Đoàn người đau buồn vừa tới lâu đài đã được Hippolita và Matilda đón tiếp, sau khi Isabella cho một người hầu chạy trước báo tin. Các quý bà giúp đưa Frederic vào căn phòng gần nhất rồi lui ra, để bác sĩ chăm sóc vết thương. Matilda đỏ mặt khi thấy Theodore và Isabella cạnh nhau; nàng cố giấu bằng cách ôm Isabella và an ủi về tai nạn của cha nàng. Bác sĩ sớm tới báo cho Hippolita biết rằng vết thương của Hầu tước không nguy hiểm, và ông muốn gặp con gái cùng các công chúa.

Theodore, dưới cái cớ thể hiện niềm vui vì Frederic không gặp nguy hiểm tính mạng trong trận đấu, đã không thể cưỡng lại ý muốn đi theo Matilda. Nàng cúi mặt nhiều lần khi chạm mắt chàng, khiến Isabella – người quan sát Theodore cũng chăm chú như cách chàng nhìn Matilda – sớm đoán ra ai là người chàng nhắc đến trong hang đá. Trong lúc khung cảnh lặng lẽ này diễn ra, Hippolita hỏi Frederic nguyên do vì sao ông lại thực hiện chuyến đi bí ẩn để đòi lại con gái, đồng thời đưa ra những lời xin lỗi để thanh minh cho chồng mình về cuộc hôn nhân đã định giữa các con.

Frederic, dù đang giận dữ với Manfred, vẫn cảm kích trước sự lịch thiệp và nhân hậu của Hippolita: nhưng ông còn ấn tượng hơn trước vẻ xinh đẹp của Matilda. Muốn giữ họ lại bên giường bệnh, ông kể cho Hippolita nghe câu chuyện của mình. Ông kể rằng, khi còn là tù binh của bọn ngoại đạo, ông mơ thấy con gái mình, người mà ông không có tin tức từ khi bị bắt, đang bị giam cầm trong một lâu đài, nơi con bé đối mặt với những tai ương kinh hoàng: và rằng nếu ông giành lại tự do và đến được khu rừng gần Joppa, ông sẽ biết thêm thông tin. Hoang mang vì giấc mơ này mà không thể thực hiện, xiềng xích trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Nhưng trong lúc đang suy tính cách tìm tự do, ông nhận được tin vui rằng các vương tử liên minh đang giao chiến ở Palestine đã trả tiền chuộc cho ông. Ông lập tức khởi hành đến khu rừng xuất hiện trong giấc mơ.

Suốt ba ngày, ông và tùy tùng lang thang trong rừng mà không thấy bóng người: nhưng đến tối ngày thứ ba, họ đến một cái hang, nơi họ tìm thấy một ẩn sĩ đáng kính đang hấp hối. Dùng thuốc bổ quý, họ giúp người đàn ông ngất xỉu tỉnh lại để cất tiếng nói.

"Các con," ông nói, "ta chịu ơn lòng từ bi của các con—nhưng vô ích thôi—ta sắp về nơi an nghỉ vĩnh hằng—nhưng ta ra đi với sự mãn nguyện vì đã làm tròn thánh ý của thiên đàng. Khi ta mới tới chốn tịch liêu này, sau khi chứng kiến đất nước mình trở thành miếng mồi cho quân dị giáo—ôi, đã hơn năm mươi năm kể từ ngày ta chứng kiến cảnh tượng khủng khiếp đó! Thánh Nicholas đã hiện về với ta và tiết lộ một bí mật, dặn rằng ta không bao giờ được tiết lộ cho phàm nhân, trừ khi ở trên giường bệnh. Giờ phút trọng đại ấy đã đến, và hẳn các con là những chiến binh được chọn mà ta được lệnh truyền lại ủy thác này. Ngay khi làm tròn những nghĩa cử cuối cùng cho cái xác tội nghiệp này, hãy đào dưới gốc cây thứ bảy bên tay trái cái hang tồi tàn này, và công lao của các con sẽ... Ôi! Lạy chúa, xin nhận linh hồn con!" Với những lời đó, người sùng đạo trút hơi thở cuối cùng.

"Đến rạng đông," Frederic tiếp lời, "khi đã chôn cất thánh tích, chúng tôi đào theo chỉ dẫn. Nhưng chúng tôi đã kinh ngạc biết bao khi ở độ sâu khoảng sáu feet, chúng tôi phát hiện ra một thanh kiếm khổng lồ—chính là vũ khí ở ngoài sân kia. Trên lưỡi kiếm, lúc đó lộ ra một phần khỏi vỏ, dù sau đó đã khép lại do chúng tôi cố rút nó ra, có khắc những dòng chữ sau—không; thứ lỗi cho ta, thưa bà," Hầu tước nói thêm, quay sang Hippolita; "nếu ta không dám đọc lại chúng: ta tôn trọng giới tính và địa vị của bà, và không muốn phạm tội làm vấy bẩn tai bà bằng những âm thanh gây tổn hại đến bất cứ điều gì quý giá với bà."

Ông ngưng lại. Hippolita run rẩy. Bà không nghi ngờ gì việc Frederic được thiên đàng định sẵn để hoàn thành vận mệnh dường như đang đe dọa gia đình bà. Nhìn Matilda với nỗi trìu mến lo âu, một giọt lệ lặng lẽ lăn trên má: nhưng trấn tĩnh lại, bà nói—

"Cứ tiếp tục đi, thưa chúa công; thiên đàng không làm việc gì là vô ích; phàm nhân phải đón nhận những mệnh lệnh thiêng liêng với lòng khiêm cung và phục tùng. Phần của chúng ta là cầu xin ngài bớt cơn thịnh nộ, hoặc cúi đầu trước những sắc lệnh của ngài. Hãy đọc lại câu đó, thưa chúa công; chúng tôi xin lắng nghe."

Frederic buồn vì mình đã kể quá xa. Sự tôn nghiêm và kiên định nhẫn nại của Hippolita khiến ông đầy kính trọng, và tình cảm dịu dàng thầm lặng mà Công chúa và con gái dành cho nhau khiến ông suýt rơi lệ. Tuy nhiên, e ngại rằng việc mình không tuân theo sẽ gây ra sự lo lắng hơn, ông ngập ngừng đọc lại những dòng sau bằng giọng thấp:

"Nơi nào chiếc mũ giáp hợp với thanh kiếm này xuất hiện,

Nơi ấy con gái ngươi sẽ bị hiểm nguy bủa vây,

Chỉ máu của Alfonso mới có thể cứu trinh nữ,

Và làm dịu linh hồn hoàng tử bấy lâu không yên nghỉ."

"Có gì trong những dòng này," Theodore thiếu kiên nhẫn nói, "mà làm các vị công chúa này xúc động? Tại sao họ phải bị sốc bởi một sự tinh tế bí ẩn, vốn chẳng có căn cứ gì?"

"Lời nói của cậu thật thô lỗ, chàng trai trẻ," Hầu tước nói; "và dù vận may đã ưu ái cậu một lần..."

"Thưa chúa công kính mến," Isabella nói, tỏ thái độ khó chịu trước sự nóng nảy của Theodore mà nàng nhận ra bắt nguồn từ cảm xúc dành cho Matilda, "đừng để tâm đến lời lẽ của một tên thường dân: hắn quên mất sự kính trọng mà hắn nợ ngài; nhưng hắn chưa quen..."

Hippolita, lo lắng trước cơn nóng giận vừa nổi lên, đã quở trách sự táo bạo của Theodore, nhưng với một thái độ ghi nhận lòng nhiệt thành của chàng; rồi chuyển đề tài, bà hỏi Frederic rằng ông đã để chồng mình ở đâu. Khi Hầu tước định trả lời, họ nghe thấy tiếng ồn bên ngoài, và khi đứng dậy hỏi nguyên do, Manfred, Jerome, và một phần đội quân, những người đã nghe loáng thoáng tin đồn về những gì đã xảy ra, bước vào phòng. Manfred tiến vội về phía giường của Frederic để chia buồn cùng ông về bất hạnh và tìm hiểu tình tiết trận đấu, khi bất chợt, trong nỗi kinh hoàng và ngạc nhiên tột độ, ông kêu lên—

"Ha! Ngươi là gì? Hỡi bóng ma đáng sợ kia! Giờ tận số của ta đã đến sao?"

"Thưa chúa công thân yêu, đáng kính của thiếp," Hippolita kêu lên, ôm lấy ông, "ngài nhìn thấy gì vậy! Sao ngài cứ trừng mắt thế?"

"Cái gì!" Manfred thốt lên, thở hổn hển; "nàng không thấy gì sao, Hippolita? Phải chăng bóng ma ghê rợn này chỉ gửi đến mình ta—tới ta, kẻ không..."

"Vì lòng từ bi cao cả nhất, thưa chúa công," Hippolita nói, "hãy lấy lại linh hồn, làm chủ lý trí. Ở đây không có ai ngoài chúng ta, những người bạn của ngài."

"Cái gì, đó không phải là Alfonso sao?" Manfred kêu lên. "Nàng không thấy hắn sao? Có thể nào là cơn mê sảng của đầu óc ta?"

"Đây! Thưa chúa công," Hippolita nói; "đây là Theodore, chàng thanh niên đã gặp nhiều bất hạnh."

"Theodore!" Manfred buồn bã nói, đập tay lên trán; "Theodore hay là bóng ma, nó đã làm đảo lộn linh hồn của Manfred rồi. Nhưng sao nó lại ở đây? Và sao nó lại mặc giáp?"

"Thiếp tin là nó đi tìm Isabella," Hippolita nói.

"Tìm Isabella!" Manfred nói, lại nổi cơn thịnh nộ; "đúng, đúng rồi, điều đó không nghi ngờ gì nữa—. Nhưng làm sao nó trốn thoát khỏi sự giam cầm mà ta đã để nó ở đó? Có phải Isabella, hay lão tu sĩ đạo đức giả này, đã giúp nó được tự do?"

"Và liệu một người cha có là tội phạm không, thưa chúa công," Theodore nói, "nếu ngài ấy suy tính việc giải cứu con mình?"

Jerome, ngạc nhiên khi thấy mình bị con trai buộc tội một cách không căn cứ, không biết nên nghĩ thế nào. Ông không hiểu sao Theodore trốn thoát, sao chàng lại có vũ khí và giao đấu với Frederic. Tuy nhiên, ông không dám hỏi bất cứ câu nào có thể làm tăng cơn thịnh nộ của Manfred đối với con trai mình. Sự im lặng của Jerome đã thuyết phục Manfred rằng chính ông là người sắp đặt sự giải thoát cho Theodore.

"Và như thế này sao, hỡi lão già vô ơn," vị Vương tử nói, hướng về phía Tu sĩ, "đó là cách ông đền đáp lòng hào hiệp của ta và Hippolita? Không thỏa mãn với việc chống lại những mong muốn gần gũi nhất của trái tim ta, ông còn trang bị cho đứa con hoang của mình, và đem nó vào tận lâu đài của ta để sỉ nhục ta!"

"Thưa chúa công," Theodore nói, "ngài đã hiểu lầm cha con: cả người lẫn con đều không có khả năng chứa chấp một ý nghĩ nào chống lại sự bình yên của ngài. Việc con đầu hàng trước ý muốn của Điện hạ có phải là sự xấc xược không?" chàng nói thêm, đặt thanh kiếm xuống chân Manfred một cách cung kính. "Hãy nhìn lồng ngực con đây; xin hãy đâm đi, thưa chúa công, nếu ngài nghi ngờ rằng một ý nghĩ phản trắc đang nằm trong đó. Không có một tình cảm nào khắc sâu trong trái tim con mà không tôn kính ngài và gia đình ngài."

Vẻ duyên dáng và nhiệt thành mà Theodore thốt ra những lời này khiến mọi người có mặt đều ủng hộ chàng. Ngay cả Manfred cũng bị lay động—nhưng vẫn bị ám ảnh bởi sự giống nhau của chàng với Alfonso, sự ngưỡng mộ của ông bị pha lẫn nỗi kinh hoàng thầm kín.

"Đứng lên," ông nói; "mạng sống của ngươi không phải là mục tiêu hiện tại của ta. Nhưng hãy kể cho ta nghe lai lịch của ngươi, và làm sao ngươi lại liên quan đến tên phản bội già nua này."

"Thưa chúa công," Jerome vội vàng nói.

"Im miệng! Kẻ lừa đảo!" Manfred nói; "ta sẽ không để hắn nhắc bài."

"Thưa chúa công," Theodore nói, "con không cần sự trợ giúp; câu chuyện của con rất ngắn gọn. Năm lên năm tuổi, con bị đưa đến Algiers cùng mẹ, người đã bị hải tặc bắt từ bờ biển Sicily. Bà đã chết vì đau buồn trong chưa đầy một năm;" nước mắt trào ra từ đôi mắt của Jerome, người mà trên khuôn mặt biểu lộ hàng ngàn nỗi niềm lo âu. "Trước khi qua đời," Theodore tiếp tục, "bà buộc một mảnh giấy quanh cánh tay con dưới lớp áo, kể rằng con là con trai của Bá tước Falconara."

"Điều đó hoàn toàn đúng," Jerome nói; "ta chính là người cha khốn khổ đó."

"Ta ra lệnh cho ngươi im lặng một lần nữa," Manfred nói: "tiếp tục đi."

"Con vẫn là nô lệ," Theodore nói, "cho đến hai năm gần đây, khi đang phục vụ chủ nhân trong các chuyến hải trình, con được cứu bởi một con tàu Cơ Đốc giáo, vốn đã đánh bại lũ cướp biển; và khi tiết lộ thân phận với thuyền trưởng, ông ấy hào hiệp đưa con lên bờ tại Sicily; nhưng ôi! thay vì tìm thấy cha, con biết rằng điền trang của ông, nằm trên bờ biển, đã bị kẻ cướp bắt mẹ con và con san bằng trong lúc ông vắng mặt: lâu đài của ông đã bị đốt thành tro, và cha con khi trở về đã bán phần còn lại, rồi lui về tu hành trong vương quốc Naples, nhưng không ai biết ở đâu. Bơ vơ không bạn bè, gần như tuyệt vọng về việc đạt được cái ôm của cha, con tận dụng cơ hội đầu tiên để căng buồm đến Naples, từ đó, trong vòng sáu ngày qua, con lang thang đến tỉnh này, vẫn tự nuôi sống bằng bàn tay mình; cho đến sáng hôm qua, con vẫn tin rằng thiên đàng không dành cho con điều gì ngoài sự bình an trong tâm hồn và sự nghèo khó mãn nguyện. Đây, thưa chúa công, là câu chuyện của Theodore. Con được ban phước vượt quá hy vọng khi tìm thấy cha; con bất hạnh hơn cả mức xứng đáng khi phải hứng chịu sự không hài lòng của Điện hạ."

Chàng ngừng lại. Một tiếng rì rầm tán thưởng khẽ vang lên từ những người có mặt.

"Chưa hết đâu," Frederic nói; "ta có nghĩa vụ phải nói thêm những điều nó giấu. Dù nó khiêm tốn, ta phải rộng lượng; nó là một trong những thanh niên dũng cảm nhất trên đất Cơ Đốc. Nó cũng nóng tính; và từ hiểu biết ngắn ngủi về nó, ta xin đảm bảo cho sự chân thật của nó: nếu những gì nó nói về bản thân không đúng, nó đã chẳng thốt ra—và với ta, chàng trai trẻ, ta tôn trọng sự thẳng thắn phù hợp với dòng dõi của ngươi; nhưng lúc nãy, ngươi đã xúc phạm ta: tuy nhiên, dòng máu cao quý chảy trong huyết quản ngươi, hoàn toàn có thể được tha thứ khi nó vừa mới tìm về nguồn cội. Nào, thưa chúa công," (quay sang Manfred), "nếu ta có thể tha thứ cho nó, chắc chắn ngài cũng có thể; không phải lỗi của chàng trai trẻ nếu ngài nhầm nó với một bóng ma."

Lời mỉa mai cay nghiệt này làm tổn thương linh hồn Manfred.

"Nếu những sinh vật từ thế giới khác," ông đáp một cách kiêu ngạo, "có quyền làm tâm trí ta khiếp sợ, thì đó là điều mà người sống không thể làm được; và cánh tay của một gã thiếu niên thì càng không."

"Thưa chúa công," Hippolita ngắt lời, "khách của ngài cần nghỉ ngơi: chúng ta không nên để ông ấy yên tĩnh sao?" Nói đoạn, nắm lấy tay Manfred, bà từ biệt Frederic và dẫn đoàn người ra ngoài.

Vị Vương tử, không buồn rời bỏ cuộc trò chuyện gợi lại khám phá về những cảm giác thầm kín nhất của mình, để họ dẫn về căn hộ riêng, sau khi cho phép Theodore (dù phải cam kết trở lại lâu đài vào ngày mai, một điều kiện chàng thanh niên vui vẻ chấp nhận) lui về tu viện với cha mình. Matilda và Isabella quá bận rộn với những suy nghĩ riêng, và quá ít hài lòng về nhau, để mong muốn trò chuyện thêm đêm đó. Họ chia tay nhau, mỗi người về phòng mình, với những lời lẽ xã giao nhiều hơn và tình cảm ít hơn so với những gì đã diễn ra giữa họ từ thuở ấu thơ.

Nếu họ chia tay với ít sự nồng nhiệt, thì họ lại gặp nhau với sự thiếu kiên nhẫn lớn hơn ngay khi mặt trời vừa mọc. Tâm trí họ rơi vào tình trạng không thể ngủ được, và mỗi người nhớ lại hàng ngàn câu hỏi mà nàng ước mình đã hỏi người kia đêm qua. Matilda ngẫm nghĩ rằng Isabella đã hai lần được Theodore cứu trong những tình huống rất nguy cấp, điều mà nàng không thể tin là ngẫu nhiên. Đôi mắt chàng, đúng là, đã dán vào nàng trong phòng của Frederic; nhưng đó có thể là để che giấu tình cảm dành cho Isabella trước mặt cha của cả hai. Tốt hơn là nên làm sáng tỏ việc này. Nàng muốn biết sự thật, kẻo nàng có lỗi với bạn mình khi nuôi dưỡng tình cảm dành cho người yêu của Isabella. Như vậy, sự ghen tuông đã thúc đẩy, đồng thời mượn cái cớ từ tình bạn để biện minh cho sự tò mò của mình.

Isabella, không kém phần bồn chồn, có cơ sở tốt hơn cho sự nghi ngờ của mình. Cả lưỡi và mắt của Theodore đều nói với nàng rằng trái tim chàng đã có chủ; đúng là vậy—nhưng, có lẽ, Matilda có thể không đáp lại tình cảm của chàng; nàng luôn tỏ ra thờ ơ với tình yêu: mọi suy nghĩ của nàng đều đặt vào thiên đàng.

"Tại sao mình lại can ngăn nàng?" Isabella tự nhủ; "mình bị trừng phạt vì sự hào hiệp của mình; nhưng họ đã gặp nhau khi nào? ở đâu? Không thể nào; mình đã tự lừa dối mình; có lẽ đêm qua là lần đầu tiên họ nhìn thấy nhau; hẳn phải có đối tượng nào khác chiếm giữ tình cảm của chàng—nếu là vậy, mình không bất hạnh như mình nghĩ; nếu không phải là bạn mình Matilda—sao! Mình có thể hạ mình đi mong muốn tình cảm của một người đàn ông, kẻ vừa thô lỗ và không cần thiết thông báo cho mình về sự thờ ơ của hắn? Và ngay vào thời điểm mà sự lịch thiệp thông thường đòi hỏi ít nhất là những lời lẽ tử tế. Mình sẽ đến chỗ Matilda thân yêu, người sẽ củng cố lòng kiêu hãnh đúng đắn này trong mình. Đàn ông thật giả dối—mình sẽ bàn với nàng về việc đi tu: nàng sẽ vui mừng khi thấy mình có tâm trạng này; và mình sẽ thông báo với nàng rằng mình không còn phản đối khuynh hướng vào tu viện của nàng nữa."

Trong tâm trạng này, và quyết tâm mở lòng hoàn toàn với Matilda, nàng đến phòng của vị Công chúa đó, người mà nàng thấy đã ăn mặc chỉnh tề, đang tì tay suy tư. Tư thế này, quá tương xứng với những gì chính nàng cảm thấy, đã làm sống lại sự nghi ngờ của Isabella, và phá hủy sự tin tưởng mà nàng dự định đặt vào bạn mình. Họ đỏ mặt khi gặp nhau, và còn quá non nớt để che giấu cảm xúc một cách khéo léo. Sau vài câu hỏi và trả lời vô nghĩa, Matilda hỏi Isabella nguyên do chuyến bỏ trốn của nàng? Người sau, gần như đã quên cơn thịnh nộ của Manfred, vì hoàn toàn bị chiếm giữ bởi nỗi lòng mình, kết luận rằng Matilda đang nói đến lần cuối nàng thoát khỏi tu viện, sự việc đã gây ra các sự kiện tối hôm trước, liền trả lời—

"Martelli mang tin đến tu viện rằng mẹ bạn đã qua đời."

"Ồ!" Matilda nói, ngắt lời nàng, "Bianca đã giải thích sự hiểu lầm đó cho mình: khi thấy mình ngất đi, cô ấy kêu lên, ‘Công chúa chết rồi!’ và Martelli, người đã đến để nhận khoản bố thí thường lệ tại lâu đài..."

"Và cái gì làm bạn ngất đi?" Isabella nói, thờ ơ với những phần còn lại. Matilda đỏ mặt và ấp úng—

"Cha mình—ông ấy đang xét xử một tội phạm..."

"Tội phạm nào?" Isabella vội hỏi.

"Một chàng thanh niên," Matilda nói; "mình tin—mình nghĩ đó là chàng thanh niên mà..."

"Cái gì, Theodore sao?" Isabella nói.

"Phải," nàng trả lời; "mình chưa bao giờ thấy chàng trước đây; mình không biết chàng đã xúc phạm cha mình thế nào, nhưng vì chàng đã giúp bạn, mình rất vui vì chúa công đã tha thứ cho chàng."

"Giúp mình!" Isabella đáp; "bạn gọi việc làm bị thương cha mình, và suýt nữa gây ra cái chết cho ông ấy là giúp mình sao? Dù chỉ mới từ hôm qua mình mới có phúc được biết đến cha, mình hy vọng Matilda không nghĩ mình là kẻ xa lạ với tình thân hiếu thảo đến mức không phẫn nộ trước sự táo bạo của tên thanh niên hỗn xược đó, và rằng không thể nào mình có thể cảm thấy bất kỳ tình cảm nào cho kẻ dám giơ tay chống lại đấng sinh thành của mình. Không, Matilda, trái tim mình căm ghét hắn; và nếu bạn vẫn giữ tình bạn với mình mà bạn đã thề từ thuở ấu thơ, bạn sẽ ghê tởm một người đàn ông suýt chút nữa khiến mình đau khổ mãi mãi."

Matilda cúi đầu và trả lời: "Mình hy vọng Isabella thân yêu nhất không nghi ngờ tình bạn của Matilda dành cho bạn: mình chưa bao giờ nhìn thấy chàng thanh niên đó cho đến hôm qua; chàng gần như là người lạ đối với mình: nhưng vì các bác sĩ đã tuyên bố cha bạn không còn nguy hiểm, bạn không nên nuôi dưỡng sự oán hận thiếu khoan dung đối với người mà mình tin là không biết Hầu tước có quan hệ với bạn."

"Bạn biện hộ cho chàng ta một cách rất xúc động," Isabella nói, "khi xét đến việc chàng ta là người rất xa lạ với bạn! Mình nhầm rồi, hoặc chàng ta đáp lại lòng từ bi của bạn đấy."

"Bạn có ý gì?" Matilda nói.

"Không có gì," Isabella nói, hối hận vì đã gợi ý cho Matilda về tình cảm của Theodore dành cho nàng. Sau đó đổi chủ đề, nàng hỏi Matilda điều gì khiến Manfred nhầm Theodore là một bóng ma?

"Lạy chúa," Matilda nói, "bạn không nhận ra sự giống nhau cực độ của chàng với bức chân dung của Alfonso trong hành lang sao? Mình đã để ý với Bianca ngay cả trước khi thấy chàng mặc giáp; nhưng khi đội mũ giáp, chàng chính là hình ảnh của bức tranh đó."

"Mình không chú ý lắm đến tranh ảnh," Isabella nói: "càng ít xem xét chàng thanh niên này một cách chăm chú như bạn dường như đã làm. À? Matilda, trái tim bạn đang gặp nguy hiểm, nhưng để mình cảnh báo bạn như một người bạn, chàng đã thú nhận với mình rằng chàng đang yêu; không thể là với bạn được, vì hôm qua là lần đầu tiên hai người gặp nhau—phải không?"

"Chắc chắn rồi," Matilda trả lời; "nhưng tại sao Isabella thân yêu nhất của mình lại kết luận từ bất cứ điều gì mình đã nói, rằng..." —nàng ngừng lại—rồi tiếp tục: "chàng thấy bạn trước, và mình còn lâu mới có sự phù phiếm để nghĩ rằng chút ít quyến rũ của mình có thể thu hút một trái tim dành cho bạn; mong bạn được hạnh phúc, Isabella, bất kể vận mệnh của Matilda thế nào!"

"Người bạn xinh đẹp của mình," Isabella nói, người có trái tim quá trung thực để cưỡng lại một biểu hiện tử tế, "chính bạn là người mà Theodore ngưỡng mộ; mình đã thấy; mình tin điều đó; và một suy nghĩ về hạnh phúc của riêng mình sẽ không bao giờ cho phép mình can thiệp vào hạnh phúc của bạn."

Sự thẳng thắn này khiến những giọt nước mắt lăn trên má Matilda dịu dàng; và sự ghen tuông trong chốc lát đã tạo ra khoảng cách giữa hai thiếu nữ đáng yêu này sớm nhường chỗ cho sự chân thành và cởi mở tự nhiên trong tâm hồn họ. Mỗi người đều thú nhận với người kia ấn tượng mà Theodore đã tạo ra trong lòng mình; và sự tin tưởng này kéo theo một cuộc đấu tranh của sự hào hiệp, mỗi người đều khăng khăng nhường quyền lợi của mình cho bạn. Cuối cùng, phẩm giá của đức hạnh Isabella nhắc nhở nàng về sự ưu tiên mà Theodore đã gần như tuyên bố dành cho đối thủ của mình, khiến nàng quyết tâm chinh phục đam mê của mình, và nhường đối tượng yêu dấu cho bạn.

Trong cuộc tranh luận về tình bạn này, Hippolita bước vào phòng con gái.

"Thưa cô," bà nói với Isabella, "cô có quá nhiều sự dịu dàng dành cho Matilda, và quan tâm một cách tốt bụng đến bất cứ điều gì ảnh hưởng đến gia đình khốn khổ của chúng ta, rằng ta không thể có những bí mật với con mình mà không phù hợp để cô nghe."

Hai công chúa đều chú ý và lo lắng.

"Vậy hãy biết rằng, thưa cô," Hippolita tiếp tục, "và con nữa, Matilda thân yêu nhất của mẹ, rằng vì đã bị thuyết phục bởi tất cả các sự kiện trong hai ngày điềm gở vừa qua, rằng thiên đàng có ý định chuyển vương trượng Otranto từ tay Manfred sang tay Hầu tước Frederic, mẹ có lẽ đã được truyền cảm hứng với ý nghĩ ngăn chặn sự hủy diệt hoàn toàn của chúng ta bằng sự liên minh giữa các gia đình đối địch. Với quan điểm này, mẹ đã đề nghị với Manfred, chúa công của mẹ, trao đứa con yêu dấu, yêu dấu này cho Frederic, cha của cô."

"Con cho Hầu tước Frederic!" Matilda kêu lên; "lạy chúa! mẹ nhân từ của con—và mẹ đã nói với cha con rồi sao?"

"Mẹ đã nói," Hippolita nói; "ngài ấy đã lắng nghe lời đề nghị của mẹ một cách nhân từ, và đã đi để ngỏ lời với Hầu tước."

"À! vị công chúa khốn khổ!" Isabella kêu lên; "bạn đã làm gì thế! sự hủy diệt nào mà lòng tốt vô tình của bạn đã chuẩn bị cho chính bạn, cho mình, và cho Matilda!"

"Sự hủy diệt từ ta đến các cô và con ta!" Hippolita nói, "điều này có nghĩa là gì?"

"Ôi!" Isabella nói, "sự trong trắng của trái tim chính bạn ngăn bạn nhìn thấy sự đồi bại của người khác. Manfred, chồng bạn, người đàn ông vô đạo đó..."

"Khoan đã," Hippolita nói; "cô không được, khi có mặt ta, cô gái trẻ, đề cập đến Manfred với sự thiếu tôn trọng: ngài ấy là chồng và chúa công của ta, và..."

"Sẽ không lâu nữa đâu," Isabella nói, "nếu các mục đích độc ác của hắn có thể được thực hiện."

"Ngôn ngữ này làm ta kinh ngạc," Hippolita nói. "Cảm xúc của cô, Isabella, rất nồng nhiệt; nhưng cho đến giờ này ta chưa bao giờ biết nó làm cô mất kiểm soát. Việc làm nào của Manfred cho phép cô đối xử với ngài ấy như một kẻ giết người, một sát thủ?"

"Hỡi người công chúa đức hạnh và quá tin người!" Isabella đáp; "không phải tính mạng của bạn là mục tiêu của hắn—mà là để ly dị bạn! để ly hôn bạn! để..."

"Ly hôn ta!" "Ly hôn mẹ thiếp!" Hippolita và Matilda cùng kêu lên.

"Phải," Isabella nói; "và để hoàn thành tội ác của mình, hắn đang tính toán—mình không thể nói ra!"

"Còn gì có thể vượt qua những điều cô vừa nói?" Matilda nói.

Hippolita im lặng. Nỗi đau nghẹn lại trong cổ họng; và việc nhớ lại những lời nói mơ hồ gần đây của Manfred đã xác nhận những gì bà nghe được.

"Thưa bà tuyệt vời, đáng kính! thưa mẹ!" Isabella kêu lên, lao xuống dưới chân Hippolita trong sự xúc động tột cùng; "hãy tin con, hãy tin con, con sẽ chết hàng ngàn lần còn hơn đồng ý làm hại bạn, hơn là chịu khuất phục trước một kẻ đáng ghét như vậy—ôi!—"

"Thế là quá đủ!" Hippolita kêu lên: "Một tội ác gợi ra bao nhiêu tội ác! Đứng lên, Isabella thân mến; ta không nghi ngờ đức hạnh của cô. Ôi, Matilda, cú sốc này quá nặng nề đối với con! đừng khóc, con yêu; và đừng thốt ra một lời oán trách, mẹ ra lệnh cho con. Hãy nhớ, người vẫn là cha con!"

"Nhưng người cũng là mẹ con," Matilda nói một cách tha thiết; "và mẹ là người đức hạnh, mẹ vô tội!—Ôi! con không được, con không được than vãn sao?"

"Con không được," Hippolita nói—"nào, mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi. Manfred, trong nỗi đau khổ vì mất đi anh trai con, đã không biết mình nói gì; có lẽ Isabella đã hiểu lầm ngài ấy; trái tim ngài ấy rất tốt—và, con yêu, con không biết hết mọi chuyện đâu! Có một định mệnh treo trên đầu chúng ta; bàn tay của Đấng Quan phòng đang vươn ra; ôi! giá mà mẹ có thể cứu con khỏi đống đổ nát này! Phải," bà tiếp tục với giọng kiên quyết hơn, "có lẽ sự hy sinh của mẹ có thể chuộc lại tất cả; mẹ sẽ đi và tự hiến mình cho cuộc ly hôn này—chuyện gì xảy ra với mẹ không quan trọng. Mẹ sẽ rút lui vào tu viện lân cận, và dành phần đời còn lại trong những lời cầu nguyện và nước mắt cho con và—vị Vương tử!"

"Bạn quá tốt so với thế giới này," Isabella nói, "cũng như Manfred là kẻ đáng ghê tởm; nhưng đừng nghĩ, thưa bà, rằng sự yếu đuối của bạn sẽ quyết định thay cho con. Con thề, hỡi các thiên thần, hãy nghe con..."

"Dừng lại, ta khẩn cầu cô," Hippolita kêu lên: "hãy nhớ cô không phụ thuộc vào chính mình; cô có một người cha."

"Cha con quá sùng đạo, quá cao quý," Isabella ngắt lời, "để ra lệnh cho một hành động vô đạo. Nhưng nếu ngài ấy ra lệnh; liệu một người cha có thể ép buộc một hành động bị nguyền rủa không? Con đã đính hôn với con trai, lẽ nào con cưới cha? Không, thưa bà, không; vũ lực cũng không thể kéo con đến chiếc giường đáng ghét của Manfred. Con ghê tởm hắn, con căm thù hắn: luật pháp thiêng liêng và nhân đạo cấm cản—và bạn con, Matilda yêu quý nhất! liệu con có làm tổn thương tâm hồn dịu dàng của bạn bằng cách làm hại người mẹ đáng kính của bạn? người mẹ của chính con—con chưa bao giờ biết người nào khác—"

"Ôi, người là mẹ của cả hai!" Matilda kêu lên: "chúng ta, chúng ta, Isabella, có thể tôn thờ người quá mức không?"

"Những đứa con yêu quý của mẹ," Hippolita cảm động nói, "sự dịu dàng của các con làm mẹ choáng ngợp—nhưng mẹ không được để mình bị khuất phục bởi nó. Chúng ta không có quyền tự lựa chọn cho mình: thiên đàng, cha và chồng của chúng ta phải quyết định cho chúng ta. Hãy kiên nhẫn cho đến khi các con nghe thấy những gì Manfred và Frederic đã quyết định. Nếu Hầu tước chấp nhận tay Matilda, mẹ biết con bé sẽ sẵn sàng vâng lời. Thiên đàng có thể can thiệp và ngăn chặn phần còn lại. Con yêu, ý con là sao?" bà tiếp tục, thấy Matilda ngã xuống chân mình với dòng nước mắt không nói nên lời—"Nhưng không; đừng trả lời mẹ, con gái của mẹ: mẹ không được nghe một lời nào chống lại ý muốn của cha con."

"Ôi, xin đừng nghi ngờ sự vâng lời của con, sự vâng lời khủng khiếp của con đối với cha và với mẹ!" Matilda nói. "Nhưng liệu con có thể, người đáng kính nhất trong các phụ nữ, liệu con có thể trải nghiệm tất cả sự dịu dàng này, thế giới của lòng tốt này, và giấu giếm một suy nghĩ nào với người mẹ tốt nhất không?"

"Con định nói gì?" Isabella run rẩy nói. "Hãy trấn tĩnh lại, Matilda."

"Không, Isabella," vị Công chúa nói, "mình sẽ không xứng đáng với người mẹ vô song này, nếu những góc khuất sâu kín nhất trong tâm hồn mình chứa đựng một suy nghĩ mà không có sự cho phép của người—thật vậy, mình đã xúc phạm người; mình đã để một niềm đam mê len lỏi vào trái tim mà không được sự chấp thuận của người—nhưng ở đây mình từ bỏ nó; ở đây mình thề với thiên đàng và người..."

"Con gái mẹ! con gái mẹ!" Hippolita nói, "đây là những lời gì! những tai ương mới nào mà số phận đang dành cho chúng ta! Con, một niềm đam mê? Con, trong giờ phút hủy diệt này..."

"Ôi, con thấy tất cả tội lỗi của mình!" Matilda nói. "Con ghê tởm chính mình, nếu con làm mẹ phải đau khổ. Người là điều quý giá nhất con có trên đời—Ôi, con sẽ không bao giờ, không bao giờ gặp chàng nữa!"

"Isabella," Hippolita nói, "cô biết về bí mật bất hạnh này, dù đó là gì. Hãy nói đi!"

"Cái gì!" Matilda kêu lên, "con đã đánh mất tình yêu của mẹ đến mức người không cho phép con thậm chí nói ra tội lỗi của chính mình sao? ôi, Matilda khốn khổ, khốn khổ!"

"Bạn quá tàn nhẫn," Isabella nói với Hippolita: "bạn có thể nhìn thấy nỗi đau khổ này của một tâm trí đức hạnh, và không thương cảm nó sao?"

"Không thương con mẹ!" Hippolita nói, ôm lấy Matilda vào lòng—"Ôi, mẹ biết con là người tốt, con là tất cả đức hạnh, tất cả sự dịu dàng và lòng hiếu thảo. Mẹ tha thứ cho con, con gái xuất sắc của mẹ, hy vọng duy nhất của mẹ!"

Hai công chúa sau đó tiết lộ cho Hippolita tình cảm chung của họ dành cho Theodore, và ý định của Isabella nhường chàng cho Matilda. Hippolita trách sự thiếu thận trọng của họ, và cho họ thấy sự khó xảy ra khi cả hai người cha đều đồng ý ban hôn người thừa kế của mình cho một người đàn ông nghèo hèn như vậy, mặc dù có dòng dõi quý tộc. Một chút an ủi cho bà khi biết tình cảm của họ mới nảy sinh gần đây, và rằng Theodore chỉ có ít lý do để nghi ngờ điều đó ở cả hai. Bà nghiêm khắc ra lệnh cho họ tránh mọi liên lạc với chàng. Matilda sốt sắng hứa: nhưng Isabella, người tự an ủi rằng nàng không có ý gì hơn là thúc đẩy cuộc hôn nhân của chàng với bạn mình, không thể quyết định tránh mặt chàng; và không trả lời.

"Mẹ sẽ đến tu viện," Hippolita nói, "và ra lệnh cử hành các thánh lễ mới để được giải thoát khỏi những tai ương này."

"Ôi, thưa mẹ," Matilda nói, "mẹ định rời bỏ chúng con: mẹ định tìm nơi ẩn náu, và trao cho cha con cơ hội theo đuổi ý định chết người của ông ấy. Hỡi ôi, con quỳ xuống van xin mẹ hãy dừng lại; mẹ sẽ để con làm mồi cho Frederic sao? Con sẽ theo mẹ đến tu viện."

"Hãy yên tâm, con gái của mẹ," Hippolita nói: "mẹ sẽ trở lại ngay. Mẹ sẽ không bao giờ bỏ rơi con, cho đến khi mẹ biết đó là ý muốn của thiên đàng, và vì lợi ích của con."

"Đừng lừa dối con," Matilda nói. "Con sẽ không cưới Frederic cho đến khi mẹ ra lệnh. Hỡi ôi, điều gì sẽ xảy ra với con?"

"Tại sao lại có lời cảm thán đó?" Hippolita nói. "Mẹ đã hứa với con là sẽ trở lại..."

"À, thưa mẹ," Matilda đáp, "hãy ở lại và cứu con khỏi chính mình. Một cái cau mày của mẹ có thể làm được nhiều hơn tất cả sự nghiêm khắc của cha con. Con đã trao đi trái tim mình, và chỉ có mẹ mới có thể làm con thu hồi lại được."

"Không thêm gì nữa," Hippolita nói; "con không được tái phạm, Matilda."

"Con có thể từ bỏ Theodore," nàng nói, "nhưng con có phải cưới người khác không? hãy để con theo mẹ đến bàn thờ, và tự giam mình khỏi thế giới mãi mãi."

"Số phận của con phụ thuộc vào cha con," Hippolita nói; "mẹ đã ban sự dịu dàng của mình không đúng chỗ, nếu nó dạy con tôn kính bất cứ điều gì vượt quá người."

Mục đích thực sự của Hippolita là hỏi Jerome xem liệu trong lương tâm, bà có thể đồng ý với việc ly hôn hay không. Bà đã nhiều lần thúc giục Manfred từ bỏ vương quốc, điều mà sự nhạy cảm trong lương tâm bà khiến nó trở thành một gánh nặng hàng giờ đối với bà. Những sự do dự này cùng nhau làm cho việc ly thân với chồng xuất hiện bớt khủng khiếp hơn đối với bà so với bất kỳ tình huống nào khác.

Jerome, khi rời lâu đài vào tối hôm trước, đã chất vấn Theodore nghiêm khắc tại sao chàng lại cáo buộc ông với Manfred là người biết về việc chàng trốn thoát. Theodore thừa nhận đó là với ý định ngăn Manfred nghi ngờ Matilda; và nói thêm, sự thánh thiện trong cuộc sống và nhân cách của Jerome đã bảo vệ ông khỏi cơn thịnh nộ của tên bạo chúa. Jerome rất buồn khi phát hiện ra tình cảm của con trai mình dành cho vị công chúa đó; và để chàng nghỉ ngơi, ông hứa sáng ra sẽ cho chàng biết những lý do quan trọng để chinh phục đam mê của mình.

Theodore, giống như Isabella, còn quá mới mẻ với quyền uy của cha mẹ để tuân theo các quyết định của nó trái với sự thôi thúc của trái tim. Chàng ít tò mò muốn biết lý do của vị Tu sĩ, và càng ít có khuynh hướng tuân theo chúng. Matilda xinh đẹp đã tạo ấn tượng mạnh hơn đối với chàng so với tình cảm của người cha. Suốt đêm, chàng hài lòng với những viễn cảnh về tình yêu; và mãi đến sau giờ cầu nguyện sáng, chàng mới nhớ lại mệnh lệnh của vị Tu sĩ là gặp ông tại lăng mộ của Alfonso.

"Chàng trai trẻ," Jerome nói khi thấy chàng, "sự chậm trễ này không làm ta hài lòng. Liệu mệnh lệnh của người cha đã có ít trọng lượng đến thế sao?"

Theodore đưa ra những lý do ngượng ngùng, và cho rằng sự chậm trễ là do mình ngủ quên.

"Và giấc mơ của con dành cho ai?" vị Tu sĩ nghiêm giọng hỏi. Con trai ông đỏ mặt. "Nào, nào," vị Tu sĩ tiếp tục, "đồ thanh niên thiếu suy nghĩ, điều này không được phép; hãy nhổ bỏ niềm đam mê tội lỗi này ra khỏi lồng ngực con..."

"Đam mê tội lỗi!" Theodore kêu lên: "Tội lỗi có thể trú ngụ cùng vẻ đẹp vô tội và sự khiêm tốn đức hạnh sao?"

"Thật tội lỗi," vị Tu sĩ đáp, "khi trân trọng những kẻ mà thiên đàng đã định sẵn cho sự hủy diệt. Dòng dõi của một tên bạo chúa phải bị quét sạch khỏi mặt đất đến thế hệ thứ ba và thứ tư."

"Liệu thiên đàng có trừng phạt kẻ vô tội vì tội ác của kẻ có tội?" Theodore nói. "Matilda xinh đẹp có đủ đức hạnh..."

"Để hủy hoại con:" Jerome ngắt lời. "Con đã quên quá nhanh sao rằng hai lần Manfred tàn bạo đã tuyên án con?"

"Và con cũng chưa quên, thưa ngài," Theodore nói, "rằng lòng từ bi của con gái ông ấy đã giải thoát con khỏi quyền lực của ông ta. Con có thể quên những tổn thương, nhưng không bao giờ quên những ân huệ."

"Những tổn thương con nhận được từ dòng dõi của Manfred," vị Tu sĩ nói, "vượt quá những gì con có thể hình dung. Đừng trả lời, nhưng hãy nhìn bức tượng thánh này! Bên dưới tượng đài bằng đá cẩm thạch này là tro cốt của vị Alfonso tốt lành; một vị vương tử được tô điểm với mọi đức hạnh: cha của nhân dân! niềm vui của nhân loại! Hãy quỳ xuống, chàng trai cứng đầu, và nghe đây, trong khi một người cha mở ra một câu chuyện kinh hoàng sẽ trục xuất mọi cảm xúc khỏi linh hồn con, trừ những cảm giác về sự báo thù thiêng liêng—Alfonso! vị vương tử bị tổn thương sâu sắc! hãy để linh hồn không thỏa mãn của ngài ngự trị đáng sợ trên bầu không khí đầy rắc rối, trong khi đôi môi run rẩy này—Ha! ai ở đó?—"

"Người phụ nữ đau khổ nhất!" Hippolita nói, bước vào ca đoàn. "Thưa Cha đáng kính, người có rảnh không?—nhưng tại sao chàng thanh niên này lại quỳ? nỗi kinh hoàng in trên mỗi khuôn mặt có ý nghĩa gì? tại sao lại ở lăng mộ đáng kính này—ôi! người có nhìn thấy gì không?"

"Chúng ta đang dâng lời cầu nguyện lên thiên đàng," vị Tu sĩ trả lời, với vẻ bối rối, "để chấm dứt những tai ương của tỉnh lỵ đáng thương này. Hãy cùng tham gia với chúng tôi, thưa bà! linh hồn không tì vết của bà có thể đạt được sự miễn trừ khỏi những phán xét mà những điềm báo của những ngày này đang tố cáo quá rõ ràng chống lại gia đình bà."

"Con cầu nguyện tha thiết lên thiên đàng để chuyển hướng chúng," vị Công chúa sùng đạo nói. "Người biết đó là công việc cả đời con để giành lấy một phước lành cho chúa công của con và những đứa con vô hại của con.—Một đứa, ôi! đã bị lấy đi khỏi con! giá mà thiên đàng chỉ lắng nghe con cho Matilda tội nghiệp của con! Thưa Cha! hãy cầu thay cho con bé!"

"Mọi trái tim sẽ chúc phúc cho con bé," Theodore kêu lên một cách say sưa.

"Câm miệng, chàng trai nông nổi!" Jerome nói. "Và con, vị Công chúa dịu dàng, đừng tranh cãi với các Quyền năng trên cao! Chúa ban cho, và Chúa lấy đi: hãy chúc tụng danh thánh Ngài, và phục tùng các sắc lệnh của Ngài."

"Con xin tuân theo một cách thành kính nhất," Hippolita nói; "nhưng liệu Ngài có tha cho niềm an ủi duy nhất của con không? Matilda cũng phải chết sao?—à, thưa Cha, con đến—nhưng hãy cho con trai người rời đi. Không tai nào ngoài tai người được nghe những gì con phải nói."

"Cầu mong thiên đàng ban cho mọi mong muốn của bà, vị Công chúa xuất sắc nhất!" Theodore nói rồi rút lui. Jerome cau mày.

Sau đó Hippolita thông báo cho vị Tu sĩ về đề nghị mà bà đã gợi ý với Manfred, sự chấp thuận của ông ta, và việc trao Matilda mà ông ta đã đi thực hiện với Frederic. Jerome không thể che giấu sự không hài lòng của mình đối với ý tưởng này, điều mà ông che đậy dưới cái cớ về sự khó xảy ra rằng Frederic, người có dòng máu gần nhất với Alfonso, và là người đến để đòi quyền thừa kế, sẽ đồng ý với một liên minh với kẻ chiếm đoạt quyền của mình. Nhưng không gì có thể sánh được với sự bối rối của vị Tu sĩ, khi Hippolita thú nhận sự sẵn sàng của mình không phản đối việc ly thân, và đòi hỏi ý kiến của ông về tính hợp pháp của sự đồng ý của bà. Vị Tu sĩ chộp lấy yêu cầu tư vấn của bà một cách háo hức, và không giải thích sự ghê tởm của mình đối với cuộc hôn nhân được đề xuất giữa Manfred và Isabella, ông mô tả cho Hippolita thấy sự tội lỗi trong sự đồng ý của bà bằng những màu sắc đáng báo động nhất, lên án các phán xét chống lại bà nếu bà tuân theo, và ra lệnh cho bà bằng những điều khoản nghiêm khắc nhất phải đối xử với bất kỳ đề xuất nào như vậy bằng mọi dấu hiệu của sự phẫn nộ và từ chối.

Manfred, trong khi đó, đã trình bày mục đích của mình với Frederic, và đề xuất cuộc hôn nhân kép. Vị vương tử yếu đuối đó, người đã bị ấn tượng bởi vẻ đẹp của Matilda, lắng nghe lời đề nghị một cách quá háo hức. Ông quên mất sự thù địch với Manfred, kẻ mà ông thấy ít hy vọng chiếm đoạt bằng vũ lực; và tự an ủi rằng có thể không có hậu duệ nào từ sự kết hợp của con gái mình với tên bạo chúa, ông coi sự kế vị của chính mình vào vương quốc như được tạo điều kiện thuận lợi bằng việc cưới Matilda. Ông phản đối yếu ớt lời đề nghị; chỉ giả vờ, vì hình thức, là không đồng ý trừ khi Hippolita đồng ý ly hôn. Manfred nhận trách nhiệm đó.

Phấn khích với thành công của mình, và thiếu kiên nhẫn để thấy mình ở vị trí mong chờ những đứa con trai, ông vội vã đến phòng của vợ mình, quyết tâm ép bà tuân theo. Ông biết với sự phẫn nộ rằng bà vắng mặt tại tu viện. Tội lỗi của ông gợi ý cho ông rằng có lẽ bà đã được Isabella thông báo về mục đích của ông. Ông nghi ngờ liệu việc bà rút lui vào tu viện có phải ngụ ý một ý định ở lại đó, cho đến khi bà có thể tạo ra những trở ngại cho cuộc ly hôn của họ; và những nghi ngờ mà ông đã dành cho Jerome, khiến ông lo ngại rằng vị Tu sĩ sẽ không chỉ cản trở quan điểm của mình, mà còn có thể đã truyền cảm hứng cho Hippolita với quyết định tìm nơi ẩn náu. Thiếu kiên nhẫn để làm sáng tỏ manh mối này, và đánh bại sự thành công của nó, Manfred vội vã đến tu viện, và đến đó khi vị Tu sĩ đang nhiệt tình khuyên nhủ vị Công chúa đừng bao giờ nhượng bộ việc ly hôn.

"Thưa bà," Manfred nói, "công việc gì đã kéo bà đến đây? tại sao bà không đợi ta trở về từ chỗ Hầu tước?"

"Con đến để cầu nguyện một phước lành cho các quyết định của ngài," Hippolita trả lời.

"Các quyết định của ta không cần sự can thiệp của một vị Tu sĩ," Manfred nói; "và trong tất cả những người đang sống, tên phản bội tóc bạc đó là kẻ duy nhất mà bà thích hội đàm sao?"

"Vị Vương tử báng bổ!" Jerome nói; "có phải tại bàn thờ mà ngươi chọn để xúc phạm những người phục vụ bàn thờ không?—nhưng, Manfred, những âm mưu vô đạo của ngươi đã bị lộ. Thiên đàng và vị Công chúa đức hạnh này đều biết chúng—thật vậy, đừng cau mày, thưa Vương tử. Giáo hội khinh miệt những lời đe dọa của ngươi. Sấm sét của bà ấy sẽ được nghe thấy trên cả cơn thịnh nộ của ngươi. Hãy dám tiến hành mục đích ly hôn bị nguyền rủa của ngươi, cho đến khi bản án của bà ấy được biết, và tại đây ta phóng ra lời nguyền của bà ấy vào đầu ngươi."

"Kẻ nổi loạn táo tợn!" Manfred nói, cố gắng che giấu nỗi sợ hãi mà những lời của vị Tu sĩ truyền cảm hứng cho ông. "Ngươi dám đe dọa vị Vương tử hợp pháp của mình sao?"

"Ngươi không phải là vị Vương tử hợp pháp," Jerome nói; "ngươi không phải là Vương tử—hãy đi, thảo luận yêu sách của ngươi với Frederic; và khi điều đó xong xuôi—"

"Nó đã xong," Manfred trả lời; "Frederic chấp nhận tay Matilda, và hài lòng từ bỏ yêu sách của mình, trừ khi ta không có hậu duệ nam"—khi ông thốt ra những lời đó, ba giọt máu rơi từ mũi bức tượng của Alfonso. Manfred tái mặt, và vị Công chúa gục xuống đầu gối.

"Hãy nhìn xem!" vị Tu sĩ nói; "hãy đánh dấu sự chỉ dẫn kỳ diệu này rằng máu của Alfonso sẽ không bao giờ hòa lẫn với máu của Manfred!"

"Thưa chúa công nhân từ của thiếp," Hippolita nói, "chúng ta hãy phục tùng thiên đàng. Xin đừng nghĩ người vợ luôn vâng lời của ngài nổi loạn chống lại quyền uy của ngài. Thiếp không có ý muốn nào ngoài ý muốn của Chúa công và Giáo hội. Chúng ta hãy kháng cáo lên tòa án được tôn kính đó. Nó không phụ thuộc vào chúng ta để phá vỡ những mối liên kết gắn kết chúng ta. Nếu Giáo hội chấp thuận việc giải thể cuộc hôn nhân của chúng ta, thì cứ thế đi—thiếp chỉ còn vài năm, và đó là những năm đau buồn, để vượt qua. Ở đâu chúng có thể được trôi qua tốt hơn là dưới chân bàn thờ này, trong những lời cầu nguyện cho sự an toàn của ngài và Matilda?"

"Nhưng nàng sẽ không ở lại đây cho đến lúc đó," Manfred nói. "Hãy cùng ta trở về lâu đài, và ở đó ta sẽ tính toán các biện pháp thích hợp cho việc ly hôn;—nhưng tên Tu sĩ hay can thiệp này không được đến đó; mái nhà hiếu khách của ta sẽ không bao giờ chứa chấp một kẻ phản bội nữa—và đối với dòng dõi của lão, tiếp tục, ta trục xuất nó khỏi lãnh địa của ta. Hắn, ta cho rằng, không phải là một nhân vật thiêng liêng, cũng không nằm dưới sự bảo vệ của Giáo hội. Dù ai cưới Isabella, đó sẽ không phải là đứa con trai mới nổi của Cha Falconara."

"Chúng nổi lên," vị Tu sĩ nói, "những kẻ bất chợt được thấy trong chỗ ngồi của các Vương tử hợp pháp; nhưng chúng héo úa như cỏ, và nơi chốn của chúng không còn biết đến chúng nữa."

Manfred, ném một cái nhìn khinh miệt vào vị Tu sĩ, dẫn Hippolita ra ngoài; nhưng tại cửa nhà thờ, ông thì thầm một trong những người tùy tùng của mình ở lại ẩn náu quanh tu viện, và mang tin tức cho ông ngay lập tức, nếu bất cứ ai từ lâu đài đến đó.