-Điền Yên-
Tôi ngồi trên nấm mồ mới đắp, đất vẫn còn ẩm ướt, mấy vòng hoa chất đầy xung quanh. Hồi trước, loại hoa tang này đều kết từ hoa thật; giờ thì chỉ có vài bông cúc, vàng anh rẻ tiền là thật thôi, còn đâu đều là hoa giả tuốt. Tình đời dối trá thế đấy, đến hoa cho người chết còn dùng hàng đểu. Buôn bán còn thế nữa là yêu đương. Chả tin được ai cả. Tôi chua xót nghĩ thầm, chẳng phải vì quá tuyệt vọng với sự giả dối của người đời mà tôi mới ở đây sao?
Anh ta là mối tình đầu, à, nói cho chính xác là mối tình duy nhất, vì bây giờ tôi chết rồi mà. Hồi bỏ nhà đi, tôi mới tốt nghiệp cấp ba, trượt đại học, chưa nghề ngỗng gì, trong lòng rừng rực ngọn lửa đấu tranh cho cái mà tôi gọi là “tự do luyến ái”. Trong mộng tưởng của mình, chúng tôi sẽ là đôi uyên ương đẹp như thơ, một mái nhà tranh hai trái tim vàng. Vì “lý tưởng” đó, vì anh ta, dù phải trả giá đến đâu tôi cũng không tiếc. Tôi chân ướt chân ráo theo người yêu lên thành phố, cắt đứt mọi quan hệ với gia đình, đi làm hùng hục từ sáng tới tối vừa nuôi thân vừa nuôi tình nhân ăn học, nghĩ lại cũng thấy mình vĩ đại quá. Vậy mà rốt cuộc anh ta lại kết hôn với người khác. Cái gì mà “anh không xứng đáng với em. Sẽ có người đàn ông tốt hơn anh yêu em”, “anh là con trai một, anh có nghĩa vụ nối dõi tông đường”? Chẳng lẽ những điều đó anh mới biết? Những lời yêu đương hẹn ước trước kia anh quẳng đâu rồi? A, “hãy quên tất cả đi hoặc coi đó là những kỷ niệm đẹp.” Quên cái đầu anh, tuổi thanh xuân của tôi, tình yêu của tôi, thân thể của tôi đều dành cho anh hết. Giờ chỉ một câu quên đi là xong sao? Lúc anh ta đưa thiệp hồng, tôi đã hét vào mặt anh ta như thế. Đồ chết tiệt, anh còn chẳng dám nói chia tay tôi sớm hơn. Kể ra thì anh cũng tài thật, một mặt tích cực chuẩn bị đám cưới, một mặt tằng tịu với tôi.
Nước mắt tôi rơi ướt mấy cái khăn mặt nhưng chẳng thể giữ anh ta ở lại. Một khi đàn ông tàn nhẫn muốn ra đi, không gì có thể cản nổi anh ta cả. Ngày anh ta thành hôn, máu tôi thấm đẫm chiếc sơ mi anh ta tặng sinh nhật năm ngoái. Tôi nhìn vết máu loang dần trên vải trắng tựa như đang nhuộm đỏ một đóa hồng.
***
Giờ thì tôi ở đây, trong nghĩa địa làng.
Hồi còn sống, tôi rất sợ nóng nên bố mẹ không nỡ cho tôi đi hỏa táng mà đưa về quê an nghỉ. Khu nghĩa trang vắng lặng, tối om. Đèn đường của xã hiu hắt lờ mờ chứ không rực rỡ như đèn cao áp nơi thành thị. Bóng đèn neon mắc tạm bợ lên một thân cây chết khô, dây điện mỏng manh như có thể đứt bất kỳ lúc nào, giống như sinh mệnh con người vậy. Mộ tôi nằm ở mé cuối nghĩa địa, gần như khuất hẳn ánh đèn, chỉ thi thoảng có xe chạy trên con đường cạnh đó xẹt qua chút ánh sáng yếu ớt rồi lại tắt ngấm, những nấm mồ lại chìm vào tĩnh mịch. Tôi nhìn quanh, hình như chỗ này chỉ có mình tôi và đám đom đóm lấp ló trong các bụi cây. Cũng phải, tôi còn mong gặp ai ở đây giờ này cơ chứ? Chàng hoàng tử bỏ rơi người vợ mới cưới đến ăn năn trước mộ tình nhân ư? Tôi đã đợi anh ta đến phút cuối cùng, nhưng giờ thì khỏi, chết rồi không cần mơ nữa.
Đêm cuối hạ gió mát trăng thanh, bãi tha ma vắng tanh vắng ngắt. Hôm nay có mỗi mình tôi chuyển đến. Làng thưa dân, mùa này cũng không phải mùa có nhiều người chết, dăm thì mười họa mới có một đám ma, thường thì vào những đợt nắng nóng kéo dài hoặc lạnh cắt da cắt thịt mới hay có người qua đời. Mộ tôi nằm giữa một đám mả cũ, có cái đã bong tróc gạch ngói. Mùi hoa bách hợp nồng lên trong đêm, lan tỏa sang cả “hàng xóm”. Người đã đặt bó hoa đó lên mộ tôi là một cô bạn thời cấp ba, chả thân thiết gì cho lắm, không ngờ cô ấy lại khóc dữ thế khi tôi qua đời. Nhân sinh thật vô thường! Người mà mình tưởng thương mình hóa ra không đoái hoài đến mình còn người mà mình gần như đã lãng quên lại rơi bao nhiêu nước mắt vì mình.
Tôi lượn một vòng thăm thú các nơi, đến chỗ mộ ông bà nội mới dừng lại một lát. Tôi gõ cộc cộc lên nấm mồ xi măng. Thử chơi vậy thôi chứ ông bà mất gần hai chục năm rồi, chắc đã luân hồi chuyển thế từ lâu. Tôi chờ mười mấy giây không thấy phản hồi, tin chắc suy đoán của mình là đúng mới lẳng lặng bay về “nhà”. Phải rồi, từ nay đây sẽ là nhà của tôi. Thật ra là không cần thiết lắm, linh hồn đâu phải dạng vật chất thật mà cần nhà. Người sống toàn nghĩ ra những thứ người chết không cần rồi làm cho họ: nào mộ phần hoành tráng, nào đốt vàng mã hình nhân... Toàn thứ vô dụng, chẳng qua chỉ nhằm vỗ về tâm lý cho người sống.
Tôi ngáp dài một cái. Thật buồn chán! Ở dương gian, tôi đã phải một mình suốt quãng thời gian dài. Hồi còn sống chung cùng gia đình, tôi luôn thấy có một khoảng cách ngày càng rộng giữa mình và bố mẹ. Trẻ con đang lớn, khao khát được lắng nghe và chia sẻ, nhưng tôi luôn luôn có cảm giác bố mẹ chẳng hiểu gì con cái cả. Khi tôi có người yêu, gia đình cực lực phản đối, không chỉ vì anh ta mà còn vì cả bản thân tôi nữa. Năm ấy, tôi mười tám tuổi xa rời cha mẹ bươn chải với đời, biết bao lần rơi nước mắt vì cô đơn buồn tủi. Nhớ lại mới thấy mình ngu quá, người mà tôi tưởng là yêu tôi trước sau chỉ biết cầm những đồng tiền mồ hôi xương máu của tôi đi đóng học, đi cà phê chứ nào đã nấu được cho tôi một chén cháo lúc ốm đau. Vậy mà khi ấy, tôi cứ tưởng gặp được người đàn ông chân chính sẽ cùng mình đi nốt đường đời còn lại. Thực ra, xét về mặt vật lý thì cũng chẳng sai. Chả phải anh ta đã đi đến điểm kết của đời tôi hay sao? Lúc xoẹt lưỡi dao qua cổ tay, tôi chẳng nghĩ nhiều, những điều khiến tôi lưu luyến trên đời quá ít ỏi và yếu ớt, không đủ giữ tôi lại trước sức đẩy mạnh mẽ của nỗi tuyệt vọng. Gia đình từ lâu đã cạch mặt tôi, bạn bè ai có phận người nấy, lo cho nhau chỉ ở mức độ giới hạn. Điều quan trọng nhất, người thân nhất của tôi là anh ta lại phũ phàng rũ bỏ tôi. Tôi muốn anh ta phải đau lòng, phải ân hận suốt đời. Nghĩ lại mới thấy mình dại dột làm sao! Anh ta thậm chí còn không thèm đến đám ma của tôi. Nghe lũ bạn xì xào bàn tán trong tiếng khóc sụt sịt lúc đi đưa thì hình như là anh ta sợ đen đủi, đang trong tuần trăng mật mà dính vào tang lễ của người yêu cũ thì thật không gì xui xẻo bằng. Thế đấy, đôi khi chúng ta quẳng hết vốn liếng vào canh bạc chẳng ra gì rồi không sao rút lại được. Sinh mệnh chỉ có một, thua mất là không còn cơ hội gỡ lại.
***
- Này, nghĩ gì mà đần thối ra thế?
Tôi giật nảy người, quay lại xem ai vừa vỗ vai mình, chạm vào được một con ma hẳn chẳng thể là người. Người, à quên, ma này trạc ba mươi tuổi, vẻ mặt thân thiện nhìn tôi.
- Tên gì?
Tôi hất hất hàm về phía cái bia mộ mới tinh của mình, coi như câu trả lời:
- Còn anh?
- Tí.
Tôi chớp mắt:
- Ồ, cái tên rất truyền thống.
Anh ta cười hi hi:
- Ờ, bố mẹ anh ít học, cả đời chỉ biết mỗi cuốn Tắt đèn. Chú em mới đến hôm nay hả? Đã kịp làm quen với ai chưa?
Tôi lắc lắc, có thấy ma nào đâu mà thăm với hỏi, anh là người đầu tiên đó. Dường như anh trai này hỏi cho có lệ vì anh ta tự trả lời ngay:
− Ở đây, thường thì đến mười một giờ đêm mọi người mới dậy.
− Bây giờ là mấy giờ?
− Tầm mười rưỡi.
Tôi nghi hoặc nhìn cổ tay “người” bạn mới:
− Sao anh biết? Anh đâu có đồng hồ.
Anh lại cười vui vẻ, nhìn lên bầu trời trong vắt như pha lê:
− Coi thiên tượng.
Tôi trố mắt, có lẽ nào…?
Thấy tôi ngạc nhiên, anh cười rũ:
− Chú em ngây thơ thật. Anh đùa đấy. Nhìn sao mà biết giờ thì chắc anh là Khổng Minh rồi. Ở đây lâu thì quen thôi, đại khái gọi là cảm nhận của người âm ấy mà.
Tôi âm thầm gạt mồ hôi, nói thế còn nghe được.
Anh Tí nằm lơ lửng trên vòng hoa tang màu vàng có dải băng ghi bạn cấp ba viếng hương hồn tôi, hỏi:
− Sao chú lại xuống đây, trông mặt mũi trẻ trung sáng sủa thế kia cơ mà?
Tôi cúi đầu. Tự tử thật chẳng phải lý do vinh quang gì để kể cho người khác biết. Hồi còn tại thế, thỉnh thoảng nghe các vụ tự vẫn trên báo đài, tôi vẫn bĩu môi chê họ ngu dại. Hóa ra, đến lượt mình mới hiểu sách viết chẳng sai, ai cũng có khả năng tự sát, kể cả người nghĩ mình chẳng bao giờ làm việc đó. Tôi “đá quả bóng” lại cho Tí:
− Thế anh vì sao lại ở đây, trai ba mươi tuổi đang xoan, anh trông sung sức lắm mà?
Tí nhỏm dậy, ngồi khoanh chân trước mặt tôi:
− Anh bị tai nạn. Một thằng say rượu lái ô tô đâm phải anh, chết ngay tại chỗ.
Tôi nhìn anh chằm chằm, nghĩ: tưởng ma sẽ trông giống giây phút cuối cùng lúc còn sống? Vậy thì anh ấy phải be bét lắm chứ?
Có lẽ ánh mắt tôi quá trắng trợn nên Tí đoán ra ngay. Anh bẹo má tôi một cái, bảo:
− Ma không có hình dạng giống tình trạng trước khi chết đâu, mà sẽ giống như hình ảnh mà họ thích được người khác nhớ đến nhất, chứ nếu không thì chú trông sẽ xanh rớt vì mất máu chứ đâu có hồng hào trắng trẻo được thế này.
Tôi kinh hãi vì “bí mật” bị bại lộ, lắp bắp:
− Sao… sao anh biết?
− Sáng nay mẹ chú khóc lóc, kể lể vật vã làm anh đang ngủ bên cạnh phải tỉnh dậy, còn đốt cái áo đỏ thẫm bên chỗ này, làm gì mà anh chả hiểu ra.
Tôi ấm ức nghĩ thầm, thế mà còn giả vờ hỏi.
Tí vỗ vai tôi, thở dài:
− Có gì đâu mà xấu hổ? Ai chẳng có lúc đứng bên bờ tuyệt vọng. Lẽ ra chú nên chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ thay vì tự xoay xở một mình.
Tôi cười nhợt nhạt. Tìm kiếm sự giúp đỡ ư? Ai sẽ giúp tôi? Đến người yêu còn bỏ rơi tôi nữa là.
Tiếng Tí vẫn vang vang bên cạnh:
− Hồi vợ anh bỏ đi với thằng nhân tình, anh chán nản lắm. Tiền của, tài sản trong nhà đều đứng tên cô ta, đến đứa con cô ta cũng mang đi mất. Anh hoàn toàn tay trắng. Có lúc anh muốn chết quách đi cho xong nhưng nghĩ lại, cuộc đời này còn bao nhiêu điều quan trọng, dù bị phản bội hay sống một mình thì cũng chẳng phải cái gì kinh khủng.
“Kể ra thì hoàn cảnh của anh cũng tồi tệ đấy, nhưng anh còn có gia đình, tối thiểu anh cũng không bị xã hội dè bỉu.” Tôi ngầm so sánh mà không nhận ra thực tế rằng hầu như ai cũng nghĩ mình là đáng thương nhất, hoàn cảnh của mình là tồi tệ nhất để biện minh cho sự buông xuôi của bản thân. Tí kể tiếp, giọng đều đều thản nhiên như thể đang nói về chuyện của người khác:
− Bố mẹ anh mất khi anh học xong cấp ba. Anh đi làm tích cóp mấy năm trời mới đủ tiền ôn thi lại đại học. Tốt nghiệp đại học, kiếm được công việc xoàng xoàng rồi cưới vợ. Cô ấy là tình yêu duy nhất của anh. Tất cả tình cảm trên đời này, anh dồn hết cho mẹ con cô ấy. Khi vợ anh bỏ đi, cô ấy đã mang theo tất cả.
“Tất cả”… nghe mới đơn giản làm sao! Tôi lặng lẽ rơi nước mắt cho anh và cho cả mình nữa. Tình yêu vốn dĩ chẳng công bằng, cho đi rất nhiều nhưng nhận lại chẳng bao nhiêu. Anh Tí yên lặng, nằm gối tay ra sau gáy. Cả hai lâm vào trầm tư.
Bầu trời mùa hè xanh thẫm, lấp lánh những ngôi sao nhỏ xíu, giống như tấm vải may áo dài điểm hoa sơn mài tôi tặng mẹ một năm nào đó rất xa xưa, hình như từ hồi tôi nhận tháng lương gia sư đầu tiên. Sáu năm đã trôi qua kể từ khi rời xa gia đình, tôi không hề liên lạc. Sáng nay, tôi thấy bố mẹ đứng lặng bên mộ. Kẻ đầu bạc tiễn người đầu xanh vốn là nỗi đau không gì sánh nổi. Bố mẹ trước nay nổi tiếng cứng rắn và khắc kỷ, vậy mà giờ phút ấy, cả hai đều khóc rất nhiều. Cả bạn bè tôi nữa, những người từng mắng tôi xối xả, thậm chí không thèm nhìn mặt tôi khi tôi quyết qua lại với người yêu kia, cũng khóc thật nhiều. Có phải tôi đã quá mải mê với nỗi buồn bã mà quên mất trên đời này, thực ra còn rất nhiều người quan tâm đến mình, thực ra tôi không hề cô đơn như mình đã tưởng?
Tôi không kìm được mà khóc nấc lên, khóc cho sự khờ dại của mình. Tự tử là giải pháp vĩnh viễn cho một vấn đề tạm thời, hiểu ra thì không còn cơ hội sửa chữa nữa.
Tôi nằm ngửa, dang hai tay hai chân, để mặc nước mắt chảy dọc xuống tai. Trong đêm hè thanh vắng, nghĩa trang tịch mịch không một tiếng động, chỉ có thanh âm của côn trùng đang nỉ non thê thiết. Tiếng thở than ấy dần trở nên rõ ràng đến mức tôi tưởng như đó là tiếng khóc của mẹ, thậm chí tôi nghĩ mình còn nghe được tiếng nước mắt mẹ rơi xuống mặt mình.
Tôi đưa tay gạt những giọt ấm nóng và ẩm ướt trên má. Tôi đã quên mẹ từ lâu rồi. Chúng ta thật tàn nhẫn với những người yêu ta, đặc biệt là với cha mẹ vì chúng ta nghĩ mình sẽ luôn được tha thứ. Những vì sao trên trời nhạt dần rồi từ từ biến thành một mảng trắng xóa. Tiếng tít tít đều đều và tiếng nức nở ban nãy như vang vọng từ xa giờ trở nên rất gần. Trước mắt tôi là khuôn mặt nhòe nhoẹt nước của mẹ. Tôi nhìn xuống cổ tay băng gạc trắng toát, hóa ra mình vẫn còn sống, cuộc nói chuyện đêm qua chỉ là một giấc mơ.
Thấy tôi mở mắt, mẹ mừng rỡ, đôi môi mấp máy không thốt nên lời. Trái tim tôi thắt lại, đã lâu tôi không gặp mẹ, Người già đi nhiều quá. Mái tóc xanh năm xưa giờ pha muối, xác xơ, có lẽ do những ngày qua đã phải lo nghĩ quá nhiều. Mẹ luống cuống bấm chuông gọi bác sĩ, ánh mắt sáng lên nhìn tôi vẫn xen lẫn âu lo; bàn tay mẹ nắm lấy tay tôi siết chặt. Trong chốc lát, nhiều người bước vào – bác sĩ, điều dưỡng, bố, mấy đứa bạn thân, tất cả đều không giấu được vẻ vui mừng khi tôi tỉnh lại. Về sau nghĩ lại khi ấy, tôi nhận ra mình đã quên tìm kiếm khuôn mặt người yêu kia trong số những người xung quanh giường bệnh. Từ giây phút đó, trái tim tôi đã được giải thoát.
Thân hình tôi nhẹ bỗng như mây trời, thanh thản và yên ả. Tôi thấy Tí lơ lửng trên trần nhà, chống tay lên cằm, vui vẻ nhìn xuống chúng tôi.
***
Tôi về quê, tìm ra nghĩa trang, quả nhiên có bia mộ ghi tên Trần Văn Tí ở mé sâu bên trong khu đất. Tôi đốt cho anh một cái radio hàng mã, thầm thì nhắc nhở: “Ở dưới đó, nếu gặp hai bác, anh bật cho hai bác nghe truyện đêm khuya nha, truyện kiếm hiệp có nhiều tên nhân vật hay lắm đó.”
Gió mang hơi nóng cuốn tro giấy mỏng tang cuộn cuộn trong không khí, mang theo tiếng cười khẽ “cảm ơn”.
Bầu trời trong vắt không gợn mây, ánh nắng sáng trắng lấp lánh trên những phiến đá hoa trong nghĩa trang. Tôi nheo mắt nhìn bia mộ đã hơi mờ đi của Tí, và cũng nói “cảm ơn”.
