Lâu nay người ta vẫn tin rằng lập ra Danh sách công việc cần làm là một ý tưởng hay, do vậy ai cũng áp dụng. Thế nhưng nó có giúp ích gì cho họ không? Câu trả lời là có hoặc không.
Vấn đề tôi gặp phải đối với Danh sách việc cần làm là chúng chẳng bao giờ trở thành Danh sách việc đã làm xong cả. Thông thường mọi chuyện sẽ diễn ra như sau: Do có cả đống thứ phải làm nên bạn quyết định sẽ lập ra một danh sách những việc cần làm, thế là bạn lấy ra một tờ giấy trắng và bắt đầu liệt kê những việc cần làm. Chỉ riêng việc ghi nhận lại chúng ra giấy đã đủ khiến cho bạn cảm thấy yên tâm hơn rồi. Danh sách này có 26 phần việc và bởi vì bạn ngồi lập ra nó vào buổi sáng sớm nên bạn có trọn một ngày để hoàn thành nó.
Tối hôm đó bạn xem lại tờ danh sách nhằm đánh giá xem mình đã làm được những gì và nhận thấy mình có một khởi đầu rất tốt khi đã hoàn thành được 8 việc, chỉ có điều chúng là những việc dễ thực hiện nhất trong số đó. Vài ngày nữa trôi qua, bạn lại cảm thấy mất kiểm soát và một lần nữa cần có một Danh sách việc cần làm. Bạn lập một cái mới, lần này có 27 phần việc, và bạn bắt tay vào thực hiện 8 việc dễ nhất...Xem ra không ổn!
Chắc phải có cách nào hay hơn chứ?
Ý TƯỞNG ĐÁNG GIÁ 100.000 ĐÔ LA
Vào cuối thế kỷ 19, Charles Schwab chính là người giàu nhất hành tinh. Một ngày nọ, có một chàng trai đến gặp ông và nói: “Thưa ông Schwab, tôi có một ý tưởng mà tôi tin rằng sẽ giúp ông mỗi ngày tiết kiệm được nhiều giờ quý giá. Tôi tin ý tưởng này rất hay đến nỗi tôi muốn trao nó cho ông, và tất cả những gì tôi yêu cầu chỉ là ông hãy dùng nó trong một tháng, rồi sau đó hãy trả cho tôi số tiền mà ông nghĩ rằng xứng đáng với giá trị của nó”.Charles Schwab chấp nhận lời đề nghị, và một tháng sau trả cho người thanh niên kia 100.000 đô la. Điều này cũng tương đương với việc đến gặp một người như Bill Gates, trao ông ta ý tưởng của bạn và một tháng sau ông ấy viết cho bạn tấm séc trị giá 12 triệu đô la. Bạn có muốn biết ý tưởng đó là gì không? Nó đơn giản nhưng lại cực kỳ có hiệu quả:
Vào cuối mỗi ngày hãy viết ra 5 thứ quan trọng nhất cần làm vào ngày hôm sau
Tôi xin được thêm một vài từ để giúp nó thật sự rõ ràng: VÀ THỰC HIỆN CHÚNG
Tôi hiểu lúc này bạn nghĩ: “Chỉ có thế thôi hả?”. Một ý tưởng nhiều triệu đô la mà đơn giản tới mức một đứa trẻ 5 tuổi cũng có thể nghĩ ra được. Tôi không trách bạn bởi chính tôi cũng nghĩ như vậy khi lần đầu tiên nghe cái ý tưởng 100.000 đô la này. Thế rồi tôi thử áp dụng nó...Và đây là những lý do nó thật sự xuất xắc.
Thời điểm bạn lập ra danh sách
Hãy nhớ rằng ý tưởng trên không phải được thực hiện ở đầu ngày, vào lúc bạn có vài phút rảnh rỗi, hay vài lần mỗi tuần. Nó nói rất rõ ràng: “Vào cuối mỗi ngày”. Với việc lập danh sách vào cuối mỗi ngày (và tôi đề nghị bạn làm trước khi đi ngủ), bạn sẽ kích thích trí não mình thêm từ 6 đến 9 giờ nữa trong khi ngủ. Đây là thời gian chuẩn bị rất hữu ích cho tiềm thức của bạn.
Sự tạo thành thói quen
Đây sẽ là một thói quen thường nhật vì nó được thực hiện vào cuối MỖI ngày, chứ không phải một hoạt động thỉnh thoảng mới làm. Nếu thực hiện được nó, bạn sẽ nhanh chóng quen thuộc với việc lập danh sách top 5 và chỉ cần vài phút để hoàn thành.
Nó thu hút tâm trí bạn
Chìa khóa mang lại những phương pháp tiết kiệm thời gian hiệu quả là hành động viết ra mọi thứ, khó khăn nằm chỗ thông thường sẽ có quá nhiều thứ phải viết, nên bạn không muốn làm hoặc đến lúc nào đó không thèm làm nữa. Việc ghi lại danh sách 5 việc quan trọng nhất lên giấy (hoặc PDA – máy trợ giúp cá nhân kỹ thuật số) là một ý tưởng tuyệt vời vì khi bạn đang viết, chúng sẽ trở thành một phần trong tư duy của bạn và bạn sẽ nhớ mình đã cam kết làm những gì. Bà ngoại của vợ tôi vẫn thường nói: “Một bút chì nhỏ còn hơn một bộ não to”.
Nó thể hiện sự ưu tiên
Bạn cho phép bao nhiêu đầu việc được xuất hiện trong danh sách của mình? Chỉ có 5, đừng bao giờ để nhiều hơn 5, và phải là 5 thứ quan trọng nhất, không phải 5 thứ dễ nhất, nhanh nhất hay gấp nhất.
Nó cho phép sự gia hạn
Giả sử bạn có một ngày bận rộn, và khi nhìn lại “danh sách tốp 5”, bạn có thấy mình chỉ mới hoàn thành 3 trong số đó. Bạn có chán hay bực mình không? Không cần đâu. Thật ra bạn còn có thể hơi mừng vì tối nay mình đã biết phần việc số 1 và số 2 trong danh sách là gì.
Nó đòi hỏi hành động
Vì bạn đang sử dụng danh sách “5 việc quan trọng nhất” làm nền tảng cho hành động của mình vào ngày hôm sau, và chúng cực kỳ rõ ràng.
Một số ý tưởng khác về việc áp dụng ý tưởng 100.000 đô la
Mong bạn đừng e ngại vì sự đơn giản của ý tưởng này, nếu quả thật bạn chỉ thành thạo được một ý tưởng trong cuốn sách này, hãy để nó là ý tưởng này. Tôi đã chứng kiến nhiều người có cuộc sống thay đổi đáng kể nhờ áp dụng ý tưởng 100.000 đô la.
Danh sách top 5 dùng được cho cả công việc lẫn cuộc sống hàng ngày. Một lần có một khách hàng tư vấn của tôi gọi điện lúc 11 giờ 30 phút tối chỉ để hỏi liệu cô ấy có thể đưa việc “tập thể dục” vào danh sách 5 thứ quan trọng nhất không. Tôi bèn hỏi lại việc tập thể dục ngày mai quan trọng đến đâu. “Mang tính sống còn đấy, tôi phải tập thể dục đủ, nhưng lại thường xuyên bỏ giữa chừng”, cô nói.
“Vậy thì nó nên nằm trong danh sách”, tôi đáp.
Chắc chắn bạn phải suy nghĩ rất kỹ khi quyết định chọn những chuyện gì thực sự quan trọng. Do nghĩ rằng điều này sẽ khiến người khác rất đau đầu nên tôi đã tạo ra lộ trình Cần làm -> Phải làm dưới đây. Bạn chỉ cần một bảng Cần làm -> Phải làm và có thể dùng ngay mẫu biểu ở trang tiếp theo, hoặc tải miễn phí từ địa chỉ wwwsaveanhourcouk hoặc nếu bạn thấy trong đầu óc mình có một số tế bào thần kinh đang rảnh rỗi cần luyện tập thì cứ tự nghĩ ra một mẫu biểu riêng cho mình. Một khi bạn đã có một danh sách việc cần làm thông thường thì chỉ cần chọn trong số đó 5 thứ quan trọng nhất để tiến hành, quá dễ phải không.
CHỌN THỨ TỰ ƯU TIÊN THEO THỜI GIAN VỚI BIỂU ĐỒ CUNG PHẦN TƯ
Nếu bạn vẫn chưa chắc phải đưa phần việc nào vào danh sách Phải làm thì công cụ đơn giản sau sẽ giúp được bạn.Tiến sĩ Stephen Covey gần như được xem là chuyên gia trong việc giúp người ta biết tập trung vào những gì thực sự quan trọng, và ông ấy đã tạo ra một biểu đồ cung phần tư đơn giản để có thể xác định những gì bạn thật sự cần ưu tiên. Sau đây là phiên bản mà tôi điều chỉnh. Một khi bạn đã viết xong danh sách những việc mà bạn nghĩ mình cần phải làm, hãy bỏ ra vài phút để chấm điểm chúng dự trên tầm quan trọng và mức độ cấp bách của chúng. Cao là 10 điểm, thấp là 1 điểm; sau khi hoàn thành bạn hãy xếp chúng vào biểu đồ cung phần tư. Hãy tham khảo ví dụ dưới đây với một danh sách gồm 4 hạng mục.

Tiếp theo hãy tạo ra một biểu đồ cung phần tư, trông nó rất đơn giản nhưng lại có nhiều lợi ích lắm đấy, đừng coi thường nó.

Cuối cùng hãy xem lại từng cung phần tư trên biểu đồ đang biểu hiện điều gì. Dễ không? Phần này thì dễ nhưng áp dụng vào cuộc sống thì khó khăn hơn nhiều, sau đây là một số gợi ý.
1 – Ghi nhận
2 – Giao phó
3 – Làm ngay
4 - Dẹp bỏ
Làm ngay
Vừa quan trọng, vừa cấp bách
Cứ theo bề ngoài mà xét thì bạn có thể tin rằng đấy chính là nhóm mình nên chọn để khởi đầu. Tuy nhiên vấn đề nằm ở chỗ cái cung phần tư này sẽ tạo ra rất nhiều căng thẳng cho bạn. Những người chần chừ mất rất nhiều thời gian vì nhóm này và tự thuyết phục bản thân rằng mình đang làm việc hiệu quả, nhưng đồng thời họ cũng thường xuyên cảm thấy sao mà căng thẳng quá.
Nếu có nhiều hạng mục công việc trong cung phần tư này thì có nhiều khả năng bạn đang mất kiểm soát, dường như không còn thời gian rảnh nữa, và tôi tin bạn không thể khai thác được tốt nhất khả năng của mình. Đương nhiên có nhiều thời điểm trong đời bạn sẽ phải xếp các nhiệm vụ của mình vào nhóm này, nhưng hãy dùng những ý tưởng trong cuốn sách này để giúp di chuyển suy nghĩ và hành động của bạn vào nhóm “Ghi nhận”. Rồi bạn sẽ nhanh chóng nhận thấy vì sao điều này có thể cứu vớt cuộc đời của bạn.
Giao phó
Cấp bách nhưng không quan trọng
Đồng ý rằng cần cắt cỏ, nhưng có nhất thiết phải do tôi làm không? Liệu tôi có thể sai một trong mấy đứa con, hoặc thuê một người làm vườn thực hiện? Nếu bạn quý trọng thời gian của mình thì những hạng mục trong nhóm này sẽ cần được chuyển giao càng nhanh càng tốt.
Trong cuốn sách, bạn sẽ tìm thấy nhiều gợi ý trong việc phân công, cùng với những cách hay nhằm nói lời từ chối. Thế nên tôi tin rằng chẳng có lý do gì khiến bạn không thể giải quyết nhóm công việc này và tránh tình trạng tồn đọng nhiều việc trong tương lai
Dẹp bỏ
Không cấp bách, cũng không quan trọng
Lý do quái quỉ gì mà khiến bạn có nhiều thứ trong nhóm này thế hả? Người ta cũng thường nhầm lẫm cung phần tư này với việc thư giãn. Chúng ta hãy xem xét ví dụ về việc ngồi coi ti vi nhé. Ban ngày ngồi xem tivi suốt 3 tiếng đồng hồ, nôn nao chờ đợi từng đợt quảng cáo qua đi để biết được kết quả cuối cùng của một trận bóng hoặc chuyển liên tục giữa 300 kênh vớ vẩn để tìm ra thứ gì đó đáng xem, thì đó chẳng phải là thư giãn mà là ăn không ngồi rồi, phí phạm thời gian.
Ghi nhận
Không cấp bách nhưng quan trọng
Phần đáng lưu tâm đây, nếu bạn chủ yếu có việc ở cung phần tư này thì bạn đang đi đúng hướng. Hãy bảo đảm bạn ghi nhận lại và theo dõi chúng một cách hợp lý, vì nếu không bạn sẽ nhanh chóng phải chuyển chúng sang phần “Làm ngay” đấy!
Bạn hiểu những gì đang diễn ra rồi chứ? Bạn phải nhanh chóng khởi động những công việc quan trọng trước khi chúng trở nên cấp bách. Cứ thử hình dung trong một phút thôi điều đó sẽ mang lại cho bạn kết quả như thế nào, đối với cả tình trạng tinh thần và thể chất của bạn.
Lời khuyên: Hãy dành chút thời gian để nhìn lại những gì thực sự quan trọng trong cuộc đời bạn và đừng quên ghi nhận lại chúng ở vị trí đầu tiên trong danh sách của bạn.
Khi viết ra những điều này, và quan trọng hơn cả là sắp xếp thời gian cho chúng, sẽ có ngày bạn sửng sốt vì khối lượng công việc mình đã làm xong và khối lượng thời gian mà bạn đã giải phóng được.
Khi đọc phần lời khuyên ở trên, có lẽ bạn sẽ đồng ý nhưng đồng thời trong đầu cũng xuất hiện mối nghi ngờ, bởi lý do mà bạn chọn cuốn sách này là vì lịch làm việc của bạn đã đầy ứ rồi mà. “Làm sao tôi có thời gian cho vụ này khi việc đã ngập đầu rồi chứ?”, bạn kêu lên, vậy thì...
1 - Chỉ chọn ra 3 điều quan trọng trong danh sách của bạn
2 - Đảm bảo rằng chúng thật sự nằm trong số những điều thật sự quan trọng
3 - Sắp xếp thời gian cho chúng trước tiên
Chuyện này đồng nghĩa với việc bạn phải hy sinh thứ gì đó, nói lời từ chối, và thỉnh thoảng phải thay đổi kế hoạch. Tuy nhiên với lượng thời gian mà bạn tạo ra thêm cùng cảm giác vui sướng khi cách này hiệu quả, bạn cảm thấy nó rất đáng để bạn thực hành.
Và nếu bạn vẫn còn cần một cú hích vào lưng thì hãy đọc phần tiếp theo
BIẾN CẦN LÀM THÀNH PHẢI LÀM
Đừng quên một khó khăn lớn đối với danh sách việc cần làm là thường xuyên xảy ra tình trạng sau: bạn soạn ra chúng, cảm thấy tự hào vì chúng, quyết định bắt tay vào làm, và rồi chỉ thực hiện những việc dễ dàng nhất. Vậy làm thế nào để biến một những công việc thật sự quan trọng trở thành điều bắt buộc phải làm?Lần đầu tiên tôi gặp chuyên gia huấn luyện phát triển bản thân Tony Robbins, ông đã nói một điều khiến tôi cười suốt cả tuần. Trong khi đang trò chuyện, ông nói: “Ừ, đúng đấy, có nhiều từ “cần” lắm. Tôi cần tập thể dục, tôi cần dành nhiều thời gian cho gia đình, tôi cần học tiếp, tôi cần tập trung hơn, tôi cần giảm cân....Chẳng sớm thì muộn, từ đầu đến chân anh cái gì cũng cần thiết hết”.
Tất nhiên theo nghĩa đen thì nó buồn cười, nhưng tôi cho rằng lời nhận xét đó rất hay, đã đến lúc thúc đẩy những cái “cần” và biến chúng thành “phải”.
Khi thay đổi tư duy của mình từ cần làm thành phải làm, bạn sẽ trở nên rõ ràng và tập trung hơn vào những mục tiêu của mình. Từ đó việc ra quyết định cũng dễ dàng hơn, thậm chí tốt hơn, bởi bạn tạo ra thời gian cho những điều quan trọng - những việc phải làm.
Sau đây là câu hỏi tiếp theo bạn cần cân nhắc trong lần soạn Danh sách việc cần làm kế tiếp:
ĐÂU LÀ VIỆC CẦN LÀM HAY PHẢI LÀM
Mặc dù bạn thật sự muốn cân nhắc xem có nên đưa nhiều thứ khác vào danh sách này hay không, nhiều khả năng chúng sẽ nằm trong một danh sách khác: Danh sách việc không làm.
Lời khuyên: Hãy thực hiện những việc phải làm trước, sau đó mới làm tiếp những việc còn lại. Việc có những mục tiêu rõ ràng là điểm mấu chốt dẫn đến thành công trong tất cả các vấn đề của cuộc sống, và trong vấn đề thời gian thì nó còn đúng hơn bao giờ hết. Nếu bạn chưa có những mục tiêu như thế, và bạn là người thích đọc về tầm quan trọng của việc lập mục tiêu, đồng tính với những quan điểm đó, nhưng lại chẳng làm gì cả, vậy hãy dành thời gian để bắt đầu ngay đi.
Chỉ một hành động đơn giản là viết ra điều bạn muốn trong đời một cách rõ ràng, cũng đủ giúp bạn làm sáng tỏ và ổn định suy nghĩ của mình, đồng thời giữ bạn đi đúng hướng. Và việc đi đúng hướng sẽ mang tính sống còn đối với một số thử thách tiếp theo mà bạn sắp gặp trong cuốn sách này.
DANH SÁCH VIỆC KHÔNG LÀM
Khi tôi hỏi ông bạn quý Rob Begg của mình về các ý tưởng để tiết kiệm thời gian, anh ấy bèn đáp trả lại tôi bằng một email với nội dung ngược đời.
Đại đa số mọi người chỉ có danh sách những việc cần làm, nhưng Rob lại đề nghị nên có Danh sách những việc không làm. Một người bạn của anh ấy là doanh nhân rất thành đạt tỏ ra cực kỳ sùng bái công cụ này. Thế là tôi cùng với Rob liệt kê ra một số điều có thể đưa vào danh sách, từ việc nhỏ đến lớn. Trong danh sách dưới đây bạn muốn chọn “Không làm” điều nào để hỗ trợ cho mục tiêu tiết kiệm được thêm một giờ mỗi ngày.
Mở thùng thư Lái xe Nghe điện thoại
Lướt web Đọc báo Xem tin tức
Nấu ăn Dọn dẹp nhà cửa Rửa xe
Chơi game Du lịch Đọc email được cc
Nói chuyện điện thoại hơn 5 phút
Họp nhiều hơn 1 giờ
Danh sách trên đây nhằm giúp bạn hình dung sơ bộ về những việc ban có thể muốn đưa vào danh sách việc không làm của mình, từ một chuyện đơn giản như chơi game cho đến chuyện quan trọng như họp trong một giờ, bạn còn có thể tự mình bổ sung thêm nhiều ý tưởng nữa.
Để có một danh sách việc không làm hiệu quả
Có nhiều mục của danh sách ở trên sẽ dễ dàng bị gạch bỏ trong khi những mục khác có thể mang tính chất quan trọng nhất định. Tuy nhiên câu hỏi cần đặt ra ở đây là liệu có ai khác làm việc này cho mình hay không?
Hoặc thậm chí liệu có thật sự cần phải làm những việc này hay không? Điều gì có thể xảy ra nếu bạn giảm một nửa số lần bạn thực hiện một số việc nào đó? Bạn chỉ có thể tìm ra câu trả lời nếu bạn áp dụng nó.
MỘT SỐ LƯU Ý CUỐI CÙNG
Những bản danh sách việc cần làm thường có tác dụng tạo cảm giác kiểm soát hơn là khiến công việc chạy đều và tiết kiệm thời gian.
Nếu bạn chỉ áp dụng 1 ý tưởng của chương này, bạn hãy chọn cái ý tưởng trị giá 100.000 đô la. Nó đã thay đổi cuộc đời tôi và hàng ngàn người khác, nó cũng có thể thay đổi cuộc đời bạn.
Việc có những bản danh sách việc cần làm, danh sách việc không làm và nắm vững ý tưởng 100.000 đô la sẽ vô cùng tuyệt vời nếu mọi thứ chỉ liên quan đến một mình bạn. Tuy nhiên vẫn còn những người và sự vật khác cũng đang đòi hỏi bạn dành thời gian cho họ.
Đây là lý do bạn cần đọc chương tiếp theo.