà thống trị phong kiến. Xét về cuộc đời cá nhân, một vị vĩ nhân từng nói, trong lòng một người mà có sẵn trải nghiệm sống và tiểu sử của hai mươi vị vĩ nhân, thì có thể đi khắp xã hội mà không gặp trở ngại gì. Câu nói sau đã chứng thực từ một góc độ rằng Lý Thế Dân từng nói "lấy đồng làm gương, có thể chỉnh sửa trang phục; lấy sử làm gương, có thể biết hưng vong; lấy người làm gương, có thể rõ được được mất". Đọc sách giống như người ở trong đêm tối, đang tìm kiếm ngôi sao chỉ đường, mỗi lần đọc đều khiến mắt người sáng lên, lồng ngực bỗng chốc khoáng đạt, rộng mở.
Hàn Giang Lâm bước qua khu vườn, trong đầu vẫn nghĩ đến chuyện người bạn đó nhờ mời cơm, bỗng nhiên trong lòng nảy ra một câu — người sắp chết nắm lấy cọng rơm cứu mạng. Nếu mượn những ngày cuối cùng để bày tỏ một chút thiện ý phổ quát, lưu tình khắp nơi, rất có thể sẽ mang lại kết quả gieo vãi rộng mà thu hoạch chẳng bao nhiêu, chi bằng vào thời điểm then chốt hãy bám lấy một cái cây đại thụ vững chắc, biết đâu sau này còn có thể nhận được bóng râm tuôn trào không dứt.
Ai là người có nhiều khả năng nhất trở thành cái cây đại thụ che rợp bóng mát này? Hàn Giang Lâm cảm thấy phải dùng ánh mắt phát triển để nhìn nhận vấn đề, những mối quan hệ cũ như Phó bí thư Phan Kiến Dân, Lâm Kính Lâm Nghiệp, chỉ cần thường xuyên vun đất, củng cố nền tảng là được. Việc cấp bách hiện nay là phát triển mối quan hệ mới, mối quan hệ mới này lại phải là mối quan hệ đang cấp bách, bức thiết và có thể phát huy hiệu quả thực tế. Dùng bộ não lục tìm một lượt, một cái tên nổi bật hẳn lên. Phó sảnh trưởng Lưu ư?! Cậu suýt kêu lên thành tiếng. Nếu không có lời nhắc nhở của người bạn vừa rồi, suýt chút nữa cậu đã bỏ lỡ mối quan hệ quan trọng này rồi.
Hàn Giang Lâm lập tức rút điện thoại ra gọi cho Dương Y Xương, nói: "Huynh trưởng họ Dương, Bí thư và Huyện trưởng của chúng tôi vô cùng cảm ơn anh và Phó sảnh trưởng Lưu đã hết sức ủng hộ công tác của Bạch Vân, ủy thác cho tôi sắp xếp thết đãi sảnh trưởng Lưu một chút, anh thấy thế nào?"
Mặc dù là bản thân muốn phát triển quan hệ riêng tư, nhưng Hàn Giang Lâm đã mượn danh nghĩa của Bí thư và Huyện trưởng, mượn cái cớ hết lòng ủng hộ công tác Bạch Vân, nghe vào liền thấy danh chính ngôn thuận. Hàn Giang Lâm nói là "sắp xếp", chứ không nói là mời cơm, lọt vào tai người khác thì vừa mang ý nghĩa ăn uống, lại vừa mang những ý nghĩa khác nữa. Nếu nói đơn thuần là mời cơm, không chỉ tỏ ra tầm thường, mà nói toạc móng heo ra, nhỡ đâu sảnh trưởng Lưu không muốn nhận tiệc mời, thì sự việc sẽ không còn đường xoay chuyển nữa.
Dương Y Xương vô cùng vui mừng: "Được chứ, tôi đã giới thiệu tình hình Bạch Vân các cậu với sảnh trưởng Lưu, cũng nhắc đến cậu, sảnh trưởng Lưu rất có hứng thú." Anh ta cũng không nói là sảnh trưởng Lưu có hứng thú với Hàn Giang Lâm hay có hứng thú với Bạch Vân.
Hàn Giang Lâm với giọng điệu thành khẩn nói: "Chuyện này đành nhờ huynh trưởng đứng ra làm cầu nối nhé."
"Mấy giờ, định địa điểm ở đâu? Tiện thể tôi mời các đồng chí khác trong sảnh cùng đến, mọi người gặp mặt nhau một chút."
Hàn Giang Lâm mỉm cười trong lòng, thầm nghĩ, Dương Y Xương trong việc nghiên cứu quan hệ học lại trở nên tầm thường thêm một bậc. Nếu việc anh ta và sảnh trưởng Lưu thiết lập mối quan hệ này là một đóa hoa đẹp, thì đóa hoa ấy cần có lá xanh làm nền, Dương Y Xương không nghi ngờ gì chính là một trong những chiếc lá xanh tuyệt vời nhất. Bởi vì bản thân Dương Y Xương cũng hy vọng mối quan hệ với sảnh trưởng Lưu càng thêm khăng khít, mượn cơ hội thúc đẩy mối quan hệ giữa Hàn Giang Lâm và sảnh trưởng Lưu, đồng thời kéo gần lại mối quan hệ của chính anh ta với sảnh trưởng Lưu. Thế nhưng nếu lá xanh quá nhiều, đóa hoa sẽ bị lá xanh che khuất, không còn cơ hội tỏa hương thơm, như vậy sự khổ tâm và bận rộn của Hàn Giang Lâm đều đổ sông đổ biển cả. Một sự việc muốn để lại ấn tượng sâu sắc cho người khác, chẳng qua cũng phải có mấy yếu tố mới, kỳ, đặc. Tương tự, một người muốn để lại ấn tượng tốt đẹp cho đối phương, mới, kỳ, đặc cũng là điều vô cùng quan trọng, một món hàng đại trà bình bình thường thường, ai ai ngước lên cũng thấy, thì mấy ai có hứng thú chứ? Nếu muốn đạt được những yêu cầu này, mời sảnh trưởng Lưu ăn một bữa cơm thì quá ư tầm thường. Người ở địa vị như sảnh trưởng Lưu, hầu như ngày nào cũng có người mời ăn cơm, tính ra cả năm, những người anh ta quen biết và tiếp đãi trên bàn tiệc không dưới ngàn người. Một người trung niên đã lớn tuổi, năng lực tư duy còn vượt trội hơn cả trí nhớ, thì làm sao còn nhớ nổi những kẻ bạn bè rượu chè quen biết trong lúc chén tạc chén thù đây?
Hàn Giang Lâm không tiện phủ nhận ý của Dương Y Xương, cười nói: "Ăn cơm chỉ là chuyện nhỏ. Thiên Hoa Sơn đang là mùa sơn thủy xanh ngắt, cá nước lạnh nấu thanh vị giác cực kỳ tươi ngon, chủ nhật tuần này, không biết có thể mời sảnh trưởng Lưu đến Thiên Hoa Sơn câu cá, hay đi săn được không?"
Dương Y Xương bật cười trong điện thoại: "Giang Lâm, cái mũi của cậu đúng là thính như chó ấy nhỉ. Sao cậu lại biết sảnh trưởng Lưu thích câu cá cơ chứ?"
Hàn Giang Lâm đắc ý cười. Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng. Biết người bằng cách nào? Chẳng qua là mắt thấy tai nghe. Trong lúc người khác khoác lác, Hàn Giang Lâm thích ngồi yên lặng sang một bên lắng nghe chứ không phát biểu. Nói giả vô tâm, người nghe hữu ý, lúc người khác ba hoa chích choè đủ thứ chuyện trên trời dưới đất, thì những phong tục tập quán địa phương, chuyện phong lưu hay sở thích của các quan chức đều được Hàn Giang Lâm thu thập và lưu trữ lại. Sở thích của sảnh trưởng Lưu chính là trong lúc Dương Y Xương khoác lác đã vô tình thốt ra, lúc này vừa hay mang ra dùng đúng chỗ.
Hàn Giang Lâm cũng không nói rõ, hì hì cười một tiếng: "Thiên cơ không thể tiết lộ."
Dương Y Xương cũng cười theo: "Tôi thấy cậu cái tên Trưởng ban tổ chức này chẳng quang minh chính đại gì cả, chuyên đi làm việc ngầm."
Hàn Giang Lâm nói: "Chuyên gia đưa ra ý kiến khảo sát cán bộ không chỉ cần khảo sát trong tám tiếng, mà còn phải khảo sát ngoài tám tiếng. Khảo sát trong tám tiếng thì có thể quang minh chính đại, còn khảo sát ngoài tám tiếng, không tiến hành trinh sát hỏa lực ngầm một chút, thì làm sao có thể thu được tình hình thực tế chứ?"
Dương Y Xương sững người, hít vào một ngụm khí lạnh, nói: "Đáng sợ thật."
"Người làm việc không thẹn với lòng, nửa đêm gõ cửa tim chẳng giật mình, với sự chính trực như huynh trưởng đây, lẽ nào lại sợ một chút sự giám sát nhỏ nhoi, có lẽ còn chưa đến nơi đến chốn này sao?"
Dương Y Xương nhận được cỗ kiệu liền lập tức leo lên trơn tru, vỗ ngực bồm bộp: "Tôi đây sống một đời chính khí, hai tay thanh bạch, nếu mà khảo sát đến nơi, giám sát đến chốn, thì một con trâu già như tôi đây sớm đã thăng quan tiến chức rồi."
Hàn Giang Lâm cười nói: "Lần này tôi sẽ để cho huynh trưởng thăng quan tiến chức một phen. Tôi muốn mời anh và Lưu sảnh cùng câu cá trên mây, cảnh giới này e là - Khúc này chỉ có trên trời có, nhân gian được mấy lần nghe - đấy."
"Lần trước Lưu sảnh đi Thanh Hải khảo sát, bạn bè địa phương từng mời chúng tôi đến Thanh Hải Hồ câu cá. Câu cá trên mây, chẳng lẽ cậu muốn mời chúng tôi lên đỉnh Hy Mã Lạp Sơn câu cá chắc?"
“Trên đỉnh Hy Mã Lạp Sơn chỉ có cá hóa thạch, tôi không có thủ đoạn đặc biệt nào để làm sống lại cá hóa thạch cả, nhưng mời các anh lên thiên trì Thiên Hoa Sơn câu cá, thì tôi vẫn làm được đấy.”
Dương Y Xương vui mừng khôn xiết: "Đây là ý hay đấy, tôi sẽ báo cáo với Lưu sảnh trước, cậu hãy lập một kế hoạch chi tiết vào, tất nhiên, nội dung chính là lên Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Thiên Hoa Sơn để khảo sát tình hình phát triển du lịch."
Hàn Giang Lâm thầm nghĩ: Khéo léo mượn cớ là một trong những thủ đoạn quan trọng nhất và cơ bản nhất để sinh tồn chốn quan trường, tôi không chỉ mượn một cái cớ, mà là muốn mượn hai, ba cái cớ và lý do đường hoàng chính đáng, để sảnh trưởng Lưu xem xong phương án, cảm thấy xuống Nam Giang khảo sát dù xét về công hay tư thì cũng đều không thể từ chối.
Buổi tối, Hàn Giang Lâm vạch ra một kế hoạch hành trình chi tiết, điều mà cậu vắt óc suy nghĩ chính là làm sao để trong lúc Phó sảnh trưởng Lưu đang chơi đùa vui vẻ, có thể vô tình trưng bày các dự án Nam Giang, những công trình thành tích của anh ta ở Nam Giang ngay trước mắt Phó sảnh trưởng Lưu. Trên phương án chỉ là hành trình đại khái, trong lòng Hàn Giang Lâm lại có một bộ phương án khác, bao gồm việc đoàn Phó sảnh trưởng Lưu sẽ dừng chân ở đâu, ngước mắt lên sẽ nhìn thấy những gì, ăn cơm ở đâu, dọn lên những món gì, Hàn Giang Lâm đều đã sắp xếp và diễn tập một cách tỉ mỉ. Phương án vạch ra càng chi tiết, trong lòng càng thêm một phần bình tĩnh, thản nhiên. Tất nhiên, bản phương án này là không thể mang ra cho Phó sảnh trưởng Lưu và các vị khách xem rồi. Cùng với việc suy nghĩ ngày càng sâu sắc, Hàn Giang Lâm cảm thấy các khâu cần cải tiến trong phương án vẫn còn rất nhiều, thế nên suốt cả đêm nằm trằn trọc trên giường không sao ngủ được.
Bạn cùng phòng giật mình tỉnh giấc nửa đêm, hỏi: "Giang Lâm, cậu thức trắng cả đêm thế này, chẳng lẽ lọt vào lưới tình rồi chứ gì?"
Hàn Giang Lâm cười nhẹ đáp lời: "Làm gì có, lọt vào lưới tình thì tôi đã cười trong giấc mơ rồi."
"Tâm lý nho xanh khiến cậu phải nếm trải giọt cay đắng."
"Nho tạm thời chưa ăn được, chúng ta chẳng phải sẽ tổ chức để ăn cho bằng được sao?"
Cậu bạn cười nhạt, nhanh chóng chìm vào giấc ngủ sâu. Hàn Giang Lâm mở trừng hai mắt nhìn khung cửa sổ mờ mịt, lẩm bẩm một tiếng: Lọt vào lưới tình. Đúng vậy, quan hệ giao tiếp chẳng phải là một tấm lưới tình đó sao? Những người chốn quan trường ngày đêm mong mỏi và tốn bao tâm cơ dệt nên, chẳng phải là một tấm lưới quan hệ đó sao? Tục ngữ có câu, quan hệ chính là lực lượng sản xuất, nếu có thể thông qua hoạt động lần này, thu nạp Phó sảnh trưởng Lưu vào lưới quan hệ của chính mình, thì đây quả là một nguồn tài nguyên khổng lồ. Từ tình hình thực tế mà xét, Phó sảnh trưởng Lưu không thể nào cho Nam Giang một dự án lớn hàng chục triệu, nhưng đối với một thị trấn như Nam Giang, một năm có thể có một hai dự án một, hai triệu được lập khoản ở Cục Phát cải Tỉnh, thì không chỉ đủ cho Nam Giang uống một trận no say, mà đối với việc nâng cao trọng lượng chính trị của Hàn Giang Lâm ở Bạch Vân thậm chí là trong toàn thành phố, cũng đều là một con bài không thể coi nhẹ. Càng nghĩ càng sâu, kỳ vọng trong lòng đối với đợt khảo sát này càng cao, Hàn Giang Lâm có cảm giác như đang nằm trên một chiếc thuyền nhỏ bồng bềnh, trằn trọc suốt cả đêm không sao an giấc.
Hôm sau lên lớp, Dương Y Xương mang đến cho Hàn Giang Lâm tin vui, nói rằng sảnh trưởng Lưu gần đây tham gia đánh giá một phương án quan trọng, khiến thể xác lẫn tinh thần đều mệt mỏi, vừa hay muốn tìm một nơi thanh tĩnh để câu cá nghỉ ngơi, khi nghe lời mời của Hàn Giang Lâm, liền sảng khoái nhận lời đi vào tuần này, yêu cầu duy nhất là đi xe nhẹ, tùy từ ít người, đừng làm động đến thành phố và huyện.
Tim Hàn Giang Lâm suýt nhảy ngược ra khỏi lồng ngực, thầm nghĩ, tuyệt quá, đi xe nhẹ, tùy từ ít người, đây chính là điều cậu hằng mong ước. Nếu long trọng xuống khảo sát, với cấp bậc và ban ngành quan trọng như Phó sảnh trưởng Lưu, liệu thành phố và huyện có thể không coi trọng cho được, phái các lãnh đạo tầm cỡ đi theo hộ tống không cơ chứ, một cán bộ cấp phó huyện nhỏ nhoi vừa mới được đề bạt như cậu thì làm sao chen chân vào gần được? Cho dù Phó sảnh trưởng Lưu có mang cậu theo bên mình đi nữa, thì các lãnh đạo thành phố và huyện cũng sẽ cho rằng cậu không biết trời cao đất dày là gì, trái lại sẽ ảnh hưởng đến con đường chính trị sau này.
Hàn Giang Lâm đem phương án đưa cho Dương Y Xương xem xét, nhờ anh ta giúp xem có điểm nào không thỏa đáng hay không. Dương Y Xương nói: "Cậu cứ việc sắp xếp là được, chỉ có một điểm góp ý thế này: Lãnh đạo nghỉ ngơi cũng là công việc, trong phương án không sắp xếp tiện thể khảo sát một chút các dự án ở Nam Giang hay sao? Hiếm khi Phó sảnh trưởng Lưu có cơ hội đến Nam Giang, không tận dụng thì đúng là lãng phí tài nguyên rồi."
Suy nghĩ của Dương Y Xương hoàn toàn ăn khớp với Hàn Giang Lâm. Hàn Giang Lâm cười nói: "Dự án và tài nguyên của Nam Giang nằm ngay trên Thiên Hoa Sơn, đến Thiên Hoa Sơn, cũng coi như mời Phó sảnh trưởng Lưu bước vào kho dự án phát triển của Nam Giang rồi."
Dương Y Xương vỗ vai Hàn Giang Lâm, cười đầy ẩn ý: "Được, được, được."
Hàn Giang Lâm bị nụ cười của anh ta làm cho ngại ngùng, hỏi: "Ý anh là tôi có thể sắp xếp theo phương án này đúng không?"
"Được!"
"Hai người ăn mía, mỗi người ăn một đầu. Huynh trưởng họ Dương chịu trách nhiệm mời đại giá sảnh trưởng Lưu xuất hành, tôi chịu trách nhiệm sắp xếp công tác tiếp đãi phía Nam Giang."
Chớp mắt đã đến thứ Bảy. Bảy rưỡi sáng, Dương Y Xương và một người bạn câu đúng giờ lái xe đến trường Đảng đón Hàn Giang Lâm. Đợi Hàn Giang Lâm lên xe, Dương Y Xương giới thiệu: "Đây là Trưởng ban tổ chức Bạch Vân – Hàn Giang Lâm, người em trai này của tôi sống rất trượng nghĩa, sau này đến Bạch Vân có việc gì, cứ tìm cậu ấy. Vị huynh đệ này họ Thi, việc kinh doanh làm ăn giống như họ của anh ấy, nhận thầu công trình đường bộ."
Ông chủ Thi nghiêng người chìa tay ra bắt thật chặt với Hàn Giang Lâm: "Thi Triển, hiện đang nhận thầu công trình đường cao tốc từ Nam Nguyên đến Bắc Hải, xin được chỉ giáo nhiều hơn."
"Thi Triển, tên của huynh trưởng hay đấy, nghe vang dội, lại có hàm ý."
“Bố họ Thi, mẹ họ Triển, nghe nói là hậu duệ của Triển Chiêu dưới trướng Bao Công mặt sắt, thế là đặt cho tôi cái tên này, hy vọng tôi triển khai tài năng, đại triển hoành đồ, ngặt nỗi tôi lại chẳng làm rạng danh họ hàng cho cam.”
Dương Y Xương cười nói: "Việc xây dựng đường bộ của Nam Nguyên đã bước vào thời kỳ phát triển tốc độ cao, Thi huynh đây gọi là sinh phùng kỳ thời, vừa hay có thể đại triển hoành đồ."
Thi Triển nói: "Đại triển hoành đồ là hai người em đây, tôi cũng hy vọng hai cậu đại triển hoành đồ, sau này có thể chiếu cố cho lão đại nhiều hơn."
"Huynh trưởng khách sáo rồi." Hai người đồng thanh nói. Xe quay về Cục Phát cải, Phó sảnh trưởng Lưu đang đứng đợi ở một bên cổng, chiếc xe jeep Mitsubishi nhẹ nhàng đỗ sát cạnh Phó sảnh trưởng Lưu. Phó sảnh trưởng Lưu bước lên ghế phụ lái, Hàn Giang Lâm cung kính gọi một tiếng "Sảnh trưởng Lưu". Phó sảnh trưởng Lưu mỉm cười bắt tay với Hàn Giang Lâm, nói: "Trưởng ban Hàn, tôi hướng về Thiên Hoa Sơn đã lâu, ngặt nỗi vẫn chưa có cơ hội qua đó tham quan một chuyến." Hàn Giang Lâm khiêm tốn nói: "Công tác của chúng tôi làm chưa tốt, điều kiện cơ sở kém, chưa thu hút được sự coi trọng của các lãnh đạo, đúng là bưng bát vàng đi xin ăn."
Phó sảnh trưởng Lưu vuốt mái tóc, nói: "Việc này không thể trách các cậu, điều này có liên quan nhất định đến mục tiêu phát triển và định hướng đầu tư của nhà nước và tỉnh nhà. Mấy năm trước lấy phát triển nông nghiệp, phát triển công nghiệp làm mục tiêu chính, hiện nay, chúng ta phải chuyển hướng phát triển sang các dự án liên quan đến sinh thái, tập trung phát triển nông nghiệp sinh thái, công nghiệp sinh thái, đặc biệt là phát triển du lịch văn hóa và du lịch sinh thái, giống như Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Thiên Hoa Sơn, sau này chính là một trọng điểm và điểm sáng để phát triển."
Mấy câu nói khiến mọi người liên tục gật đầu tán thưởng.
Dương Y Xương nói: "Sau này sự phát triển của Thiên Hoa Sơn cũng giống như kiểu tóc của Lưu sảnh chúng ta vậy, thuộc đối tượng đầu tư trọng điểm."
Phó sảnh trưởng Lưu cười lớn: "Thiên hạ đại loạn, kiểu tóc không thể loạn."
Bầu không khí căng thẳng trong xe quét sạch sành sanh, cuộc trò chuyện trở nên thoải mái hơn. Phó sảnh trưởng Lưu đeo một cặp kính, khuôn mặt gầy gò trắng trẻo, toát lên vẻ thư sinh. Hàn Giang Lâm lập tức cảm thấy sự thư sinh ấy thật gần gũi. Bản thân cậu cũng thường bị người ta nói là mang dáng dấp thư sinh, mỗi lần nghe thấy đánh giá như vậy, trong lòng lại cực kỳ khó chịu, thầm nghĩ, đọc sách là điều kiện tiên quyết để một con người tiến bộ, cũng là bậc thang tiến bộ của một dân tộc, từ trước đến nay chưa từng nghe nói con người mang dáng dấp thư sinh là chuyện xấu, chỉ có dân tộc không chịu vươn lên, mới đầy rẫy sự coi thường đối với nét thư sinh mà thôi. Nói ngược lại, chính vì nguồn lực giáo dục khan hiếm, rất nhiều người không có cơ hội đọc sách, mới khiến cho nét thư sinh trở thành một phẩm chất hiếm có.
Trong lúc nói chuyện đã đến Nam Giang, xe luồn lách qua những dãy núi gập ghềnh, dòng sông Thanh Sương uốn lượn trong trẻo hiện ra trước mắt mọi người. Trước mắt Phó sảnh trưởng Lưu bỗng sáng bừng lên, nói: "Non nước hữu tình, không khí trong lành, toàn thân nhẹ nhõm hẳn."
"Non Nam Giang đẹp, nước Nam Giang đẹp, con người Nam Giang lại càng đẹp hơn," Hàn Giang Lâm đúng lúc cất lời, "Non nước nào nuôi dưỡng con người ấy, các cô gái Nam Giang ai nấy đều dáng người thướt tha, mỹ nhân Nam Giang nổi tiếng khắp toàn tỉnh."
"Ồ?" Phó sảnh trưởng Lưu tò mò kêu lên một tiếng nhẹ nhàng, chăm chú quan sát những thiếu nữ lướt qua ngoài cửa sổ, nói, "Lời này quả không ngoa."
"Người đẹp thì không hiếm, đáng quý là các cô gái Nam Giang chúng tôi tâm hồn còn đẹp nữa."
“Ồ, tâm hồn đẹp thì làm sao nhìn thấu được, nó cần có hình thức biểu hiện bên ngoài chứ, nói nghe xem các cô gái Nam Giang đẹp ở những điểm nào nào?”
"Ăn mặc trang phục đấy ạ, lại thêm hoa tay thêu thùa của họ nữa, vô cùng tinh xảo, đầy tính sáng tạo."
Phó sảnh trưởng Lưu hứng thú hẳn lên: "Có thể xem ở đâu?"
"Chúng tôi đã xây dựng Phố trang phục và trang sức bạc dân tộc tại phố cổ Nam Giang, những món đồ trang sức dân tộc muôn hình vạn trạng đã trở thành một phong cảnh tươi đẹp rực rỡ của Nam Giang, các học giả nghiên cứu về văn hóa thủ công mỹ nghệ và trang phục dân tộc trong và ngoài nước cứ nườm nượp kéo đến."
“Trang phục dân tộc được mệnh danh là - bộ sử thi mặc trên người -, hôm nay tôi phải xem thử, - sử thi - này được giải thích như thế nào, thể hiện những nội dung gì.”
"Quần áo có đẹp đến mấy mà không có linh hồn thì cũng bỏ đi, Phó sảnh trưởng Lưu mượn cớ xem quần áo, thực chất là muốn ngắm các người đẹp mặc trang phục dân tộc phải không ạ?"
Phó sảnh trưởng Lưu hì hì cười, nói: "Trang phục phải xem, người cũng phải ngắm. Chỉ khi hòa quyện trang phục và con người lại với nhau một cách hài hòa, mới cấu thành nên văn hóa, cấu thành nên cảnh đẹp đầy linh động."
Dương Y Xương nói: "Nhà văn Nhật Bản Kawabata Yasunari vì muốn ngắm mỹ nhân mà cất bước đi hơn hai trăm dặm đường, vị mỹ nhân nổi tiếng kia lại còn ra ngoài vắng nhà, khiến đại văn hào đành ra về tay không. Chúng ta đến Nam Giang mỹ nhân như mây đây, thưởng thức mỹ nhân chỉ tốn có mấy bước chân."
Thấy mưu kế nhỏ đã thành công, Hàn Giang Lâm có phần đắc ý, bèn chỉ huy Thi Triển lái xe về hướng nhà khách thị trấn, nhân tiện giới thiệu với Phó sảnh trưởng Lưu về lịch sử của Nam Giang: "Nam Giang được khai phá sớm nhất là vào thời điểm Chu Nguyên Chương sai con trai mang quân đánh Vân Nam, vị hoàng tử đó dẫn quân đi ngang qua Nam Giang, thấy nơi đây nằm ở vị trí giao thông huyết mạch thủy lục, bèn phái quân mai phục, làm trạm trung chuyển vận chuyển binh lính lương thảo; đến đời nhà Thanh, hoạt động mậu dịch gỗ ở sông Thanh Sương không ngừng phát triển, thương nhân An Huy liên tục đổ vào, mang theo phong cách kiến trúc của thương nhân An Huy, kiến trúc kiểu này từng là phong cách phổ biến của kiến trúc Nam Giang, sau này, do chiến loạn, hỏa hoạn và những nguyên nhân khác, kiến trúc phái Huy đã chịu sự tàn phá mang tính hủy diệt, dần dần suy tàn, cho đến nay chỉ được bảo lưu lại một vài từ đường gia tộc và hội quán thương hội như một minh chứng lịch sử."
"Kiến trúc và trang phục là những người mang quan trọng của lịch sử văn hóa một vùng, nhất định phải làm cho tốt công tác bảo vệ," Phó sảnh trưởng Lưu nói.
Xe chạy vào sân cơ quan chính quyền trấn cũ, chỉ có Trấn trưởng Long Lâm đang đợi trong sân. Hàn Giang Lâm đã dặn dò từ trước, công tác tiếp đãi phải tự nhiên chu đáo, toàn bộ quá trình đều phải để Phó sảnh trưởng Lưu cảm thấy đây là một chuyến dã ngoại vô cùng nhẹ nhàng tự nhiên. Xuống xe, Hàn Giang Lâm giới thiệu Long Lâm với Phó sảnh trưởng Lưu, nói: "Đây là Trấn trưởng trẻ tuổi tài cao của chúng tôi - Long Lâm." Phó sảnh trưởng Lưu bắt tay với Long Lâm, vẫn tràn đầy hứng khởi hỏi về phố văn hóa thủ công trang phục dân tộc, cùng tình hình văn hóa trang phục. Long Lâm nắm bắt rất chuẩn vị trí của mình, rất biết điều nhường vị trí bên cạnh Phó sảnh trưởng Lưu cho Hàn Giang Lâm. Biểu hiện lần này của Long Lâm khiến Hàn Giang Lâm vô cùng hài lòng.
Phố cổ lát đá xanh chật hẹp đông đúc, các cửa hàng nhỏ hai bên đường bày biện đủ loại trang phục dân tộc và thủ công mỹ nghệ dân tộc. Màu bạc lấp lánh của tiệm trang sức bạc, những vật trang trí tinh xảo khiến người ta có cảm giác tươi mới. Từng tốp khách du lịch chọn mua hàng hóa trong các cửa hàng, mang lại cho phố cổ không ít sinh khí náo nhiệt. Vừa đi Hàn Giang Lâm vừa nơm nớp lo sợ quan sát khách du lịch trong tiệm, chỉ sợ sơ hở để lộ điều gì. Khoảng thời gian trước họ đã tốn biết bao công sức để tạo dựng nên con phố hàng hóa dân tộc, còn không khí náo nhiệt trên mặt phố lúc này chính là tuyệt tác được tạo dựng tỉ mỉ từ ngày hôm qua. Hàn Giang Lâm nghe thấy trong đám du khách có người nói tiếng Miêu, chợt giật mình, ngoảnh đầu nhìn Long Lâm một cái. Long Lâm bình thản ra hiệu cho Hàn Giang Lâm một cái — tất cả đều là sự sắp xếp có chủ ý, xin Hàn Giang Lâm cứ yên tâm. Phó sảnh trưởng Lưu bị các mặt hàng trong tiệm trang sức bạc thu hút, cầm một chiếc vòng tay bạc chạm rỗng lên tỉ mỉ ngắm nghía.
Những sợi bạc nhỏ như sợi tóc qua quá trình gia công tinh xảo, uốn lượn thành từng đóa hoa bạc tinh tế trên chiếc vòng tay bạc. Phó sảnh trưởng Lưu hỏi người chủ tiệm nam trung niên: "Đây là thủ công của anh à?"
Chủ tiệm đáp bằng giọng địa phương đặc sệt: "Đây là nhà tôi tự làm, tự sản tự tiêu."
"Anh học được tay nghề tuyệt vời này thế nào vậy?"
"Hồi nhỏ học theo ông nội và bố, lớn lên lại ra ngoài bái sư học nghệ."
Hàn Giang Lâm nói: "Sư phụ Lưu từng tham gia cuộc thi thủ công mỹ nghệ dân gian do tỉnh tổ chức, và đạt giải vàng đấy ạ."
"Tay nghề tinh xảo," Phó sảnh trưởng Lưu nói, "nghệ nhân thủ công dân gian chính là linh hồn của văn hóa dân tộc, phải bảo vệ cho thật tốt."
Bước vào tiệm trang phục dân tộc, Phó sảnh trưởng Lưu đầy hứng thú thưởng thức những bộ trang phục thêu thùa mộc mạc phóng khoáng, sắc mặt dần trở nên đăm chiêu, nói: "Mọi người thường nói văn hóa dân gian thiếu tính sáng tạo, thực ra, đây là một sự hiểu lầm. Các anh xem, mỗi một bộ quần áo, mỗi một họa tiết trong tiệm này, cái nào mà không phải do các cô thêu tự tay vẽ nên chứ? Có hai họa tiết nào giống hệt nhau đâu? So với các sản phẩm sản xuất hàng loạt mang tính cơ giới hóa của nhà máy, mỗi một món hàng của trang phục dân tộc và thủ công dân tộc đều là tác phẩm nghệ thuật mang tính độc sáng, đều đáng giá ngàn vàng, rất đáng để sưu tầm."
Hàn Giang Lâm nói: "Lúc ban đầu, chúng tôi chưa chú ý đến việc bảo vệ trang phục và thủ công mỹ nghệ dân tộc, các học giả nghiên cứu văn hóa dân tộc nước ngoài cứ thế ùn ùn kéo đến, thu mua các mặt hàng trang phục dân tộc, nghệ nhân dân gian thấy hàng hóa dân tộc có thị trường, cũng điên cuồng thu gom và buôn bán, rất nhiều mặt hàng thủ công dân gian có giá trị lịch sử và giá trị nghệ thuật quan trọng đã bị chảy máu ra nước ngoài, người dân cũng chẳng thu được mấy lợi thiết thực. Hiện nay, chúng tôi nhấn mạnh phải chuyển đổi quan niệm, từ bán trang phục phụ kiện sang bán văn hóa, bán giá trị văn hóa mà nó hàm chứa. Còn đối với một số mặt hàng có giá trị lịch sử, lại không thể sao chép được, thì được cất giữ như bản gốc vào Bảo tàng trang phục dân tộc của trấn, trưng bày để mọi người học tập nghiên cứu."
Phó sảnh trưởng Lưu vui mừng nói: "Các cậu có nhận thức thế này, chứng tỏ đã nhận thức thực sự ý nghĩa và giá trị của văn hóa dân tộc nằm ở đâu. Đây đối với việc bảo vệ văn hóa dân tộc, phát triển du lịch văn hóa đều là một con đường vô cùng quan trọng."
Đoàn người vừa thưởng thức vừa thảo luận vấn đề con đường bảo vệ văn hóa dân tộc, Hàn Giang Lâm nhân cơ hội này lần lượt báo cáo với Phó sảnh trưởng Lưu về việc xây dựng Bảo tàng trang phục dân tộc Nam Giang, dự án bảo vệ văn hóa dân tộc, cũng như ý tưởng phát triển du lịch văn hóa.
Tham quan xong từ đường họ Ngô, Phó sảnh trưởng Lưu nhìn khí thế dòng nước trong xanh một dòng chảy về đông, nói: "Phía sau là núi biếc như biển, nhìn xa dòng nước sông chảy dài, người chọn địa điểm xây từ đường ở nơi này, chắc chắn phải có hàm dưỡng văn hóa thâm sâu."
Hàn Giang Lâm nói: "Nghe nói, người thiết kế và đôn đốc xây dựng từ đường này là một ẩn sĩ dân gian."
"Thơ có câu, - Chỉ có ẩn sĩ lưu danh tính -, thực ra ẩn sĩ nào lưu danh tính gì đâu, trí tuệ của họ đều được lưu lại trên những công trình kiến trúc hoành tráng, lộng lẫy uy nghi này rồi," Dương Y Xương nói.
Long Lâm nói: "Chúng tôi muốn xây dựng từ đường họ Ngô thành một kiến trúc văn vật tích hợp văn hóa từ đường, văn hóa kiến trúc, văn hóa phong thủy làm một thể, kinh phí bảo vệ hiện tại chỉ vừa đủ bảo vệ được chiếc vỏ bên ngoài."
Phó sảnh trưởng Lưu trầm ngâm suy nghĩ, nói: "Không thể đơn độc xem xét việc tu sửa từ đường họ Ngô, đồng thời có bốn ngôi từ đường cùng tồn tại ở một trấn, hiện nay trong nước vẫn chưa phát hiện ra, có thể cân nhắc việc xây dựng Nam Giang thành trung tâm nghiên cứu văn hóa từ đường, cũng như cơ sở thí điểm văn hóa hài hòa dân tộc hay không?"
Hàn Giang Lâm phụ họa: "Đúng vậy, trước đây chúng tôi chỉ có ý tưởng mơ hồ, sảnh trưởng Lưu vừa điểm xuyết như vậy, đã chỉ cho chúng tôi con đường sáng, sau này Nam Giang cứ theo tư duy này mà phát triển, dốc sức xây dựng thành khu thắng cảnh văn hóa nổi tiếng."
"Đúng," Phó sảnh trưởng Lưu nói, "các cậu có thể theo tư duy phát triển du lịch văn hóa, làm một quy hoạch thống nhất, sau đó lần lượt báo cáo các dự án lên."
Mục đích đã đạt được, Hàn Giang Lâm và Long Lâm kích động đến mức suýt nhảy dựng lên. Hàn Giang Lâm hít sâu một hơi, tự nhủ đắc ý không được quên hình tượng, phải thật điềm tĩnh, bèn bày tỏ thái độ: "Chúng tôi nhất định sẽ thực hiện theo đúng yêu cầu của sảnh trưởng Lưu." Mục đích đã đạt được, thấy mặt trời đã lên cao, Hàn Giang Lâm hỏi Long Lâm: "Bữa trưa sắp xếp ở đâu thế?"
"Trên thuyền. Điều kiện Nam Giang nghèo nàn thiếu thốn, mời sảnh trưởng Lưu ra nhà hàng phong vị trên thuyền để nếm thử món cá Quế sông Thanh Sương, buổi chiều lên thiên trì Thiên Hoa Sơn, trải nghiệm cảm giác câu cá trên mây."
"Cá Quế hoa đào, món ăn nổi tiếng sông Thanh Sương, đã khiến tôi thèm thuồng đến mức nước dãi ròng ròng rồi, buổi chiều lại còn có chương trình tuyệt vời hơn nữa — câu cá trên mây, nghĩ đến thôi đã có cảm giác phiêu diêu tựa tiên thần rồi, Nam Giang đúng là một trấn cổ tràn ngập sức hút thần kỳ mà." Một câu nói khiến ai nấy đều bật cười.