Ngược về phía núi yêu thương

Ngược Về Phía Núi Yêu Thương

Lượt đọc: 10 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »

❊ ❊ ❊

“Đêm đã qua sao lượn vòng đổi chỗ/Ngày đã rạng lối đi sáng tỏ/Ta lê bước về nhà/Mà hồn như còn ngủ ở thắt lưng em/Mà hồn như còn bên tà váy em/Mà ngỡ hồn như còn ngủ bên ngực em(*).

Tiếng cô gái líu ríu nhẹ như tiếng chim sơn ca, tan trong sương sớm. Câu hát làm tôi thổn thức, lơ mơ nhớ về đêm trăng huyền ảo năm xưa. Có không, anh mắc nợ câu dân ca gầu plềnh(1) em trao, dở dang khúc tình ca em tặng. Hội Gầu tào đã tan, mùa hoa tớ dầy đang thắm đỏ. Anh nhớ lời kèn môi em nhắn, lời kèn lá tỏ bầy. Để bây giờ nghe câu hát lòng dạ tôi vấn vương, chống chếnh bao nỗi niềm, làm bàn chân rạo rực tìm đường ngược về phía núi yêu thương.

Cao nguyên Bắc Hà có thương hiệu cao nguyên trắng. Bởi mỗi độ xuân về núi đồi ngợp màu trắng tinh khiết của hoa mơ, hoa mận, hoa lê, hoa sở, hoa trẩu cùng bao nhiêu loài hoa. Song, tôi lại thích gọi Bắc Hà là xứ núi yêu thương nhung nhớ. Bốn mùa cao nguyên này cứ ngát màu xanh hoa trái, chung thuỷ tình người. Nơi đây phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ, phong tục tập quán và sắc màu lễ hội của mười bốn dân tộc anh em cùng chung sống hài hòa. Mỗi độ xuân về trên cả cao nguyên lại nhôn nhịp vào hội làm say lòng bao lữ khách. Những câu dân ca gầu Plềnh tìm vợ tìm chồng. Những đêm lễ cấp sắc huyền bí của người Dao, những vũ điệu như thần linh hiện hình trên lửa đỏ kỳ bí trong đêm Lễ nhảy lửa của người Dao, người Pà Thẻn… Làm lên bản sắc văn hóa độc đáo của miền đất cao nguyên, say lòng bao trái tim lãng tử.

Đường lên phố núi sương giăng

Còn nhớ lời em dặn: Đường lên bản mình xa lơ xa lắc, anh có lòng thì năm con dao quăng sẽ đến, chẳng có lòng thì chín mười lần đổi quăng dao không tới được nhà.

Còn nhớ lời em nói: Đường lên núi ngoằn ngoèo gian khó, qua năm suối bẩy đèo, anh yêu thật lòng hãy rướn bước, không thật lòng thì để gió núi thổi xuôi, nhọc lòng mong đợi!

Người xứ núi nói lời chân thật. Người của núi trinh bạch như nắng mặt trời, tinh khiết như sương sớm, kiên gan trong gió rét, mưa sa, trong tuyết giăng mây phủ. Người của núi vô tư, hiền hòa, dù nghèo tiền, nghèo bạc, không nghèo nghĩa tình, sống để yêu thương.

Bắc Hà yêu thương là thế!

Sớm xuân này, tôi men theo câu hát vượt dốc cổng trời lên cao nguyên. Tìm em cho vợi nhớ thương. Không thấy em anh gặp Nả miệng cười móm mém, khách đến nhà hạnh phúc đem theo, Nả(2) nâng tay rót rượu mừng. Uống đi, đây tấm lòng người Bản Phố. Nhấp tợp rượu ngô nả đưa, lừng thơm như nạp thêm nguồn năng lượng làm tôi sáng láng tinh thần. Nả bảo rượu ngô nả nấu, được ủ bằng men hạt hồng mi trên nương nơi hướng mặt trời mọc. Rượu nấu bằng nước nguồn trong hang Dái Dê đầu bản, lấy lúc sớm tinh sương. Rượu nấu bằng củi khô cha lượm nhọc nhằn khuya sớm.

Uống đi! Nả rót thêm ly nữa. Tôi nhấp tợp rượu nồng ấm, thấy cay cay sống mũi, thấy giọt mồ hôi thấm thót như nắng đổ trưa hè, thấy nả trên nương mùa thu quả. Từng giọt rượu nhỏ xuống tong tong như đếm đêm dài, ngày ngắn, từng giọt rượu nhỏ xuống cất lên lời à ơi ru con mùa giáp hạt. Nâng bát rượu ngô nả trao, thấy nắng mưa chảy vào năm tháng. Giọt rượu nả trao như thứ linh đan, thần dược.

Uống đi! Uống cho nhớ đất núi Pạc Ha. Nhấp tiếp ly nữa, dịu dàng cánh mũi phập phồng, rượu chảy qua vòm họng nồng thơm mà cảm giác thấy đắng gắt, nghe cả tiếng gió sương gầm rít trên đồi, dòng rượu nóng chẩy rần rần đường gân thớ thịt, thấy đau mỏi nỗi đau vất vả tháng ngày đốc cao vực thẳm. Nỗi đau như bóp nghẹt tim tôi. Nhìn bàn tay nả tong teo sần xước da thịt của sớm khuya bởi sắc lạnh chạm vào tuyết băng giá buốt.

Uống đi! Nâng thêm bát nữa, rượu tan chảy trong huyết quản, tan chảy các tế bào, tôi như trôi trôi theo hương ngô nếp, ngô cẩm. Cảm nhận thấy tiếng lửa réo bập bùng, lửa cười, lửa khóc, lửa vẽ hình hài nả nhập nhòa. Lửa tô bóng cha thân hình gầy gộc dang tay che chở sương gió cuộc đời. Chợt làn gió làm tôi rùng mình nghe hơi lạnh rên rít qua phên nứa đêm đông buốt thấu xương thấu tuỷ.

Lễ nhảy lửa của người Dao, người Pà Thẻn…

Nào! Nả rót xin thêm bát nữa! Tôi nghe tiếng sấm rền vang, chớp giật chát chíu, tiếng mưa đá rầm trời. Giời nổi giận vần vũ bão giông, giời lấy đi bao công sức mùa màng. Bản trôi, làng vùi trong bùn đất, kinh hoàng núi lở, bao kiếp người lận đận khuất chìm.

Nhưng hết mưa nắng hửng lên rồi vẫn còn bao trái tim nhân ái sẻ chia. Nâng bát rượu trên tay, tôi bải hoải tâm can như nghe bước chân cha bầm dập chạy mưa rừng, lũ ống. Trời thử sức, thử lòng, yêu rừng, rừng xanh che chở. Bài học nhãn tiền cho bao kẻ ngổ ngược.

Rượu ngô nả ủ hang đá đủ chín tháng mười ngày, ủ tròn vạnh tình người xứ núi. Nhìn đôi tay nả thâu đêm tẽ ngô, hạt vàng, hạt bạc đang tong tong nhảy múa như tẽ đời nắng mưa khuya sớm… Rượu Bắc Hà thơm ngon, thơm tình người xứ núi. Để mỗi lần ngược núi lại nhớ “Khi vào nhớ dốc Trung Đô/ Khi ra lại nhớ rượu ngô Bắc Hà”. Tinh túy từng giọt nồng, mát lòng mát dạ từng nụ cười ánh mắt. Để bây giờ nắng mới đang trải vàng trên mọi miền, dang tay chung tình miền xuôi miền ngược.

Tay nâng bát rượu em mời nghĩa tình long lanh gửi trao đáy bát. Nhấp một chén như là ngàn chén, uống từ đầu bản cuối bản thấy thơm, uống ba năm còn nhớ đường ngược về xứ núi. Cứ bảo sao không bồn chồn cho được. Đường lên phố núi sương giăng, thị trấn nhỏ như bàn tay thổ cẩm mềm mại. Hồ Na Cồ mắt ngọc in bóng núi cô tiên. Con đường Ngọc Uyển cong cong như vòng eo thiếu nữ dậy thì. Gặp lại Bắc Hà, gặp lại chợ phiên ríu ran như chim mi buổi sớm. Gặp lại nả, gặp những con người cần mẫn thân thương chăm lo giữ lửa.

Xứ núi yêu thương là thế!

Mỗi lần ngước núi vượt dốc mù sương, chân chùng gối mỏi trên con đường gập ghềnh đá, mệt mỏi tôi vô tư ngả mình vào vạt cỏ tinh khôi. Ngả vào nắng gió Tả Van Chư, Na Hối, Tà Chải, Thải Giàng Phố … Lỡ bước chân giữa mùa hoa mê hoặc của má đào, môi thắm líu lo, liệu có quên đường về? Thảng hoặc lạc vào thế giới kèn môi mùa bắt vợ, tìm chồng, có về Bản phố với em không? Lơ ngơ không biết dại hay khôn?

Xứ núi mênh mông yêu thương là thế!

CÔNG THẾ

_____________

(1) Gầu plềnh dân ca Mông

(2) Nả tiếng Mông nghĩa là mẹ

Nguồn: https://vanvn.vn/nguoc-ve-phia-nui-yeu-thuong-tan-van-cua-cong-the/
Nguồn: vanvn.vn
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.