Lưu Huyết Đích Sĩ Đồ: Lý Tư Dữ Tần Đế Quốc (Thượng Sách)

Lượt đọc: 162 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 9
Bước Ngoặt Trọng Đại Của Lý Tư

❊ ❊ ❊

Lý Tư mang theo giấc mơ man rợ và khát khao khát máu, bước vào cung Hàm Dương. Cuộc gặp gỡ này khác với cuộc gặp ngày hôm qua ở cung Lan Trì, đây là một cuộc gặp chính thức, một cuộc gặp để giải mã. Lý Tư biết vế đối, trong khi Doanh Chính lại biết đáp án.

Bên trong chính điện trống trải và uy nghiêm, chỉ có hai người Lý Tư và Doanh Chính. Từng viên gạch, từng phiến ngói, từng cây cột, từng cái xà ở đây đều tượng trưng cho tôn nghiêm và quyền lực của nước Tần. Ở một nơi trang nghiêm như vậy, con người ta sẽ bất giác sinh lòng kính sợ.

Đổi địa điểm, đổi thời gian, tâm trạng của Lý Tư cũng khác xa so với ngày hôm qua. Hôm qua, anh ta vẫn hai bàn tay trắng, mang theo tâm thế phải chết để đánh cược một phen, lúc ấy chỉ cảm thấy máu nóng sôi trào, ngược lại không hề thấy sợ hãi. Hôm nay, máu đã nguội, anh ta đã có hy vọng, có tạp niệm được mất, lúc này mới cảm thấy sợ hãi muộn màng. Thế nhưng, những lời anh ta muốn nói, có thể nói thì hôm qua đã nói hết một hơi. Mà có những lời, cũng mang tính sát thương tương tự, lại chưa đến lúc nói, hoặc không thể nói, không dám nói. Anh ta đã đánh hết những quân bài trong tay, thứ anh ta có thể làm lúc này chính là nhìn Doanh Chính đánh bài.

Doanh Chính mặt lạnh tanh, cũng không xã giao, liền nói: "Nghe nói tiên sinh từng là xá nhân của tướng quốc." Giọng điệu của hắn bình thản và tự nhiên, chỉ là đang đơn thuần nói ra một sự thật, không hề mang theo bất kỳ khuynh hướng hay tình cảm nào.

Lý Tư lúc này mới bừng tỉnh, thảo nào ngày hôm qua trò chuyện tâm đắc như vậy, mà Doanh Chính vẫn không hề chốt đơn ngay tại chỗ, ban cho anh ta một chức quan nửa tấc. Hóa ra, tối hôm qua Doanh Chính đã đi điều tra gốc gác của anh ta rồi. Lý Tư vừa mừng vừa lo. Mừng là Doanh Chính muốn trọng dụng anh ta thì mới đi điều tra. Lo là mối quan hệ với Lã Bất Vi từng là bước đệm trên con đường làm quan của anh ta, nhưng nay lại rất có khả năng trở thành vật cản. Trong lòng anh ta thấp thỏm không yên, Doanh Chính rốt cuộc biết rõ gốc gác của mình đến mức nào? Anh ta nên chọn thành khẩn khai báo để được khoan hồng hay đợi kháng cự thì bị trừng trị nghiêm khắc? Nếu ví Lã Bất Vi như tình cũ, thì Doanh Chính chính là tình mới. Để có được trái tim của tình mới, anh ta buộc phải cắt đứt hoàn toàn với tình cũ, tuyệt đối không thể có chuyện vương vấn dây dưa. Doanh Chính ơi Doanh Chính, trong lòng ta chỉ có chàng không có ai khác, xin chàng hãy tin tình ý của ta là thật lòng, ánh mắt ta vì chàng mà ngước nhìn, đôi mày ta vì chàng mà tô vẽ, xưa nay chưa từng vì hắn.

Lý Tư đáp: "Bề tôi làm xá nhân cho tướng quốc hơn hai năm, ngày đêm suy nghĩ, là vì nước đại Tần chứ không phải vì tướng quốc. Nay thẹn làm lang quan, vì đại vương cầm roi thét đường, nguyện vọng đã đủ rồi."

Doanh Chính nói: "Quả nhân tuổi hãy còn trẻ, việc nước hoàn toàn trông cậy vào tướng quốc, tiên sinh là xá nhân của tướng quốc, tính ra cũng là đang vì nước hiệu lực." Lời này của Doanh Chính rõ ràng là những lời khách sáo giả dối, câu nào cũng ẩn giấu sát cơ, mang ý thăm dò. Lý thuyết tảng băng trôi của Hemingway đã được thể hiện hoàn hảo ở đây. Doanh Chính có thể mãi dung thứ cho Lã Bất Vi sao? Lý Tư tuyệt đối không tin. Doanh Chính hiện tại vẫn chưa đến lúc phản công, chỉ đành nhẫn nại chờ đợi, tỏ ra dung túng và hùa theo Lã Bất Vi trên bề nổi, tuyệt đối sẽ không dễ dàng phơi bày ý đồ muốn đối phó với Lã Bất Vi của mình. Lý Tư biết, nói chuyện với Doanh Chính, cẩn thận mười vạn phần cũng chưa đủ. Trước mặt Doanh Chính, không chỉ không được nói trái ý Lã Bất Vi, mà ngay cả hùa theo cũng không được. Tốt nhất là giả vờ như hoàn toàn không biết gì về tâm tư muốn đối phó Lã Bất Vi của Doanh Chính. Một khi chọc thủng lớp giấy cửa sổ này, phơi bày bí mật không thể cáo nhân (thốt lên/che đậy) trong lòng Doanh Chính, thì rất có thể Doanh Chính sẽ ra tay sát hại anh ta để diệt khẩu.

Lý Tư nói: "Tướng quốc chung quy vẫn là tướng quốc, nhà vua mới là quốc gia. Vì nhà vua hiệu lực, mới là vì nước hiệu lực."

Doanh Chính lại nói: "Quả nhân nghe nói Lao Ái cũng từng là xá nhân của tướng quốc, tiên sinh có biết người này không?"

Lý Tư sợ đến mức suýt toát mồ hôi lạnh. Sao hắn ta chuyện gì cũng biết xem ra, bên cạnh Lã Bất Vi, nhất định đã cài cắm người của Doanh Chính. Đứa trẻ này quả thực không đơn giản.

Lý Tư không dám giấu giếm, đáp: "Khi thần và Lao Ái cùng làm xá nhân, quan hệ khá thân thiết. Đến khi đại vương ban ân huệ cho Lao Ái sự phú quý, thần và Lao Ái đã rất ít qua lại rồi."

Sắc mặt Doanh Chính dịu đi đôi chút, nói: "Quả nhân nghe nói Lao Ái từng nhiều lần lôi kéo tiên sinh, đều bị tiên sinh từ chối khéo, dám hỏi vì sao?"

"Thần dẫu tài mọn, nhưng cũng biết Lao Ái có được ngày hôm nay, đều là nhờ đại vương ban tặng. Thần yêu phú quý, chỉ có đại vương mới ban cho được."

Doanh Chính lộ vẻ hài lòng, nói: "Cuộc gặp hôm qua, quả nhân thụ giáo sâu sắc. Kế sách ly gian, đã do tiên sinh hiến kế, cũng mong tiên sinh vì quả nhân mà thực hiện nó. Nguyện bái tiên sinh làm Trưởng sử."

Lý Tư bái lạy nói: "Tạ đại vương đã lầm tin, thần nhất định dốc hết sức, không phụ đại vương." Lại nói: "Thần có một việc cầu xin, mong đại vương ân chuẩn."

"Việc gì?"

“Thần thui thủi một mình ở Hàm Dương, vợ con vẫn ở Thượng Thái nước Sở, đã ba năm không được gặp mặt. Thần muốn đón vợ con đến Hàm Dương, từ nay làm người Tần, không làm người Sở nữa.”

Tần vương nghe vậy liền rất vui mừng, vui vẻ ưng thuận.

Lý Tư làm xá nhân hơn hai năm, làm lang quan hơn nửa năm, vẫn luôn không đón vợ con đến Hàm Dương. Trong mắt Doanh Chính, điều này cho thấy Lý Tư vẫn còn tâm lý đầu cơ, chừa lại hai đường lui, chưa có tâm nguyện gắn bó lâu dài với nước Tần. Cho đến tận bây giờ, khi được chính miệng Doanh Chính phong làm Trưởng sử, anh ta mới tất bật đón vợ con tới, điều này thể hiện rằng anh ta muốn thực sự an cư lạc nghiệp tại Hàm Dương, thể hiện rằng anh ta muốn toàn tâm toàn ý hiệu lực vì Doanh Chính. Việc anh ta đón vợ con đến, vừa có ý hưởng thụ hạnh phúc gia đình, lại vừa có ý xem họ như con tin để khiến Doanh Chính an tâm. Doanh Chính tự nhiên vô cùng hài lòng.

Tiết 2: Trưởng sử

Tính từ ngày quyết định từ bỏ chức vụ viên chức carnạt mạt không có tương lai là tiểu lại quận Thượng Thái nước Sở, Lý Tư đã chật vật nếm mật nằm gai ròng rã mười một năm, những gian khổ bôn ba, thăng trầm tâm lý trong khoảng thời gian đó không cần phải kể tỉ mỉ. Giờ đây, anh ta cuối cùng cũng khổ tận cam lai, vượt qua nghịch cảnh, cuối cùng đã làm quan trong chính quyền trung ương của nước Tần hùng mạnh nhất, hơn nữa chức quan này tuy không phải Tam công Cửu khanh, nhưng thực sự không thể coi là nhỏ.

Vậy thì, chức Trưởng sử mà Lý Tư được phong rốt cuộc là một chức quan như thế nào? Chỉ có làm rõ điều này, mới có thể hiểu rõ hơn về con đường làm quan sau này của Lý Tư.

Nhắc đến lại thực sự khiến người ta đau đầu, ở nước Tần thời đó, có mấy loại quan đều được gọi là Trưởng sử, rất dễ nhầm lẫn. Ví dụ như trong số các thuộc quan của Thừa tướng có người được gọi là Trưởng sử, trong thuộc quan của Quốc úy và Ngự sử đại phu cũng có người được gọi là Trưởng sử, Tiền Hữu Tả Hữu tướng quân dưới quyền cũng đặt chức Trưởng sử. Nhiều Trưởng sử như vậy, tên gọi tuy giống nhau, nhưng chức trách đãi ngộ lại có sự chênh lệch khá lớn.

Rốt cuộc cái nào mới là Trưởng sử mà Lý Tư được phong? Sử sách ghi chép đã không còn chi tiết. Phỏng đoán của tôi là, Trưởng sử mà Lý Tư được phong khi đó phải là thuộc quan của Quốc úy, chứ không phải thuộc quan của Tướng quốc như nhiều người vẫn tưởng. Với sự khôn ngoan của Doanh Chính, hắn sẽ không đưa Lý Tư vất vả lắm mới có được giao trở lại cho Lã Bất Vi - người đương thời đang giữ chức Tướng quốc. Hơn nữa, nhìn vào những việc làm của Lý Tư sau khi nhậm chức Trưởng sử, lại càng có thể khẳng định điều này.

Sau khi Lý Tư nhậm chức Trưởng sử, công việc chính là: tiến hành các hoạt động khủng bố trong lãnh thổ sáu nước, cản trở thậm chí thay đổi chính sách đối nội đối ngoại bình thường của sáu nước. Đối với các quan lại danh sĩ sáu nước, lôi kéo được thì lôi kéo, không lôi kéo được thì ám sát. Dưới quyền Lý Tư, quy tụ một đám mưu sĩ du thuyết và kiếm khách tử sĩ. Công việc như thế này, bắt buộc phải là người có chức vụ trong quân đội mới có thể đảm nhận. Hơn nữa, chỉ có Trưởng sử dưới quyền Quốc úy và Tiền Tả Hữu Hữu tướng quân mới là chức vụ quân sự. Lại nữa, Trưởng sử dưới quyền Tiền Tả Hữu Hữu tướng quân xưa nay vẫn luôn đi theo quan cấp trên trấn thủ biên cương, chỉ có Trưởng sử dưới quyền Quốc úy là ở lại chính quyền trung ương làm việc, do đó, Trưởng sử mà Lý Tư được phong, chính là thuộc quan của Quốc úy, bổng lộc một nghìn thạch.

Vị trí Quốc úy khi đó đã khuyết lâu ngày, Lý Tư ngay cả quan trên về danh nghĩa cũng không có, chỉ phải chịu trách nhiệm trước một mình Doanh Chính, hành động lại càng thuận tay. Quan trọng là, Trưởng sử của Lý Tư là chức vụ chính thức, là người đứng đầu, trong phạm vi trách nhiệm của bản thân, anh ta có quyền quyết định độc lập, không phải thương lượng với người khác, càng không phải lo lắng người khác tranh công với mình.

Từ nội dung công việc của Lý Tư có thể thấy, bộ phận do Lý Tư phụ trách có nét tương đồng với CIA của Mỹ, KGB của Liên Xô cũ, Mossad của Israel ngày nay. Qua sự so sánh này, không khó để hình dung tầm quan trọng và sức ảnh hưởng của Lý Tư. Theo một nghĩa nào đó, gọi Lý Tư là ông trùm gián điệp đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc cũng không quá đáng. Chỉ ở vị trí như vậy, Lý Tư mới có thể nhanh chóng thể hiện tài năng và sự dũng lược xuất chúng của mình, ngày càng nhận được sự tin tưởng và phụ thuộc của Doanh Chính.

Chức vị là chết, con người là sống. Vị trí Trưởng sử vốn dĩ chức trách không phải là những thứ này, những quyền hạn này có thể nói là do Doanh Chính đo ni đóng giày cho Lý Tư theo kế sách của anh ta. Doanh Chính bổ nhiệm Lý Tư làm Trưởng sử, hẳn là đã suy tính rất kỹ lưỡng. Thiên phú chính trị của Doanh Chính, qua chuyện này đã được thể hiện sơ bộ.

Tiết 3: Tuổi thơ

Trong Đạo giáo có một loại tu luyện thâm sâu, gọi là luyện nội đan, tu nguyên anh. Cái gọi là âm dương cảm khái, tinh ngưng thành đồng tử chính là nó. Tương truyền, người tu luyện đến cảnh giới này, có thể trở thành chân nhân, có thể mượn mây bay đi, triều kiến Thượng đế. Sự tu luyện huyền ảo như thế này, không phải người thường như tôi có thể thấy, cũng không phải người thường có thể bàn tới. Thế nhưng, đạo ở gần mà lại đi tìm ở nơi xa, việc dễ mà lại đi tìm việc khó, chẳng phải là nguy hiểm lắm sao.

Không cần tu luyện, trong nội tâm mỗi người đều đã tự có sẵn một đứa trẻ tồn tại. Đứa trẻ ấy, yên lặng và bất lực ở trong nội tâm chúng ta, chờ đợi được yêu thương, chờ đợi được cưng chiều, chờ đợi cái vuốt ve dịu dàng, chờ đợi những lời thì thầm trước khi ngủ. Nó sẽ không lớn lên theo tuổi tác của chúng ta. Cho dù bạn đã là ông lão hay bà cụ một trăm tám mươi tuổi, đứa trẻ ấy vẫn non nớt đến cùng cực, nó đứng độc lập ngoài thời gian, nó là Peter Pan mãi không chịu lớn. Đứa trẻ ấy cất giữ tuổi thơ huyền bí của chúng ta. Nó là nguồn cội của linh hồn và cảm xúc, chưa từng bị ô nhiễm hay hủy hoại. Nhờ có nó, chúng ta hiểu được yêu và được yêu, vì nó, chúng ta lựa chọn yêu và được yêu.

Chúng ta thường xuyên có thể cảm nhận được sự tồn tại của đứa trẻ ấy. Rất nhiều hành vi của chúng ta cũng cho thấy sự tồn tại của đứa trẻ này. Cho dù là kẻ hung ác hay khó ưa đến đâu, có lẽ thứ họ thực sự cần chỉ là một cái ôm, một câu nói: "Ngoan, đừng sợ, ta đưa em về nhà." Họ thông qua việc làm điều xấu để trốn tránh đứa trẻ trong nội tâm, để phủ nhận đứa trẻ trong nội tâm, hy vọng có thể giống như tuổi thơ chịu sự trừng phạt, đối với trẻ con mà nói, trừng phạt và yêu thương luôn gắn liền với nhau. Người ta thường nói, kẻ đáng thương ắt có điểm đáng giận. Câu nói này, đảo ngược lại cũng hoàn toàn đúng: Kẻ đáng giận ắt có điểm đáng thương.

Tôn Ngộ Không là một trường hợp ngoại lệ, hắn không có tuổi thơ. Lúc hắn chui ra từ kẽ đá thì đã là một con khỉ đực trưởng thành. Trong sâu thẳm nội tâm hắn, chưa từng có một chú khỉ con đáng yêu nào tồn tại. Cho nên, hắn số phận đã định là một con khỉ có khiếm khuyết, hắn không có tình yêu. Hắn cũng không biết yêu. Về điểm này, miêu tả của Ngô Thừa Ân rất sâu sắc và chuẩn xác.

Doanh Chính đã mười sáu tuổi, so với những người cùng trang lứa, hắn rõ ràng già dặn hơn rất nhiều. Môi trường hiểm ác đã bức bách hắn phải trưởng thành thật nhanh. Hắn đã vứt bỏ tuổi thơ của mình lại phía sau. Thế nhưng, hắn lại không thể thoát khỏi đứa trẻ trong nội tâm, cho dù dốc cạn cả đời cũng không thể xóa nhòa nó.

Đó là một đứa trẻ thế nào? Mới sinh ra không lâu đã bị chính cha ruột vứt bỏ, nương tựa lẫn nhau với người mẹ đáng thương, lang thang trên đường phố Hàm Dương như một đứa trẻ ăn mày, quần áo rách rưới, không đủ ăn, bị người ta bắt nạt nhưng lại không có năng lực trả thù, không có hy vọng, không có giấc mơ. Năm lên chín tuổi thì trở về Hàm Dương, trở về bên cạnh cha mình, thế nhưng hắn vẫn không thể cảm nhận được tình cha, hắn không phải con một của cha, mà cha lại bận rộn việc chính sự và chuyện phòng the, rất hiếm khi được đoàn tụ với hắn, năm hắn mười ba tuổi, cha hắn như một người đàn ông xa lạ, vĩnh viễn rời xa hắn. Không những thế, đến Hàm Dương rồi, ngay cả chút tình mẫu tử ít ỏi hắn cũng đã đánh mất. Người mẹ cũng chìm đắm trong cung điện châu báu và hoan lạc chốn phòng the, sẽ không bao giờ giống như năm xưa, coi hắn là bảo bối duy nhất của mình trên thế giới này, khi hắn chịu uất ức, dùng những ngón tay ấm áp thon dài lau đi nước mắt cho hắn; khi hắn mệt mỏi, ôm hắn vào lòng, hát những khúc ca êm ái, dỗ dành hắn chìm vào giấc ngủ.

Mặc dù đứa trẻ trong cơ thể Doanh Chính vẫn khao khát và tuyệt vọng ngóng chờ tình yêu, nhưng hắn sớm đã tự biến mình thành kẻ lạnh lùng và kiên cường. Hắn chiếm hữu thế giới ngày càng nhiều, nhưng lại nhận được tình yêu ngày càng ít. Trời thủng hãy còn có thể vá, một trái tim bị tổn thương thì vĩnh viễn không bao giờ có thể hồi phục. Doanh Chính từ việc thiếu thốn tình yêu, đến chống cự tình yêu, rồi đến phủ nhận sự tồn tại của tình yêu trên thế gian.

Tiết 4: Kẽ hở

Thiếu thốn tình yêu, đối với người bình thường mà nói chỉ là nỗi đau của riêng mình, không ai quan tâm, không ai để ý, anh ta chỉ có thể cô độc liếm láp vết thương trong đêm tối, vô ích tự lừa dối bản thân: Ngày mai lại là một ngày mới, mọi thứ rồi sẽ ổn thôi. Libido của anh ta lan tràn vào bên trong, coi việc làm tổn thương chính mình làm thú vui.

Nhưng đối với đế vương mà nói, thiếu thốn tình yêu, thì libido của hắn lại phóng khoáng hướng ra ngoài, trút giận chuyển dời lên cơ thể của đế quốc, toàn bộ đất nước đều bị ép phải lắng nghe tiếng rên rỉ của hắn, gánh chịu bất hạnh của hắn, tiếp nhận sự giãy giụa của hắn.

Đối với Doanh Chính mà nói, không có gì là không thể có được, duy chỉ có tình yêu là khó cầu. Hắn đã là vị vua tối cao, ai có thể yêu hắn, ai dám yêu hắn, ai có tư cách yêu hắn? Đứa trẻ trong cơ thể hắn, vĩnh viễn không được ôm ấp, không được an ủi. Đứa trẻ đang rơi nước mắt trong lòng hắn. Điều này khiến Doanh Chính sinh ra ảo giác mãnh liệt, tựa hồ như hắn chưa từng trưởng thành, hắn không phải là vị vua tôn quý sống trong cung điện Hàm Dương, hắn vẫn là đứa trẻ lang thang đáng thương ấy.

Hắn sợ đứa trẻ trong lòng một lần nữa trở thành hiện thực, cướp đi tất cả những gì hắn đang có. Hắn không lúc nào là không rơi vào khủng hoảng tâm lý như vậy: Có lẽ khi nào đó thức dậy, đột nhiên phát hiện mình lại trở về đường phố Hàm Dương, hai bàn tay trắng, mặc người bắt nạt lăng mạ. Cuộc khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng này, cho đến khi hắn tiêu diệt nước Triệu, tiêu diệt sạch sẽ tất cả kẻ thù thời niên thiếu mới được giải tỏa.

Doanh Chính lúc này, ít tin tưởng dễ nghi ngờ, cực kỳ thiếu cảm giác an toàn. Để có được cảm giác an toàn, hắn buộc phải khiến bản thân trở nên mạnh mẽ, tiêu diệt tất cả những kẻ cấu thành mối đe dọa đối với hắn, cho đến khi bản thân trở thành vô địch thiên hạ. Do đó, giữa hắn và Lã Bất Vi nhất định sẽ có một trận chiến. Cho dù Lã Bất Vi không có tâm mưu phản, nhưng hắn đã có thực lực mưu phản, Doanh Chính với tư cách là quân vương, liền phải chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bất cứ lúc nào. Đối với hắn, trận chiến với Lã Bất Vi này đến càng muộn càng tốt. Hắn cần tranh thủ thời gian, bồi dưỡng lớn mạnh thực lực của bản thân, nhưng đồng thời, lại phải giữ thái độ khiêm tốn, tránh làm Lã Bất Vi hoảng sợ quá sớm, phòng ngừa hắn chó cùng rứt giậu. Hơn nữa, kẻ thù của hắn, ngoài Lã Bất Vi ra, còn có một Lao Ái.

Hiện tại, Lao Ái và Lã Bất Vi đang đấu đá kịch liệt, tạm thời đều không có thời gian rảnh rỗi hay coi trọng Doanh Chính. Nhưng Doanh Chính lại không muốn ngồi chờ ngư ông đắc lợi. Hắn biết, chỉ khi nắm chặt thanh kiếm trong tay, mới có thể nắm chặt vận mệnh trong tay.

Trong tình huống Lao Ái và Lã Bất Vi thao túng đại cục triều chính, việc bồi dưỡng thế lực cốt cán của riêng mình, độ khó không kém gì việc lén lút vợ cất tiền quỹ đen. Chi bằng cướp thức ăn từ miệng hổ, không bằng tự lập lò mới. Khai khẩn đất hoang ở những nơi thế lực của Lao Ái và Lã Bất Vi vươn tới không kịp. Thế là, cơ quan mật vụ mới thành lập do Lý Tư nắm quyền đã ra đời. Cơ quan mật vụ này, chính là móng vuốt ẩn giấu, là dũng sĩ lực sĩ trong bóng tối. Mang tiếng là hướng ra ngoại bang, nhưng một khi trong nước có chuyện, có thể lập tức quay ngoắt lưỡi kiếm, chiến đấu vì Doanh Chính, chết vì Doanh Chính.

Mặc dù chỉ được phong làm Trưởng sử, Lý Tư trong lòng cũng không có gì phải mất cân bằng. Anh ta nghĩ thông suốt. Anh ta biết rằng, nếu mình đến Hàm Dương sớm hoặc muộn hơn mười năm, dựa vào tài năng và năng lực của mình, cũng có thể giống như Trương Nghi, Phạm Thư và những người khác, một bước bay lên thành Thượng khanh, thậm chí là Thừa tướng. Nhưng anh ta lại vừa hay đến Hàm Dương vào lúc này, gặp được Doanh Chính vào lúc này. Doanh Chính hiện tại, kẹt giữa Lao Ái và Lã Bất Vi, quyền lực trong tay có hạn, có thể phong Lý Tư làm Trưởng sử, đã là cố hết sức rồi. Đúng như câu nói: Ta có không nhiều, nhưng nguyện đem những gì tốt nhất cho ngươi. Hàm lượng tình cảm trong chức quan Trưởng sử này, tuyệt đối không hề thua kém Thượng khanh Thừa tướng của mười mấy năm về trước.

Tiết 5: Khiêm tốn

Vua hát nốt C cao là ai?

Pavarotti.

Vua hát nốt C thấp lại là ai?

Không ai biết cả.

Đạo lý chính là như vậy: Kẻ cao điệu có tiếng tăm, kẻ khiêm tốn thì vô danh tiểu tốt.

Lý Tư làm Trưởng sử, cũng coi như ngẩng cao đầu bước vào hàng ngũ quan lại cao cấp trong triều đình nước Tần. Nhưng anh ta lại là người khiêm tốn nhất, ít được biết đến nhất trong số vô số quan lại cao cấp. Anh ta không theo đuổi tỷ lệ xuất hiện trước công chúng, cũng chưa từng công khai phát biểu chính kiến. Đừng nói là bách tính nước Tần, ngay cả nhiều quan lại cao cấp trong chính phủ, cũng hoàn toàn không biết có sự tồn tại của nhân vật mang tên Lý Tư này. Mỗi lần thiết triều bàn bạc việc nước, anh ta đều có mặt, nhưng chưa từng nói một câu nào, cứ như thể bản thân không hề có mặt ở đó. Cho nên, trong một khoảng thời gian khá dài, Lý Tư trên chính đàn nước Tần không hề thu hút bất kỳ sự chú ý đáng kể nào, đều cho rằng anh ta chỉ là một kẻ ăn lương khô mà thôi.

Trên đời có một loại cám dỗ khó cưỡng nhất. Đó chính là vinh quy bái tổ, áo gấm về làng. Hạng Vũ nói: "Phú quý không về quê cũ, khác gì mặc áo gấm đi đêm, ai mà biết được chứ!" Chỉ để thỏa mãn sự hư vinh của bản thân, ông ta kiên quyết đóng đô ở Bành Thành, chứ không đóng đô ở Hàm Dương vốn có lợi hơn cho việc thống trị thiên hạ, chôn vùi mầm mống cho thất bại và cái chết sau này. Nhìn lại cuộc đời Hạng Vũ, luôn mang theo tâm lý khoe khoang và màu sắc biểu diễn nồng đậm, ông ta thích hợp làm ngôi sao hơn là làm quân vương.

Cho đến tận ngày nay, rất nhiều người Hoa kiều thành công ở hải ngoại, lần lượt trở về quê hương, hoặc đầu tư hoặc quyên góp, để lại những tòa nhà mang tên chính mình ở quê nhà. Hành động này tất nhiên xuất phát từ tấm lòng yêu thương sâu sắc đối với người dân quê hương, nhưng không thể phủ nhận rằng, tâm lý áo gấm về làng, rạng rỡ tổ tông cũng là một động lực lớn, nhất là khi cân nhắc đến hoàn cảnh của họ khi rời đi năm xưa.

Zarathustra bế quan tu luyện mười năm, câu đầu tiên sau khi xuất quan chính là hướng về phía mặt trời mà nói rằng: "Ồ, ngươi, hành tinh vĩ đại ơi! Giả sử ngươi không có những con người được ngươi chiếu rọi, hạnh phúc của ngươi ở đâu chứ? Mười năm nay, ngươi mỗi ngày đều đi đến sơn động của ta: Giả sử không có ta, cùng với chim ưng và con rắn của ta, ngươi sẽ chán ngấy ánh sáng của chính mình và con đường cũ này mất thôi."

Không có nhân loại, sự tồn tại của mặt trời cũng mất đi ý nghĩa. Suy rộng ra, có tiền mà không tiêu bừa, cũng bằng không có tiền. Không có khán giả, vở kịch hay đến mấy cũng bằng thừa. Khó khăn lắm mới làm quan lớn, lại phải nhịn không về quê nhà khoe khoang oai phong, giống như phụ nữ mua quần áo mới mà phải nhịn không soi gương vậy, đều cần sự tự chủ cực lớn.

Khi Lý Tư rời khỏi quê hương, tất cả mọi người đều chế giễu anh ta, chờ xem trò hề của anh ta, chờ anh ta chật vật quay về, không ai có thể ngờ rằng anh ta lại có được thành tựu như ngày hôm nay. Giờ đây, anh ta cuối cùng đã làm quan lớn, nếu trở về quê nhà, kẻ hầu người hạ rầm rộ, bày biện thế chân vạc trước mặt xóm giềng, khiến những kẻ từng cười nhạo mình phải ngậm miệng lại, khiến những kẻ từng khinh bỉ mình phải thay đổi thái độ, há chẳng phải là một chuyện sảng khoái lớn trong đời sao? Thế nhưng Lý Tư lại không hề bận tâm đến niềm vui thích như vậy, anh ta đem sự khiêm tốn thực hiện đến cùng. Lúc cử người về quê cũ Thượng Thái đón vợ con, cũng chỉ bảo sứ giả nói mình làm tiểu lại ở Hàm Dương, miễn cưỡng giải quyết vấn đề no đủ mà thôi.

Tiết 6: Đoàn tụ

Mưa gió tối tăm, gà gáy không ngừng. Nay gặp người đẹp, sao lại không vui.

Lại nói vợ con Lý Tư sau chặng đường dài hơn hai ngàn dặm, cuối cùng cũng đến Hàm Dương. Xe ngựa chạy thẳng vào một đại trạch viện hoa lệ thâm nghiêm. Nơi này hẳn là phủ của quan đại thần quyền quý, tuyệt đối không phải là nơi ở của người bình thường. Vợ và con trai không rõ đầu đuôi, tưởng rằng đã đến nhầm chỗ, trong lòng đều hoảng loạn bất an. Nói chuyện với phu xe, phu xe lại chỉ cắm cổ quất ngựa phi nhanh, không hề đáp lời. Cho đến khi xe ngựa dừng lại, cửa xe mở ra. Người vợ nhìn thấy Lý Tư, lúc này mới thở phào nhẹ nhõm.

Lý Tư mang theo nụ cười tinh nghịch nhìn vợ mình, anh ta giống như một đứa trẻ, vừa làm xong một việc mà bản thân cho là vô cùng đắc ý, đang chờ đợi lời khen ngợi và thán phục của người mình yêu.

Người vợ tội nghiệp hoàn toàn không hề ngạc nhiên mừng rỡ, cô ấy hồn vía chưa định, vừa khóc vừa hỏi: "Đây là nơi nào?"

Lý Tư đỡ vợ xuống xe ngựa, dẫn vợ con dạo một vòng trong phủ, nói: "Nơi này chính là phủ Lý Trưởng sử, nàng chính là Trưởng sử phu nhân rồi. Từ nay về sau, nơi này chính là nhà của chúng ta."

Người vợ là một người phụ nữ chất phác đến từ vùng quê nhỏ, cô ấy sợ hãi nói: "Đời nhà ta bình thường quen rồi, sao có thể ở nơi xa hoa thế này? Chàng chắc chắn đã gây ra nghiệp chướng gì rồi phải không."

Lý Tư cười ha hả, nói: "Cái này thì tính là gì! Phú quý vinh hoa sau này của phu quân sẽ gấp trăm lần thế này. Những năm qua đã ủy khuất cho nàng rồi, nàng cứ an tâm mà hưởng phúc đi."

Biểu cảm bối rối và phấn khích của người vợ khiến Lý Tư vô cùng sảng khoái, những khổ nạn phải chịu đựng suốt mười một năm qua, vào kho khắc này đã nhận được sự đền đáp gấp bội. Với tư cách là một người đàn ông, khiến người yêu mình tự hào về mình, chính là phần thưởng lớn nhất trong đời.

Đêm đến, cả nhà tụ họp trong một bữa tiệc thịnh soạn, rượu vào ruột gan vui vẻ, thật là một phen xúc động ngổn ngang. Người thân ở ngay bên cạnh, người yêu ở ngay bên cạnh, người trân quý nhất cuộc đời cuối cùng cũng hạ hành lý, được ở bên nhau, không còn cách trở muôn trùng.

Trong lòng Lý Tư có được sự bình yên đã lâu không gặp. Xa cách lâu ngày, tình yêu dành cho vợ ngược lại càng dâng trào mãnh liệt hơn. Trong tình yêu này, lại thấm đẫm cảm giác tội lỗi. Nhan sắc của vợ vẫn xinh đẹp, nhưng lại không giấu được dấu vết mà thời gian để lại. Mười một năm rồi, trong mười một năm nay, số ngày anh ta ở bên cô ấy chưa vượt quá mười một ngày. Một người phụ nữ, có thể có mấy cái mười một năm để chờ đợi, để cô độc, để héo mòn vô vọng? Em yêu à, vào khoảnh khắc em xinh đẹp nhất, anh lại không thể ở bên em. Mà khoảng thời gian đó đã trôi qua mất rồi, toàn là những khoảng thời gian đẹp đẽ nhất. Anh nên đền bù cho em thế nào đây? Chúng ta đã lỡ hẹn quá khứ, tuyệt đối không thể lỡ hẹn tương lai thêm nữa. Từ ngày hôm nay, anh lấy danh nghĩa người chồng thề rằng, chúng ta sẽ vĩnh viễn không bao giờ tách rời nữa.

Lý Tư lại ngắm nhìn hai người con trai. Không biết từ lúc nào, các con đều đã lớn. Con trai cả Lý Do cao suýt đuổi kịp anh ta, con trai thứ Lý Tạm cũng đã cao đến vai anh ta. Anh ta không thể nhấc bổng con lên vai, phi nước đại ngoài đồng hoang, đuổi theo thỏ khôn nữa rồi. Bao năm qua, anh ta không làm tròn trách nhiệm của một người cha, anh ta không chứng kiến sự trưởng thành của chúng, cũng chưa từng chia sẻ buồn vui với chúng. Lý Tư nghĩ: Có lẽ, khi chúng nhìn thấy những đứa trẻ khác có cha để làm nũng, để dựa dẫm, trong lòng chúng nhất định đang oán hận tôi nhỉ. Nhưng cuối cùng chúng sẽ hiểu thôi, sở dĩ tôi liều mạng phấn đấu chính là vì chúng. Những gì tôi đem lại cho các con, sẽ vượt xa những gì chúng đã mất. Các con à, cuộc đời các con còn rất dài rất dài, dài đến mức đủ để các con quên đi những đau khổ thuở nhỏ. Những đứa trẻ có cha đi bên cạnh mà các con ngưỡng mộ cũng chỉ được một hai năm, còn những đứa trẻ từng khiến các con ngưỡng mộ, từ bây giờ trở đi, ngược lại sẽ phải ngưỡng mộ các con suốt đời.

Lý Tư uống cạn một chén rượu, dịu dàng hỏi vợ: "Những ngày anh vắng nhà, mẹ con em chắc đã chịu không ít khổ cực."

Người vợ mỉm cười đáp: "Có số tiền năm nào chàng cũng phái người gửi về, cuộc sống trôi qua rất sung túc đấy chứ. Xóm giềng ai cũng khen chàng vừa có năng lực lại vừa chu đáo lo cho gia đình đấy."

Lý Tư giật mình kinh hãi, nói: "Anh gửi tiền về nhà hồi nào chứ?"

Người vợ xoắn xuýt đôi tay, vội vàng nói: "Thế này thì làm sao đây? Em vẫn luôn tưởng số tiền đó là do chàng gửi về, nếu không em đã chẳng nhận. Không phải chàng thì là ai chứ? Vô cớ nhận ân huệ của người ta, thế này sao được chứ?"

Trong lòng Lý Tư cũng dấy lên nghi vấn, rốt cuộc người tốt bụng bí ẩn này là ai chứ?

Tiết 7: Lột xác

Lại nói Tần vương Doanh Chính dùng người không nghi ngờ, trao cho Lý Tư sự tin tưởng và coi trọng tuyệt đối, buông lỏng quyền hạn mà không hỏi han. Bản dự toán hàng năm do Lý Tư đệ trình, Doanh Chính nhìn cũng không nhìn, hoàn toàn phê chuẩn hết, không bớt đi một đồng nào. Vàng ngọc châu báu mà Lý Tư có thể tùy ý chi phối, có thể nói là đếm không xuể. Lý Tư đều dùng cho việc chung, không hề nổi lên một chút tham niệm nào. Anh ta không phải cố ý làm một vị quan thanh liêm. Chỉ là người ta thường nói, nâng niu quần áo phải lúc còn mới, trân trọng danh dự phải từ sớm. Anh ta không muốn ngay giai đoạn đầu sự nghiệp làm quan của mình lại vướng phải tiếng xấu và điểm yếu.

Kể từ khi Lý Tư nhậm chức Trưởng sử, dựa vào tiềm lực tài chính hùng hậu và đãi ngộ hậu hĩnh, công việc thu hút nhân tài, chiêu mộ tân binh diễn ra vô cùng thuận lợi. Cơ quan mật vụ do anh ta nắm quyền trong thời gian ngắn đã nhanh chóng phình to lớn mạnh, thuộc hạ lên đến nghìn người. Lý Tư lần lượt phái họ đến sáu nước trong bí mật, hoặc thám thính tình báo, hoặc hối lộ ám sát. Từ đó về sau, thường xuyên có một vị yếu nhân chính phủ nước nào đó đột ngột bạo bệnh mà chết, nguyên nhân cái chết kỳ lạ trăm bề, hung thủ ngoài vòng pháp luật, lâu dần trở thành án treo, không giải quyết cho xong chuyện. Lý Tư và thuộc hạ của mình đều rất khiêm tốn nội liễm, giữ im lặng về kiệt tác của bản thân, không giống như ngày nay, quốc tế cứ có vụ án mạng hay nổ tung nào xảy ra là sẽ nhô ra mấy tổ chức hay cá nhân tranh nhau tuyên bố chịu trách nhiệm về vụ việc đó.

Ngửi hương biết mặt phụ nữ, nếm tủy biết mùi vị. Lý Tư lần đầu nếm trải hương vị quyền lực, lập tức thấy diệu dụng khôn cùng, cả ngày không thấy chán. Có được quyền lực, anh ta có thể dễ dàng đứng lên trên tất cả mọi người. Anh ta biết rằng, làm quan chính là nghề nghiệp trọn đời của mình. Thiên hạ ba trăm sáu mươi nghề, ngoài làm quan ra, anh ta không muốn làm gì khác, cũng không thể làm gì khác.

Hãy nhìn xem dưới quyền anh ta quy tụ những nhân vật nào! Có kiếm khách tuyệt thế, có hiệp sĩ dũng mãnh, có biện khách thông minh, có thuật sĩ giỏi mưu lược. Những nhân vật này, tách riêng ra từng người một đều xứng đáng là phượng hoàng trong loài người, thế nhưng lại đều bái phục dưới chân anh ta, tuân theo sự sai khiến điều động của anh ta, bất kỳ mệnh lệnh nào của anh ta cũng đều có thể được thi hành ngay lập tức, không ai dám cãi lời, không ai dám đối đầu. Vận mệnh của họ nằm trong tay anh ta, liên kết trong một ý niệm của anh ta. Anh ta có thể ban cho họ sự phú quý bỏng tay, cũng có thể ban cho họ sự trừng phạt lạnh lẽo. Cảm giác sướng miên man này là thế nào chứ!

Lại nhìn xem anh ta có thể làm những chuyện gì, phụng chỉ giết người. Chỉ cần Lý Tư muốn, anh ta thậm chí có thể tùy ý lấy đi tính mạng của một người hoàn toàn xa lạ cách xa ngàn dặm, không chỉ không phải chịu bất kỳ trách nhiệm nào, mà còn có thể coi là công trạng của bản thân, nhận được sự ban thưởng phong phong của Doanh Chính. Sinh tử của người khác, chỉ trong một cái lật tay của chính mình, sự cám dỗ này lại lớn lao nhường nào!

Xem phong cảnh Ngũ Nhạc về không thèm nhìn núi non khác, xem phong cảnh Hoàng Sơn về không thèm nhìn Ngũ Nhạc. Lý Tư đã nếm qua hương vị quyền lực, liền không thể nào từ bỏ quyền lực được nữa. Giống như một người phụ nữ, bất hạnh yêu phải một mỹ nam tử như Dorian Gray, từ đó về sau, cô ta không thể nào yêu thêm người đàn ông nào khác nữa, mặc dù biết rõ bản thân sớm muộn gì cũng sẽ bị vứt bỏ, nhưng đã không thể dứt ra được nữa rồi. Trần Thế Mỹ lấy được công chúa trẻ đẹp, nhan sắc phú quý kiêm toàn, hưởng thụ hạnh phúc tột cùng của nhân gian, hắn cũng không thể quay đầu lại được nữa. Đã từng trải qua biển lớn thì khó mà coi trọng nước sông nhỏ, hắn thà chịu một đao chém, cũng quyết không chịu nối lại duyên xưa với người vợ già Tần Hương Liên.

Kissinger từng nói, quyền lực chính là thứ thuốc kích dục tốt nhất. Đối với Lý Tư mà nói, quyền lực lại chính là thứ ma túy tồi tệ nhất. Hít qua một ngụm, liền đã nghiện, không còn hy vọng cai nghiện nữa. Theo thời gian trôi qua, cơn thèm sẽ ngày càng lớn, cũng ngày càng khó thỏa mãn. Thế là, chỉ đành liên tục hít, hít nhiều hơn nữa, làm quan lớn hơn, nắm giữ nhiều quyền lực hơn.

Vì tính chất công việc đặc thù, Lý Tư đối với vợ con cũng giữ kín như bưng. Trong mắt vợ con, trên người Lý Tư đang xảy ra những thay đổi rõ rệt, anh ta trở nên ngày càng ít cười nói, u ám đáng sợ.

Nghề nghiệp và môi trường thay đổi con người rất lớn. Nhìn Putin xuất thân từ KGB, chúng ta nên biết rằng, những người xuất thân từ cơ quan đặc vụ đều có khí chất lạnh lùng điềm tĩnh như vậy. Đặc vụ chân chính, tuyệt đối không thể phong lưu phóng khoáng như 007, mỹ nhân trúng tà mà lên giường với anh ta, đối thủ mù mắt mà đâm đầu vào nọng súng của anh ta.

Tiết 8: Giấc mơ nước Tần

Nước Tần trỗi dậy từ chiến quốc thất hùng, trở thành cường quốc số một, bắt đầu từ Thương Ưng biến pháp. "Tả truyện - Thành công năm thứ 13" có câu: Việc lớn của quốc gia, nằm ở việc cúng tế và chiến tranh. Dưới cuộc cải cách của Thương Ưng, việc lớn nước Tần, duy chỉ có cày cấy và chiến đấu.

Thời điểm đó, tiên sinh Viên Long Bình của chúng ta vẫn chưa ra đời, sản lượng nông nghiệp cũng không thể có sự nâng cao quy mô lớn. So sánh mà nói, việc nâng cao quy mô lớn sức chiến đấu lại thực tế và dễ thực hiện hơn. Một biện pháp gắn liền với việc nâng cao sức chiến đấu của nước Tần, chính là cuộc cải cách táo bạo của Thương Ưng đối với chế độ tước vị vốn có của nước Tần. Tước vị vốn do quý tộc và tông thất lũng đoạn, bắt đầu rộng mở cánh cửa cho tất cả mọi người. Hơn nữa, bãi bỏ bổng lộc thế tập của quý tộc, đứng trước tước vị, mọi người đều bình đẳng. Con đường duy nhất để đạt được tước vị chính là lập quân công trên chiến trường, ngay cả tông thất cũng không ngoại lệ.

Bách tính bình dân bình thường, chỉ cần chém địch lập công trên chiến trường, liền có thể dựa vào kích cỡ quân công đã lập, được phong tước vị tương ứng. Về mặt lý thuyết, một bình dân bình thường, hoàn toàn có thể thông qua sự nỗ lực của bản thân, đạt được tước vị hầu tước cao nhất, vinh hoa phú quý hưởng không hết.

Là một người đàn ông trong gia đình bình thường nước Tần thời đó, từ khi sinh ra, đã được tiếp nhận một nền giáo dục đơn giản và hiệu quả như vậy: Trước tiên, nỗ lực cày ruộng. Cày ruộng để làm gì? Để lấp đầy bụng. Lấp đầy bụng để làm gì? Để ra chiến trường đánh giặc. Đánh giặc để làm gì? Để giết kẻ địch, lập quân công. Lập quân công để làm gì? Để đạt được tước vị. Đạt được tước vị để làm gì? Để hưởng thụ sự tôn quý, không phải cày ruộng nữa.

Đây chính là giấc mơ nước Tần. Hơn hai ngàn năm sau, ở bờ bên kia đại dương, nước Mỹ cũng tạo ra giấc mơ Mỹ của riêng mình. Hai giấc mơ toàn dân, đã thành lập nên hai cường quốc siêu cấp thời bấy giờ. Một người nếu không có giấc mơ, chỉ cho thấy hệ thống ngủ nghỉ của anh ta có vấn đề, một quốc gia nếu không có giấc mơ, thì cho thấy quá trình trao đổi chất của quốc gia đó đã xảy ra vấn đề.

Cải cách của Thương Ưng, khiến nước Tần đột ngột hùng mạnh, và cuối cùng thống nhất thiên hạ, Thương Ưng đối với nước Tần có thể nói là có công trạng đời đời không hết. Nhưng mang tính chất châm biếm là, chính cải cách của Thương Ưng đã khai trí cho dân chúng, khiến quan điểm "không có quý tộc vĩnh hằng, cũng không có bình dân vĩnh hằng" đi sâu vào lòng người. Đến khi Trần Thắng dựng cờ khởi nghĩa, chính vì có nền giáo dục vỡ lòng của Thương Ưng, Trần Thắng mới thốt ra một câu khẩu hiệu lưu truyền ngàn cổ, và được tất cả các lực lượng nổi dậy sau đó trích dẫn nguyên văn, khẩu hiệu vừa thốt ra, lập tức hưởng ứng như mây tụ, cuối cùng dẫn đến việc diệt Tần.

Câu khẩu hiệu này chỉ có tám chữ: "Vương hầu tướng tướng, thinh có loài đâu!"

Lấy tư tưởng cày chiến làm chủ đạo, để phù hợp hơn với việc ban thưởng quân công, dưới sự chủ trì của Thương Ưng, chế độ năm bậc phong tước vốn có đã bị bãi bỏ, thay vào đó là mười tám bậc tước vị. Lấy một ví dụ không thích hợp lắm, trong mạng internet có rất nhiều trò chơi luyện cấp. Giả sử trò chơi A cấp cao nhất chỉ có thể lên đến cấp 5, mỗi lần lên một cấp đều cần một vạn điểm kinh nghiệm, hơn nữa rất nhiều người chơi có gian lận hack (tương đương với tước vị quý tộc thế tập). Trò chơi B cấp cao nhất lại có thể lên đến 18 cấp, mỗi lần lên cấp chỉ cần ba nghìn điểm kinh nghiệm, hơn nữa tuyệt đối không gian lận hack (tương đương với bình đẳng trước tước vị). Trò chơi nào sẽ được người chơi săn đón hơn? Câu trả lời có thể tưởng tượng được.

Cấp bậc tước vị đã tăng lên, điều kiện để đạt được tước vị cũng càng thêm tỉ mỉ và minh bạch hóa. Lấy binh lính bình thường mà nói, luật pháp viết rõ ràng rành mạch, lấy được một thủ cấp được thưởng một bậc tước. Khi binh lính từ chiến trường trở về, một tay giao nộp thủ cấp kẻ địch đã chém xuống, một tay liền lĩnh ngay bậc tước đáng lẽ phải có. Quy đổi ngay lập tức, không viết giấy thiếu. Như vậy, sĩ khí sao có thể không cao ngút trời cho được?

Tiết 9: Sự cám dỗ của chiến tranh

Trong tiểu thuyết và thoại bản, chiến tranh thời cổ đại phần lớn là một trò chơi solo giữa các chủ soái hai quân, còn binh lính thì chỉ là khán giả kiêm đội cổ vũ được vào cửa miễn phí. Nếu quả thật là như vậy, thì thiên hạ hẳn sẽ không có chiến tranh. Ngươi không nghe thấy sao, trong thời kỳ Đại chiến thế giới lần thứ nhất, trong dân gian Anh quốc có câu nói: "Bắt vua tướng của Đức và tể tướng của Anh, cùng nhốt vào một chiến hào, bắt hai bên ném lựu đạn vào nhau, thì trong ba phút hai nước tất sẽ nghị hòa thôi."

Đơn giản hóa việc chém giết tàn sát lẫn nhau của hàng triệu binh lính thành màn quyết đấu một mất một còn của hai vị tướng, những người kể chuyện và tiểu thuyết gia không chỉ vì tiết kiệm bút mực lời lẽ, mà còn qua đó truyền tải lý tưởng hòa bình ngây thơ của họ: Hai nước đánh lẫn nhau, binh lính có tội tình gì? Chi bằng hãy để vua tướng đấu đá nhau, đừng đày đọa vô ích cha con bách tính thiên hạ làm gì.

Thế nhưng, nếu quả thật để hai vị tướng solo, binh lính chỉ cần đứng xem là được, trong số vô số quân đội từ xưa đến nay, ít nhất có một đội ngũ binh lính tuyệt đối sẽ không đồng ý. Đội quân này, chính là mãnh hổ chi sư, đại Tần thiết quân.

Chính Thương Ưng cũng thừa nhận: Phàm là chiến tranh, là thứ mà bách tính căm ghét. Nhưng trong vòng vỏn vẹn hai mươi năm ông ta cầm quyền, ông ta đã thành công biến chiến tranh thành thứ mà bách tính yêu thích nhất. Binh lính nước Tần, đối với chiến tranh có sự cuồng nhiệt và mê mẩn bất thường. Beckett chờ đợi Godot, bách tính nước Tần chờ đợi lại là đánh giặc. Không có chiến tranh để đánh, trằn trọc trở mình. Nghe thấy chiến tranh liền chúc mừng nhau, đi đứng ăn uống ca hát đều là chiến tranh.

Bí quyết của Thương Ưng rất đơn giản, ông ta bóp nghẹt mọi hy vọng của dân chúng, chỉ có đánh giặc giết địch, lập công thụ tước, mới là con đường duy nhất của dân chúng.

Những người bạn từng đánh nhau hội đồng hẳn sẽ có trải nghiệm thế này: Hai phe nhân mã hỗn chiến một trận, ai nấy đều mắt đỏ ngầu, đầu óc trống rỗng. Chịu một đấm, không biết là ai đánh, đấm người khác một cái, cũng không có thời gian để nhìn mặt người bị đấm.

Trên chiến trường thời cổ đại, cũng sẽ xuất hiện vấn đề như vậy. Một kẻ địch thông thường phải ăn mấy kiếm, mới cuối cùng bỏ mạng. Mà mấy kiếm này rất có khả năng xuất phát từ tay nhiều người khác nhau. Vậy thì công lao giết chết kẻ địch này nên tính lên đầu người chiến sĩ nào? Quân công trước mắt, mỗi chiến sĩ đều sẽ tranh giành nhận là do mình làm. Đâu là thật đâu là giả? Cho dù gọi người chết sống lại dưới âm phủ, e là cũng nói không rõ ràng minh mạch.

Cho nên, muốn ban thưởng quân công, bắt buộc phải thiết lập một tiêu chuẩn khảo hạch ngắn gọn rõ ràng. Giải pháp của nước Tần là: Ai giết người người đó chứng minh. Ngươi nói kẻ địch là do ngươi giết, vậy thì hãy chém đầu hắn xuống làm bằng chứng. Đúng như câu nói: Một cái đầu trong tay, quân công ta nắm chắc. Chúng ta có thể tưởng tượng, cựu binh nước Tần khi truyền thụ kinh nghiệm chiến trường cho tân binh, nhất định sẽ nói một câu thế này: "Giết người xong, đừng quên chém đầu nhé."

Quân công có được tốn nhiều vất vả, mà phần thưởng tước vị cho quân công của nước Tần cũng tuyệt đối không hề mơ hồ. Có được tước vị, không chỉ đồng nghĩa với việc nâng cao địa vị xã hội, mà còn có lợi ích vật chất hậu hĩnh. Phàm là chém được một thủ cấp giáp sĩ nước địch, ban thưởng một bậc tước vị, thưởng một khoảnh ruộng, chín khoảnh nhà, một đứa con thứ; nếu muốn làm quan, thì ban chức quan năm mươi thạch. Công thưởng tương xứng, quân công càng lớn, tước vị càng cao, đặc quyền càng lớn.

Chính vì những thứ khao khát vượt hơn cả sự sống, những thứ căm ghét vượt hơn cả cái chết, binh lính nước Tần trên chiến trường không ai là không uy mãnh cuồng dã, quân đội sáu nước nghe danh phải khiếp sợ, chưa đánh đã run sợ trước. Đối với điều này, Trương Nghi từng có miêu tả đặc sắc và khiến người ta sợ hãi: Kìa như sĩ tốt đất Sơn Đông, mặc giáp đội mũ sắt để hội chiến, người Tần cởi giáp trần truồng xông về phía địch, tay trái xách đầu người, tay phải kẹp sống tù binh. Sĩ tốt nước Tần so với sĩ tốt đất Sơn Đông, giống như Mạnh Bôn với kẻ nhát gan, dùng sức nặng đè ép nhau, giống như Ô Hoạch với trẻ sơ sinh vậy.

Tiết 10: Tước vị và thu nhập

Lý Hoa viết "Điếu cổ chiến trường văn", văn chương vô cùng bi thương, mở đầu có câu: Bênh mông thay! Cát phẳng vô bờ, không thấy bóng người, sông nước uốn lượn, núi non chằng chịt. Ảm đạm tiêu tụy, gió buồn mặt trời sương mù. Cỏ đứt cỏ khô, lạnh lẽo như buổi sáng sương giá. Chim bay không đậu, thú chạy mất bầy. Đình trưởng bảo ta rằng: "Đây là chiến trường cổ. Thường tiêu diệt ba quân, thường có quỷ khóc, trời âm u thì nghe thấy."

Có thể tưởng tượng, chiến trường mà quân Tần đi qua, hẳn là còn thảm liệt hơn thế này nhiều, thây phơi đầy đồng, đều không có đầu. Nếu quả thật có quỷ khóc, cũng nên giống như linh hồn của Quan Vân Trường, thân hình âm u, sắc mặt xanh mét hét lên: "Trả — đầu — lại — cho — ta —" Mà những con quỷ này trước khi thành quỷ, nghĩ đến chắc chắn từng bị quân Tần đuổi theo phía sau vung kiếm chém mãnh liệt, vừa đuổi vừa hét: "Nộp đầu không giết!"

Quân Tần giết địch bắt buộc phải chém đầu, chính là để thuận tiện cho việc khảo hạch quân công, càng là một sự đày ải cực lớn về mặt tinh thần đối với kẻ địch. Khi một người có thể dự đoán rõ ràng trạng thái cái chết của chính mình, thì cái chết liền trở nên vô cùng cụ thể và đáng sợ. Binh lính nước địch đối mặt với quân Tần man rợ, liền không kìm được mà hiện lên trong đầu hình ảnh bản thân chết đầu lìa khỏi xác, chưa kịp giao chiến, đã nhát gan đi ba phần.

Mà đối với quan lại cao cấp trong triều đình, tước vị còn có một công dụng đặc biệt, đó chính là dùng để sắp xếp thứ hạng trước sau. Ví dụ như một nhóm quan lại cao cấp cùng tham dự một hoạt động nào đó hoặc thị sát một công việc nào đó, người chủ trì khi giới thiệu lần lượt với mọi người, không phải dựa theo cao thấp chức quan của họ, mà là dựa theo cao thấp tước vị của họ để sắp xếp thứ tự trước sau.

Mười tám bậc tước do Thương Ưng chế định qua sự diễn biến, đến thời Tần vương Doanh Chính, thành hai mươi bậc tước, lần lượt được viết ở dưới đây:

Bậc thứ nhất Công sĩ, bậc thứ hai Thượng tạo, bậc thứ ba Trâm niệu, bậc thứ tư Bất canh, bậc thứ năm Đại phu, bậc thứ sáu Quan đại phu, bậc thứ bảy Công đại phu, bậc thứ tám Công thừa, bậc thứ chín Ngũ đại phu, bậc thứ mười Tả thứ trưởng, bậc thứ mười một Hữu thứ trưởng, bậc thứ mười hai Tả canh, bậc thứ mười ba Trung canh, bậc thứ mười bốn Hữu canh, bậc thứ mười lăm Thiếu thượng tạo, bậc thứ mười sáu Đại thượng tạo (cũng tên Đại lương tạo), bậc thứ mười bảy Tứ xa thứ trưởng, bậc thứ mười tám Đại thứ trưởng, bậc thứ mười chín Quan nội hầu, bậc thứ hai mươi Triệt hầu.

Tước vị mà Lý Tư được phong lúc này, là Tả thứ trưởng. Trùng hợp thay, con đường làm quan của Thương Ưng cũng bắt đầu từ Tả thứ trưởng, rồi được phong Đại lương tạo, rồi phong Thương Quân. Có điểm trùng hợp này, Lý Tư không chỉ không oán trách gì về tước vị của mình, ngược lại từ trong đáy lòng thầm sinh ra một tia vui mừng.

Mặc dù không có ý định chào hàng bảo hiểm cho Lý Tư, nhưng chúng ta vẫn cần thiết phải quan tâm đến tình hình thu nhập của Lý Tư lúc bấy giờ.

Vào thời đó, thu nhập của quan chức thường gồm hai phần. Một là bổng lộc chức quan, hai là thu nhập tước vị. Trong toàn bộ cơ cấu thu nhập, bổng lộc chức quan rất có khả năng chỉ chiếm một phần rất nhỏ. Lấy Lã Bất Vi làm ví dụ, Lã Bất Vi làm quan Tướng quốc, bổng lộc vạn thạch. Đồng thời, tước vị của ông ta là Văn Tín hầu, được phong thực ấp mười vạn hộ ở Lạc Dương, Hà Nam. So với thu nhập tước vị hậu hĩnh của ông ta, bổng lộc cao tới vạn thạch thực sự cũng không đáng kể.

Như đã nói trước đó, bổng lộc làm Trưởng sử của Lý Tư là một nghìn thạch, trong khi thu nhập từ tước vị Tả thứ trưởng của anh ta là ban ấp ba trăm nhà, ban thuế ba trăm nhà. Thu nhập như vậy mặc dù còn cách Lã Bất Vi một trời một vực, nhưng so với lúc làm tiểu lại ở Thượng Thái nước Sở, thì đã là một trời một vực. Tổng số tiền anh ta kiếm được cả đời ở Thượng Thái cộng lại, cũng không địch nổi hai năm anh ta làm việc ở vị trí Trưởng sử hiện tại. Chỉ tính riêng từ góc độ tiền bạc, Lý Tư cũng sẽ ăn mừng vì bản thân năm xưa đã đưa ra một quyết định chính xác nhường nào. Hơn nữa chí hướng của Lý Tư, há lại chỉ ở việc kiếm tiền mà thôi!

(Chú thích: Hiệu quả cải cách của Thương Ưng rõ ràng như vậy, vì sao sáu nước không thể mô phỏng noi theo? Phần lớn, văn hóa sáu nước phát triển hơn nước Tần là một nguyên nhân quan trọng. Văn hóa, ở một mức độ nào đó đồng nghĩa với sự kìm nén. Trong mắt sáu nước, pháp luật của Thương Ưng, trọng người tài không trọng người thân, chạy theo công lợi mà vứt bỏ lễ nghĩa. "Hễ có lợi ích, không màng thân thích anh em, như cầm thú vậy. Đây là điều thiên hạ đều biết, không phải là thi hành ân đức sâu dày.")

Tiết 11: Gió mưa sắp đến

Nữ thần vận mệnh bắt đầu mỉm cười với Lý Tư, cánh cửa quyền lực đã rộng mở đối với anh ta. Trăng Hàm Dương, trong mắt Lý Tư, tròn hơn và to hơn quê nhà. Ở vị trí Trưởng sử, Lý Tư dùng vạc lớn nấu gà, trôi qua vô cùng thuận lợi. Anh ta không có oán khí vì tài cao chí lớn bị vùi dập, làm việc lại càng nhiệt tình và tận tụy hơn.

Đối với ông chủ mà nói, chỉ có tiểu chức vụ, không có chức vụ nhỏ. Đối với quân chủ mà nói, chỉ có quan lại nhỏ, không có chức quan nhỏ. Lý Tư chưa chắc đã thực sự yêu mến công việc hiện tại của mình, nhưng anh ta biết rằng, từng cử động của mình, đều không thể thoát khỏi ánh mắt của Doanh Chính. Doanh Chính đang âm thầm quan sát anh ta, khảo hạch anh ta.

Cỏ xanh sương đã trắng, mặt trời lặn trăng lại mọc. Chớp mắt đã là năm Doanh Chính thứ bảy.

Năm nay, Doanh Chính hai mươi tuổi. Lý Tư thì ba mươi bảy tuổi, theo lời của Dante, đỉnh cao của cánh cửa cuộc đời vừa qua được hai năm. Đối với người làm chính trị mà nói, độ tuổi này chính là giai đoạn then chốt của sự nghiệp. Nói chung, một người cuối cùng có thể tiến xa đến đâu trên con đường làm quan, vị trí có thể ngồi cao đến mức nào, đến lúc này đáng lẽ đã có thể nhìn ra manh mối. Giống như Khổng Tử đã nói: Bốn mươi, năm mươi tuổi mà không có tiếng tăm gì, thì cũng không có gì đáng sợ nữa rồi.

Một người chắc chắn có đại sự uy hiếm trên con đường làm quan, đến độ tuổi này, giai đoạn tích lũy ban đầu cơ bản đã hoàn thành. Anh ta đáng lẽ đã trở thành quan đầu ngành, trong vùng đất của mình, thể hiện ra tài năng để lại ấn tượng sâu sắc nhưng không phải tất cả, sở hữu mạng lưới nhân mạch cấp cao phong phú và vững chắc, xây dựng uy tín tốt cho bản thân, có những người bạn và kẻ thù tương xứng với thân phận, mà kẻ thù thường quan trọng hơn người bạn.

Nói chung, cho đến hiện tại, mấy dấu hiệu trên đều được thể hiện rõ trên người Lý Tư. Tương lai của anh ta rất tươi sáng, tiềm năng vô cùng to lớn. Lý Tư mỗi ngày thức dậy soi gương, đều tự cổ vũ bản thân như thế này: Lý Tư, ta rất coi trọng ngươi đấy.

Trong bốn năm nhậm chức Trưởng sử, Lý Tư rốt cuộc đạt được những chính tích gì, sử sách khuyết tái, chúng ta cũng không tiện suy đoán. Nhưng có thể tưởng tượng rằng, trong bốn năm này, anh ta đã làm cho bản thân trở nên mạnh mẽ vô cùng.

Trong phạm vi trách nhiệm của mỗi vị quan, ít nhiều gì cũng tồn tại một số khu vực xám khó định nghĩa. Những khu vực xám này, có thể là vùng đất vô chủ, cũng có thể là nơi tranh chấp của nhiều quan lại. Chiếm lấy những khu vực xám này, tuyên bố là lãnh thổ độc quyền của mình, đồng nghĩa với việc nắm giữ nhiều quyền lực hơn, đồng nghĩa với việc không cần thăng chức mà quan vẫn lớn hơn một cấp.

Lý Tư cẩn trọng khai phá lãnh thổ trách nhiệm của chức Trưởng sử, trong điều kiện không chạm đến giới hạn của Doanh Chính, lợi dụng nền tảng Trưởng sử, khai hoang vùng đất quyền lực mới. Anh ta thông qua việc khiến cho chức Trưởng sử ngày càng trở nên quan trọng, từ đó khiến cho bản thân ngày càng trở nên quan trọng.

Lý Tư đã có một nhóm người theo đuổi của riêng mình, sát thủ tử sĩ dưới quyền anh ta, đã trở thành một thế lực quân sự không thể coi thường. Mà với tư cách là quan lại cao cấp trong hệ thống quân đội, anh ta cũng bằng quân công của mình (hành động ám sát hiệu quả và công tác tình báo) chứng minh giá trị của bản thân, có được sự tin tưởng của hệ thống quân đội vốn bài ngoại nhất.

Bốn năm qua, chiến tranh cục bộ giữa nước Tần và sáu nước vẫn chưa từng dừng lại. Nhưng Lý Tư quan tâm nhiều hơn vẫn là cuộc đấu tranh bên trong nước Tần.

Cuộc đọ sức giữa Lã Bất Vi và Lao Ái vẫn đang tiếp diễn, dưới sự hậu thuẫn của Thái hậu - người hỗ trợ đắc lực, Lao Ái dần chiếm thế thượng phong trong cuộc đọ sức. Hai hổ đấu nhau, ắt có một bị thương. Trong triều ngoài dã, lòng người bàng hoàng hoảng sợ. Quan lại lớn nhỏ, không phải phe Lã thì cũng là phe Lao. Nếu ngươi không thuộc phe nào cả, ngươi ngại ngùng chẳng dám chào hỏi ai, bởi vì điều này chỉ chứng tỏ ngươi chưa đủ tầm cỡ. Người tinh tường đều biết rằng, cuộc đấu tranh giữa Lã Bất Vi và Lao Ái đã đến mức độ vô cùng nguy hiểm. Hai bên giương cung bạt kiếm, nước lửa không dung, chỉ chờ một thời cơ hoặc cái cớ thích hợp.

Điều khiến Lý Tư khó hiểu là, Doanh Chính dường như chỉ có ý định ngồi trên núi xem hổ đấu, chứ không hề có tâm ý chủ động tấn công. Lý Tư thậm chí có chút chán nản thất vọng. Chẳng lẽ anh ta đã nhìn lầm Doanh Chính? Hay là, trong tay Doanh Chính nắm giữ quân bài tẩy mà anh ta không biết, cho nên mới có thể bình tĩnh thản nhiên như vậy?

Lý Tư có một cảm giác mãnh liệt, đó chính là Doanh Chính vẫn luôn bồi dưỡng anh ta. Không có sự vun trồng có chủ ý của Doanh Chính, anh ta không thể nào nhanh chóng thiết lập tư lịch và uy tín của mình trong hệ thống quân đội như vậy. Tất cả những tâm huyết này, tổng cũng phải có một lời giải thích chứ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.