Tên thật của tôi vốn được ghi chép và lưu giữ rất rõ ràng trong các sổ sách tại nhà tù Newgate cũng như tại Old Bailey, đồng thời vẫn còn đó một số vụ việc hệ trọng liên quan đến hạnh kiểm của cá nhân tôi chưa được giải quyết dứt điểm. Do đó, không thể trông đợi việc tôi công khai họ tên hay gia thế của mình trong tác phẩm này. Có lẽ, sau khi tôi qua đời, những điều ấy sẽ được biết đến tường tận hơn; còn hiện tại, làm vậy là không thích hợp, dẫu cho triều đình có ban hành lệnh đại xá đi chăng nữa, kể cả khi lệnh ấy không hề ngoại trừ hay dung túng cho bất kỳ cá nhân hay tội danh nào.

Thiết tưởng, chỉ cần kể cho quý vị nghe rằng, dẫu một số bạn đồng hành tệ hại nhất của tôi — những kẻ may mắn thoát khỏi cảnh bị tôi liên lụy (đã giã từ cõi đời qua những bậc thang và thòng lọng, một kết cục mà tôi vẫn thường đinh ninh rồi sẽ đến với mình) — từng gọi tôi bằng cái tên Moll Flanders, thì quý vị cũng có thể rộng lòng cho phép tôi được dùng cái tên ấy khi nhắc về bản thân mình, cho đến ngày tôi dám đường đường chính chính nhận lại con người thật trong quá khứ cũng như hiện tại.

Tôi từng nghe kể rằng ở một số quốc gia láng giềng của chúng ta, chẳng hạn như Pháp hoặc nơi nào khác mà tôi không rõ, nhà vua có một sắc lệnh quy định rằng: khi bất kỳ phạm nhân nào bị kết án tử hình, án khổ sai ở các galleys, hay bị lưu đày, nếu họ có con cái bơ vơ — những đứa trẻ thường không nơi nương tựa do sự bần cùng hoặc vì cha mẹ bị tước đoạt tài sản — thì lập tức chúng sẽ được chính quyền tiếp quản. Chúng sẽ được đưa vào một cơ sở từ thiện gọi là Nhà Trẻ mồ côi; nơi đây, chúng được nuôi dưỡng, mặc quần áo, cho ăn uống, dạy dỗ, và khi đến tuổi trưởng thành, sẽ được giới thiệu học nghề hoặc làm việc nhà, để có thể tự lực mưu sinh bằng một lối sống lương thiện và chăm chỉ.

Ví thử phong tục ấy cũng được áp dụng tại quê hương chúng tôi, thì có lẽ cuộc đời tôi đã chẳng đến nỗi rơi vào cảnh một đứa trẻ bơ vơ nghèo khổ, không họ hàng thân thuộc, không áo quần che thân, không một chỗ dựa hay người giúp đỡ trên cõi đời này, hệt như định mệnh cay đắng đã giáng xuống đầu tôi. Chính vì nghịch cảnh đó, tôi không chỉ phải đối mặt với những khốn cùng khôn tả ngay từ khi còn quá nhỏ để có thể hiểu được hoàn cảnh của mình hay tìm cách cải thiện nó, mà còn bị đẩy vào một con đường sống không những đáng hổ thẹn tự thân, mà theo nhịp sống thường nhật, nó còn dẫn dắt con người ta đến bờ vực hủy diệt nhanh chóng cả thể xác lẫn tâm hồn.

Nhưng sự thật lại hoàn toàn trái ngược. Mẹ tôi bị kết án trọng tội vì một vụ trộm vặt chẳng đáng vào đâu, cụ thể là chớp lấy cơ hội cuỗm ba súc vải hà lan hảo hạng của một chủ tiệm vải ở phố Cheapside. Những tình tiết cụ thể quá dài dòng để kể lại, và tôi đã nghe người ta thêu dệt thành quá nhiều phiên bản khác nhau đến mức bản thân khó lòng xác định đâu mới là sự thật.

Dẫu sự tình có ra sao đi nữa, thì tất cả các lời kể đều đồng thuận ở một điểm: mẹ tôi đã viện cớ đang mang thai để xin khoan hồng, và khi được khám nghiệm là đang mang thai lớn, bản án của bà bị trì hoãn trong khoảng bảy tháng. Trong khoảng thời gian đó, bà sinh ra tôi, và khi sức khỏe đã hồi phục, bà bị gọi ra hầu tòa — theo cách gọi của họ — để nhận lại bản án trước kia. Tuy nhiên, bà đã may mắn được khoan hồng cho lưu đày sang các thuộc địa, và bỏ lại tôi khi tôi mới tròn nửa tuổi, rơi vào những bàn tay chăm sóc chẳng mấy tốt đẹp gì — điều mà quý vị hoàn toàn có thể đoán trước.

Khoảng thời gian này quá gần với những giờ phút đầu đời của tôi, nên mọi điều về bản thân tôi đều chỉ có thể thuật lại qua lời kể của người khác. Chỉ cần vắn tắt rằng, vì sinh ra ở một nơi bất hạnh như vậy, tôi chẳng có lấy một giáo xứ nào để nương nhờ xin miếng cơm manh áo trong những tháng năm thơ ấu; tôi cũng chẳng thể đưa ra dù chỉ là một lời giải thích tường tận về việc mình đã sống sót qua ngày ra sao, ngoại trừ việc — theo lời người ta kể lại — có họ hàng nào đó của mẹ đã đón tôi đi nuôi dưỡng một thời gian, nhưng chẳng rõ là bằng tiền của ai hay theo chỉ thị của ai.

Ký ức đầu tiên mà tôi có thể nhớ lại, hoặc từng được nghe kể về chính mình, là việc tôi từng lang thang cùng một bọn người mà thiên hạ thường gọi là người Digan, hay người Ai Cập. Nhưng tôi tin rằng mình chỉ ở với họ trong một thời gian ngắn ngủi, bởi làn da của tôi chưa hề bị bôi phẩm màu hay nhuộm đen — điều mà họ thường làm ngay từ khi chúng còn rất nhỏ đối với mọi đứa trẻ đi theo họ. Tôi cũng chẳng rõ vì cơ duyên nào mà mình lại lọt vào đám người đó, hay bằng cách nào tôi đã trốn thoát khỏi họ.

Chính tại Colchester thuộc hạt Essex, những kẻ ấy đã bỏ rơi tôi. Trong đầu tôi thoắt ẩn thoắt hiện ý niệm rằng chính tôi đã rời bỏ họ ở đó (nghĩa là tôi đã trốn đi và kiên quyết không đi theo họ nữa), nhưng tôi không thể nhớ rõ các chi tiết. Chỉ có điều này là tôi còn nhớ: khi được một số viên chức giáo xứ Colchester bắt gặp, tôi đã khai rằng mình vào thị trấn cùng với nhóm người Digan, nhưng nhất định không chịu đi theo họ nữa nên họ đã bỏ lại tôi. Tôi không biết họ đã đi đâu, và thiên hạ cũng chẳng thể đòi hỏi tôi phải biết điều đó, bởi dường như dù người ta có phái người đi khắp vùng để dò la tung tích, thì đám người ấy vẫn bặt vô âm tín.

Lúc này, cuộc đời tôi cuối cùng cũng bắt đầu có chốn nương thân. Dù theo luật pháp, tôi không thuộc diện gánh nặng trợ cấp của giáo xứ này hay giáo xứ khác trong thị trấn, nhưng khi hoàn cảnh của tôi được nhiều người biết đến, và rằng tôi còn quá nhỏ để làm bất cứ việc gì — khi ấy chưa đầy ba tuổi —, lòng trắc ẩn đã thôi thúc các vị thẩm phán trong thị trấn ra lệnh cưu mang tôi. Nhờ vậy, tôi nghiễm nhiên trở thành người của họ, chẳng khác nào tôi được sinh ra tại chính mảnh đất này.

Trong sự sắp đặt mà họ dành cho tôi, thật là may mắn khi tôi được gửi đến nhà một người phụ nữ để nuôi dưỡng — theo cách gọi của họ. Bà vốn là người nghèo khó nhưng từng có một thời gia cảnh khá giả, và nay kiếm chút kế sinh nhai bằng cách nhận nuôi những đứa trẻ có hoàn cảnh như tôi, chăm lo cho chúng mọi nhu yếu phẩm cho đến khi chúng đủ khôn lớn để có thể đi ở đợ hoặc tự kiếm kế sinh nhai.

Người phụ nữ này đồng thời mở một lớp học nhỏ để dạy trẻ con tập đọc và tập may vá. Như tôi đã nói, vì từng sống trong cảnh nhung lụa trước kia, bà đã nuôi dạy những đứa trẻ được gửi gắm bằng tất cả sự khéo léo cũng như sự tận tâm vô bờ.

Nhưng điều đáng quý hơn cả là bà dạy dỗ chúng rất mực đ đạo đức, bản thân bà là một phụ nữ điềm đạm, tôn kính Chúa, cực kỳ tươm tất, sạch sẽ, nhã nhặn và có giáo dục. Thế nên, tóm lại, dẫu chúng tôi chỉ được ăn uống đạm bạc, ở nơi chốn thô sơ và mặc áo quần quê mùa, nhưng cung cách ứng xử lại lịch sự và thanh tao chẳng khác nào đang được rèn giũa tại các lớp học khiêu vũ.

Tôi tiếp tục sống ở đó cho đến khi lên tám tuổi, thì bỗng hoảng sợ trước tin báo rằng các vị thẩm phán (tôi nghĩ họ được gọi như vậy) đã ra lệnh cho tôi phải đi làm người hầu. Khi ấy, tôi còn quá nhỏ để có thể làm được việc gì hữu ích ở bất cứ nơi đâu mình đến, ngoại trừ việc chạy vặt hoặc làm tôi tớ đầu tắt mặt tối cho mấy cô phụ bếp. Nghe người ta nhắc đi nhắc lại điều này nhiều lần, tôi đâm ra sợ hãi tột cùng, bởi dù còn nhỏ tuổi, tôi đã có sẵn một nỗi ác cảm tột độ với việc đi làm người hầu (tức là làm đầy tớ). Tôi liền nói với người vú nuôi — theo cách chúng tôi gọi bà — rằng tôi tin mình có thể tự kiếm sống mà không cần phải đi làm người hầu, nếu bà vui lòng cho phép; bởi bà đã dạy tôi cách thêu thùa và kéo sợi len, đó là nghề thủ công chính của thành phố ấy. Tôi bảo nếu bà giữ tôi lại, tôi sẽ làm việc vì bà, và sẽ làm việc thật chăm chỉ.

Ngày nào tôi cũng tha thiết thưa với bà về việc muốn làm lụng vất vả; tóm lại, suốt cả ngày tôi chẳng làm gì ngoài việc làm việc và khóc lóc. Điều này khiến người phụ nữ nhân hậu ấy vô cùng xót xa, để rồi cuối cùng bà bắt đầu động lòng thương hại tôi, bởi bà vốn rất quý mến tôi.

Một hôm sau đó, khi bà bước vào căn phòng nơi tất cả lũ trẻ nghèo chúng tôi đang cặm cụi làm việc, bà ngồi xuống ngay đối diện tôi, không phải ở vị trí thường ngày của một bà giáo, mà như thể bà chủ ý ngồi đó để quan sát và nhìn tôi làm việc. Lúc đó tôi đang làm một công việc mà bà đã giao: nếu tôi nhớ không lầm, đó là thêu ký hiệu lên những chiếc áo sơ mi mà bà nhận về may gia công. Một lát sau, bà bắt đầu trò chuyện với tôi. “Đứa trẻ ngốc nghếch này,” bà nói, “sao lúc nào con cũng khóc lóc thế” (vì lúc ấy tôi đang sụt sùi); “nào, nói cho ta nghe, con khóc vì chuyện gì?” “Bởi vì họ sẽ bắt con đi,” tôi đáp, “và bắt con đi làm người hầu, trong khi con chẳng biết làm việc nhà.” “Thôi nào, con yêu,” bà dịu dàng bảo, “dù con chưa biết làm việc nhà như con vẫn gọi, con sẽ học được theo thời gian, và ban đầu họ sẽ chẳng bắt con làm những việc nặng nhọc đâu.” “Có chứ, họ sẽ bắt con làm,” tôi cãi, “và nếu con không làm được, họ sẽ đánh con, mấy người làm gái trong nhà cũng sẽ đánh con để ép con làm những việc lớn lao, mà con chỉ là một đứa trẻ bé bỏng, con làm sao kham nổi”; rồi tôi lại òa khóc nức nở đến mức chẳng thể thốt thêm lời nào với bà nữa.

Cảnh tượng ấy khiến người vú nuôi nhân hậu mang tâm hồn người mẹ của tôi vô cùng xúc động, để rồi từ khoảnh khắc đó, bà quyết định tôi sẽ chưa phải đi làm người hầu vội. Bà dặn tôi đừng khóc nữa, bà sẽ đi thưa lại với ngài Thị trưởng, và tôi sẽ không phải đi ở cho đến khi lớn hơn.

Chà, điều đó vẫn chưa thể làm tôi yên lòng, bởi ý nghĩ phải đi làm người hầu đáng sợ đến mức, giả như bà có quả quyết rằng tôi sẽ không phải đi cho đến khi tròn hai mươi tuổi đi chăng nữa, thì đối với tôi cũng thế mà thôi; tôi tin rằng mình vẫn sẽ khóc lóc suốt quãng thời gian ấy, chỉ vì nỗi sợ hãi cánh cửa ấy cuối cùng rồi cũng sẽ mở ra.

Khi thấy tôi mãi vẫn chưa chịu nín, bà bắt đầu nổi giận. “Thế con muốn gì nào?” bà hỏi; “chẳng lẽ ta không bảo là con sẽ chưa phải đi làm người hầu cho đến khi lớn hơn sao?” “Vâng,” tôi đáp, “nhưng rồi cuối cùng con vẫn phải đi thôi.” “Này hay là thế chứ!” bà thốt lên; “con bé này hóa điên rồi chắc? Con muốn làm gì nào — làm một quý cô chắc?” “Vâng,” tôi đáp, rồi lại òa khóc nức nở đến mức rống lên.

Cảnh đó khiến bà cụ bật cười phá lên trước sự ngây ngô của tôi, điều mà quý vị chắc chắn cũng có thể đoán trước. “Chà, thưa phu nhân quyền quý,” bà vừa nhại lại vừa trêu chọc tôi, “con muốn làm một quý cô cơ đấy; và xin thưa là con sẽ làm quý cô bằng cách nào đây? Cái gì! Con định làm quý cô bằng đầu ngón tay chắc?”

“Vâng,” tôi lại hồn nhiên đáp.

“Thế con kiếm được bao nhiêu?” bà hỏi; “con có thể kiếm được mấy đồng từ việc làm của mình?”

“Ba xu,” tôi đáp, “khi con kéo sợi, và bốn xu khi con làm hàng xén.”

“Trời ạ! Quý cô tội nghiệp,” bà lại cười lớn nói, “số tiền đó giúp được gì cho con?”

“Nó đủ nuôi sống con,” tôi đáp, “nếu người cho con được sống cùng người.” Và tôi thốt lên câu đó bằng một giọng van nài thảm thiết đến mức khiến trái tim người phụ nữ tội nghiệp quặn thắt lại vì thương cảm, như sau này bà đã kể lại cho tôi nghe.

“Nhưng,” bà nói tiếp, “số tiền đó không đủ để nuôi con lại còn mua sắm quần áo nữa chứ; và ai sẽ mua quần áo cho tiểu thư quý cô đây?” — bà vừa nói vừa mỉm cười nhìn tôi suốt quãng thời gian ấy.

“Thế thì con sẽ làm việc chăm chỉ hơn,” tôi đáp, “và con sẽ giao hết cho người.”

“Đứa bé tội nghiệp ạ! Chừng đó không đủ nuôi con đâu,” bà bảo; “thậm chí nó còn chẳng đủ mua thức ăn qua ngày cho con nữa là.”

“Vậy thì con sẽ không ăn gì nữa,” tôi lại hồn nhiên thưa; “chỉ cần cho con được sống cùng người.”

“Này, con có thể sống mà không cần ăn uống gì sao?” bà hỏi.

“Vâng,” tôi lại đáp, ngây ngô hệt như một đứa trẻ, quý vị có thể tưởng tượng được đấy, và rồi tôi vẫn tiếp tục khóc nức nở.

Tôi chẳng hề có chút mưu mô nào trong toàn bộ câu chuyện này; quý vị có thể dễ dàng nhận ra đó hoàn toàn là bản tính tự nhiên, nhưng nó lại hòa quyện với sự ngây thơ và cảm xúc mãnh liệt đến mức, suy cho cùng, đã làm cho sinh linh nhân hậu mang tấm lòng người mẹ ấy cũng phải bật khóc theo. Cuối cùng, bà khóc nức nở chẳng kém gì tôi, rồi ôm lấy tôi, dẫn tôi bước ra khỏi căn phòng học. “Nào,” bà bảo, “con sẽ không phải đi làm người hầu đâu; con sẽ sống với ta”; và câu nói đó đã xoa dịu tôi ngay lúc ấy.

Một thời gian sau, khi bà đến yết kiến ngài Thị trưởng và bàn bạc về những công việc thường nhật của mình, cuối cùng câu chuyện của tôi cũng được nhắc đến, và người vú nuôi nhân hậu đã thuật lại toàn bộ câu chuyện cho ngài Thị trưởng nghe. Ngài vô cùng thích thú đến mức gọi phu nhân và hai cô con gái ra cùng nghe, và quý vị có thể chắc chắn rằng câu chuyện đã mang lại những trận cười sảng khoái cho cả gia đình họ.

Thế nhưng, chưa đầy một tuần sau, bỗng nhiên phu nhân Thị trưởng cùng hai cô con gái đến thăm nhà người vú nuôi già của tôi, ghé thăm lớp học và lũ trẻ. Khi họ đã rảo mắt quan sát xung quanh một lát, phu nhân Thị trưởng liền cất lời với vú nuôi của tôi: “Nào, thưa bà ——, xin hỏi đâu là cô bé có ý định trở thành một quý cô vậy?” Tôi nghe thấy thế và thoạt đầu vô cùng hoảng sợ, dẫu chẳng hiểu vì sao mình lại sợ; nhưng phu nhân Thị trưởng đã tiến lại gần tôi. “Nào, tiểu thư,” bà cất lời, “con đang làm việc gì thế?” Từ “tiểu thư” là một ngôn từ hiếm hoi đến mức hầu như chưa từng được nghe thấy trong lớp học của chúng tôi, và tôi tự hỏi đó là cái danh xưng quái quỷ gì mà bà dùng để gọi mình. Dẫu vậy, tôi vẫn đứng dậy, nhún gối chào, rồi bà cầm lấy món đồ thủ công trong tay tôi, ngắm nghía và khen là làm rất tốt; sau đó bà cầm lấy một bàn tay tôi. “Nào,” bà nói, “biết đâu con bé này rồi cũng có ngày thành quý cô đấy, ai mà biết được chứ; nó sở hữu đôi tay của một quý cô cơ mà.” Quý vị có thể chắc chắn rằng điều này làm tôi vô cùng sung sướng; nhưng phu nhân Thị trưởng không dừng lại ở đó, bà trả lại món đồ cho tôi, thò tay vào túi, rút ra một đồng shilling đưa cho tôi, dặn tôi hãy chú tâm vào công việc, học cách làm cho khéo léo, và biết đâu đấy, rồi tôi cũng sẽ trở thành một quý cô như ai.

Chà, suốt khoảng thời gian ấy, vú nuôi nhân hậu của tôi, phu nhân Thị trưởng cùng tất cả những người khác hoàn toàn chẳng hiểu gì về tôi cả, bởi vì họ gán cho từ “quý cô” một ý nghĩa hoàn toàn khác biệt với những gì tôi nghĩ. Ôi chao! Tất cả những gì tôi hiểu về việc trở thành một quý cô chỉ đơn giản là có thể tự làm việc nuôi thân, kiếm đủ sống để tránh xa cái bóng ma đáng sợ mang tên “đi làm người hầu” kia; trong khi họ lại ám chỉ một cuộc sống sang trọng, giàu có, cao quý đủ điều, tôi nào đâu biết được thế nào mà lần.

Chà, sau khi phu nhân Thị trưởng rời đi, hai cô con gái của bà bước vào, và họ cũng gọi hỏi về cô quý cô nọ. Họ trò chuyện với tôi một hồi lâu, và tôi ngây ngô đáp lời theo cách của mình; nhưng hễ khi nào họ hỏi rằng tôi có quyết tâm làm quý cô hay không, tôi đều đáp là Có. Cuối cùng, một người trong số họ hỏi thế nào là một quý cô? Câu hỏi đó làm tôi lúng túng mất một lúc; thế nhưng, tôi đã tự giải thích theo chiều hướng phủ định, rằng đó là người không phải đi làm người hầu, không phải làm việc nhà. Họ tỏ ra rất thân thiện với tôi và vô cùng thích thú trước những lời lẽ ngô nghê của tôi — thứ dường như rất hợp ý họ —, và họ cũng thưởng tiền cho tôi nữa.

Về phần tiền nong, tôi đem nộp hết cho người chủ kiêm vú nuôi — theo cách tôi gọi bà —, và bảo rằng sau này khi tôi đã trở thành một quý cô, tôi sẽ đưa cho bà toàn bộ số tiền tôi kiếm được, hệt như bây giờ vậy. Chính nhờ điều này và một vài câu chuyện khác của tôi, người thầy vú nuôi già bắt đầu hiểu được ý nghĩa thực sự đằng sau hai từ “quý cô” trong suy nghĩ của tôi, rằng tôi chẳng hề có ý niệm nào khác ngoài việc có thể tự kiếm miếng ăn bằng chính đôi tay mình; và cuối cùng bà hỏi tôi có phải thế không.

Tôi đáp vâng, và khăng khăng cho rằng làm được như thế chính là một quý cô. “Bởi vì,” tôi viện dẫn, “có một người như thế này” — tôi kể tên một người phụ nữ chuyên vá ren và giặt những chiếc mũ ren cho các phu nhân — “bà ấy,” tôi nói, “là một quý cô, và người ta gọi bà ấy là thưa phu nhân.”

“Đứa bé tội nghiệp,” vú nuôi nhân hậu của tôi thở dài, “con chẳng mấy chốc mà thành được một quý cô kiểu đó đâu, bởi bà ta là một kẻ tai tiếng lỏng lẻo và đã đẻ hoang hai ba đứa rồi.”

Tôi chẳng hiểu gì về những chuyện đó cả, nhưng vẫn cãi lại: “Con chắc chắn là người ta gọi bà ấy là thưa phu nhân, và bà ấy chẳng phải đi làm người hầu hay làm việc nhà gì cả”; thế nên tôi vẫn khăng khăng rằng bà ấy là một quý cô, và tôi cũng sẽ trở thành một quý cô giống như thế.

Chuyện này sau đó chắc chắn đã được kể lại cho các vị phu nhân nghe, và họ được một trận cười thỏa thích. Thỉnh thoảng, các tiểu thư — tức các con gái ngài Thị trưởng — lại ghé thăm tôi, hỏi xem cô quý cô nhỏ đâu rồi, khiến tôi vô cùng hãnh diện về bản thân.

Tình trạng ấy kéo dài suốt một thời gian dài, tôi thường xuyên được các tiểu thư ghé thăm, đôi khi họ còn dẫn theo những người khác nữa, thế là tôi trở nên nổi tiếng suýt soát khắp cả thị trấn.

Lúc này tôi đã khoảng mười tuổi, bắt đầu ra dáng thiếu nữ, bởi tôi rất điềm đạm, khiêm nhường và cực kỳ lễ phép. Và vì tôi thường nghe các phu nhân khen mình xinh xắn và sau này sẽ trở thành một người phụ nữ tuyệt sắc, nên quý vị có thể chắc chắn rằng những lời tán dương ấy đã khiến tôi không khỏi kiêu kỳ. Mặc dù vậy, sự kiêu ngạo đó chưa gây ra hậu quả xấu nào cho tôi lúc bấy giờ; chỉ là, khi họ thường xuyên cho tiền và tôi đem đưa lại cho vú nuôi, thì người phụ nữ chân chất ấy đã rất sòng phẳng khi dùng toàn bộ số tiền đó mua sắm lại cho tôi những món đồ mới: nào là mũ đội đầu, khăn lanh, găng tay, ruy băng. Nhờ thế, tôi ăn mặc vô cùng gọn gàng và luôn luôn sạch sẽ — vì tôi nhất quyết phải thế, dẫu có mặc áo rách tôi vẫn phải thật sạch sẽ, bằng không tôi sẽ tự tay giặt giũ chúng. Ý tôi muốn nói là, khi tôi được cho tiền, người vú nuôi nhân hậu đã rất thành thật dùng nó sắm sửa cho tôi, và bà luôn kể cho các phu nhân nghe rằng món này món kia được mua bằng chính tiền của họ. Điều đó khiến họ càng thêm phần hào phóng, cho đến cuối cùng, như tôi đã hiểu, tôi đã được các vị thẩm phán gọi tên để cho đi làm người hầu. Nhưng khi ấy, bản thân tôi đã trở thành một thợ may vá giỏi giang, và các phu nhân lại quá ư quý mến tôi, nên rõ ràng tôi hoàn toàn có thể tự túc mưu sinh — nghĩa là tôi có thể kiếm cho vú nuôi số tiền đúng bằng mức bà nuôi dưỡng tôi. Thế nên, bà đã thưa với họ rằng, nếu được phép, bà sẽ giữ “cô quý cô” — theo cách bà gọi tôi — làm người phụ trợ cho mình và dạy lũ trẻ học, một việc mà tôi hoàn toàn có đủ khả năng đảm nhận; bởi tôi rất nhanh nhẹn trong công việc, đôi tay thêu thùa vô cùng khéo léo dù tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng lòng tốt của các phu nhân trong thị trấn vẫn chưa dừng lại ở đó. Khi biết rằng tôi không còn nhận trợ cấp công cộng như trước nữa, họ càng thường xuyên cho tiền tôi hơn trước; và khi tôi lớn lên, họ còn mang việc đến cho tôi làm, chẳng hạn như may áo quần, vá ren, làm mũ đội đầu, không những trả công hậu hĩnh mà còn tận tình dạy tôi cách làm. Thế là lúc này tôi thực sự trở thành một quý cô — theo đúng nghĩa đen mà tôi hiểu về từ đó: tôi không những tự túc được quần áo và trả tiền ăn ở cho vú nuôi, mà trong túi thậm chí còn rủng rỉnh tiền để dành.

Các phu nhân cũng thường xuyên tặng tôi quần áo cũ của họ hoặc của con cái họ: nào bít tất, váy lót, áo đầm, khi món này lúc món kia. Người phụ nữ già của tôi đã lo liệu tất cả những thứ đó cho tôi hệt như một người mẹ ruột, cất giữ cẩn thận, bắt tôi phải tự vá víu, lộn mặt trái phải, tận dụng triệt để từng chút một, bởi bà là một người tề gia nội trợ vô cùng tháo vát.

Cuối cùng, một trong các phu nhân đâm ra quý mến tôi đến mức muốn đón tôi về nhà bà sống trong một tháng để bầu bạn với các con gái bà.

Chà, dẫu đó là một sự quan tâm vô cùng lớn lao, nhưng như người vú nuôi nhân hậu của tôi đã nói với bà ấy, nếu vị phu nhân không quyết định giữ tôi lại luôn mãi, thì việc đó chỉ mang lại hại nhiều hơn lợi cho cô quý cô nhỏ bé này. “Chà,” vị phu nhân đáp, “điều đó đúng đấy; thế nên ta chỉ đón con bé về nhà trong một tuần thôi, để xem nó hòa hợp với các con ta ra sao và ta có ưng tính nết nó không, rồi ta sẽ nói chuyện tiếp; còn trong lúc này, nếu có ai đến thăm nó như thường lệ, bà cứ bảo là đã gửi nó sang nhà tôi.”

Mọi việc được sắp xếp vô cùng kín đáo, và tôi đã đến nhà vị phu nhân nọ. Nhưng tôi đâm ra thích các tiểu thư ở đó quá mức, và họ cũng quý mến tôi đến nỗi tôi phải chật vật lắm mới rời đi được, và họ thì cũng chẳng nỡ để tôi đi.

Dẫu vậy, tôi vẫn rời đi và tiếp tục sống thêm gần một năm nữa với người phụ nữ chân chất của mình, bắt đầu trở thành trợ thủ đắc lực cho bà. Khi ấy tôi đã gần mười bốn tuổi, cao lớn so với tuổi và ra dáng một thiếu nữ; nhưng vì đã nếm trải hương vị của cuộc sống nhung lụa tại nhà vị phu nhân nọ, tôi không còn cảm thấy thoải mái trong mái nhà cũ như trước nữa. Tôi nghĩ rằng việc thực sự làm một quý cô mới tuyệt làm sao, bởi quan niệm của tôi về hai từ “quý cô” lúc này đã hoàn toàn thay đổi so với trước kia. Và vì tôi nghĩ — như tôi đã nói — làm quý cô là một điều tuyệt vời, nên tôi rất thích được sống giữa các quý cô, và vì thế tôi vô cùng khao khát được quay trở lại nơi đó.

Vào khoảng thời gian tôi vừa tròn mười bốn tuổi ba tháng, người vú nuôi nhân hậu của tôi — hay đúng hơn là người mẹ, bởi tôi thích gọi bà như vậy — lâm bệnh nặng rồi qua đời. Lúc bấy giờ, tôi thực sự rơi vào hoàn cảnh bi đát. Bởi khi một người nghèo qua đời, gia đình họ chẳng có lấy một đám tang rình rang gì cho cam; một khi người phụ nữ tội nghiệp ấy đã được chôn cất, lũ trẻ giáo xứ mà bà nuôi dưỡng lập tức bị các giám thị nhà thờ đưa đi nơi khác; lớp học chấm dứt, và lũ trẻ chẳng còn việc gì làm ngoài việc thầm lặng ở nhà chờ người ta đưa đi nơi khác. Còn về tài sản bà để lại, con gái bà — một người phụ nữ đã có chồng với sáu bảy đứa con — lập tức kéo đến vét sạch không sót một món. Sau khi dọn dẹp hết đồ đạc, họ chẳng màng đếm xỉa gì đến tôi nữa, ngoại trừ việc đem tôi ra làm trò đùa và bảo rằng cô quý cô nhỏ từ nay có thể tự lập nghiệp nếu muốn.

Tôi hoảng sợ đến mất mật và chẳng biết phải làm gì, bởi tôi gần như bị tống cổ ra đường, bơ vơ giữa dòng đời rộng lớn. Điều tồi tệ hơn nữa là người phụ nữ chân chất ấy đang giữ của tôi hai mươi hai shilling, đó là toàn bộ gia tài của cô quý cô nhỏ trên cõi đời này. Khi tôi gặng hỏi người con gái, mụ ta liền mắng nhiếc, cười nhạo tôi và bảo rằng mụ chẳng dính líu gì đến số tiền đó.

Quả thực là người phụ nữ tội nghiệp nhân hậu ấy từng kể với con gái mình về số tiền đó, rằng nó được cất ở một góc nọ, rằng đó là tiền của đứa trẻ, và bà đã gọi tôi đến một hai lần để trao lại cho tôi; nhưng ngặt nỗi lúc ấy tôi lại đang đi vắng đâu đó, và khi tôi quay về thì bà đã không còn đủ sức để nhắc lại chuyện đó nữa. Dẫu sao đi nữa, sau đó người con gái cũng tỏ ra lương thiện khi trả lại cho tôi, dẫu ban đầu mụ đối xử với tôi vô cùng tàn nhẫn.

Lúc này tôi thực sự đã trở thành một quý cô nghèo túng, và ngay tối hôm đó, tôi sẽ bị tống ra ngoài đường lớn; bởi người con gái đã dọn sạch mọi đồ đạc, và tôi chẳng còn lấy một chỗ chốn nương thân hay dù chỉ một mẩu bánh mì để ăn. Nhưng may sao, một số người hàng xóm từng biết hoàn cảnh của tôi đã tỏ lòng thương cảm, thông báo cho vị phu nhân mà tôi từng đến ở cùng một tuần như đã kể trên. Lập tức, bà phái người hầu đến đón tôi đi, và hai cô con gái của bà cũng đi cùng người hầu dẫu không ai sai bảo. Thế là tôi theo họ đi với tất cả gia đương và một tấm lòng khấp khởi mừng vui, quý vị có thể tưởng tượng được đấy. Nỗi hoảng sợ trước hoàn cảnh của mình đã in hằn sâu sắc đến mức lúc này tôi chẳng thiết tha gì làm quý cô nữa, mà hoàn toàn sẵn lòng làm một người hầu — bất kỳ loại người hầu nào mà họ muốn tôi trở thành.

Nhưng vị nữ chủ nhân hào phóng mới của tôi — bởi bà vượt trội hơn người phụ nữ trước về mọi mặt, kể cả tài sản; ý tôi là mọi mặt ngoại trừ sự lương thiện; dẫu cho xét về khoản lương thiện, dẫu đây là một vị phu nhân cực kỳ công minh chính trực, nhưng tôi không thể quên ca ngợi trong mọi hoàn cảnh rằng người phụ nữ đầu tiên, dẫu nghèo khó, lại ngay thẳng và lương thiện đến mức tối đa mà một con người có thể có được.

Tôi vừa được vị quý cô nhân hậu ấy đón đi thì vị phu nhân đầu tiên — tức cựu phu nhân Thị trưởng — liền phái hai cô con gái đến để chăm sóc tôi; và một gia đình khác — nơi từng chú ý đến tôi thời tôi còn là cô quý cô nhỏ và đã giao việc cho tôi làm — cũng sai người đến tìm tôi. Thế là tôi được cưng chiều hết mực, như người ta vẫn nói; thậm chí họ còn tỏ ra tức giận không ít, đặc biệt là phu nhân cựu Thị trưởng, vì bạn của bà đã “cướp” tôi đi khỏi tay bà — theo cách gọi của bà. Bởi theo lời bà, tôi thuộc về quyền sở hữu của bà, vì bà là người đầu tiên chú ý đến tôi. Nhưng những người đang giữ tôi nhất quyết không chịu nhường; còn về phần tôi, dẫu tôi có được đối xử tốt ở bất cứ đâu đi nữa, thì cũng chẳng nơi nào tốt hơn chốn tôi đang ở.

Tôi tiếp tục ở đây cho đến khi bước vào độ tuổi từ mười bảy đến mười tám, và tại đây tôi được thụ hưởng mọi điều kiện giáo dục tuyệt vời nhất có thể tưởng tượng được. Vị phu nhân thường mời các thầy giáo đến tận nhà để dạy các con gái bà học khiêu vũ, nói tiếng Pháp, tập viết, và những thầy khác dạy âm nhạc. Tôi luôn ở cạnh họ và học nhanh không kém gì họ; và dẫu các thầy không được phân công dạy tôi, nhưng bằng cách quan sát và dò hỏi, tôi đã học được tất cả những gì họ được chỉ dạy và hướng dẫn. Tóm lại, tôi học khiêu vũ và nói tiếng Pháp giỏi chẳng kém bất kỳ ai trong số họ, lại còn hát hay hơn rất nhiều, bởi tôi sở hữu chất giọng vượt trội hơn hẳn mọi người. Tôi không dễ dàng gì chơi thành thạo đàn harpsichord hay spinet, vì tôi không có nhạc cụ riêng để luyện tập mà chỉ có thể tranh thủ chơi ké những lúc họ để lại — khoảng thời gian vô định. Dẫu vậy, tôi cũng học ở mức độ khá, và cuối cùng các tiểu thư cũng tậu được hai chiếc đàn — tức là cả harpsichord lẫn spinet —, rồi họ tự tay dạy lại cho tôi. Còn về môn khiêu vũ, họ khó lòng ngăn tôi học các điệu nhảy thôn dã, bởi họ luôn cần tôi để bù vào cho đủ số chẵn người; mặt khác, họ cũng nhiệt tình dạy tôi mọi thứ họ từng được học, chẳng kém gì sự háo hức muốn học của tôi.

Nhờ phương cách đó, như tôi đã đề cập ở trên, tôi được thụ hưởng mọi lợi thế giáo dục hệt như thể tôi chính là một quý cô ngang hàng với những người tôi cùng chung sống. Thậm chí trong một số lĩnh vực, tôi còn vượt trội hơn các tiểu thư dẫu họ là bề trên của tôi; nhưng đó đều là những năng khiếu bẩm sinh mà gia thế của họ không sao mua nổi. Thứ nhất, rõ ràng tôi xinh đẹp hơn bất kỳ ai trong số họ; thứ hai, dáng người tôi cân đối hơn; và thứ ba, tôi hát hay hơn, ý tôi là tôi có chất giọng tốt hơn. Về tất cả những điều này, tôi hy vọng quý vị sẽ châm chước cho phép tôi khẳng định rằng tôi không hề tự cao tự đại, mà đó chính là nhận định chung của tất cả những ai biết rõ gia đình họ.

Bên cạnh những điều đó, tôi cũng mang trong mình thói hư tật xấu thông thường của phái nữ — tức là, vì thực sự được công nhận là rất xinh đẹp, hay nếu quý vị muốn gọi là một đại mỹ nhân, tôi thừa ý thức rõ điều đó và có ấn tượng về bản thân tốt đẹp chẳng kém gì những người khác. Đặc biệt, tôi rất thích nghe người khác bàn tán về nhan sắc của mình, điều thỉnh thoảng vẫn xảy ra và mang lại cho tôi niềm thỏa mãn vô bờ.

Đến đây, tôi đã có thể kể lại một câu chuyện xuôi chèo mát mái về cuộc đời mình. Trong suốt quãng thời gian này, tôi không chỉ có tiếng là được sống trong một gia đình danh giá, một gia đình được khắp nơi ghi nhận và kính trọng vì đức hạnh, sự nền nã cùng mọi phẩm chất đáng quý, mà cá nhân tôi cũng mang tiếng là một thiếu nữ nền nã, khiêm nhường và đoan trang; và thực tế tôi vẫn luôn là người như thế. Tôi chưa hề có cơ hội nghĩ đến bất kỳ điều gì khác, hay biết được sự cám dỗ của tội lỗi là gì.

Thế nhưng, điều mà tôi quá đỗi tự phụ lại chính là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của tôi — hay đúng hơn, sự kiêu ngạo của tôi chính là cội nguồn của nó. Vị phu nhân trong ngôi nhà tôi ở có hai người con trai, đều là những thanh niên đầy triển vọng với phong thái phi thường, và thật là bất hạnh cho tôi khi cả hai đều có thiện cảm với tôi, dẫu cách thức họ đối xử với tôi lại hoàn toàn khác biệt.

Người anh cả là một công tử hào hoa, rành đời chẳng kém gì rành quê. Dù anh ta đủ lăng nhăng để làm một chuyện bất nhân, nhưng lại đủ lý trí để không phải trả giá quá đắt cho những cuộc vui của mình. Anh ta bắt đầu bằng cái bẫy tai hại đối với mọi phụ nữ — tức là nhân mọi cơ hội để ca tụng nhan sắc của tôi — theo cách anh ta gọi —, nào là sự duyên dáng, dáng đi uyển chuyển và vân vân. Và anh ta dàn xếp mọi chuyện khéo léo đến mức, cứ như thể anh ta sành sỏi việc giăng bẫy phụ nữ chẳng khác nào giăng bẫy gà gô khi đi săn. Anh ta thường cố tình trò chuyện những điều đó với các em gái mình, khi mà dẫu tôi không đứng ngay ở đó, nhưng anh ta thừa biết tôi đang ở gần và chắc chắn sẽ nghe thấy. Các cô em gái sẽ nhẹ nhàng đáp lời: “Thôi đi anh, con bé nghe thấy bây giờ; nó đang ở phòng bên cạnh đấy.” Thế rồi anh ta sẽ lảng chuyện đi và hạ giọng nói nhỏ lại, làm như thể mình không hề hay biết, rồi bắt đầu thừa nhận mình sai. Sau đó, ra chiều như đã quên mất, anh ta lại cất cao giọng lên, và tôi — kẻ vốn vô cùng thích thú khi nghe những điều ấy — chắc chắn sẽ luôn rỏng tai lắng nghe trong mọi hoàn cảnh.

Sau khi đã giăng chiếc bẫy tinh vi và thấy rõ phương thức để đặt nó vào tầm ngắm của tôi, anh ta bắt đầu chơi một ván bài công khai hơn. Một hôm, khi đi ngang qua phòng của cô em gái lúc tôi đang ở đó để giúp cô ấy trang điểm, anh ta bước vào với vẻ mặt tươi vui. “Ồ, cô Betty,” anh ta cất lời với tôi, “cô khỏe cả chứ, cô Betty? Hai má cô có đang đỏ bừng lên không thế, cô Betty?” Tôi nhún gối chào, thẹn thùng đỏ mặt nhưng chẳng nói lời nào. “Sao anh lại nói những chuyện đó hả anh?” vị tiểu thư lên tiếng. “Thì,” anh ta đáp, “chúng anh vừa bàn về cô ấy ở dưới nhà suốt nửa tiếng nay rồi.” “Thôi đi,” cô em gái đáp, “anh chắc chắn chẳng thể nói điều gì xấu về con bé, thế nên việc anh bàn tán chuyện gì chẳng quan trọng.” “Nào,” anh ta cãi, “nào có phải nói xấu gì cô ấy đâu, chúng anh bàn toàn những điều tốt đẹp, và có rất nhiều lời ca ngợi được dành cho cô Betty đấy, anh đảm bảo đấy; đặc biệt là, cô ấy chính là thiếu nữ xinh đẹp nhất ở Colchester; và tóm lại, người ta bắt đầu dùng tên cô ấy để nâng ly chúc tụng khắp thị trấn rồi kìa.”

“Em thật lấy làm lạ với anh đấy,” cô em gái nói. “Betty chỉ thiếu mỗi một thứ thôi, nhưng ngặt nỗi thiếu thứ đó thì coi như thiếu tất cả, bởi thị trường dành cho phái nữ chúng ta dạo này đang bất lợi lắm. Cho dù một thiếu nữ có sở hữu nhan sắc, gia thế, học thức, sự thông minh, óc phán đoán, cung cách, sự đoan trang, và tất cả những thứ đó đạt đến mức cực đỉnh đi chăng nữa, thì nếu không có tiền, cô ta chẳng là cái thá gì cả, cô ta thà thiếu tất cả những thứ kia còn hơn — bởi hiện nay chỉ có tiền mới tôn vinh được phụ nữ; đàn ông đã nắm thóp toàn bộ ván bài rồi.”

Cậu em trai đứng cạnh bèn la lên: “Khoan đã chị ơi, chị nói quá đà rồi đấy; em là một ngoại lệ cho quy luật của chị đây. Em xin đảm bảo với chị rằng, nếu em tìm được một người phụ nữ tài sắc vẹn toàn như chị vừa nói, em xin nhắc lại là em đảm bảo, em sẽ chẳng thèm bận tâm đến chuyện tiền nong đâu.”

“Ồ,” cô em gái đáp, “nhưng đến lúc đó thì anh hãy cẩn thận đừng có đem lòng cảm mến một ai mà không có tiền nhé.”

“Anh chưa chắc đâu nhé,” cậu em đáp.

“Nhưng sao hở anh,” người anh cả cất lời, “sao anh lại phản ứng dữ dội thế với việc đàn ông quá chú trọng đến gia thế vậy? Dù chị thiếu gì đi nữa thì chị cũng chẳng thiếu tiền để mà lo.”

“Em hiểu ý anh rồi đấy,” vị tiểu thư đáp lại rất đanh đá; “anh đoán là em có tiền nhưng thiếu nhan sắc; nhưng thời buổi này, có tiền mà không cần nhan sắc vẫn sống tốt, nên em vẫn còn may chán so với khối người.”

“Chà,” cậu em trai tiếp lời, “nhưng những người ngài vừa gọi là khối người kia hoàn toàn có thể qua mặt ngài đấy, bởi nhan sắc đôi khi vẫn cướp đi một người chồng bất chấp tiền nong; và khi cô hầu bàn tình cờ xinh đẹp hơn cô chủ, cô ta thường vớ được một mối hời và ngồi chễm chệ trên xe ngựa trước cả cô chủ ấy chứ.”

Tôi nghĩ đã đến lúc mình nên lui ra và rời khỏi họ, và tôi đã làm thế, nhưng không đi quá xa để vẫn có thể nghe rõ mọi cuộc trò chuyện của họ. Trong đó, tôi nghe thấy vô số lời ca ngợi dành cho bản thân, điều đã khơi gợi lòng kiêu hãnh của tôi. Tuy nhiên, như tôi sớm nhận ra, đó không phải là cách để củng cố vị thế của tôi trong gia đình, bởi cô em gái và cậu em trai đã cãi nhau một trận chí mạng vì chuyện đó. Và khi cậu ấy thốt ra những lời vô cùng khó nghe với cô em gái vì bênh vực tôi, tôi dễ dàng nhận thấy cô ấy đã căm hận tôi qua thái độ đối xử sau đó. Quả thực điều đó rất bất công với tôi, bởi tôi chưa hề có mảy may ý nghĩ nào như cô ta nghi ngờ về cậu em trai. Thật vậy, người anh cả, với cách tiếp cận xa xôi và ẩn ý, từng thốt ra rất nhiều câu đùa cợt mà tôi lại ngốc nghếch tin là thật, hoặc tự huyễn hoặc bản thân bằng những hy vọng về điều mà lẽ ra tôi phải hiểu rằng anh ta chưa từng có ý định, và có lẽ chưa bao giờ nghĩ tới.

Có một hôm, anh ta hớt hải chạy lên lầu hướng về căn phòng nơi các cô em gái thường ngồi làm việc, như anh ta vẫn hay làm; và cất tiếng gọi họ trước khi bước vào — cũng là thói quen của anh ta. Lúc ấy tôi đang ở một mình trong phòng, bèn bước ra cửa và nói: “Thưa thiếu gia, các tiểu thư không có ở đây, họ đi dạo xuống vườn rồi ạ.” Khi tôi bước tiến lên để nói câu đó hướng về phía cửa, anh ta vừa tới nơi, liền ôm chầm lấy tôi vào lòng cứ như thể đó là sự tình cờ. “Ồ, cô Betty,” anh ta cất giọng, “cô ở đây à? Thế thì càng tuyệt hơn; tôi đang có chuyện muốn nói với cô hơn là với họ”; và rồi, vẫn ôm chặt tôi trong tay, anh ta hôn tôi liền ba bốn cái.

Tôi giãy giụa để thoát ra, nhưng cũng chỉ làm một cách yếu ớt, còn anh ta thì ôm chặt lấy tôi, tiếp tục hôn cho đến khi gần như hụt hơi. Sau đó, anh ta ngồi xuống và nói: “Betty thân yêu, anh đã yêu em mất rồi.”

Tôi phải thú nhận rằng những lời đó đã làm máu trong người tôi sục sôi; mọi giác quan đều hướng về trái tim và khiến tôi hoảng hốt đủ điều, điều mà anh ta có thể dễ dàng nhận thấy trên khuôn mặt tôi. Sau đó, anh ta lặp lại câu nói ấy mấy lần rằng anh đã yêu tôi, và trái tim tôi đã thổ lộ rõ ràng chẳng kém gì tiếng nói rằng tôi rất thích điều đó; thậm chí mỗi khi anh ta nói “Anh yêu em,” đôi má ửng đỏ của tôi lại đáp lời rõ mồn một: “Ước gì anh nói thật, thưa thiếu gia.”

Tuy nhiên, chẳng có chuyện gì khác xảy ra vào lúc đó cả; đó chỉ là một sự bất ngờ, và khi anh ta rời đi, tôi nhanh chóng lấy lại bình tĩnh. Lẽ ra anh ta đã ở lại với tôi lâu hơn, nhưng tình cờ nhìn ra cửa sổ, anh ta thấy các em gái đang đi từ dưới vườn lên. Thế là anh ta chào tạm biệt, hôn tôi lần nữa, dặn rằng anh rất nghiêm túc và tôi sẽ còn nghe tin từ anh rất sớm, rồi vội vã rời đi. Anh để lại tôi trong tâm trạng vô cùng sung sướng dẫu vẫn bàng hoàng; và giả như không có một sự hiểu lầm nào trong đó, thì tôi đã đúng. Nhưng rắc rối nằm ở chỗ: cô Betty thì tưởng thật, còn vị công tử kia thì hoàn toàn không.

Kể từ khoảnh khắc đó, tâm trí tôi bấn loạn vì những điều kỳ lạ, và tôi có thể thực sự nói rằng tôi không còn là chính mình nữa. Được một công tử danh giá như thế ngỏ lời yêu đương, lại còn khen mình là một sinh vật vô cùng quyến rũ như cách anh ta gọi, đó là những điều tôi không sao chịu đựng nổi, lòng kiêu hãnh của tôi đã được đẩy lên đến cực điểm. Quả thực trong đầu tôi lúc bấy giờ toàn là sự kiêu ngạo, nhưng vì chẳng hề hay biết gì về sự đồi trụy của thời đại, tôi không hề mảy may nghĩ đến sự an toàn của bản thân hay phẩm hạnh của mình; và giả như vị công tử trẻ tuổi kia giăng bẫy ngay từ cái nhìn đầu tiên, anh ta có thể tùy ý tự do với tôi mọi điều anh muốn. Nhưng anh ta đã không nhận ra lợi thế của mình, đó chính là sự may mắn cho tôi vào thời điểm ấy.

Sau lần tấn công đó, chẳng bao lâu sau anh ta lại tìm được cơ hội túm lấy tôi một lần nữa, gần như trong hoàn cảnh tương tự. Quả thực, lần này phía anh ta có sự tính toán nhiều hơn, dẫu tôi thì hoàn toàn không. Sự tình là thế này: các tiểu thư đều đã đi thăm họ hàng cùng mẹ; cậu em trai thì đi vắng; còn người cha thì đã ở London từ một tuần trước. Anh ta rình rập kỹ đến mức biết rõ tôi đang ở đâu, dẫu tôi thậm chí còn chẳng hay biết anh ta đang có mặt trong nhà. Thế là anh ta hớt hải chạy lên lầu, thấy tôi đang làm việc, liền bước thẳng vào phòng và bắt đầu y hệt như lần trước: ôm chầm lấy tôi vào lòng và hôn ngấu nghiến suốt gần một phần tư giờ đồng hồ.

Đó là phòng của cô em út, và vì trong nhà chẳng có ai ngoài mấy người làm ở tầng dưới, nên có lẽ anh ta càng thêm phần táo tợn; tóm lại, anh ta bắt đầu thực sự nghiêm túc với tôi. Có lẽ anh ta thấy tôi quá dễ dãi, bởi Chúa biết tôi chẳng hề kháng cự khi anh ta ôm tôi trong vòng tay và hôn hít; quả thực tôi quá ư sung sướng nên chẳng thể kháng cự nổi.

Tuy nhiên, như thể đã mệt mỏi với trò đó, chúng tôi ngồi xuống, và tại đó anh ta trò chuyện với tôi hồi lâu. Anh ta nói rằng anh bị bùa mê yểm bởi tôi, rằng anh chẳng thể chợp mắt nổi ngày đêm cho đến khi được thổ lộ tình yêu với tôi; và nếu tôi có thể yêu lại anh và mang lại hạnh phúc cho anh, tôi sẽ là ân nhân cứu mạng của đời anh, cùng vô số những lời đường mật tương tự. Tôi chẳng đáp lại anh là bao, nhưng vô tình để lộ cho thấy mình là một kẻ ngốc nghếch, hoàn toàn chẳng hiểu anh đang ám chỉ điều gì.

Rồi anh ta đi quanh phòng, nắm lấy tay tôi và đi dạo cùng tôi; và rồi, chớp lấy thời cơ, anh ta đè ngã tôi xuống giường và hôn tôi một cách vô cùng cuồng nhiệt. Nhưng phải công bằng mà nói với anh ta rằng, anh ta không hề có hành vi thô bạo nào khác ngoài việc hôn hít say đắm hồi lâu. Sau đó, tưởng nghe thấy tiếng ai đó bước lên lầu, anh ta liền đứng dậy khỏi giường, kéo tôi đứng lên, bày tỏ vô vàn yêu thương và khẳng định rằng đó hoàn toàn là một tình cảm trong sáng, anh chẳng hề có ý đồ xấu nào với tôi cả. Nói đoạn, anh ta nhét năm đồng guineas vào tay tôi rồi vội vã chạy xuống lầu.

Tôi còn bấn loạn vì số tiền hơn cả lúc nãy vì nụ hôn, tâm trí cao ngạo đến mức chẳng biết chân mình có đang chạm đất nữa không. Tôi kể lại chi tiết phần này là để nếu câu chuyện của tôi có được đọc bởi bất kỳ thiếu nữ ngây thơ nào, họ có thể rút ra bài học tự bảo vệ mình trước những tai hoạ rình rập khi sớm nhận thức được nhan sắc của bản thân. Một khi thiếu nữ tự cho mình là xinh đẹp, cô ta sẽ không bao giờ hoài nghi tính chân thật của bất kỳ người đàn ông nào nói rằng hắn yêu cô ta; bởi nếu cô ta tự tin mình đủ sức làm say đắm hắn, thì việc mong chờ hệ quả của điều đó là một điều hết sức tự nhiên.

Vị công tử trẻ tuổi này đã khơi ngọn lửa ham muốn trong lòng anh ta chẳng kém gì ngọn lửa kiêu hãnh trong lòng tôi; và như thể nhận ra mình đã có cơ hội nhưng lại tiếc nuối vì chưa tận dụng triệt để, chỉ độ nửa tiếng sau, anh ta quay trở lại và tiếp tục giở trò với tôi hệt như trước, chỉ có điều ít màn dạo đầu hơn một chút.

Và đầu tiên, vừa bước vào phòng, anh ta quay người lại khép cửa lại. “Cô Betty,” anh ta nói, “lúc nãy anh cứ tưởng có ai đang đi lên lầu, nhưng hóa ra không phải; tuy nhiên,” anh ta nói thêm, “nếu họ bắt gặp anh trong phòng với cô, họ sẽ không thể tóm được cảnh anh đang hôn cô đâu.” Tôi bảo tôi chẳng biết ai lại đi lên lầu, bởi tôi tin trong nhà chẳng có ai ngoài đầu bếp và một cô hầu gái, mà họ thì chẳng bao giờ bước lên chiếc cầu thang này cả. “Thôi nào em yêu,” anh ta nói, “cẩn thận vẫn hơn mà”; rồi anh ta ngồi xuống, và chúng tôi bắt đầu trò chuyện. Và lúc đó, dẫu tôi vẫn đang rừng rực cháy bỏng từ chuyến ghé thăm đầu tiên và chẳng nói năng mấy, anh ta như thể đặt từng lời vào miệng tôi, thổ lộ rằng anh yêu tôi say đắm nhường nào, và dẫu anh chưa thể đề cập đến chuyện đó cho đến khi được thừa kế gia sản, nhưng anh quyết định sẽ mang lại hạnh phúc cho tôi và cho cả chính anh vào lúc đó — nghĩa là cưới tôi làm vợ — cùng vô số những lời đường mật khác. Tôi, một con ngốc tội nghiệp, chẳng hiểu ẩn ý sâu xa đằng sau những lời đó, cứ hành xử như thể chẳng có loại tình yêu nào khác ngoài thứ tình yêu hướng đến hôn nhân. Và nếu anh ta đã ngỏ lời cưới xin, tôi chẳng có lý do gì, cũng chẳng có đủ năng lực để nói từ Không; nhưng chúng tôi chưa tiến đến giai đoạn đó.

Chúng tôi ngồi chưa được bao lâu thì anh ta đứng phắt dậy, chặn đứng hơi thở của tôi bằng những nụ hôn và tiếp tục đè ngã tôi xuống giường. Nhưng rồi, khi cả hai đều đã nồng nhiệt, anh ta tiến xa hơn mức mà sự đoan trang cho phép tôi kể lại. Ngay cả khi anh ta có đòi hỏi nhiều hơn thế nữa vào khoảnh khắc đó, tôi cũng chẳng đủ sức để từ chối.

Tuy nhiên, dù anh ta đã có những hành vi vượt rào với tôi, nhưng nó vẫn chưa tiến đến cái gọi là ân huệ cuối cùng — điều mà phải công bằng mà nói, anh ta đã không cố gắng thực hiện. Và chính sự tự kiềm chế đó đã được anh ta dùng làm lý lẽ để biện hộ cho mọi hành vi vượt rào của mình với tôi trong những dịp khác sau này. Khi mọi chuyện qua đi, anh ta chỉ ở lại một lát, nhét vào tay tôi gần một nắm vàng rồi rời đi, để lại hàng ngàn lời thề thốt về tình yêu sâu đậm và rằng anh yêu tôi hơn tất cả mọi phụ nữ trên thế giới này.

Sẽ chẳng có gì lạ nếu lúc bấy giờ tôi bắt đầu suy nghĩ, nhưng ôi chao! Đó chỉ là những suy ngẫm chẳng có chút nền tảng vững chắc nào. Tôi mang trong mình sự kiêu ngạo và kiêu hãnh vô bờ bến, nhưng phẩm hạnh thì lại quá đỗi nghèo nàn. Quả thực thỉnh thoảng tôi cũng tự hỏi ngầm xem vị công tử trẻ tuổi đang nhắm đến điều gì, nhưng chẳng nghĩ ngợi gì ngoài những lời đường mật và những nén vàng ấy; việc anh ta có ý định cưới tôi hay không dường như chẳng phải là vấn đề quá to tát đối với tôi. Tâm trí tôi thậm chí còn chẳng gợi ý cho tôi sự cần thiết phải đưa ra bất kỳ điều kiện nào cho bản thân, cho đến khi anh ta đưa ra một lời đề nghị mang tính hình thức, như quý vị sẽ sớm được nghe sau đây.

Cứ như thế, tôi buông xuôi bản thân sẵn sàng đón nhận sự hủy diệt mà chẳng mảy may bận tâm lo lắng, và tôi chính là một tấm gương nhãn tiền cho tất cả những thiếu nữ để thói kiêu ngạo lấn át phẩm hạnh. Chưa từng có điều gì ngu ngốc đến thế ở cả hai phía. Giả như tôi hành xử đúng mực và kháng cự như lòng tự trọng và danh dự đòi hỏi, thì vị công tử này hoặc đã từ bỏ ý định khi thấy không có hy vọng thực hiện được mưu đồ của mình, hoặc đã đưa ra một lời cầu hôn đường hoàng chính đáng; trong trường hợp đó, dẫu ai có trách mắng anh ta, thì cũng chẳng ai có thể trách cứ được tôi. Tóm lại, nếu anh ta hiểu rõ về tôi và biết rằng món quà mọn anh nhắm đến dễ dãi đến nhường nào, anh ta đã chẳng phải nhọc công suy tính thêm, mà chỉ cần dúi vào tay tôi bốn năm đồng guineas rồi ăn nằm với tôi ngay lần ghé thăm tiếp theo. Và giả như tôi thấu hiểu suy nghĩ của anh ta, biết rằng anh ta nghĩ việc chinh phục tôi khó khăn nhường nào, tôi đã có thể tự ra giá với anh ta; và giả như tôi không mặc cả cho một đám cưới ngay lập tức, tôi ít ra cũng có thể đòi một khoản trợ cấp cho đến khi cưới, và muốn gì được nấy. Bởi anh ta vốn đã giàu có vô bờ bến, chưa kể khối gia tài chờ được thừa kế. Nhưng tôi dường như đã vứt bỏ hoàn toàn những suy nghĩ ấy, tâm trí chỉ ngập tràn niềm kiêu hãnh vì nhan sắc của bản thân và vì được yêu thương bởi một vị công tử như thế. Còn về số vàng, tôi đã dành hàng giờ liền để ngắm nghía nó; tôi đếm đi đếm lại từng đồng guineas ngàn lần một ngày. Chưa từng có một sinh linh ngây thơ hão huyền nào lại mê muội vì mọi tình tiết của câu chuyện như tôi lúc bấy giờ, hoàn toàn không màng đến những gì đang chờ đợi phía trước và sự hủy diệt đã cận kề trước ngõ. Thậm chí, tôi nghĩ rằng mình đang khao khát sự hủy diệt ấy hơn là tìm cách tránh xa nó.

Trong khi đó, dẫu vậy, tôi vẫn đủ khôn ngoan để không để lộ dù chỉ một chút sơ hở nào cho bất kỳ ai trong nhà nghi ngờ hay tưởng tượng rằng tôi có mối quan hệ mờ ám với vị công tử trẻ tuổi này. Tôi hầu như chưa bao giờ nhìn về phía anh ta khi ở chốn đông người, cũng chẳng thèm đáp lời nếu anh ta nói chuyện lúc có mặt người khác ở gần. Nhưng dẫu thế, thỉnh thoảng chúng tôi vẫn có những lần chạm mặt chớp nhoáng, đủ để trao nhau dăm ba câu nói và đôi nụ hôn lén lút, nhưng lại chẳng có cơ hội thuận lợi nào cho cái mưu đồ đen tối kia. Đặc biệt là khi anh ta cứ vẽ vời vòng vo tam quốc nhiều hơn mức cần thiết — giả như anh ta thấu hiểu suy nghĩ của tôi —, và vì thấy mọi chuyện có vẻ khó khăn nên anh ta đã biến nó thành khó khăn thật.

Nhưng vì ác quỷ là kẻ cám dỗ không biết mệt mỏi, hắn không bao giờ quên tìm kiếm cơ hội cho cái tội ác mà hắn chèo kéo con người ta dấn thân vào. Đó là một buổi tối khi tôi đang ở ngoài vườn cùng hai cô em gái út của anh ta và chính anh ta, tất cả đều vui đùa vô cùng hồn nhiên vô tư, thì anh ta tìm cách nhét một mảnh giấy vào tay tôi. Qua đó, anh ta ngầm ra hiệu rằng vào ngày mai, anh ta sẽ công khai nhờ tôi đi một việc vặt vào thị trấn, và tôi sẽ gặp anh ta ở đâu đó trên đường đi.

Đúng như dự kiến, sau bữa trưa, trước mặt đầy đủ các cô em gái, anh ta rất nghiêm túc cất lời với tôi: “Cô Betty, tôi phải nhờ cô một việc.” “Việc gì thế ạ?” cô em thứ hai hỏi. “Nào, em gái,” anh ta ra chiều rất mực nghiêm trang đáp, “nếu em không thể để cô Betty đi vấp việc hôm nay, lúc khác cũng được.” Vâng, họ đáp rằng họ thừa sức cho cô ấy đi, và cô em gái còn lên tiếng xin lỗi vì đã hỏi — một câu nói xã giao chẳng có dụng ý gì. “Thế nhưng, thưa anh,” cô chị cả cất lời, “anh phải nói cho cô Betty biết đó là việc gì chứ; nếu là chuyện riêng tư mà chúng ta không được nghe, anh có thể gọi cô ấy ra ngoài. Kìa cô ấy ở đó.” “Trời ơi, em gái,” vị công tử ra vẻ nghiêm túc nói, “em nghĩ gì thế? Anh chỉ muốn nhờ cô ấy ra Phố Chính thôi” — đoạn anh ta lôi ra một chiếc khăn quàng cổ — “đến tiệm này tiệm nọ”; và rồi anh ta bịa ra một câu chuyện dài dòng về hai chiếc khăn cổ đẹp tuyệt mà anh ta đã ngỏ ý trả giá, và muốn tôi đến đó giả vờ hỏi mua một chiếc khăn cho giống chiếc khăn quàng anh ta vừa đưa cho xem, để dò xem họ có chịu bán bằng số tiền đó không; rồi bảo tôi trả thêm một shilling và mặc cả với họ. Cứ thế, anh ta bịa ra thêm vô số việc vặt khác, liên tục giao cho tôi những nhiệm vụ lặt vặt sao cho tôi chắc chắn sẽ phải vắng mặt một khoảng thời gian khá lâu.

Khi đã giao xong việc cho tôi, anh ta liền thêu dệt một câu chuyện dài về chuyến viếng thăm mà anh ta sắp sửa thực hiện đến một gia đình quen thuộc với tất cả bọn họ. Ở đó sẽ có những vị công tử này công tử nọ, và họ sẽ vui vẻ ra sao. Sau đó, anh ta rất mực trang trọng ngỏ lời mời các em gái đi cùng, và họ cũng rất mực trang trọng từ chối vì đã hẹn trước có khách đến chơi nhà vào chiều hôm đó — một cái cớ mà anh ta đã chủ tâm dàn dựng từ trước.

Anh ta vừa dứt lời với họ và giao việc xong cho tôi thì người hầu liền chạy đến báo rằng chiếc xe ngựa của Ngài W—— H—— đang đỗ trước cửa. Thế là anh ta lao xuống lầu rồi quay lên ngay lập tức. “Trời ơi!” anh ta lớn tiếng kêu lên, “mọi niềm vui của tôi tiêu tan hết một lượt rồi; ngài W—— vừa sai xe ngựa đến đón tôi và muốn gặp tôi có việc gấp.” Hóa ra ngài W—— này là một quý ông sống cách thị trấn khoảng ba dặm, người mà anh ta đã chủ ý dặn dò từ hôm trước để mượn chiếc xe mui trần cho một dịp đặc biệt, và đã hẹn xe đến đón vào khoảng ba giờ.

Lập tức anh ta gọi lấy chiếc mũ tản rộng, kiếm và bộ tóc giả đẹp nhất của mình, ra lệnh cho người hầu đi đến nơi khác để cáo lỗi — nghĩa là anh ta tìm cớ tống khứ người hầu đi — rồi chuẩn bị bước lên xe. Khi sắp đi, anh ta dừng lại một lát, dặn dò tôi vô cùng sốt sắng về công việc, đồng thời tranh thủ thì thầm thật nhỏ vào tai tôi: “Đi theo anh, em yêu, ngay khi em có thể nhé.” Tôi không nói gì, chỉ nhún gối chào hệt như cách tôi làm với những lời anh ta nói chốn đông người. Khoảng mười lăm phút sau, tôi cũng bước ra ngoài. Tôi chẳng diện bộ đồ nào khác ngoài bộ cũ, ngoại trừ việc giấu một chiếc mũ trùm, mặt nạ, quạt và một đôi găng tay trong túi; thế nên chẳng có lấy mảy may sự nghi ngờ nào trong nhà. Anh ta đợi tôi trên xe ngựa ở một con hẻm nhỏ phía sau — nơi anh ta biết chắc tôi phải đi qua — và đã dặn phu xe đưa đến một địa điểm xác định gọi là Mile End, nơi một kẻ đồng lõa của anh ta sinh sống. Chúng tôi bước vào đó, nơi có đầy đủ mọi tiện nghi trên đời để thỏa sức làm những chuyện đồi bại tùy thích.

Khi ở bên nhau, anh ta bắt đầu trò chuyện rất mực nghiêm túc, bảo rằng anh không đưa tôi đến đây để phản bội; rằng tình yêu anh dành cho tôi không cho phép anh lạm dụng tôi; rằng anh quyết định sẽ cưới tôi ngay khi được thừa kế gia sản; và trong lúc chờ đợi, nếu tôi thuận tình theo yêu cầu của anh, anh sẽ chu cấp cho tôi một cách vô cùng đàng hoàng. Anh thề thốt hàng ngàn lần về sự chân thành và tình cảm dành cho tôi, rằng anh sẽ không bao giờ bỏ rơi tôi, và tóm lại, anh vẽ vời nhiều lời dạo đầu hơn mức cần thiết.

Tuy nhiên, khi anh giục tôi lên tiếng, tôi đáp rằng mình chẳng có lý do gì để hoài nghi sự chân thành trong tình yêu anh dành cho tôi sau ngần ấy lời thề thốt, nhưng mà — rồi tôi ngưng bặt, ra chiều để anh tự đoán phần còn lại. “Nhưng gì hở em yêu?” anh hỏi. “Anh đoán ra ý em rồi đấy: nhỡ em có thai thì sao? Không phải thế chứ? Này nhé,” anh tiếp lời, “anh sẽ chăm lo cho em và chu cấp đầy đủ cho cả em lẫn đứa bé; và để em thấy rằng anh không nói đùa,” anh nói đoạn lôi ra một chiếc túi lụa chứa tròn một trăm đồng guineas rồi đưa cho tôi, “anh sẽ tặng em thêm một chiếc túi thế này mỗi năm cho đến khi anh cưới em.”

Sắc mặt tôi lúc tái lúc hồng trước ánh hào quang của chiếc túi tiền hòa quyện cùng ngọn lửa khát khao từ lời đề nghị của anh, đến mức tôi chẳng thốt nổi một lời nào, và anh dễ dàng nhận ra điều đó. Thế là anh nhét chiếc túi vào ngực áo tôi, và tôi không còn kháng cự gì thêm nữa, để mặc anh muốn làm gì tùy ý và bao nhiêu lần tùy thích. Cứ như thế, tôi tự tay hoàn tất sự hủy diệt của chính mình chỉ trong một khoảnh khắc; bởi kể từ ngày đó, khi đã đánh mất phẩm hạnh và sự đoan trang, tôi chẳng còn lại chút giá trị nào để có thể cầu xin ơn phước từ Chúa hay sự giúp đỡ từ con người.

Nhưng mọi chuyện vẫn chưa dừng lại ở đó. Tôi quay trở lại thị trấn, hoàn thành công việc mà anh đã công khai giao phó, và về đến nhà trước khi bất kỳ ai kịp nghĩ là tôi đi lâu. Về phần vị công tử nhà ta, anh ta la cà ở ngoài cho đến tận đêm muộn như đã hứa, và chẳng có lấy một mảy may nghi ngờ nào nổi lên trong gia đình, dù là về phía anh ta hay về phía tôi.

Sau lần đó, chúng tôi thường xuyên có cơ hội lặp lại tội lỗi — chủ yếu do sự sắp xếp của anh ta —, đặc biệt là ở nhà khi mẹ anh và các tiểu thư đi vắng. Anh ta rình rập kỹ đến mức chưa bao giờ bỏ lỡ; luôn nắm rõ lịch trình vắng nhà của họ từ trước, và sau đó không quên tóm lấy tôi khi chỉ có một mình một cách vô cùng an toàn. Cứ thế, chúng tôi thỏa sức chìm đắm trong những hoan lạc đồi bại suốt gần nửa năm trời; và điều khiến tôi vô cùng mãn nguyện là tôi đã không mang thai.

Nhưng trước khi tròn nửa năm ấy, cậu em trai — người mà tôi từng nhắc đến ở đầu câu chuyện — bắt đầu tấn công tôi. Một buổi tối, khi bắt gặp tôi đang ở một mình trong nhà vườn, cậu ta mở lời với tôi cùng một kịch bản tương tự, bày tỏ những lời gan ruột vô cùng chân thành rằng cậu đã yêu tôi, và tóm lại, ngỏ lời cầu hôn tôi một cách đường hoàng chính đáng, và điều đó diễn ra trước khi cậu ta đưa ra bất kỳ đề nghị nào khác với tôi.

Lúc này tôi hoàn toàn bấn loạn, bị dồn vào một bước đường cùng chưa từng có — ít ra là đối với tôi. Tôi kiên quyết từ chối lời đề nghị và bắt đầu tự trang bị cho mình những lý lẽ. Tôi bày tỏ với cậu ta sự chênh lệch về gia thế; sự đối xử cay nghiệt mà tôi sẽ phải gánh chịu trong gia đình; sự vô ơn đối với người cha và người mẹ nhân hậu — những người từng rủ lòng thương đưa tôi về nhà khi tôi rơi vào hoàn cảnh bần cùng khốn đốn. Tóm lại, tôi thốt ra mọi lý lẽ có thể tưởng tượng được để can ngăn cậu ta thực hiện ý đồ, ngoại trừ việc nói ra sự thật — điều mà quả thực sẽ chấm dứt mọi chuyện, nhưng tôi lại không dám nghĩ đến việc thốt lên.

Nhưng lúc này lại xảy ra một tình huống bất ngờ mà tôi hoàn toàn không lường trước được, đẩy tôi vào thế khó. Về phần vị công tử trẻ tuổi này, vì vốn thẳng thắn và chân thành, cậu ta chẳng mưu tính điều gì với tôi ngoài những chuyện đường hoàng chính đáng. Và vì biết rõ sự trong sáng của mình, cậu ta không thèm giữ kín chuyện có thiện cảm với cô Betty trong nhà kín đáo như anh trai mình đã làm. Dù cậu ta không để họ biết rằng mình đã ngỏ lời với tôi, nhưng chừng đó lời lẽ cũng đủ để các chị em gái nhận ra cậu yêu tôi, và người mẹ cũng nhìn thấy điều đó. Dù họ không nói trực tiếp với tôi, nhưng họ lại tỏ thái độ với cậu ta, và ngay lập tức tôi nhận thấy cách họ đối xử với mình đã thay đổi nhiều hơn bao giờ hết.

Tôi nhìn thấy mây đen kéo đến, dẫu chưa lường trước được cơn bão. Ý tôi là, thật dễ dàng nhận ra thái độ của họ với tôi đã thay đổi, ngày càng trở nên tồi tệ hơn; cho đến cuối cùng, tôi nghe ngóng được từ đám người hầu rằng chẳng mấy chốc nữa tôi sẽ được yêu cầu phải dọn đi.

Tin tức ấy không khiến tôi hoảng sợ, bởi tôi đinh ninh rằng mình sẽ được lo liệu ổn thỏa bằng con đường khác; và đặc biệt là khi tôi có lý do để trông chờ từng ngày rằng mình sẽ mang thai, và khi đó tôi sẽ buộc phải rời đi mà chẳng cần viện đến bất kỳ cái cớ nào.

Sau một thời gian, cậu em trai chớp lấy cơ hội để nói cho tôi biết rằng tình cảm cậu dành cho tôi đã lộ tẩy trong nhà. Cậu ta bảo rằng không quy trách nhiệm cho tôi, bởi cậu thừa biết nó rò rỉ từ đâu ra. Cậu nói chính cách nói năng bộc trực của cậu đã gây ra chuyện đó, vì cậu không giữ kín tình cảm dành cho tôi như lẽ ra nên làm. Nguyên nhân là vì cậu đã quyết tâm: nếu tôi thuận tình lấy cậu, cậu sẽ dõng dạc tuyên bố công khai với tất cả mọi người rằng cậu yêu tôi và có ý định cưới tôi. Rằng đúng là cha mẹ cậu có thể phật lòng và đối xử tệ bạc, nhưng hiện tại cậu đã có thể tự lập nghiệp nhờ được đào tạo ngành luật, và cậu không sợ việc chu cấp cho tôi một cuộc sống xứng đáng với kỳ vọng của tôi. Tóm lại, cậu tin tôi sẽ không hổ thẹn vì cậu, và cậu cũng quyết tâm không hổ thẹn vì tôi, khinh bỉ việc phải sợ hãi khi nhận ra tôi lúc này, người mà cậu quyết định sẽ đường đường chính chính nhận sau khi tôi đã là vợ cậu. Thế nên việc duy nhất tôi cần làm lúc này là trao tay cho cậu, còn lại mọi thứ cậu sẽ gánh vác hết.

Lúc này tôi thực sự rơi vào hoàn cảnh vô cùng khủng khiếp, và tôi vô cùng hối hận vì sự dễ dãi của mình với người anh cả. Sự hối hận ấy không xuất phát từ sự cắn rứt lương tâm, mà từ viễn cảnh về hạnh phúc mà lẽ ra tôi đã có thể tận hưởng, nhưng nay đã bị tôi bóp nghẹt thành điều bất khả thi. Bởi dẫu tôi chẳng có mấy trăn trở lương tâm để vật lộn, nhưng tôi không sao nghĩ đến chuyện trở thành con đĩ của người anh và là người vợ của người em. Nhưng rồi tôi sực nhớ ra rằng người anh cả từng hứa sẽ cưới tôi làm vợ khi anh ta được thừa kế gia sản. Tuy nhiên, tôi lập tức nhớ lại điều mà mình từng nghĩ tới lui rất nhiều lần: rằng anh ta chưa từng thốt ra dù chỉ một lời về việc cưới tôi làm vợ kể từ sau khi đã chinh phục tôi làm tình nhân. Thật ra, cho đến lúc này, dẫu tôi vẫn nghĩ về nó thường xuyên như đã nói, nó chẳng hề mang lại cho tôi chút bận tâm nào; bởi anh ta không hề tỏ ra giảm sút tình cảm dành cho tôi, cũng chẳng hề cắt giảm sự hào phóng, dẫu bản thân anh ta có sự khôn ngoan khi dặn tôi đừng dùng một xu nào từ số tiền anh cho để mua sắm quần áo hay làm điều gì quá phô trương, vì điều đó chắc chắn sẽ dấy lên sự ganh tỵ trong gia đình — nhất là khi ai nấy đều thừa biết tôi chẳng thể nào có được những thứ đó bằng con đường bình thường, mà chỉ nhờ vào một mối quan hệ riêng tư nào đó khiến họ sẽ lập tức hoài nghi.

Nhưng lúc này tôi đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan và chẳng biết phải làm gì. Khó khăn lớn nhất chính là: cậu em trai không những bao vây tôi sát sao, mà còn để mặc cho thiên hạ nhìn thấy điều đó. Cậu ta thường đường hoàng bước vào phòng của các chị em và phòng của mẹ, ngồi xuống và thốt lên hàng ngàn lời ngọt ngào với tôi, ngay trước mặt họ và khi tất cả đều có mặt đầy đủ. Chuyện này lan rộng đến mức cả nhà đều xôn xao bàn tán, mẹ cậu ta đã quở trách cậu, và thái độ của họ đối với tôi trở nên hoàn toàn khác lạ. Tóm lại, mẹ cậu ta đã buông ra một vài câu bóng gió, như thể bà có ý định tống cổ tôi khỏi gia đình — nói theo cách dễ hiểu là tống cổ tôi ra đường. Lúc này tôi chắc chắn rằng chuyện này không thể qua mắt người anh cả được, chỉ có điều anh ta có thể chưa nghĩ — và thực tế chẳng ai nghĩ thế — rằng cậu em trai đã ngỏ lời cầu hôn tôi. Nhưng vì tôi dễ dàng nhận thấy mọi chuyện sẽ còn đi xa hơn nữa, tôi cũng thấy rõ sự cần thiết tuyệt đối phải nói chuyện này với anh ta, hoặc là anh ta sẽ nói với tôi trước; và tôi chẳng biết nên làm gì trước: tự mình hé lộ hay chờ cho đến khi anh ta mở lời.

Sau khi suy tính cẩn thận — bởi quả thực lúc này tôi mới bắt đầu suy tính mọi chuyện một cách vô cùng nghiêm túc, và chưa bao giờ nghiêm túc như thế —, tôi quyết định sẽ nói cho anh ta biết trước. Và chẳng lâu sau tôi đã có cơ hội, bởi ngay ngày hôm sau người anh cả có việc phải đi London. Gia đình đi vắng hết, y hệt như những lần trước và vốn là chuyện như cơm bữa, anh ta liền sang theo thói quen để chuyện trò dăm ba phút với cô Betty.

Khi đến nơi và ngồi xuống một lát, anh ta dễ dàng nhận thấy sự thay đổi trên nét mặt tôi, rằng tôi không còn cởi mở và vui vẻ với mình như trước, và đặc biệt là tôi vừa mới khóc. Chẳng bao lâu sau anh ta nhận ra điều đó, hỏi han tôi bằng những lời vô cùng ân cần xem có chuyện gì xảy ra và tôi có đang gặp rắc rối gì không. Tôi định lảng tránh nếu có thể, nhưng không tài nào che giấu được; thế nên sau khi chịu đựng bao lời gặng hỏi để moi ra điều mà tôi hết sức tha thiết muốn giấu giếm, tôi thưa rằng quả thực có chuyện rắc rối, một chuyện mang tính chất nhạy cảm đến mức tôi không thể giấu anh, nhưng ngặt nỗi cũng chẳng biết phải mở lời thế nào. Đó là một việc không chỉ khiến tôi bàng hoàng mà còn vô cùng rối bời, và tôi hoàn toàn không biết phải xoay sở ra sao nếu không có sự chỉ đường dẫn lối của anh. Anh ta vô cùng dịu dàng trấn an rằng, dẫu đó là chuyện gì đi nữa, tôi cũng đừng để nó làm mình bận lòng, bởi anh sẽ bảo vệ tôi trước cả thế giới.

Bấy giờ tôi mới vòng vo bắt đầu từ xa, thổ lộ rằng tôi lo sợ các tiểu thư đã hay biết ngầm về mối quan hệ giữa chúng tôi, bởi rất dễ nhận thấy thái độ của họ đã thay đổi hoàn toàn đối với tôi từ lâu. Và nay sự việc đã đi đến mức họ thường xuyên kiếm chuyện bắt bẻ, thậm chí nổi đóa với tôi dẫu tôi chưa hề cho họ dù chỉ một cái cớ nhỏ; rằng trong khi trước đây tôi luôn ngủ chung với cô chị cả, thì dạo gần đây tôi bị đẩy ra ngủ một mình hoặc ngủ với một cô hầu gái; rằng tôi đã vô tình nghe lén họ bàn tán những điều vô cùng cay độc về tôi vài lần. Nhưng điều làm tôi chắc chắn nhất là việc một người hầu đã rỉ tai rằng cô ta nghe nói tôi sắp bị tống cổ, và việc tôi tiếp tục ở lại trong nhà là không an toàn cho gia đình.

Anh ta mỉm cười khi nghe tôi kể hết những điều đó, và tôi gặng hỏi sao anh có thể xem nhẹ chuyện đó đến thế, trong khi thừa biết rằng nếu bị bại lộ thì tôi sẽ tiêu đời vĩnh viễn, và bản thân anh ta cũng sẽ bị liên lụy, dẫu không đến mức khốn cùng như tôi. Tôi trách móc anh ta hệt như muôn loài đàn ông khác, khi nắm thóp được danh dự và phẩm hạnh của một người phụ nữ trong tay, họ thường đem ra làm trò đùa, chí ít cũng xem như chuyện cỏn con, và dửng dưng trước sự hủy diệt của những kẻ họ đã thỏa mãn ý đồ.

Thấy tôi sùng sục và nghiêm túc, anh ta liền thay đổi thái độ ngay lập tức. Anh ta bảo rằng anh rất tiếc vì tôi lại có suy nghĩ đó về anh; rằng anh chưa từng cho tôi mảy may lý do nào, mà luôn trân trọng danh dự của tôi như chính danh dự của mình; rằng anh chắc chắn mối quan hệ của chúng tôi được che đậy khéo léo đến mức không một sinh linh nào trong nhà mảy may hoài nghi. Rằng nếu lúc nãy anh mỉm cười khi nghe tôi thổ lộ tâm sự, đó là vì anh vừa nhận được sự đảm bảo rằng sự gắn kết giữa chúng tôi thậm chí còn chưa bị ai hay biết hay đoán ra. Và rằng khi anh giải thích lý do vì sao mình có thể nhẹ nhõm đến thế, tôi cũng sẽ mỉm cười y như anh, bởi anh chắc chắn điều đó sẽ mang lại cho tôi sự mãn nguyện hoàn toàn.

“Đó là một điều bí ẩn em không sao hiểu nổi,” tôi đáp, “hoặc làm thế nào mà việc em sắp bị tống cổ ra đường lại mang lại cho em sự mãn nguyện được; bởi nếu mối quan hệ của chúng ta chưa bị bại lộ, em chẳng biết mình đã phạm lỗi lầm gì để khiến thái độ của cả nhà thay đổi với em như thế, hay đối xử với em như kẻ thù thế này — trong khi trước kia họ từng đối xử với em vô cùng dịu dàng hệt như con ruột.”

“Này em yêu,” anh ta bảo, “việc họ cảm thấy khó chịu về em là thật đấy; nhưng chuyện họ mảy may hoài nghi sự thật về tình trạng giữa anh và em lại hoàn toàn sai sự thật. Thậm chí, họ lại đang nghi ngờ cậu em trai Robin của anh; và tóm lại, họ đinh ninh rằng nó đang theo đuổi em. Hơn thế nữa, chính cái đồ ngốc ấy đã tự nhét ý nghĩ đó vào đầu họ, vì nó cứ trêu chọc họ mãi về chuyện đó và tự đem mình ra làm trò hề. Anh thú nhận là nó sai lầm khi làm thế, bởi nó thừa biết điều đó làm họ bực bội và đối xử tệ bạc với em; nhưng điều đó lại làm anh thấy nhẹ nhõm, vì nó cho anh sự đảm bảo rằng họ hoàn toàn không hoài nghi gì về anh cả, và anh hy vọng điều này cũng sẽ làm em mãn nguyện.”

“Vâng, đúng là thế,” tôi đáp, “về một mặt nào đó; nhưng điều này hoàn toàn không chạm đến vấn đề của em, cũng chẳng phải là điều chính yếu làm em bận lòng, dẫu em cũng lo lắng về chuyện đó.” “Thế thì là chuyện gì?” anh hỏi. Nghe đến đó, tôi òa khóc nghẹn ngào chẳng nói thêm được lời nào. Anh cố gắng hết sức để trấn an tôi, nhưng cuối cùng lại bắt đầu gặng hỏi dồn dập xem đó là chuyện gì. Cuối cùng tôi đáp rằng tôi nghĩ mình cũng phải nói cho anh biết, rằng anh có quyền được biết điều đó; hơn thế nữa, tôi đang cần sự chỉ dẫn của anh trong tình huống này, bởi tôi đang vô cùng rối bời và không biết phải xoay sở ra sao. Rồi tôi thuật lại toàn bộ câu chuyện cho anh nghe. Tôi kể cho anh nghe sự bất cẩn của người em trai khi làm mọi chuyện trở nên quá ư công khai; bởi giả như cậu ta giữ kín nó như một bí mật tối thượng đáng lẽ phải thế, tôi đã có thể dứt khoát từ chối thẳng thừng mà chẳng cần đưa ra bất kỳ lý do nào, và theo thời gian cậu ta sẽ tự động ngưng đeo bám. Nhưng ngặt nỗi cậu ta quá ư kiêu ngạo, thoạt đầu đinh ninh rằng tôi sẽ không dám từ chối, rồi sau đó lại tự do tuyên bố ý định muốn cưới tôi cho cả nhà nghe.

Tôi kể cho anh nghe về việc mình đã kháng cự cậu ta đến đâu, và rằng những lời cầu hôn của cậu ta chân thành và đường hoàng ra sao. “Nhưng,” tôi tiếp lời, “hoàn cảnh của em sẽ càng trở nên éo le gấp bội; bởi hiện tại họ đã đối xử tệ với em vì cậu ta muốn cưới em, thì khi phát hiện ra em đã từ chối cậu ta, họ sẽ càng đối xử tồi tệ hơn nữa. Và họ sẽ lập tức suy diễn rằng có uẩn khúc gì đằng sau đó, để rồi vỡ lẽ ra rằng em đã lén lút kết hôn với ai rồi, hoặc tại sao em lại dám từ chối một mối lương duyên cao ngất trời so với em như thế.”

Cuộc trò chuyện này quả thực đã làm anh ta vô cùng bàng hoàng. Anh ta bảo rằng đó quả là một thời điểm vô cùng nhạy cảm để tôi xử lý, và anh không thấy tôi sẽ thoát ra bằng cách nào; nhưng anh sẽ suy nghĩ và cho tôi biết quyết định vào lần gặp tới. Trong lúc đó, anh dặn tôi đừng vội nhận lời cậu em trai, nhưng cũng đừng từ chối phăng ngang xương, mà hãy cứ treo lơ lửng cậu ta một thời gian.

Tôi tỏ vẻ giật mình trước câu nói không được nhận lời cậu em trai của anh. Tôi bảo anh thừa biết tôi chẳng còn lời từ chối nào để mà cho; rằng anh đã tự gắn kết mình để cưới tôi, và sự ưng thuận của tôi lúc ấy cũng đã thuộc về anh; rằng anh luôn miệng bảo tôi là vợ anh, và tôi tự xem mình thực sự là vợ anh hệt như thể hôn lễ đã được cử hành; và chính từ miệng anh chứ không ai khác đã thuyết phục tôi gọi mình là vợ anh.

“Thôi nào em yêu,” anh ta dịu dàng bảo, “đừng bận lòng vì chuyện đó lúc này; nếu anh chưa phải là chồng em, anh sẽ đối xử với em tốt chẳng kém gì một người chồng; đừng để những điều đó làm em phiền lòng nữa, hãy để anh suy nghĩ thấu đáo hơn về vụ này, và anh sẽ có câu trả lời vào lần gặp tới.”

Anh ta dùng những lời đó để vỗ về tôi hết mức có thể, nhưng tôi nhận ra anh ta vô cùng đăm chiêu. Dẫu anh rất mực ân cần với tôi, hôn tôi hàng ngàn lần — và tôi tin là hơn thế nữa —, lại còn cho tiền tôi, nhưng suốt khoảng thời gian chúng tôi ở bên nhau — hơn hai tiếng đồng hồ —, anh ta hoàn toàn không tiến xa hơn nữa. Quả thực lúc đó tôi vô cùng kinh ngạc, khi nghĩ đến những gì từng diễn ra trước đây và cơ hội thuận lợi mà chúng tôi đang có.

Người em trai từ London mãi năm sáu ngày sau mới về, và phải mất thêm hai ngày nữa anh ta mới tìm được cơ hội để nói chuyện với cậu ta. Khi đã kéo được em trai ra một góc, anh ta bắt đầu gặng hỏi thật kỹ về chuyện đó. Ngay tối hôm đó, anh ta chớp lấy cơ hội (vì chúng tôi có một buổi trò chuyện dài) để thuật lại toàn bộ cuộc đối thoại cho tôi nghe, mà theo trí nhớ của tôi thì đại ý thế này. Anh ta bảo nghe được mấy thứ tin tức kỳ quái về cậu từ lúc đi vắng, rằng cậu đang theo đuổi cô Betty. “Chà,” người em đáp có phần bực bội, “thì đúng là em đang theo đuổi cô ấy đấy. Rồi sao nào? Ai có quyền can thiệp vào chuyện đó chứ?” “Nào,” anh ta đáp, “đừng nổi giận thế Robin; anh chẳng có ý định can thiệp vào chuyện của em, cũng chẳng giận dỗi gì em cả. Nhưng anh thấy người nhà đang bận tâm về chuyện đó, và họ đã đối xử tệ với cô tội nghiệp vì chuyện này, điều mà anh xem như đang nhục mạ chính bản thân mình.” “Ý anh là ai khi nói người nhà?” Robin gặng hỏi. “Ý anh là mẹ và các cô em,” người anh đáp. “Nhưng nghe này,” người anh tiếp lời, “em có thật lòng không đấy? Em thực sự yêu cô gái này chứ? Em cứ thoải mái cởi mở với anh đi.” “Thế thì,” Robin đáp, “em sẽ cởi mở với anh; em thực sự yêu cô ấy hơn tất cả mọi phụ nữ trên đời, và em nhất định sẽ cưới cô ấy, mặc kệ thiên hạ nói gì hay làm gì đi nữa. Em tin là cô ấy sẽ không từ chối em đâu.”

Câu nói ấy như cứa vào tim gan tôi khi anh ta thuật lại, bởi dẫu suy luận hợp lý nhất là tôi sẽ không từ chối cậu ta, nhưng sâu thẳm trong lương tâm, tôi biết mình bắt buộc phải từ chối, và tôi nhìn thấy sự sụp đổ của mình trong cái nghĩa vụ bắt buộc ấy. Tuy nhiên, tôi thừa biết nhiệm vụ của mình lúc này là phải nói ngược lại, thế nên tôi liền ngắt lời anh ta:

“Ôi!” tôi thốt lên, “cậu ta nghĩ em không dám từ chối chắc? Cậu ta cứ chờ mà xem, em nhất định sẽ từ chối cho anh coi.”

“Nào em yêu,” anh ta bảo, “nhưng hãy để anh kể nốt câu chuyện giữa chúng anh rồi em muốn nói gì thì nói.”

Rồi anh ta kể tiếp rằng mình đã đáp lời thế nào: “Nhưng em à, em biết cô ấy chẳng có gì trong tay, trong khi em hoàn toàn có thể cưới được những tiểu thư môn đăng hộ đối khác cơ mà.”

“Mặc kệ chuyện đó đi,” Robin đáp; “em yêu cô ấy, và em sẽ không bao giờ thỏa mãn cái túi của mình khi kết hôn mà bỏ qua tiếng gọi của con tim.” “Và thế đấy em yêu,” anh tiếp lời, “chẳng thể nào lay chuyển được nó đâu.”

“Vâng, vâng,” tôi đáp, “anh cứ chờ mà xem em lay chuyển cậu ta thế nào; em đã học được cách nói từ Không, dẫu trước đây chưa từng biết từ đó là gì. Ngay cả khi lãnh chúa quyền lực nhất xứ sở này có ngỏ lời cưới em lúc này, em cũng sẽ vui vẻ thốt lên từ Không với ông ta cho mà xem.”

“Thế nhưng em yêu,” anh ta bảo, “em sẽ nói gì với cậu ta đây? Em biết đấy, như em từng nói khi chúng ta bàn về chuyện này trước đây, cậu ta sẽ gặng hỏi em đủ điều, và cả nhà sẽ thắc mắc không hiểu ý nghĩa của việc đó là gì.”

“Thì,” tôi mỉm cười đáp, “em có thể bịt miệng tất cả bọn họ chỉ trong một nốt nhạc bằng cách nói với cậu ta, và với cả nhà rằng, em đã kết hôn với người anh cả của cậu ta mất rồi.”

Anh ta cũng thoáng mỉm cười trước câu nói ấy, nhưng tôi nhận ra điều đó làm anh ta giật mình, và anh ta không tài nào giấu được sự bấn loạn. Dẫu vậy, anh ta vẫn đáp lại: “Chà, dẫu điều đó đúng theo một nghĩa nào đó, nhưng anh đoán em chỉ nói đùa khi định đưa ra câu trả lời kiểu đó; nó sẽ bất tiện dưới nhiều góc độ đấy.”

“Không, không,” tôi vui vẻ đáp, “em đâu dại dột để lộ bí mật khi chưa có sự đồng ý của anh.”

“Nhưng thế thì em sẽ nói gì với cậu ta, hay với mọi người trong nhà,” anh ta gặng hỏi, “khi họ thấy em kiên quyết từ chối một mối lương duyên vốn mang lại quá nhiều lợi ích cho em?”

“Thế,” tôi đáp, “sao em lại phải lúng túng cơ chứ? Trước hết, em không có nghĩa vụ phải đưa ra bất kỳ lý do nào sất; mặt khác, em có thể bảo rằng mình đã kết hôn rồi và dừng lại ở đó, thế là đủ chặn đứng mọi lời bàn tán, bởi cậu ta chẳng còn lý do gì để gặng hỏi thêm sau câu trả lời đó.”

“Ừ,” anh ta nói, “nhưng cả nhà sẽ xúm lại tra khảo em về chuyện đó, thậm chí cả cha lẫn mẹ; và nếu em kiên quyết từ chối, họ sẽ phật ý và thêm phần hoài nghi đấy.”

“Thế,” tôi đáp, “em biết phải làm sao đây? Anh muốn em làm thế nào? Trước đó em đã đủ khốn đốn rồi, và như em từng nói, em đã vô cùng bối rối và thổ lộ hoàn cảnh với anh để mong nhận được lời khuyên.”

“Em yêu,” anh ta bảo, “anh đã suy nghĩ rất nhiều về chuyện này, em có thể tin là thế; và dẫu đó là một lời khuyên mang lại cho anh vô vàn sự uất ức, thoạt nghe có vẻ kỳ quặc đối với em, nhưng xét cho cùng, anh không thấy con đường nào khả dĩ hơn cho em ngoài việc cứ để cậu ta tiếp tục; và nếu em thấy cậu ta thực lòng và nghiêm túc, hãy cưới cậu ta đi.”

Tôi trừng mắt nhìn anh ta đầy kinh hãi trước những từ đó, mặt cắt không còn giọt máu, suýt ngã quỵ khỏi chiếc ghế đang ngồi. Nhìn thấy tôi giật mình, anh ta lớn tiếng: “Em yêu, có chuyện gì thế? Em định đi đâu thế?” cùng vô số câu hỏi tương tự; rồi lay gọi mãi mới kéo tôi hoàn hồn đôi chút, dẫu phải mất một lúc lâu sau tôi mới thực sự lấy lại được ý thức và không thể cất lời trong suốt mấy phút tiếp theo.

Khi tôi đã hoàn toàn hồi phục, anh ta lại cất lời: “Em yêu, điều gì khiến em ngạc nhiên đến thế trước câu nói của anh? Anh muốn em suy nghĩ thật nghiêm túc về nó. Em có thể thấy rõ thái độ của gia đình trong chuyện này, và họ sẽ phát điên lên nếu đó là trường hợp của anh hệt như của em trai anh; và theo những gì anh thấy, đó sẽ là sự hủy diệt cho cả anh lẫn em.”

“Vâng!” tôi tiếp tục cất giọng đầy phẫn nộ, “tất cả những lời thề thốt và lời hứa hẹn của anh đều dễ dàng sụp đổ chỉ vì sự ghét bỏ của gia đình sao? Chẳng phải từ trước đến nay em luôn lấy lý do đó ra để phản đối, còn anh thì xem nhẹ nó như một chuyện nhỏ vượt tầm với và chẳng thèm đếm xỉa tới sao? Và giờ thì cơ sự ra thế này đây ư?” tôi trách móc. “Đây chính là đức tin và danh dự của anh, tình yêu và sự vững chắc trong những lời hứa của anh sao?”

Anh ta vẫn giữ nguyên vẻ điềm tĩnh tuyệt đối bất chấp mọi lời trách mắng của tôi — và tôi chẳng tiếc lời nào chì chiết anh ta —, rồi cuối cùng anh ta đáp lại: “Em yêu, anh chưa hề bội ước với em dù chỉ một lời; anh từng bảo sẽ cưới em khi được thừa kế gia sản, nhưng em thấy đấy, cha anh vẫn còn tráng kiện lắm và có thể sống thêm ba mươi năm nữa mà chẳng già hơn bao nhiêu so với những người xung quanh chúng ta trong thị trấn. Hơn nữa, em chưa từng đề nghị anh cưới sớm hơn, vì em thừa biết điều đó sẽ hủy hoại anh. Còn về tất cả những chuyện khác, anh chưa hề phụ bạc em điều gì, em chưa từng thiếu thốn thứ gì cả.”

Tôi không sao chối cãi được một lời nào trong số đó, và hoàn toàn cứng họng. “Nhưng thế thì,” tôi cất lời, “sao anh lại có thể xúi giục em làm một bước đi kinh khủng là rời bỏ anh, trong khi anh chưa hề bỏ rơi em? Chẳng lẽ anh không dung thứ cho bất kỳ tình cảm hay tình yêu nào từ phía em, trong khi từ phía anh đã có quá nhiều tình yêu đến thế? Chẳng lẽ em chưa từng báo đáp anh sao? Chẳng lẽ em không đưa ra bằng chứng nào về sự chân thành và tình cảm của mình hay sao? Chẳng lẽ những sự hy sinh về danh dự và phẩm hạnh mà em dành cho anh không phải là minh chứng cho thấy em đã bị trói buộc vào anh bởi những sợi dây liên kết không thể cắt đứt hay sao?”

“Nhưng em yêu,” anh ta bảo, “ở đó em sẽ được bước vào một vị thế an toàn, vừa xuất hiện trong danh dự vừa rực rỡ huy hoàng, và ký ức về những gì chúng ta đã làm sẽ được chôn vùi trong sự im lặng vĩnh hằng như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Em sẽ luôn nhận được sự tôn trọng và tình cảm chân thành từ anh, chỉ có điều khi đó nó sẽ trong sáng và hoàn toàn công minh đối với em trai anh. Em sẽ là người chị yêu quý của anh, hệt như hiện tại em là người yêu quý của ——” rồi anh ta ngưng bặt.

“Con đĩ yêu quý của anh,” tôi tiếp lời nếu anh ta nói hết câu, “nếu anh dám thốt ra, và nói thế cũng chẳng khác gì đâu; nhưng em hiểu anh mà. Tuy nhiên, em muốn anh ghi nhớ những cuộc trò chuyện dài giữa chúng ta, và công sức cũng như hàng giờ liền anh đã thuyết phục em tin mình là một người phụ nữ lương thiện; rằng em là vợ anh về mặt tâm tưởng dẫu không trước mắt thiên hạ, và đó là một cuộc hôn nhân có giá trị chẳng khác gì việc chúng ta được linh mục giáo xứ công khai thành hôn. Anh biết rõ và không thể quên rằng đó chính là những lời từ chính miệng anh nói với em.”

Tôi nhận ra những lời đó có phần xoáy sâu vào anh ta, nhưng tôi tiếp tục bồi thêm bằng những câu sau. Anh ta đứng sững người lại một lúc chẳng nói năng gì, và tôi tiếp tục: “Anh không thể,” tôi nói, “nếu không mang sự bất công lớn lao, lại đi tin rằng em đã nhượng bộ trước tất cả những lời thuyết phục đó mà không có một tình yêu không thể hoài nghi, không thể bị lay chuyển bởi bất kỳ điều gì xảy ra sau đó. Nếu anh mang trong mình những suy nghĩ bất lương như thế về anh, em buộc phải hỏi anh rằng, có biểu hiện nào trong cách hành xử của em đã tạo cơ sở cho sự suy diễn đó?”

“Nếu vậy, giả như em đã nhượng bộ trước những lời tha thiết của tình yêu, và giả như em đã bị thuyết phục để tin rằng mình thực sự và về bản chất là vợ của anh, thì liệu bây giờ em có nên phủ nhận tất cả những lý lẽ đó và tự gọi mình là con đĩ hay tình nhân của anh — vốn dĩ cũng là một — hay không? Và liệu anh có nỡ chuyển nhượng em cho em trai mình không? Anh có thể chuyển nhượng tình cảm của em sao? Anh có thể ra lệnh cho em ngừng yêu anh và ép em phải yêu nó sao? Theo anh, em có đủ quyền năng để thay đổi điều đó theo yêu cầu sao? Không, thưa anh,” tôi nói, “xin hãy đinh ninh rằng điều đó là bất khả thi; và mặc cho sự thay đổi từ phía anh ra sao, em vẫn sẽ luôn trung thành. Giữa lúc cơ sự đã đi đến bước đường cùng đầy bất hạnh này, em thà làm con đĩ của anh còn hơn làm vợ em trai anh.”

Anh ta tỏ ra vô cùng xiêu lòng và xúc động trước những lời lẽ cuối cùng đó, bảo rằng anh vẫn giữ nguyên lập trường như trước; rằng anh chưa hề thất hứa với tôi trong bất kỳ lời hứa nào từng đưa ra, nhưng ngặt nỗi có quá nhiều điều tồi tệ hiện lên trước mắt anh trong rắc rối này, đặc biệt là vì lợi ích của cá nhân tôi, nên anh mới xem phương án kia là một giải pháp hữu hiệu nhất mà không gì sánh bằng. Rằng anh nghĩ điều đó sẽ không hẳn là chia cắt chúng tôi vĩnh viễn, mà chúng tôi vẫn có thể yêu nhau như những người bạn trong suốt quãng đời còn lại, và có lẽ với nhiều sự mãn nguyện hơn so với vị thế hiện tại của chúng tôi, tùy theo sự xoay vần của hoàn cảnh. Rằng anh dám cá là tôi không phải lo sợ bất kỳ điều gì từ phía anh trong việc phản bội bí mật — điều chắc chắn sẽ dẫn đến sự hủy diệt cho cả hai nếu bị bại lộ. Rằng anh chỉ còn một câu hỏi duy nhất muốn hỏi tôi có liên quan đến chuyện này, và nếu câu trả lời là phủ nhận, anh vẫn cho rằng đó là bước đi duy nhất tôi có thể thực hiện.

Tôi đoán ngay ra câu hỏi của anh ta, cụ thể là: liệu tôi có chắc chắn mình không mang thai hay không? Về vấn đề đó, tôi bảo anh ta không cần phải bận tâm, vì tôi không hề mang thai. “Thế thì em yêu,” anh ta nói, “chúng ta không còn thời gian để bàn thêm lúc này nữa. Hãy suy ngẫm và trăn trở thật kỹ về nó; anh vẫn một mực tin rằng đó là con đường tốt nhất em có thể đi.” Nói đoạn anh ta chào tạm biệt, và càng vội vã hơn khi mẹ và các cô em gái vừa kéo chuông cổng đúng vào khoảnh khắc anh ta đứng dậy định đi.

Anh ta bỏ lại tôi trong tâm trạng bấn loạn tột cùng của suy nghĩ, và anh dễ dàng nhận ra điều đó vào ngày hôm sau cũng như suốt tuần còn lại, bởi lúc đó mới là chiều thứ Ba khi chúng tôi trò chuyện; nhưng suốt tuần đó anh ta không tìm được cơ hội nào để gặp tôi cho đến Chủ nhật tuần sau. Hôm ấy, vì không khỏe nên tôi không đi nhà thờ, còn anh ta cũng viện cớ tương tự để ở nhà.

Và giờ đây anh ta lại có trọn một tiếng rưỡi ở riêng với tôi, và chúng tôi lại lặp lại y hệt những lý lẽ cũ, hoặc gần giống đến mức chẳng ích gì khi phải lặp lại. Cuối cùng, tôi phẫn nộ gặng hỏi xem anh ta nghĩ gì về phẩm hạnh của tôi, khi có thể cho rằng tôi lại đi nhúng tay vào chuyện ngủ với cả hai anh em nhà họ, đồng thời quả quyết rằng điều đó không bao giờ xảy ra. Tôi nói thêm rằng, giả như anh ta bảo sẽ không bao giờ gặp lại tôi nữa — điều mà chẳng có gì ngoài cái chết có thể khủng khiếp hơn đối với tôi —, tôi cũng không bao giờ có thể nuôi dưỡng một ý nghĩ bất lương với bản thân và đê tiện với anh như thế. Do đó, tôi van nài anh ta, nếu trong lòng vẫn còn dù chỉ một chút tôn trọng hay tình cảm dành cho tôi, xin đừng nhắc đến chuyện đó nữa, hoặc hãy rút gươm ra kết liễu đời tôi đi.

Anh ta tỏ ra ngạc nhiên trước sự ngoan cố của tôi — theo cách anh ta gọi —, bảo rằng tôi đang tự hại mình và đối xử tệ bạc với anh; rằng đây là một cuộc khủng hoảng bất ngờ giáng xuống cả hai, điều mà không ai trong chúng ta có thể lường trước được, nhưng anh không thấy con đường nào khác để cứu cả hai khỏi sự sụp đổ, và do đó anh thấy tôi càng quá đáng hơn. Tuy nhiên, nếu anh không được phép nhắc đến nó nữa — anh nói thêm với một vẻ lạnh lùng bất thường —, anh chẳng biết chúng ta còn chuyện gì để bàn nữa; rồi anh đứng dậy chào tạm biệt. Tôi cũng đứng dậy với vẻ dửng dưng tương tự; nhưng khi anh bước đến trao cho tôi cái gọi là nụ hôn chia tay, tôi òa khóc nức nở đến mức dẫu muốn cất lời cũng không sao nói được. Tôi chỉ biết siết chặt tay anh như một lời chào vĩnh biệt, rồi khóc lóc bi thương.

Cảnh đó làm anh vô cùng xúc động; thế là anh lại ngồi xuống, thốt lên vô vàn lời ngọt ngào để xoa dịu nỗi đau đang dâng trào trong tôi, nhưng vẫn khăng khăng về tính cấp thiết của giải pháp mà anh đã đề xuất. Suốt thời gian đó, anh vẫn quả quyết rằng dẫu tôi từ chối, anh vẫn sẽ chu cấp cho tôi đầy đủ; nhưng đồng thời cũng cho tôi thấy rõ rằng anh sẽ từ bỏ tôi ở khía cạnh quan trọng nhất — vâng, ngay cả trong vai trò một tình nhân —, xem đó là một vấn đề danh dự khi không thể ăn nằm với một người phụ nữ mà biết đâu đấy, mai sau lại trở thành vợ của em trai mình.

Nỗi đau khi mất đi anh trong vai trò một tình nhân chưa thấm tháp vào đâu so với nỗi đau khi mất đi con người của anh — kẻ mà quả thực tôi yêu đến mức điên cuồng; cùng với sự tan vỡ của mọi hy vọng mà tôi hằng ấp ủ về một ngày nào đó sẽ được chính thức bước chân về làm vợ anh. Những điều đó đè nặng tâm trí tôi đến mức, tóm lại, tôiâm thầm lâm bệnh nặng. Nói một cách ngắn gọn, những dằn vặt trong tâm trí đã đẩy tôi vào một cơn sốt cao, và suốt một thời gian dài chẳng ai trong nhà dám trông mong tôi qua khỏi.

Tôi gầy sọp đi trông thấy, thường xuyên rơi vào trạng thái mê sảng và mất trí; nhưng điều ám ảnh tôi lớn nhất chính là nỗi sợ rằng trong lúc mê sảng, tôi sẽ lỡ miệng thốt ra điều gì đó bất lợi cho anh ta. Tâm trí tôi cũng vô cùng dằn vặt khi muốn được nhìn thấy anh, và anh cũng khao khát được nhìn thấy tôi, bởi anh thực sự yêu tôi vô cùng say đắm; nhưng ngặt nỗi điều đó là bất khả thi. Hoàn toàn không có lấy một chút dư địa nào để mong cầu điều đó từ phía này hay phía khác, thậm chí chẳng thể làm thế cho phải phép.

Tôi phải nằm liệt giường gần năm tuần, và dẫu cơn sốt dữ dội đã thuyên giảm sau ba tuần, nhưng nó vẫn tái phát nhiều lần. Các bác sĩ đã hai ba lần tuyên bố họ đã cạn kiệt phương cách, rằng họ đành phải phó mặc cho tự nhiên và bệnh trạng quyết định, chỉ bồi bổ cơ thể bằng thuốc bổ để duy trì sức chống chịu. Sau năm tuần, sức khỏe tôi có khá hơn, nhưng tôi quá đỗi suy nhược, gầy sọp, ủ rũ và hồi phục chậm chạp đến mức các bác sĩ lo ngại tôi sẽ chuyển sang bệnh lao phổi. Và điều làm tôi bực bội nhất là họ đưa ra chẩn đoán rằng tâm trí tôi đang bị đè nặng, rằng tôi đang có tâm sự, và tóm lại, rằng tôi đang tương tư. Ngay lập tức, cả nhà xúm lại tra khảo, ép tôi phải khai ra có phải tôi đang yêu đương hay không, và là với ai. Nhưng tôi đã chối bay chối biến chuyện tương tư — một điều hoàn tôi có thể đường hoàng làm được.

Nhân cơ hội này, hôm đó họ đã cãi nhau một trận bên bàn ăn suýt chút nữa làm xáo trộn cả gia đình, và quả thực điều đó đã gây náo loạn trong một thời gian. Hôm ấy tất cả mọi người đều có mặt ở bàn ăn trừ người cha; còn tôi thì đang bệnh và ở trong phòng. Mở đầu câu chuyện — vừa lúc họ dùng xong bữa —, vị phu nhân lớn tuổi, người vừa sai người mang cho tôi chút đồ ăn, bعون gọi người hầu lên hỏi xem tôi có muốn ăn thêm gì không. Người hầu xuống báo rằng tôi còn chưa ăn nổi một nửa số thức ăn bà gửi lên trước đó.

“Trời ơi,” vị phu nhân thở dài, “con bé tội nghiệp ấy! Ta e rằng nó sẽ chẳng bao giờ khỏe lại được.”

“Khỏe lại sao!” người anh cả chen vào, “làm sao mà cô Betty khỏe nổi chứ? Người ta bảo cô ấy đang tương tư đấy.”

“Ta chẳng tin chuyện đó đâu,” vị phu nhân lớn tuổi đáp.

“Con cũng chẳng biết,” cô chị cả tiếp lời, “nên nói thế nào đây; họ đã tung hô con bé xinh xắn này nọ quá đà, lại còn ngay trước mặt nó nữa, khiến con bé hóa rồ cả người rồi; và ai mà biết được những hệ lụy nào sẽ theo sau những việc làm đó chứ? Phần con, con chẳng hiểu nổi nữa.”

“Thì em gái, em phải thừa nhận là con bé rất xinh đẹp chứ,” người anh cả nói.

“Vâng, và xinh đẹp hơn chị rất nhiều, chị hai ạ,” Robin chen vào, “và đó chính là nỗi hằn học của chị đấy.”

“Thôi nào, vấn đề không phải ở chỗ đó,” cô chị đáp; “con bé đó xinh vừa đủ, và nó thừa biết điều đó; chẳng cần ai phải nhắc để nó thành kẻ kiêu ngạo đâu.”

“Chúng ta đang không bàn về chuyện nó kiêu ngạo,” người anh cả nói, “mà là chuyện nó đang tương tư; biết đâu nó đang tự tương tư chính mình ấy chứ, xem chừng các em của anh nghĩ thế mà.”

“Ước gì nó tương tư em,” Robin lên tiếng; “em sẽ nhanh chóng giải thoát nó khỏi nỗi đau ấy ngay.”

“Ý cậu là gì hở con,” vị phu nhân hỏi; “sao lại ăn nói kiểu đó hả?”

“Thưa mẹ,” Robin rất mực chân thật đáp lại, “mẹ nghĩ con lại nỡ để con bé tội nghiệp chết vì tương tư, nhất là khi người đó đang ở ngay sát bên và hoàn toàn có thể với tới sao?”

“Ôi dào em trai!” cô em thứ hai cất lời, “sao em lại ăn nói thế chứ? Em định rước một kẻ chẳng có xu dính túi trên đời này về làm vợ chắc?”

“Này em yêu,” Robin đáp, “nhan sắc chính là của hồi môn rồi, và tính tình dễ chịu lại là của hồi môn gấp đôi; ước gì em cũng có được một nửa vốn liếng cả hai thứ đó làm của hồi môn đấy.” Thế là cô nàng bị bịت miệng hoàn toàn.

“Chị thấy đấy,” cô chị cả lên tiếng, “nếu Betty không tương tư, thì anh em ta đang tương tư đấy. Chị lấy làm lạ là sao anh ấy chưa tỏ tình với Betty; chị cá là con bé sẽ chẳng nói từ Không đâu.”

“Những kẻ nhượng bộ khi được ngỏ lời,” Robin đáp, “thì đi trước một bước so với những kẻ chưa bao giờ được ngỏ lời để mà nhượng bộ, hở chị; và tiến trước hai bước so với những kẻ tự nhượng bộ trước khi được ngỏ lời; và đó là câu trả lời dành cho chị đấy.”

Câu nói ấy chọc giận cô chị đến mức nổi đóa lên, lớn tiếng mắng mỏ rằng cơ sự đã đến mức con nhỏ đó — ý chỉ tôi — nên bị tống cổ khỏi gia đình; và giả như nó không quá bệnh hoạn để bị tống ra ngoài, cô ta hy vọng cha mẹ sẽ cân nhắc tống cổ nó đi ngay khi có thể.

Robin đáp rằng đó là chuyện của gia chủ trong nhà, những kẻ không cần phải dạy bảo bởi một người thiếu phán đoán như cô chị cả.

Cuộc tranh cãi càng lúc càng dữ dội; cô chị thì la mắng, Robin thì trêu chọc và chế giễu, nhưng khổ nỗi cô Betty tội nghiệp lại mất điểm trầm trọng trong mắt gia đình vì chuyện đó. Khi nghe tin này, tôi đã khòa khóc nức nở, và vị phu nhân lớn tuổi đã thân chinh lên phòng tôi, sau khi nghe ai đó mách rằng tôi đang vô cùng đau khổ vì chuyện đó. Tôi phàn nàn với bà rằng thật quá bất công khi các bác sĩ lại đưa ra một chẩn đoán áp đặt như thế mà chẳng có chút căn cứ nào; và điều đó càng bất công hơn khi xét đến hoàn cảnh của tôi trong gia đình này. Tôi hy vọng mình chưa từng làm điều gì để giảm sút sự quý trọng của bà, hay châm ngòi cho những cuộc cãi vã giữa các con trai và con gái bà; rằng tôi hiện tại cần nghĩ đến chiếc quan tài hơn là chuyện tương tư, và van xin bà đừng để tôi phải gánh chịu sự thành kiến chỉ vì những hiểu lầm của người khác.

Bà thấu hiểu sự công minh trong lời nói của tôi, nhưng bảo rằng vì đã có quá nhiều lời đàm tiếu xôn xao như thế, lại thêm cậu con trai út cứ ăn nói ba hoa khoác lác như vậy, bà mong tôi hãy thành thật trả lời bà một câu hỏi duy nhất. Tôi đáp rằng tôi hoàn toàn sẵn lòng với sự chân thành và cởi mở tối đa. Và câu hỏi đó là: liệu có uẩn khúc gì giữa con trai Robert của bà và tôi hay không. Tôi liền thề thốt với tất cả sự chân thành có thể — và tôi hoàn toàn có quyền làm thế — rằng hoàn toàn không có, và chưa bao giờ có chuyện đó. Tôi bảo với bà rằng cậu Robert vốn thích trêu đùa, đó là bản tính của cậu ta, và tôi luôn xem những lời đó theo đúng cách cậu ta ngầm ý: chỉ là những lời bông đùa ngớ ngẩn chẳng có chút trọng lượng nào. Tôi tái khẳng định rằng hoàn toàn không có dù chỉ một mảy may sự thật như bà đang nghĩ giữa chúng tôi, và những kẻ thêu dệt nên câu chuyện đó đã đối xử quá tệ bạc với tôi, đồng thời chẳng giúp ích gì được cho cậu Robert.

Vị phu nhân lớn tuổi hoàn toàn mãn nguyện. Bà ôm hôn tôi, nói những lời vui vẻ, dặn tôi chú giữ gìn sức khỏe và đừng lo thiếu thốn thứ gì, rồi chào tạm biệt ra về. Nhưng khi bước xuống lầu, bà bắt gặp cậu con trai và tất cả các cô con gái đang cãi nhau chí chóe. Họ giận điên người trước việc cậu ta chì chiết họ là thô kệch, chưa từng có ai theo đuổi, chưa từng được ai ngỏ lời hỏi cưới, lại còn bạo dạn đến mức suýt ngỏ lời trước. Cậu ta tiếp tục trêu chọc họ về chủ đề cô Betty: nào là xinh đẹp, tính tình nhã nhặn, hát hay hơn họ, khiêu vũ giỏi hơn, và quyến rộ nhường nào. Trong lúc làm thế, cậu ta không bỏ sót bất kỳ lời lẽ cay độc nào có thể chọc tức họ, và quả thực đã đi quá giới hạn. Vị phu nhân bước xuống ngay lúc cao trào đó, và để dập tắt cơn giận, bà kể lại toàn bộ cuộc trò chuyện với tôi, cùng câu trả lời của tôi rằng hoàn toàn không có chuyện gì giữa cậu Robert và tôi cả.

“Mẹ nhầm rồi,” Robin cãi, “vì giả như không có chuyện gì giữa chúng con, chúng con đã chẳng gắn kết với nhau thế này. Con đã nói với cô ấy rằng con yêu cô ấy tha thiết,” cậu ta tiếp lời, “nhưng con chẳng đời nào khiến con bé tin là con nói thật.” “Mẹ không hiểu sao con lại thế,” vị phu nhân nói; “chẳng có ai bình thường lại đi tin là con nói thật khi con lại đi ăn nói kiểu đó với một cô gái nghèo mà con thừa rõ hoàn cảnh.”

“Nhưng này con trai,” bà nói thêm, “vì con bảo không thể khiến con bé tin là con nói thật, thế thì chúng ta phải tin thế nào đây? Bởi con cứ ba hoa khoác lác trong lời nói đến mức chẳng ai biết con nói đùa hay nói thật. Nhưng vì ta thấy con bé, qua lời thú nhận của chính con, đã trả lời rất thành thật, ta mong con cũng hãy làm thế với ta, hãy nói thật để ta có thể tin tưởng. Rốt cuộc có chuyện đó hay không? Con nói thật hay đùa? Con điên thật rồi hay sao? Đó là một câu hỏi hệ trọng, và ta mong con hãy làm chúng ta được yên lòng về chuyện này.”

“Thưa mẹ, xin thưa thật với mẹ,” Robin đáp, “chẳng ích gì khi phải vo tròn bóp méo hay nói dối thêm nữa; con nói thật đấy, nghiêm túc hệt như một kẻ sắp sửa lên đoạn đầu đài. Nếu cô Betty chịu nói rằng cô ấy yêu con và sẽ lấy con, con sẽ cưới cô ấy ngay sáng mai khi chưa kịp ăn sáng, và sẽ thưa câu ‘Đồng ý gắn bó’ thay vì ăn điểm tâm.”

“Chà,” người mẹ thốt lên, “thế là ta mất một đứa con trai”; bà nói với giọng đầy tang thương hệt như một người vô cùng đau xót trước chuyện đó.

“Con hy vọng là không đâu thưa mẹ,” Robin đáp; “chẳng có người đàn ông nào bị mất khi được một người vợ hiền tìm thấy cả.”

“Nhưng con ơi,” vị phu nhân lớn tuổi cất lời, “con bé là một kẻ ăn mày kia mà.”

“Thế thì thưa mẹ, nó càng cần được bố thí hơn,” Robin đáp; “con sẽ gánh thay giáo xứ, và con với nó sẽ cùng nhau đi ăn mày.”

“Đùa cợt kiểu đó không ổn đâu con,” người mẹ quở trách.

“Con đâu có đùa thưa mẹ,” Robin đáp. “Chúng con sẽ đến xin lỗi mẹ, thưa mẹ; xin mẹ ban phúc cho chúng con, và cả cha nữa.”

“Con đang đi lạc đề rồi đấy con trai,” người mẹ ngắt lời. “Nếu con nói thật thì con tiêu đời rồi.”

“Con sợ là không đâu,” cậu ta đáp, “vì thực sự con sợ cô ấy sẽ không lấy con; sau bao nhiêu lời la ó sỉ vả của các chị, con tin là mình sẽ chẳng bao giờ đủ sức thuyết phục cô ấy nhận lời đâu.”

“Đó mới là câu chuyện hay đấy chứ; con bé đâu đến nỗi mất trí. Cô Betty không phải là kẻ ngốc,” cô em út chớp lấy thời cơ. “Anh nghĩ con bé không biết nói từ Không chắc?”

“Không đâu cô lắm lời,” Robin đáp, “cô Betty không ngốc; nhưng cô Betty có thể đã đính ước với ai khác rồi thì sao?”

“Nào,” cô chị cả lên tiếng, “chị chẳng biết phải nói sao về chuyện đó. Thế thì là với ai cơ chứ? Nó có bao giờ bước chân ra khỏi cửa đâu; chắc chắn là giữa anh với nó rồi.”

“Anh không có ý kiến gì về chuyện đó,” Robin đáp. “Anh đã bị tra khảo đủ rồi; ở đó có anh hai kìa. Nếu mọi nghi vấn đổ dồn vào giữa hai chúng tôi, hãy sang tra khảo anh ấy đi.”

Câu nói ấy cứa vào tận tâm can người anh cả, khiến anh ta đinh ninh rằng Robin đã phanh phui điều gì rồi. Dẫu vậy, anh ta vẫn giữ vẻ bình tĩnh để không bị lộ tẩy. “Nào,” anh ta chen vào, “đừng có đem những câu chuyện bị đặt áp lên người anh; anh bảo rồi, anh không dính dáng gì đến những chuyện đó cả; anh chẳng có gì để nói với cô Betty, hay bất kỳ cô Betty nào trong giáo xứ này cả.” Nói đoạn anh ta đứng phắt dậy rồi bỏ đi thẳng.

“Vâng,” cô chị cả tiếp lời, “em dám bảo đảm thay anh hai; anh ấy từng trải và rành đời hơn nhiều.”

Cuộc tranh cãi kết thúc như thế, nhưng để lại cho người anh cả một nỗi bàng hoàng tột độ. Anh ta đinh ninh rằng cậu em trai đã phanh phui toàn bộ sự thật, và bắt đầu hoài nghi không biết tôi có nhúng tay vào việc đó hay không. Dù đã tìm đủ mọi cách xoay sở, anh ta vẫn không tài nào tiếp cận được tôi. Cuối cùng, anh ta bấn loạn đến mức tuyệt vọng, quyết định sẽ xông thẳng vào phòng tôi bằng được để gặp tôi cho bằng được, bất chấp hậu quả ra sao. Để thực hiện điều đó, anh ta dàn xếp sao cho một hôm sau bữa trưa, rình rập cô chị cả đi lên lầu rồi hớt hải chạy theo sau. “Này chị,” anh ta cất lời, “cô gái bệnh hoạn đó đâu rồi? Người ta có thể vào thăm cô ấy được không?” “Vâng,” cô chị đáp, “chị nghĩ là được đấy; nhưng để em chạy lên trước nói với cô ấy một tiếng đã.” Thế là cô ta chạy hộc tốc đến cửa phòng báo cho tôi biết, rồi ngay lập tức gọi vọng lại cho anh ta: “Anh hai, anh vào đi nếu muốn.” Thế là anh ta bước vào, y hệt với cái giọng điệu ba hoa đó. “Chà,” anh ta vừa bước qua cửa vừa cất lời, “cô gái bệnh hoạn đang tương tư đâu rồi? Cô khỏe cả chứ, cô Betty?” Tôi định chồm người dậy khỏi ghế, nhưng vì quá yếu nên không sao đứng lên được trong suốt một lúc lâu. Cả anh ta lẫn cô chị đều nhìn thấy điều đó, và cô chị liền bảo: “Thôi nào, đừng cố đứng dậy nữa; anh hai tao không câu nệ lễ nghĩa đâu, nhất là khi mày đang yếu thế này.” “Đúng thế, đúng thế, cô Betty, xin cứ ngồi yên,” anh ta nói, rồi kéo một chiếc ghế ngồi đối diện tôi, ra vẻ vô cùng vui vẻ.

Anh ta huyên thuyên đủ thứ chuyện nhảm nhí với em gái mình và với tôi, lúc chuyện này lúc chuyện nọ, cốt là để đánh lạc hướng cô em gái, và thỉnh thoảng lại lái câu chuyện về chủ đề cũ, hướng thẳng về phía tôi. “Cô Betty tội nghiệp,” anh ta nói, “tương tư là một căn bệnh bi đát thật đấy; chà, nó đã làm cô gầy sọp đi trông thấy.” Cuối cùng tôi cũng cất tiếng: “Em rất vui khi thấy anh vui vẻ thế này, thưa anh,” tôi nói, “nhưng em nghĩ chắc bác sĩ phải tìm được việc gì hay ho hơn để làm ngoài việc đem bệnh nhân ra làm trò đùa chứ. Giả như em không mắc căn bệnh nào khác, em cũng thừa hiểu cái câu tục ngữ để không đời nào phải gọi ông ta đến khám.” “Câu tục ngữ nào thế?” anh ta hỏi. “Ồ! Bây giờ em nhớ ra rồi. Nào —

‘Khi bệnh yêu hoành hành,

Lương y hóa kẻ khờ.’”

Phải thế không hả cô Betty?” Tôi mỉm cười chẳng nói gì. “Nào,” anh ta tiếp tục, “anh nghĩ kết quả đã chứng minh đó đúng là bệnh yêu rồi, bởi xem chừng bác sĩ chẳng giúp gì được cho cô cả; người ta bảo cô hồi phục chậm lắm đấy. Anh nghi ngờ lắm đấy cô Betty ạ; anh nghi ngờ cô mắc bệnh nan y rồi, và đó chính là bệnh yêu.” Tôi mỉm cười đáp: “Không đâu thưa anh, thực sự đó không phải là bệnh của em.”

Chúng tôi có vô số những cuộc trò chuyện kiểu đó, và đôi khi là những chủ đề khác vô nghĩa chẳng kém. Lát sau, anh ta bảo tôi hát cho họ nghe một bài, tôi mỉm cười đáp rằng những ngày tháng ca hát của tôi đã qua rồi. Cuối cùng anh ta hỏi tôi có muốn anh thổi sáo cho nghe không, cô em gái liền can rằng cô ấy nghĩ nó sẽ làm tôi mệt và đầu óc tôi không chịu nổi tiếng sáo. Tôi gật đầu bảo không sao đâu, nó không làm tôi mệt đâu. “Và xin tiểu thư,” tôi nói, “đừng cản trở anh ấy; em rất thích âm thanh tiếng sáo.” Thế là cô em gái nhượng bộ: “Thôi được rồi, anh thổi đi.” Nghe vậy, anh ta liền rút chìa khóa tủ ra. “Chị hai thân mến,” anh ta bảo, “anh lười quá; em chạy ra tủ lấy cho anh chiếc sáo với; nó nằm ở ngăn kéo này này” — anh ta gọi tên một cái ngăn mà anh ta thừa biết chiếc sáo không hề nằm ở đó, để cô em tốn thêm chút thời gian lục tìm.

Ngay khi cô em vừa đi khuất, anh ta liền thuật lại toàn bộ câu chuyện về cuộc trò chuyện của em trai mình về tôi, về việc cậu ta cứ gặng hỏi anh ta ra sao cũng như sự lo lắng của anh ta thế nên anh ta mới dàn xếp chuyến thăm này. Tôi trấn an rằng tôi chưa hề hé nửa lời với em trai anh hay bất kỳ ai khác. Tôi kể cho anh ta nghe về hoàn cảnh ngặt nghèo khủng khiếp của mình; rằng tình yêu của tôi dành cho anh ta, cùng với việc anh ta ngỏ ý ép tôi phải quên đi thứ tình cảm đó và chuyển hướng sang người khác, đã quật ngã tôi; rằng tôi đã ước ao ngàn lần được chết đi còn hơn là sống lại để phải vật lộn với những hoàn cảnh cũ như trước; và thái độ chần chừ không màng sống chết của anh ta chính là nguyên nhân lớn nhất khiến tôi hồi phục chậm chạp đến vậy. Tôi nói thêm rằng tôi tiên lượng được ngay khi khỏe lại, tôi sẽ phải rời khỏi gia đình này. Còn về việc kết hôn với em trai anh, tôi căm ghét ý nghĩ đó sau những gì đã xảy ra giữa tôi với anh ta, và anh ta hoàn toàn có thể đinh ninh rằng tôi sẽ không bao giờ gặp lại em trai anh về chủ đề đó nữa. Rằng nếu anh ta muốn phá vỡ mọi lời thề thốt, lời thề và cam kết với tôi, đó là chuyện giữa lương tâm, danh dự và bản thân anh ta; nhưng anh ta sẽ không bao giờ có thể nói rằng tôi — kẻ từng được anh ta thuyết phục tự gọi mình là vợ anh, và được anh ta trao cho quyền đối xử như một người vợ — lại không trung thành với anh ta đúng mức độ của một người vợ, mặc cho anh ta đối xử với tôi ra sao.

Anh ta định đáp lời và suýt nói rằng anh rất tiếc vì tôi không chịu nghe lời, nhưng anh chợt nghe tiếng cô em gái đang đi tới, và tôi cũng thế. Dẫu vậy, tôi vẫn cố rặn ra được mấy lời đáp trả rằng tôi không bao giờ có thể bị thuyết phục để yêu người anh mà lại đi cưới người em. Anh ta lắc đầu lẩm bẩm: “Thế thì tôi tiêu đời rồi” — ý anh ta là bản thân anh ta —; và ngay khoảnh khắc đó cô em gái bước vào phòng báo rằng cô không tìm thấy sáo. “Thôi được,” anh ta vui vẻ nói, “kiểu lười biếng này không ổn rồi”; thế là anh ta đứng phắt dậy tự đi tìm, nhưng rồi cũng quay về tay không — không phải vì anh ta không tìm thấy, mà vì tâm trí anh ta đang chấn động và chẳng có tâm trạng nào để thổi sáo nữa. Hơn nữa, cái cớ sai cô em gái đi lấy sáo đã đạt được mục đích theo cách khác, bởi anh ta chỉ cần một cơ hội để nói chuyện với tôi, và anh đã đạt được nó, dẫu chẳng mấy thỏa mãn.

Dẫu vậy, tôi vô cùng thỏa mãn khi đã được tự do giãi bày tâm sự với anh ta bằng một sự chân thành và bộc trực rạch ròi hệt như tôi vừa kể. Và dẫu nó chẳng mang lại kết quả theo hướng tôi mong muốn — nghĩa là không khiến đối phương thêm phần gắn kết với mình —, nhưng nó đã tước đi khỏi anh ta mọi con đường trốn tránh tôi, trừ phi anh ta chấp nhận một sự phản bội danh dự hoàn toàn, đạp đổ mọi lời thề thốt của một quý ông từng cam kết với tôi sẽ không bao giờ bỏ rơi mà sẽ cưới tôi làm vợ ngay khi được thừa kế gia sản.

Chỉ ít tuần sau đó, tôi đã có thể đi lại trong nhà và bắt đầu khỏe lại. Nhưng tôi vẫn tiếp tục chìm đắm trong sự ủ rũ, trầm mặc, lì lợm và thu mình lại — điều khiến cả nhà kinh ngạc, ngoại trừ kẻ nắm rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, phải mất một thời gian khá lâu sau anh ta mới tỏ ra chú ý đến điều đó; còn tôi, cũng dè dặt chẳng kém gì anh, đối xử với anh rất mực lễ phép nhưng tuyệt nhiên không bao giờ hé nửa lời về bất kỳ chuyện riêng tư nào nữa. Tình trạng này kéo dài suốt mười sáu mươi bảy tuần. Thế nên, hệt như tôi đinh ninh từng ngày rằng mình sẽ bị tống khur khỏi gia đình vì sự ghét bỏ xuất phát từ nguyên nhân khác — mà tôi hoàn toàn vô tội —, tôi cũng đinh ninh rằng mình sẽ chẳng bao giờ còn nghe thêm tin tức gì từ vị công tử này sau ngần ấy lời thề thốt long trọng, mà sẽ bị hủy diệt và bỏ rơi.

Cuối cùng, chính tôi là người khơi mào chuyện ra đi của mình trong gia đình. Có một hôm, khi đang trò chuyện nghiêm túc với vị phu nhân lớn tuổi về hoàn cảnh của bản thân trên cõi đời này, và việc cơn bệnh đã để lại một gót nặng trong tâm hồn khiến tôi không còn được như trước nữa, bà liền cất lời: “Betty ạ, ta e rằng những gì ta nói với con về con trai ta đã tác động tiêu cực đến con, khiến con chìm đắm trong nỗi buồn vì nó; xin con hãy thành thật cho ta biết tình hình giữa hai đứa ra sao, nếu không quá bất tiện? Bởi về phần Robin, nó cứ trược mồm trêu chọc và bông đùa mãi mỗi khi ta nhắc đến chuyện đó.” “Thưa phu nhân,” tôi đáp, “thực sự thì mọi chuyện không được như ý muốn của con, và con sẽ vô cùng thành thật với phu nhân về chuyện đó, dẫu hậu quả có ra sao đi nữa. Cậu Robert đã ngỏ lời cầu hôn con mấy lần, đó là điều con hoàn toàn không có lý do gì để mong đợi, xét đến hoàn cảnh nghèo khó của con. Nhưng con đã luôn từ chối cậu ta, thậm chí có lẽ bằng những lời lẽ quả quyết hơn mức cần thiết — xét đến sự kính trọng mà con phải dành cho mọi thành viên trong gia đình phu nhân. Tuy nhiên,” tôi tiếp lời, “thưa phu nhân, con chưa bao giờ dám quên đi nghĩa vụ đối với phu nhân và toàn bộ gia đình để đồng ý với một việc mà con biết chắc chắn sẽ làm phu nhân phật lòng. Con đã dùng lập luận đó để can ngăn cậu ta, và khẳng định dứt khoát rằng con sẽ không bao giờ mảy may suy nghĩ về chuyện đó trừ khi có sự đồng ý của phu nhân, và cả của ngài chủ nhân nữa — người mà con mang ơn sâu nặng bởi ngần ấy nghĩa vụ không thể chối bỏ.”

“Và điều đó là thật sao cô Betty?” vị phu nhân ngạc nhiên thốt lên. “Thế thì con đã đối xử với chúng ta công minh hơn nhiều so với những gì chúng ta đối xử với con; bởi tất cả chúng ta từng xem con như một cái bẫy đối với con trai ta, và ta từng định ngỏ ý bảo con rời đi vì sợ điều đó. Nhưng ta chưa từng dám nhắc đến với con, vì nghĩ con chưa hoàn toàn khỏe hẳn, sợ làm con đau lòng rồi lại tái phát bệnh. Bởi tất cả chúng ta vẫn dành sự tôn trọng cho con, dẫu chưa đến mức để nó trở thành sự hủy diệt cho con trai ta; nhưng nếu mọi chuyện đúng như con nói, tất cả chúng ta đã hiểu lầm con quá nhiều rồi.”

“Về tính chân thật trong lời con nói, thưa phu nhân,” tôi đáp, “con xin phó mặc phu nhân cho chính con trai mình; nếu cậu ấy muốn đối xử công minh với con, cậu ấy phải kể lại câu chuyện y hệt như những gì con vừa thưa với phu nhân.”

Lập tức vị phu nhân tìm đến các cô con gái và thuật lại toàn bộ câu chuyện y như những gì tôi vừa kể; và quý vị có thể chắc chắn rằng họ vô cùng kinh ngạc, đúng như những gì tôi hằng đinh ninh. Người thì bảo chưa từng nghĩ thế; kẻ bảo Robin đúng là đồ ngốc; người thứ ba quả quyết không tin dù chỉ một nửa, và chắc mẩm Robin sẽ kể câu chuyện theo một chiều hướng khác. Nhưng vị phu nhân lớn tuổi — người quyết tâm làm rõ ngọn nguồn trước khi tôi có cơ hội hé lộ bất cứ điều gì với con trai bà — cũng quyết tâm sẽ trực tiếp tra khảo cậu con trai ngay lập tức. Bà liền sai người gọi cậu ta về, bởi cậu ta vừa sang nhà một luật sư trong thị trấn để giải quyết chút việc vặt cá nhân, và nhận được lệnh liền quay về ngay lập tức.

Khi cậu ta bước vào phòng — nơi mọi người vẫn đang tề tựu đông đủ —, vị phu nhân liền cất lời: “Ngồi xuống đi Robin, ta có chuyện muốn nói với con.” “Vâng, thưa mẹ, con xin vâng,” Robin đáp với vẻ mặt vô cùng vui vẻ. “Con hy vọng đó là chuyện về một người vợ hiền, bởi con đang bế tắc trong chuyện đó lắm rồi.” “Sao lại thế được?” người mẹ hỏi; “chẳng phải con từng tuyên bố quyết tâm lấy cô Betty bằng được cơ mà?” “Vâng, thưa mẹ,” Robin đáp, “nhưng có kẻ đã đứng ra cấm cưới rồi ạ.” “Cấm cưới!” người mẹ ngạc nhiên; “ai mà dám làm thế chứ?” “Chính là cô Betty chứ ai,” Robin đáp. “Sao cơ?” người mẹ gặng hỏi. “Thế ra con đã ngỏ lời hỏi cưới cô ấy rồi à?” “Vâng, thưa mẹ,” Robin đáp. “Con đã đường hoàng tấn công cô ấy năm lần kể từ khi cô ấy ốm dậy, nhưng đều bị đánh bật ra. Con bé cứng đầu đến mức nhất quyết không chịu đầu hàng hay nhân nhượng dưới bất kỳ điều kiện nào, ngoại trừ những điều kiện mà con không thể đáp ứng trọn vẹn.” “Giải thích cho ta nghe xem nào,” người mẹ bảo, “vì ta ngạc nhiên quá, chẳng hiểu con đang nói gì. Mong là con không đùa cợt.”

“Thưa mẹ,” cậu ta đáp, “sự việc rành rành ra đấy, tự nó đã giải thích rồi. Cô ấy không chịu lấy con; thế chưa đủ rõ ràng sao? Con thấy nó rõ ràng, và cũng phũ phàng lắm chứ bộ.” “Thế nhưng,” người mẹ tiếp lời, “con cứ nhắc đến những điều kiện không thể đáp ứng; cô ấy muốn gì chứ — một khoản tiền ly hôn à? Của hồi môn phải tương xứng với gia thế chứ; nhưng cô ấy mang lại cho con của hồi môn gì nào?” “Chà, về của hồi môn,” Robin đáp, “cô ấy giàu có chán; con hoàn toàn thỏa mãn về điểm đó; nhưng ngặt nỗi chính con mới là kẻ không đáp ứng nổi các điều kiện của cô ấy, và cô ấy kiên quyết không thèm lấy con nếu thiếu chúng.”

Đến lúc này các cô em gái mới chen vào. “Thưa mẹ,” cô em thứ hai lên tiếng, “thật bất khả thi khi nói chuyện nghiêm túc với anh ấy; anh ấy sẽ không bao giờ đưa ra một câu trả lời thẳng thắn cho bất cứ việc gì cả. Tốt nhất mẹ mặc kệ anh ấy đi, đừng bàn thêm nữa; mẹ thừa biết cách tống khứ con nhỏ đó đi khuất mắt anh ấy nếu mẹ nghĩ có uẩn khúc gì trong đó.” Robin có phần nổi giận trước sự xấc xược của cô em gái, nhưng vẫn đáp trả một cách lịch sự. “Thưa mẹ,” cậu ta quay sang hướng người mẹ nói, “có hai loại người trên đời này mà ta chẳng thể nào đôi co được: một là kẻ thông minh và hai là kẻ ngốc. Thật cay đắng làm sao khi con phải đối đầu với cả hai loại người đó cùng một lúc.”

Cô em út liền chen ngang: “Đúng là bọn mình ngốc thật đấy trong mắt anh hai, khi nghĩ rằng mình có thể tin anh ấy đã thực sự ngỏ lời cầu hôn cô Betty và bị cô ấy từ chối.”

“Hãy trả lời nhưng đừng trả lời, theo lời tiên tri Solomon,” người anh đáp lại. “Khi anh con đã thưa với mẹ rằng nó đã ngỏ lời không dưới năm lần, và sự thật là cô ấy đã kiên quyết từ chối, thiết nghĩ một cô em út không cần phải hoài nghi tính chân thật của điều đó khi chính người mẹ còn không hoài nghi.” “Mẹ thấy đấy, mẹ có hiểu đâu,” cô em thứ hai cãi. “Có sự khác biệt chứ,” Robin đáp, “giữa việc yêu cầu anh giải thích với việc bảo rằng không tin.”

“Thế nhưng con trai,” vị phu nhân lên tiếng, “nếu con muốn hé lộ cho chúng ta về điều bí ẩn này, những điều kiện khắt khe đó là gì thế?” “Vâng, thưa mẹ,” Robin đáp, “con đã làm từ lâu rồi nếu đám nhiều chuyện ở đây không xúm lại quấy rối ngắt lời con. Các điều kiện đó là: con phải thuyết phục được cha và mẹ đồng ý; và nếu không có điều đó, cô ấy thề sẽ không bao giờ gặp lại con về chủ đề đó nữa. Và trước những điều kiện đó, như con đã nói, con e rằng mình chẳng bao giờ có thể đáp ứng nổi. Con hy vọng mấy cô em gái bốc đồng của con đã được thỏa mãn và thấy hơi ngượng ngùng rồi chứ; bằng không, con chẳng còn gì để nói cho đến khi nghe thêm tin tức.”

Câu trả lời ấy khiến tất cả bọn họ bàng hoàng, dẫu người mẹ ít ngạc nhiên hơn vì đã nghe tôi thuật lại trước đó. Còn về các cô con gái, họ đứng câm lặng suốt một hồi lâu; nhưng vị phu nhân cất tiếng với chút phẫn nộ: “Chà, ta từng nghe chuyện này rồi, nhưng không sao tin nổi; nhưng nếu sự thật là thế, thì tất cả chúng ta đã đối xử tệ bạc với Betty, và con bé đã hành xử tốt hơn nhiều so với những gì ta từng mong đợi.” “Vâng,” cô chị cả thốt lên, “nếu quả thật thế, con bé đúng là đã hành xử rất mực đường hoàng.” “Ta thú nhận,” người mẹ tiếp lời, “đó hoàn toàn không phải lỗi của con bé, nếu cậu con trai ngốc nghếch này tự đâm đầu vào mê mẩn nó; nhưng việc đưa ra câu trả lời như thế cho nó đã thể hiện sự kính trọng đối với ta và cha con lớn lao đến mức ta không biết diễn tả sao cho hết. Ta sẽ càng trân trọng con bé chừng nào ta còn sống.” “Nhưng con thì không,” Robin cãi, “trừ khi mẹ chịu đồng ý.” “Ta sẽ cân nhắc chuyện đó,” người mẹ đáp; “ta bảo đảm với con rằng, giả như không vướng bận những sự phản đối khác, thì cung cách hành xử này của con bé cũng đủ để thuyết phục ta đồng ý rồi đấy.” “Ước gì mẹ đồng ý luôn đi cho rồi,” Robin nói; “giả như mẹ bận tâm đến việc làm cho con được thanh thản nhiều như bận tâm đến việc làm cho con giàu có, mẹ đã đồng ý từ lâu rồi.”

“Này Robin,” người mẹ lại cất lời, “con thực sự nghiêm túc chứ? Con thèm khát lấy con bé đến thế cơ à?” “Thưa mẹ,” Robin đáp, “con thấy thật cay đắng khi mẹ cứ tra khảo con về vấn đề đó sau tất cả những gì con đã nói. Con không dám chắc mình sẽ cưới được cô ấy không; làm sao con có thể quyết định điều đó khi mẹ thấy con không thể cưới nếu không có sự đồng ý của mẹ? Hơn thế nữa, con đâu có bắt buộc phải kết hôn. Nhưng điều này con dám chắc chắn: con nghiêm túc trong chuyện đó, và con sẽ không bao giờ lấy bất kỳ ai khác nếu có thể tránh được; thế nên mẹ hãy định đoạt thay cho con đi. Betty hoặc không ai cả, đó là châm ngôn của con; và quyết định chọn ai trong hai người là quyền của mẹ, với một điều kiện duy nhất là mấy cô em gái dễ thương ở đây không được bỏ phiếu cho chuyện này.”

Tất cả những chuyện này là một cực hình đối với tôi, bởi người mẹ bắt đầu xiêu lòng và Robin thì đang dồn ép bà sát nút. Mặt khác, bà bàn bạc với người anh cả, và anh ta dùng mọi lý lẽ trên đời để thuyết phục bà đồng ý. Anh ta viện dẫn tình yêu cuồng nhiệt của em trai dành cho tôi, cùng thái độ vô cùng cao thượng của tôi đối với gia đình khi từ chối những lợi ích của bản thân chỉ vì vấn đề danh dự quá ư tế nhị đó, cùng hàng ngàn lý lẽ tương tự. Còn về người cha, ông là một người luôn bận rộn với các công việc công cộng và kiếm tiền, hiếm khi ở nhà, chỉ chăm chăm lo đến đại sự và phó mặc tất cả những chuyện này cho vợ.

Quý vị có thể dễ dàng tin rằng, khi vở kịch đã vỡ lở — theo cách họ nghĩ —, và ai nấy đều đinh ninh mình nắm rõ ngọn nguồn sự việc, thì việc người anh cả — kẻ không bị ai hoài nghi điều gì — tiếp cận tôi cởi mở hơn trước lại trở nên ít khó khăn và ít nguy hiểm hơn. Thậm chí vị phu nhân, đúng như ý anh ta mong muốn, đã chủ động đề nghị anh ta trò chuyện với cô Betty. “Biết đâu đấy con trai,” bà bảo, “con có thể nhìn thấu sự việc rõ hơn ta, và xem liệu con bé có kiên quyết như những gì Robin nói hay không.” Điều này hoàn toàn đúng như ý anh ta mong đợi. Và khi ra chiều nhượng bộ để nói chuyện với tôi theo yêu cầu của mẹ, bà dẫn tôi vào phòng riêng, bảo rằng con trai bà có chút việc muốn trao đổi theo yêu cầu của bà, dặn tôi hãy thành thật với anh ta, rồi bỏ mặc chúng tôi ở lại trong phòng và anh ta khép cửa lại ngay sau lưng.

Anh ta quay lại phía tôi, ôm chầm lấy tôi và hôn rất mực dịu dàng; nhưng bảo rằng anh đang có một cuộc trò chuyện dài muốn thảo luận với tôi, và tình hình đã đi đến bước ngoặt định đoạt hạnh phúc hay đau khổ suốt quãng đời còn lại của chúng tôi. Rằng sự việc đã đi quá xa, nếu tôi không chịu khuất phục trước mong muốn của anh, cả hai sẽ cùng chuốc lấy sự hủy diệt. Sau đó anh ta thuật lại toàn bộ câu chuyện giữa Robin — theo cách anh ta gọi —, mẹ, các em gái và chính anh ta y hệt như đã kể ở trên. “Và giờ đây em yêu,” anh ta nói, “hãy suy ngẫm xem sẽ ra sao khi kết hôn với một thiếu nữ danh giá, gia thế tốt, hoàn toàn thuận buồm xuôi gió và có được sự đồng thuận của cả nhà, tận hưởng mọi thứ thế gian này mang lại; và so sánh với việc rơi xuống vũng bùn tăm tối của một người phụ nữ đã đánh mất danh dự. Mặc cho anh sẽ mãi là người bạn kín đáo của em chừng nào anh còn sống, nhưng vì anh sẽ luôn bị hoài nghi, em sẽ sợ hãi mỗi khi gặp anh, và anh cũng sợ hãi khi phải nhận em.”

Anh ta không cho tôi thời gian để đáp lời mà tiếp tục: “Những gì đã diễn ra giữa chúng ta, em yêu, chừng nào cả hai còn đồng thuận chôn vùi và lãng quên nó đi. Anh sẽ luôn là người bạn chân thành của em, hoàn toàn không có ý định vượt rào thân mật hơn một khi em đã trở thành em gái anh; và chúng ta sẽ có những cuộc trò chuyện trong sáng mà không hề có sự dằn vặt nào về những lỗi lầm quá khứ. Anh nài nỉ em hãy suy nghĩ thấu đáo, đừng tự cản trở sự an toàn và thịnh vượng của chính mình. Và để em thấy rằng anh chân thành,” anh nói thêm, “anh xin tặng em năm trăm bảng tiền mặt tại đây, như một sự đền bù cho những tự do mà anh từng có với em — thứ mà chúng ta sẽ xem như những bồng bột của tuổi trẻ và hy vọng sẽ được tha thứ.”

Anh ta thốt ra những lời đó với âm điệu rung động hơn nhiều so với khả năng biểu đạt của tôi, cùng sức nặng lý lẽ lớn hơn nhiều so với trí nhớ của tôi; thế nên tôi chỉ xin khuyên những ai đọc câu chuyện này hãy tự tưởng tượng rằng, khi anh giữ tôi ở lại gần một tiếng rưỡi trong cuộc trò chuyện đó, anh đã lần lượt đập tan mọi phản kháng của tôi và gia cố luận điểm bằng mọi lý lẽ mà trí tuệ và nghệ thuật nhân gian có thể nghĩ ra.

Tuy nhiên, tôi không thể nói rằng bất kỳ điều gì anh ta nói lại đủ sức lay động để khiến tôi mảy may suy nghĩ về chuyện đó, cho đến khi anh ta dõng dạc tuyên bố một câu tỉnh bơ: rằng nếu tôi từ chối, anh ta rất tiếc phải thông báo rằng anh ta sẽ không thể tiếp tục duy trì mối quan hệ như trước kia với tôi nữa. Rằng dù anh ta vẫn yêu tôi tha thiết và tôi vẫn vô cùng quyến rũ trong mắt anh, nhưng ý thức về đạo đức không đến mức bỏ rơi anh để cho phép anh ăn nằm với một người phụ nữ mà em trai anh đang tán tỉnh để cưới làm vợ. Và nếu anh ta nói lời chia tay với tôi trong sự khước từ này, bất kể anh ta có thể hỗ trợ tôi ra sao về mặt tài chính dựa trên cam kết ban đầu là chu cấp cho tôi, anh ta không muốn tôi phải ngạc nhiên khi bị buộc phải thông báo rằng anh sẽ không cho phép bản thân gặp lại tôi nữa, và thực tế tôi cũng không thể trông mong điều đó ở anh.

Tôi tiếp nhận phần cuối cùng này với chút bàng hoàng và rối bời, suýt ngã quỵ xuống sàn bởi quả thực tôi yêu anh ta đến mức điên cuồng đến khó tả; và anh ta dễ dàng nhận ra sự bấn loạn của tôi. Anh ta nài nỉ tôi hãy suy nghĩ thật nghiêm túc; quả quyết rằng đó là cách duy nhất để bảo tồn tình cảm tương hỗ của chúng tôi; rằng trong vị thế này chúng tôi có thể yêu nhau như những người bạn với niềm đam mê tột độ, một tình yêu gia đình trong sạch, hoàn toàn thoát khỏi những sự dằn vặt chính đáng và những hoài nghi của người đời. Rằng anh sẽ mãi ghi nhận hạnh phúc của mình là nhờ ơn tôi; rằng anh sẽ mang ơn tôi suốt quãng đời còn lại và sẽ trả món ơn ấy cho đến hơi thở cuối cùng. Tóm lại, bằng cách đó anh đã đẩy tôi vào sự lưỡng lự; khi những nguy cơ ở một phía được vẽ ra quá sống động — và thực tế bị thổi phồng bởi trí tưởng tượng của tôi về viễn cảnh bị tống cổ ra đường lớn như một con đĩ bị ruồng bỏ, bởi thực tế chẳng khác là bao, và có lẽ bị bêu riếu như thế với một chút tiền mọn mưu sinh, không họ hàng thân thích, không người quen quen thuộc trên khắp thế gian này ngoài thị trấn đó, nơi tôi hoàn toàn không thể bấu víu ở lại. Tất cả những điều đó khiến tôi khiếp hãi tột cùng, và anh ta tận dụng mọi cơ hội để xoáy sâu nó vào tâm trí tôi bằng những sắc thái tồi tệ nhất có thể hình dung được. Mặt khác, anh ta không quên phác họa ra một cuộc sống sung túc, dễ dàng mà tôi sắp sửa được tận hưởng.

Anh ta đập tan mọi phản kháng của tôi xuất phát từ tình cảm và những cam kết trước kia bằng cách viện dẫn tính cấp thiết phải áp dụng những biện pháp khác ngay lúc này; còn về những lời hứa hôn nhân của anh ta, bản chất sự việc — anh nói — đã đặt dấu chấm hết cho nó, do xác suất tôi sẽ trở thành vợ em trai anh trước thời điểm mà những lời hứa của anh hướng tới.

Tóm lại, anh ta đã dùng lý lẽ để đánh gục lý trí của tôi; anh ta bẻ gãy mọi luận điểm của tôi, và tôi bắt đầu nhận thấy nguy cơ mà mình đang đối mặt — điều mà trước đó tôi chưa từng mảy may cân nhắc: đó là viễn cảnh bị cả hai anh em ruồng bỏ và bị bỏ rơi bơ vơ giữa dòng đời để tự loay hoay xoay sở một mình.

Điều này, cùng với những lời thuyết phục của anh ta, cuối cùng đã khiến tôi thuận tình ưng thuận; dẫu với sự miễn cưỡng lớn đến mức ai nhìn vào cũng thấy rõ tôi bước lên lễ đường hệt như con gấu bị lùa vào cọc chịu trận. Bản thân tôi cũng mang trong lòng vài mối hoang mang lo lắng, sợ rằng người phu quân mới của mình — kẻ mà thú thật tôi chẳng có lấy mảy may tình cảm — sẽ đủ tinh đời để vạch trần tôi ở một khía cạnh khác ngay trong đêm tân hôn. Nhưng không biết là anh ta chủ ý hay vô tình, người anh cả đã chuốc cho gã say mèm trước khi vào phòng tân hôn. Nhờ thế, đêm đầu tiên tôi có được sự thỏa mãn là được chung chăn chung gối với một gã say xỉn. Cách anh ta làm thế nào tôi không rõ, nhưng tôi đinh ninh rằng anh ta chắc chắn đã tính toán kỹ lưỡng để gã em trai không có khả năng nhận thức được sự khác biệt giữa một trinh nữ và một người phụ nữ đã có chồng; và gã cũng chưa từng mảy may hoài nghi hay bận tâm lo lắng về điều đó.

Tại đây, tôi xin phép được quay ngược lại đôi chút chỗ tôi vừa bỏ dở. Sau khi đã thao túng tôi xong xuôi, công việc tiếp theo của người anh cả là thao túng người mẹ, và anh ta kiên trì cho đến khi thuyết phục được bà chấp nhận buông xuôi và làm ngơ trong vụ việc này, thậm chí không cần thông báo cho người cha biết ngoại trừ mấy bức thư gửi qua bưu điện. Thế là bà đồng thuận để chúng tôi bí mật kết hôn, và để mặc bà tự bề giải quyết với người ông sau.

Sau đó anh ta lại ngọt nhạt với em trai, huyên thuyên kể công về việc anh ta đã vất vả ra sao để thuyết phục mẹ đồng thuận. Dẫu đó là sự thật, nhưng thực ra anh ta làm thế không phải vì lợi ích của em trai, mà là vì chính bản thân mình. Thế nhưng, anh ta đã lừa gạt em trai một cách khéo léo như thế, và nhận được lời cảm ơn từ một người bạn trung thành vì đã tống khứ con đĩ của mình vào tay em trai để làm vợ. Quả thực lợi ích có sức mạnh vùi dập mọi thứ tình cảm, và con người ta sẵn sàng vứt bỏ danh dự, công lý, lòng nhân đạo, thậm chí cả đạo Cơ đốc, chỉ để bảo vệ bản thân.

Giờ đây tôi phải quay trở lại với cậu em Robin — theo cách chúng tôi vẫn thường gọi. Sau khi đã giành được sự đồng thuận của người mẹ như đã kể, cậu ta hớt hải mang tin vui đến cho tôi với một vẻ chân thành lộ rõ trên mặt. Tôi phải thú nhận rằng điều đó khiến tôi xót xa, vì bản thân lại phải đóng vai trò là kẻ phỉnh phúng một người đàn ông chân chất đến thế. Nhưng chẳng còn cách nào khác; cậu ta nhất quyết đòi cưới tôi, và tôi đâu có nghĩa vụ phải khai thật với cậu ta rằng tôi chính là con đĩ của anh trai cậu — dẫu đó là cách duy nhất để từ chối cậu ta. Thế là tôi dần dà xuôi theo ý cậu ta để làm cậu ta mãn nguyện, và ngạc nhiên chưa, chúng tôi đã kết hôn.

Sự đoan trang cấm tôi tiết lộ những bí mật của phòng the đêm tân hôn, nhưng chẳng có điều gì có thể xảy ra phù hợp hơn với hoàn cảnh của tôi lúc bấy giờ, như tôi đã đề cập: chồng tôi say mèm đến mức sáng hôm sau chẳng tài nào nhớ nổi đêm qua mình có mặn nồng gì với tôi hay không. Và tôi buộc phải nói dối rằng có, dẫu thực tế không phải vậy, cốt để chắc chắn rằng anh ta sẽ không đi tra khảo bất kỳ điều gì khác.

Câu chuyện lúc này chẳng còn mấy liên quan khi đi sâu vào những chi tiết vụn vặt của gia đình hay của cá nhân tôi trong suốt năm năm tôi chung sống với người chồng này, ngoại trừ việc ghi nhận rằng tôi đã sinh cho anh hai đứa con, và anh qua đời vào cuối năm thứ năm. Anh thực sự là một người chồng rất mực tốt với tôi, và chúng tôi chung sống vô cùng hòa hợp. Nhưng vì anh chẳng nhận được tài sản gì đáng kể từ gia đình, lại thêm trong quãng đời ngắn ngủi ấy chẳng tích lũy được mấy đồng, nên hoàn cảnh của tôi chẳng khá giả hơn là bao, và cuộc hôn nhân ấy không cải thiện đời sống của tôi là mấy. Thật vậy, tôi vẫn giữ lại những tờ giấy cam kết trả năm trăm bảng của người anh cả — khoản tiền anh ta hứa trả để đổi lấy sự đồng thuận của tôi cho anh ta cưới em trai mình. Khoản tiền này, cộng với số tiền tiết kiệm trước đó từ người anh cả và chút ít dành dụm từ người chồng quá cố, đã để lại cho tôi cảnh góa bụa cùng khoảng 1.200 bảng rủng rỉnh trong túi.

Hai đứa con của tôi, thật may mắn làm sao, đã được cha mẹ chồng cũ đón về nuôi dưỡng, và đó cũng là tất cả những gì họ nhận được từ cô Betty.

Tôi phải thú nhận rằng mình không hề có cảm xúc thương tiếc tương xứng trước sự ra đi của chồng, thực tế tôi không thể nói rằng mình từng yêu anh ấy đúng mức như lẽ ra phải thế, hay tương xứng với sự đối xử tuyệt vời mà anh dành cho tôi. Bởi anh là một người đàn ông dịu dàng, tử tế và có tính tình nhã nhặn nhất mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng có thể mong ước. Nhưng vì người anh luôn hiện diện trước mắt tôi — ít nhất là khi chúng tôi còn ở vùng quê —, anh ta mãi là một cái bẫy thường trực đối với tôi. Tôi chưa bao giờ lên giường với chồng mà không thầm ước được ở trong vòng tay của anh trai anh. Và dẫu người anh chưa từng thể hiện mảy may ý đồ sàm sỡ nào sau khi chúng tôi kết hôn mà đối xử đúng mực như một người anh chồng, nhưng tôi không tài nào làm được điều tương tự với anh ta. Tóm lại, tôi đã phạm tội ngoại tình và loạn luân với anh ta mỗi ngày trong tâm tưởng. Hành vi đó, không còn nghi ngờ gì nữa, có tội tính nghiêm trọng chẳng khác nào tôi thực sự làm vậy.

Trước khi chồng tôi qua đời, người anh cả đã kết hôn; và lúc đó chúng tôi đã chuyển lên London sống, liền nhận được thư của vị phu nhân lớn tuổi mời về dự đám cưới. Chồng tôi đi dự, nhưng tôi viện cớ không khỏe và không thể di chuyển xa nên ở lại phía sau. Suy cho cùng, tôi không sao chịu đựng nổi cảnh chứng kiến anh ta được trao cho một người phụ nữ khác, dẫu bản thân thừa biết mình không bao giờ có được anh ta.

Lúc này, như tôi đã đề cập, tôi lại một lần nữa bơ vơ giữa dòng đời. Vì vẫn còn trẻ trung và xinh đẹp — theo lời mọi người xung quanh, và tôi xin đảm bảo là chính tôi cũng tự thấy mình thế —, lại thêm một khoản gia tài tạm ổn trong túi, tôi tự đánh giá bản thân rất cao. Tôi được vây quanh bởi rất nhiều thương gia tên tuổi, đặc biệt là sự theo đuổi vô cùng cuồng nhiệt của một gã chủ tiệm vải — người mà tôi đã thuê trọ tại nhà sau khi chồng qua đời, nhờ có quen biết với cô em gái của hắn. Tại đây, tôi có trọn vẹn mọi tự do và cơ hội để vui đùa, xuất hiện chốn đông người đúng như mong muốn. Em gái của chủ nhà là một trong những kẻ ngông cuồng và ham vui nhất đời, đồng thời không giữ gìn phẩm hạnh khắt khe như tôi từng tưởng tượng ban đầu. Cô ta kéo tôi vào một thế giới ăn chơi thác loạn, thậm chí còn dẫn về nhà một số gã đàn ông — những kẻ vừa mắt cô ta để thỏa mãn — nhằm giới thiệu với “góa phụ xinh xắn” của cô ta, đó là cách cô ta gọi tôi, và cái tên đó nhanh chóng bám lấy tôi nơi chốn công cộng. Giờ đây, khi tiếng tăm và đám ngốc hội tụ lại, tôi được cưng chiều hết mực, có vô số kẻ ngưỡng mộ tự nhận là người tình; nhưng tôi tìm hoài chẳng thấy lấy một lời cầu hôn đường hoàng nào. Còn về mục đích chung của bọn họ, tôi thừa hiểu để không bị sập thêm bất kỳ cái bẫy nào kiểu đó nữa. Hoàn cảnh của tôi đã thay đổi: tôi có tiền trong túi, và tôi chẳng mảy may đếm xỉa gì đến bọn họ. Tôi từng bị lừa phỉnh một lần bởi thứ trò hề mang tên tình yêu ấy, nhưng ván bài đã chấm dứt; từ nay tôi quyết định kết hôn hoặc không gì cả, và nếu kết hôn thì phải lấy người cho đàng hoàng, bằng không thì thôi.

Quả thực tôi rất thích sự hiện diện của những người đàn ông vui tính, thông minh, hào hoa và lịch lãm, và thường xuyên bầu bạn với họ, cũng như với những người khác. Nhưng qua những quan sát sắc bén, tôi nhận ra những gã thông minh nhất lại mang theo mục đích ngớ ngẩn nhất — ý tôi là ngớ ngẩn nhất xét theo mục tiêu của tôi. Ngược lại, những kẻ đến với những lời cầu hôn đường hoàng nhất lại là những gã tẻ nhạt và khó ưa nhất trên đời. Tôi không hề ác cảm với một thương gia, nhưng ngặt nỗi đó phải là một gã thương gia mang phong thái của một quý ông; để khi chồng tôi có nhã ý đưa tôi đến cung điện hay nhà hát, anh ta có thể giắt kiếm bên hông, ra dáng một quý ông chẳng kém gì ai, chứ không phải là kẻ vẫn còn hằn nguyên dấu tích của dây tạp dề trên áo khoác, hay vết hằn của vành mũ trên bộ tóc giả; không phải là kẻ trông ngượng ngùng khi mang kiếm hệt như bị buộc ép, và lúc nào cũng mang nguyên bộ mặt của một kẻ buôn bán trên mặt.

Và cuối cùng, tôi cũng tóm được sinh vật lưỡng cư này, thứ quái thai nửa đất nửa nước mang tên “thương gia kiêm quý ông”. Và để trừng phạt cho sự ngu ngốc của mình, tôi đã sập bẫy chính chiếc bẫy do mình giăng ra. Tôi bảo là tự giăng ra, bởi thú thật tôi không hề bị lừa phỉnh, mà chính tôi đã tự phản bội lại chính mình.

Đó cũng là một chủ tiệm vải. Mặc dù cô bạn đồng hành từng muốn đẩy tôi vào một thương vụ với anh trai cô ta, nhưng đến phút chót, hóa ra đó chỉ là mối quan hệ tình nhân chứ không phải vợ chồng. Tôi vẫn giữ vững quan điểm rằng một người phụ nữ có tiền lo cho bản thân thì không bao giờ được phép làm tình nhân được bao nuôi.

Thế là chính sự kiêu ngạo chứ không phải nguyên tắc, đồng tiền chứ không phải phẩm hạnh, đã giữ tôi lại ở sự lương thiện; dẫu cho, sự thực chứng minh, tôi thà để cô bạn bán quái đản kia gạ gẫm cho anh trai cô ta còn hơn là tự bán mình hệt như cách tôi đã làm với một gã thương gia vừa là tay chơi, vừa là thương nhân, lại vừa là kẻ ăn mày gộp lại.

Nhưng tôi đã bị cuốn đi (bởi sự mê muội dành cho một quý ông) để tự hủy hoại bản thân theo cách thô thiển nhất mà chưa người phụ nữ nào từng làm. Bởi người chồng mới của tôi, sau khi vớ được một cục tiền lớn cùng một lúc, đã rơi vào cơn lốc tiêu xài hoang phí đến mức toàn bộ số tiền của tôi và của anh ta trước đó — giả như anh ta có thứ gì đáng kể — cũng chẳng đủ để duy trì quá một năm.

Anh ta cưng chiều tôi trong khoảng quý đầu tiên, và thứ tôi thu về được chính là niềm vui được chứng kiến phần lớn tiền của mình được ném vào những món đồ cho bản thân, và nói theo cách nào đó, tôi cũng được tự tay tiêu xài chúng. “Nào em yêu,” một hôm anh ta bảo tôi, “chúng ta cùng làm một chuyến dã ngoại về vùng quê chơi khoảng một tuần nhé?” “Vâng anh yêu,” tôi đáp, “anh muốn đi đâu nào?” “Anh không quan tâm đi đâu,” anh ta bảo, “nhưng anh muốn ra dáng quý tộc trong một tuần. Chúng ta sẽ đến Oxford,” anh ta nói. “Thế,” tôi hỏi, “chúng ta đi bằng cách nào? Em không biết cưỡi ngựa, còn đi xe ngựa thì quá xa.” “Quá xa!” anh ta cười lớn; “chẳng có nơi nào là quá xa đối với một chiếc xe sáu ngựa kéo cả. Đã đưa em đi là em phải đi lại giống như một nữ công tước.” “Chà,” tôi đáp, “anh yêu, đó chỉ là một cuộc rong chơi; nhưng nếu anh đã thích thì em chiều.” Chà, ngày giờ được ấn định. Chúng tôi có một cỗ xe nguy nga, những con ngựa thượng hạng, một phu xe, một người đánh ngựa phụ và hai tên gia nhân mặc đồng phục lịch lãm; một quý ông cưỡi ngựa đi kèm, và một chú tiểu đồng cài lông chim trên mũ cưỡi một con ngựa khác. Mọi người hầu đều gọi anh ta là Lãnh chúa, và các chủ quán trọ thì đương nhiên cũng hùa theo điều đó; còn tôi thì trở thành Nữ bá tước cao quý. Cứ thế chúng tôi du ngoạn đến Oxford, và có một chuyến đi vô cùng thú vị. Phải công bằng mà nói với anh ta, chẳng có gã ăn mày nào trên đời này biết cách đóng vai lãnh chúa giỏi hơn chồng tôi. Chúng tôi đi ngắm toàn bộ cảnh đẹp ở Oxford, trò chuyện với hai ba vị nghiên cứu sinh đại học về việc đưa một đứa cháu mồ côi đang được ngài lãnh chúa bảo trợ vào đại học và thuê họ làm gia sư. Chúng tôi giải trí bằng cách trêu chọc mấy gã sinh viên nghèo túng khác, thắp lên hy vọng rằng ít nhất họ cũng sẽ được làm tuyên úy cho ngài lãnh chúa và quàng khăn choàng. Cứ thế, sau khi sống đúng chuẩn quý tộc về khoản tiêu xài, chúng tôi khởi hành đi Northampton; và tóm lại, sau khoảng mười hai ngày lang thang, chúng tôi quay trở lại nhà với hóa đơn thiệt hại ngót nghét 93 bảng.

Sự kiêu ngạo chính là đỉnh cao của sự phù phiếm. Chồng tôi sở hữu ưu điểm tuyệt vời này: anh ta chẳng màng đến tiền bạc chi tiêu. Và vì lịch sử của anh ta, quý vị có thể chắc chắn là chẳng có mấy trọng lượng, nên chỉ cần vắn tắt rằng chỉ khoảng hai năm hai tháng sau, anh ta phá sản. Anh ta không may mắn để trốn sang khu Mint, mà bị tống vào nhà giam tư nhân do dính vào một vụ kiện tụng đòi khoản nợ quá lớn không đủ tiền đóng bảo lãnh, thế là anh ta liền sai người nhắn tôi đến gặp.

Đó chẳng phải là điều bất ngờ với tôi, bởi từ lâu tôi đã lường trước được viễn cảnh sụp đổ hoàn toàn và đã tranh thủ chừa lại chút ít cho mình nếu có thể, dù chẳng đáng là bao. Nhưng khi anh ta sai người gọi đến, anh ta cư xử lịch sự hơn nhiều so với tôi tưởng tượng, thẳng thắn thừa nhận đã cư xử ngốc nghếch và để bản thân sa bẫy — điều lẽ ra anh ta có thể phòng tránh được. Ryt nay anh ta thừa nhận không thể gượng dậy nổi, và do đó muốn tôi về nhà ngay trong đêm, dọn sạch mọi đồ đạc có giá trị đem cất giấu an toàn. Sau đó, anh ta bảo nếu tôi có thể tẩu tán được một hoặc hai trăm bảng tiền hàng trong tiệm thì cứ việc làm; “nhưng chỉ có điều,” anh ta dặn, “đừng cho anh biết gì cả, từ việc em lấy gì cho đến việc em mang đi đâu; bởi về phần anh,” anh ta nói, “anh quyết định sẽ trốn khỏi cái nhà này và bỏ đi; và nếu em không bao giờ còn nghe tin gì về anh nữa, em yêu, anh chúc em mọi sự tốt lành; anh chỉ lấy làm tiếc vì những tổn thương mình đã gây ra cho em.” Anh ta thực sự thốt ra những lời vô cùng đường hoàng khi chia tay; như tôi đã nói, anh ta đích thực là một quý ông, và đó là lợi ích duy nhất tôi thu được từ việc làm vợ một quý ông. Anh ta đối xử với tôi rất mực nhã nhặn và lịch thiệp trong mọi hoàn cảnh cho đến phút chót, chỉ có điều đã nướng sạch tiền của tôi và bỏ mặc tôi ra tay cướp bóc các chủ nợ để lấy vốn mưu sinh.

Dẫu vậy, tôi vẫn làm đúng như lời anh ta dặn; quý vị có thể chắc chắn điều đó. Sau khi nói lời vĩnh biệt, tôi không bao giờ gặp lại anh ta nữa, bởi anh ta đã tìm cách trốn khỏi nhà giam của nhân viên công lực ngay trong đêm hôm đó hoặc đêm hôm sau để tống sang Pháp. Còn đám chủ nợ đành phải tranh giành nhau bấu víu số tài sản còn lại bằng mọi cách có thể. Bằng cách nào, tôi không rõ, bởi tôi chẳng thể tiếp cận được bất kỳ thông tin nào ngoài việc anh ta về nhà lúc ba giờ sáng, sai người dọn phần tài sản còn lại vào khu Mint và đóng cửa tiệm. Sau khi gom góp hết số tiền có thể tóm được, anh ta đã vượt biên sang Pháp như tôi đã nói, và tôi chỉ nhận được một hai bức thư từ anh ta rồi bặt vô âm tín. Tôi không gặp mặt anh ta lúc anh ta về nhà, bởi sau khi nhận được những chỉ thị như trên và tận dụng tối đa thời gian, tôi chẳng có lý do gì quay lại ngôi nhà đó nữa, sợ rằng sẽ bị đám chủ nợ chặn lại. Bởi chẳng mấy chốc sau, lệnh phá sản được ban hành, và họ có thể tóm lấy tôi theo lệnh của tòa án phá sản. Nhưng chồng tôi, với sự lanh lợi tài tình, đã trốn khỏi nhà giam bằng cách tuột xuống từ nóc nhà này sang nóc tòa nhà khác một cách vô cùng liều lĩnh, rồi nhảy từ độ cao tương đương hai tầng lầu xuống — đủ sức làm gãy cổ bất kỳ ai —, sau đó chạy về nhà và tẩu tán tài sản trước khi đám chủ nợ kịp kéo đến niêm phong; nghĩa là trước khi họ kịp ban hành lệnh tòa án và phái nhân viên đến tiếp quản.

Chồng tôi đối xử rất lịch sự với tôi — vì tôi vẫn khẳng định anh ta mang cốt cách của một quý ông —, khi trong bức thư đầu tiên gửi từ Pháp, anh ta cho tôi biết đã cầm cố hai mươi súc vải hà lan lấy ba mươi bảng, trong khi giá trị thực của chúng lên tới chín mươi bảng, đồng thời gửi kèm tín vật và giấy ủy quyền để tôi đi chuộc lại bằng cách trả tiền. Tôi đã làm theo, và theo thời gian thu về hơn một trăm bảng từ số vải đó, bởi tôi thong thả cắt ra bán lẻ từng khúc cho các gia đình tư gia tùy theo cơ hội.

Tuy nhiên, tính tổng cộng cả số đó lẫn những gì tôi đã tậu được từ trước, khi nhẩm tính lại, tôi nhận ra hoàn cảnh của mình đã thay đổi chóng mặt, gia tài sụt giảm nghiêm trọng. Bởi tính cả số vải hà lan, một súc vải muslin thượng hạng mà tôi đã tẩu tán trước đó, cùng một số đồ bạc và các thứ khác, tôi tính đi tính lại cũng khó lòng gom góp nổi năm trăm bảng. Hoàn cảnh của tôi lúc này thật oái oăm: dù không có con (tôi từng mang thai với gã thương gia kiêm quý ông, nhưng đứa bé đã mất), tôi lại trở thành một người phụ nữ góa bụa dở khóc dở cười; tôi có chồng mà cũng như không, và chẳng dám mơ đến chuyện kết hôn lần nữa, dẫu thừa biết chồng tôi sẽ chẳng bao giờ đặt chân về lại nước Anh nếu hắn sống thêm năm mươi năm nữa. Thế đấy, như tôi đã nói, tôi bị tước đoạt quyền kết hôn, bất kể có bất kỳ lời cầu hôn nào được đưa ra đi chăng nữa; và tôi chẳng có lấy một người bạn để tư vấn trong hoàn cảnh đó, chí ít là không có ai mà tôi dám tin tưởng giao phó bí mật về hoàn cảnh của mình. Bởi giả như tòa án phá sản biết được tôi đang ở đâu, tôi sẽ bị lôi ra thẩm vấn dưới sự tuyên thệ, và toàn bộ số tài sản tôi chắt chiu giữ lại sẽ bị tước đoạt sạch sành sanh.

Trước những mối hoangマル này, điều đầu tiên tôi làm là rời xa hoàn toàn những chốn quen thuộc và đổi sang một cái tên khác. Tôi đã thực hiện điều này một cách triệt để: tôi cũng trốn vào khu Mint, thuê trọ tại một góc khuất kín đáo, ăn mặc tang tóc hệt như một góa phụ và tự xưng là Mrs. Flanders.

Tuy nhiên, tại đây tôi sống ẩn dật; và dẫu những người quen mới chẳng biết gì về tôi, tôi vẫn nhanh chóng thu hút được một lượng lớn người vây quanh. Chẳng biết là vì phụ nữ khan hiếm trong nhóm đối tượng thường tụ tập ở đó, hay vì những niềm an ủi trước chốn khốn cùng nơi đây là thứ vô cùng thiết yếu hơn so với những hoàn cảnh khác, tôi sớm nhận ra một người phụ nữ dễ mến có giá trị to lớn nhường nào giữa những đứa con của sự khốn cùng nơi đó. Những kẻ chẳng có nổi nửa đồng để trả mức hai xu rưỡi cho mỗi bảng phụ cho chủ nợ, hay những kẻ chuyên nợ đền tại quán trọ The Bull để ăn tối, vẫn luôn moi ra được tiền để chiêu đãi bữa tối nếu họ để mắt đến một người phụ nữ.

Tuy nhiên, tôi vẫn tự bảo vệ mình an toàn, dẫu tôi bắt đầu vướng phải tiếng ác của một kẻ lẳng lơ mà chẳng hề có lấy một chút niềm vui nào — hệt như cô nhân tình của Lãnh chúa Rochester, kẻ thích bầu bạn với ông nhưng kiên quyết không chấp nhận tiến xa hơn. Chán ngấy nơi chốn này, và thực sự cũng chán ngấy cả đám người quanh đó, tôi bắt đầu nghĩ đến chuyện dọn đi.

Quả thực đó là một đề tài suy ngẫm vô cùng kỳ lạ đối với tôi khi nhìn thấy những người đàn ông chìm ngập trong hoàn cảnh rối ren, suy sụp đến mức thê thảm hơn cả sự phá sản, với gia đình là nỗi kinh hoàng cho chính họ và là đối tượng rủ lòng bố thí của thiên hạ; thế nhưng, chừng nào còn một xu dính túi, thậm chí vượt qua cả giới hạn đó, họ vẫn tìm cách dìm mình trong men rượu, vẫy vùng để quên đi những chuyện quá khứ — vốn là thời điểm thích hợp nhất để ghi nhớ —, tự chuốc thêm nhiều tội lỗi để hối hận, và tiếp tục phạm tội như một phương thuốc chữa lành cho tội lỗi ngày qua.

Nhưng tài mọn của tôi không phải là đi giảng đạo; đám đàn ông này quá ư đồi bại, vượt xa cả giới hạn của tôi. Có điều gì đó kinh tởm và lố bịch trong cách họ phạm tội, bởi tất cả đều là sự ép uổng chính bản thân họ. Họ không chỉ hành động chống lại lương tâm mà còn chống lại cả tự nhiên; họ cưỡng ép bản thân để lãng quên những suy ngẫm mà hoàn cảnh liên tục giáng xuống đầu họ. Thật dễ dàng nhận thấy những tiếng thở dài ngắt quãng những lời ca hát của họ ra sao, và sự nhợt nhạt cùng nỗi đớn đau hằn in trên trán họ thế nào, bất chấp những nụ cười gượng gạo họ cố bày ra. Thậm chí, thỉnh thoảng nó còn bộc lộ ngay qua lời ăn tiếng nói khi họ vung tiền cho những cuộc chè chén trác táng hay những cái ôm ấp đầy tội lỗi. Tôi từng nghe họ quay mặt đi, thở dài sườn sượt và thốt lên: “Mẹ kiếp mình đúng là một con chó! Thôi nào Betty em yêu, dẫu sao anh cũng nâng ly chúc sức khỏe em vậy” — ám chỉ người vợ hiền có lẽ chẳng có nổi nửa đồng xu dẻo dách cho bản thân và ba bốn đứa con thơ. Sáng hôm sau, họ lại quay về với những nghi thức sám hối; và có lẽ người vợ nghèo nàn khóc lóc lại đến tìm họ, mang theo tin tức về việc đám chủ nợ đang làm gì, hay cảnh cô và lũ trẻ bị tống cổ ra đường, cùng những tin tức kinh hoàng khác. Điều đó càng đổ thêm dầu vào lửa cho sự tự dằn vặt của họ; nhưng khi đã trăn trở và suy nghĩ đến mức gần phát điên mà chẳng có lấy một nguyên tắc nào nâng đỡ, chẳng có gì bên trong hay bên trên để an ủi, chỉ thấy một màu đen tối bủa vây tứ phía, họ lại lao vào cùng một lối thoát: uống cho quên sầu, trác táng cho quên đời. Chìm đắm trong nhóm người có hoàn cảnh y hệt mình, họ lặp lại tội lỗi, cứ thế tiến thêm một bước mỗi ngày trên con đường dẫn đến sự hủy diệt.

Tôi chưa đủ đồi bại để nhập bọn với những gã như thế. Ngược lại, tôi bắt đầu suy ngẫm vô cùng nghiêm túc tại đây về những việc mình phải làm; hoàn cảnh hiện tại ra sao và tôi nên chọn con đường nào. Tôi thừa biết mình không có lấy một người bạn, không, thậm chí không một người họ hàng hay thân thích nào trên cõi đời này; và số tài sản ít ỏi còn lại đang vơi đi trông thấy, để rồi khi nó cạn sạch, trước mắt tôi chẳng có gì ngoài sự khốn cùng và cái chết đói. Chính vì những suy ngẫm đó, và ngập tràn kinh hoàng trước nơi chốn mình đang ở cùng những hình ảnh hãi hùng cứ hiện ra trước mắt, tôi quyết định phải bỏ đi.

Tôi đã kết thân với một người phụ nữ vô cùng điềm đạm, tốt tính — cũng là một góa phụ giống như tôi, nhưng hoàn cảnh khá giả hơn. Chồng cô ấy từng là thuyền trưởng một con tàu buôn, không may gặp nạn đắm tàu trên đường quay về sau chuyến hải trình từ Tây Ấn — vốn sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ nếu về đến nơi an toàn. Sự suy sụp vì mất mát đó, dẫu giữ được tính mạng, đã làm trái tim ông tan vỡ và cướp đi sinh mạng ông sau đó. Người vợ góa bị đám chủ nợ săn đuổi ráo riết nên buộc phải tìm nơi nương náu trong khu Mint. Cô ta sớm dàn xếp ổn thỏa với sự giúp đỡ của bạn bè và lấy lại tự do. Nhận thấy tôi trốn ở đó không phải vì bất kỳ vụ án truy tố cụ thể nào, lại thấy tôi đồng điệu với cô — hoặc đúng hơn cô đồng điệu với tôi — trong sự căm ghét tột cùng đối với nơi chốn và đám người này, cô ngỏ lời mời tôi về nhà sống chung cho đến khi tôi có thể tự định hướng cho tương lai phù hợp với ý mình. Đồng thời cô còn bảo rằng, mười ăn một là sẽ có một vị thuyền trưởng tử tế nào đó để mắt đến tôi và cầu hôn tôi ở cái vùng thành phố nơi cô đang sinh sống.

Tôi chấp nhận lời mời và ở lại với cô ấy nửa năm. Lẽ ra tôi đã ở lại lâu hơn, nhưng trong khoảng thời gian đó, điều cô ấy từng phác vẽ cho tôi lại ứng nghiệm với chính cô, và cô tái hôn với một mối lợi lớn. Nhưng bất chấp gia tài của ai đang tăng lên, phần của tôi dường như lại lụi tàn. Tôi chẳng thấy xuất hiện gương mặt nào khả dĩ ngoài hai ba gã thủy thủ trưởng hoặc những thành phần tương tự; còn về các vị thuyền trưởng, họ nhìn chung chia làm hai loại: 1. Những kẻ có công việc làm ăn khổng lồ — nghĩa là một con tàu tốt —, kiên quyết chỉ kết hôn nếu có lợi lớn, nghĩa là phải lấy người có của hồi môn kếch xù; 2. Những kẻ thất nghiệp, muốn tìm một người vợ giúp họ vớ lấy một con tàu. Ý tôi là (1) một người vợ có chút tiền để giúp họ nắm giữ — theo cách gọi của họ — một phần lớn cổ phần trên tàu, nhằm thu hút các chủ tàu góp vốn; hoặc (2) một người vợ không có tiền nhưng có họ hàng dính líu đến ngành hàng hải, nhờ đó có thể giúp đẩy gã thanh niên lên làm thuyền trưởng một con tàu tốt — đối với họ, điều đó cũng giá trị chẳng kém gì của hồi môn. Cả hai trường hợp đó đều không nằm ở tôi, thế nên tôi trông chẳng khác nào một món hàng ế ẩm.

Trải nghiệm thực tế đã dạy tôi bài học này: cục diện thế sự đã hoàn toàn thay đổi đối với chuyện hôn nhân, và tôi không thể trông đợi ở London những gì mình từng tìm thấy ở vùng quê. Rằng hôn nhân tại đây là hệ quả của những toan tính chính trị nhằm tạo dựng lợi ích và thúc đẩy công việc làm ăn, và Tình yêu chẳng chiếm chút vai trò nào, hoặc chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong đó.

Hệt như lời cô em chồng ở Colchester từng nói: nhan sắc, sự thông minh, cung cách, óc phán đoán, tính tình dễ chịu, hạnh kiểm, học thức, đức hạnh, lòng đạo đức, hay bất kỳ phẩm chất nào khác — dù là thể xác hay tâm hồn —, đều hoàn toàn không có quyền năng lôi kéo. Chỉ có tiền mới làm cho một người phụ nữ trở nên dễ mến. Đàn ông chọn tình nhân quả thực dựa trên sở thích của tình cảm, và một người tình thì cần phải xinh đẹp, dáng chuẩn, phong thái đài các và duyên dáng. Nhưng đối với một người vợ, sự khuyết tật không làm họ chấn động thị hiếu, phẩm chất tồi không làm họ bận tâm phán đoán; tiền bạc mới là tất cả. Của hồi môn thì chẳng hề méo mó hay quái dị, và tiền bạc lúc nào cũng đáng yêu, bất kể người vợ có ra sao.

Mặt khác, vì thị trường nghiêng về phía đàn ông một cách đầy bất hạnh, tôi nhận thấy phụ nữ đã hoàn toàn đánh mất đặc quyền được nói Không. Việc được ai đó ngỏ lời cầu hôn lúc này đã là một ân huệ lớn đối với người phụ nữ; và nếu có cô tiểu thư nào kiêu ngạo đến mức giả vờ từ chối, cô ta sẽ chẳng bao giờ có thêm cơ hội để từ chối lần thứ hai, chứ đừng nói đến chuyện sửa chữa sai lầm ngớ ngẩn đó và chấp nhận điều mà cô ta từng giả vờ chối bỏ. Đàn ông có quá nhiều sự lựa chọn ở khắp mọi nơi, khiến hoàn cảnh của phụ nữ trở nên vô cùng thảm hại. Họ dường như chầu chực ở mọi ngưỡng cửa, và giả như gã đàn ông vô tình bị từ chối ở nhà này, hắn chắc chắn sẽ được đón tiếp nồng hậu ở nhà kế tiếp.

Bên cạnh đó, tôi nhận thấy đàn ông chẳng mảy hạn chế việc tự PR bản thân và đi săn của hồi môn — theo cách họ gọi —, dẫu bản thân chẳng có lấy một xu của hồi môn để đòi hỏi, hay bất kỳ phẩm chất xứng đáng nào để vươn tới. Họ chảnh chọe đến mức một người phụ nữ hầu như không được phép tìm hiểu về nhân phẩm hay tài sản của kẻ đang giả vờ tán tỉnh mình. Tôi từng chứng kiến một ví dụ rõ mồn một về điều này qua một tiểu thư nhà bên cạnh, người mà tôi vô cùng thân thiết. Cô ta được một vị thuyền trưởng trẻ tuổi theo đuổi; dù sở hữu của hồi môn gần 2.000 bảng, nhưng cô chỉ vô tình dò la vài người hàng xóm về nhân phẩm, đạo đức hay tài sản của hắn, lập tức trong lần ghé thăm tiếp theo, hắn chớp lấy cơ hội để thẳng thừng tuyên bố rằng hắn vô cùng khó chịu trước việc đó, và sẽ không làm phiền cô ta bằng những chuyến ghé thăm nữa. Nghe tin đó, vì đã quen thân từ trước, tôi liền sang thăm cô ta. Cô trút bầu tâm sự vô cùng cởi mở với tôi. Tôi lập tức nhận ra dù cô ta vô cùng bực bội vì bị đối xử tệ bạc như thế, nhưng lại hoàn toàn bất lực không dám thể hiện sự phẫn nộ, đồng thời cay đắng tột cùng vì đã mất hắn, nhất là khi một kẻ khác có của hồi môn ít hơn lại vớ được hắn.

Tôi đã khuyên nhủ cô ta gạt bỏ sự hèn mọn đó — theo cách tôi gọi. Tôi bảo rằng, dù hoàn cảnh của tôi có bết bát đến đâu, tôi vẫn khinh bỉ một gã đàn ông dám nghĩ rằng tôi phải chấp nhận hắn chỉ dựa trên lời tự láng xê của chính hắn, mà không có quyền tự do tìm hiểu về tài sản và nhân phẩm của hắn. Tôi cũng bảo rằng, vì cô ta có của hồi môn kếch xù, cô chẳng việc gì phải hạ mình trước nghịch cảnh của thời đại. Rằng việc đàn ông lăng mạ những người phụ nữ chẳng có mấy tiền bạc để làm vốn đã là quá đáng rồi, nhưng nếu cô để yên cho sự sỉ nhục đó trôi qua mà không tỏ thái độ, cô sẽ trở thành kẻ rẻ rúng trong mọi hoàn cảnh và chuốc lấy sự khinh miệt của toàn thể phụ nữ trong khu phố đó. Rằng một người phụ nữ không bao giờ thiếu cơ hội để trả thù một gã đàn ông đối xử tệ bạc với mình, và có đủ mọi cách để khuất phục một tên tiểu nhân như thế, bằng không phụ nữ chính là những sinh vật khốn khổ nhất trên đời.

Tôi nhận thấy cô ta vô cùng thích thú trước những lời đó, và thành thật thổ lộ rằng cô rất sẵn lòng khiến hắn nhận thức được sự phẫn nộ chính đáng của mình, hoặc lôi hắn quay trở lại, hoặc tận hưởng sự thỏa mãn khi việc trả thù được công khai hết mức có thể.

Tôi bảo rằng, nếu cô ta nghe theo lời khuyên của tôi, tôi sẽ vạch ra cho cô cách thức để đạt được cả hai nguyện vọng đó; đồng thời tôi cam đoan sẽ lôi gã đàn ông ấy quay lại ngưỡng cửa nhà cô, bắt hắn quỳ lạy xin vào. Cô ta mỉm cười và cho tôi thấy rõ rằng, giả như hắn có xuất hiện trước cửa nhà cô, sự phẫn nộ của cô cũng chưa đủ lớn để bắt hắn phải đứng chầu chực ở đó lâu.

Tuy nhiên, cô ta vẫn rất sẵn lòng lắng nghe lời khuyên của tôi. Thế là tôi bảo rằng điều đầu tiên cô cần làm là một việc công minh đối với chính bản thân mình. Đó là: vì cô từng nghe nhiều người rỉ tai rằng hắn khoe khoang khắp nơi với các quý cô về việc đã đá cô, và vờ vươn lên giành phần từ chối về phía mình, cô hãy khéo léo lan truyền tin đồn đó thật rộng rãi giữa các quý cô — điều hoàn toàn dễ dàng thực hiện trong một khu phố đắm chìm trong tin tức gia đình như nơi cô đang sống —, rằng cô đã tìm hiểu kỹ lưỡng về hoàn cảnh của hắn và phát hiện hắn không giàu có như những gì hắn khoe khoang. “Hãy rỉ tai họ, thưa tiểu thư,” tôi nói, “rằng cô đã được cảnh báo chính xác rằng hắn không phải là kẻ như cô kỳ vọng, và cô thấy không an toàn khi dây dưa với hắn; rằng cô nghe nói hắn có tính khí tồi tệ, từng khoe khoang về việc đối xử tệ bạc với phụ nữ trong nhiều hoàn cảnh, và đặc biệt là đời sống đạo đức sa đọa,” v.v. Chi tiết cuối cùng thực ra có chút sự thật trong đó, nhưng đồng thời tôi cũng nhận ra cô ta hình như chẳng mấy ghét bỏ hắn hơn vì chuyện đó.

Khi tôi đã nhét ý tưởng đó vào đầu, cô ta lập tức hăng hái thực hiện. Ngay lập tức cô bắt tay tìm kiếm đồng minh, và chẳng gặp chút khó khăn nào trong việc đó, bởi khi đem câu chuyện rỉ tai chung chung cho vài bà tám hàng xóm, nó lập tức trở thành đề tài trà dư tửu hậu khắp cái góc thành phố đó, và tôi đi đến đâu cũng nghe người ta bàn tán. Hơn thế nữa, vì ai nấy đều biết tôi vốn là bạn thân của tiểu thư nhà bên, ý kiến của tôi được gặng hỏi rất nhiều lần, và tôi đã hùa theo với tất cả những sự thêu dệt cần thiết, phác họa nhân phẩm của hắn với những gam màu đen tối nhất. Tuy nhiên, như một thông tin mật, bổ sung thêm điều mà các bà tám khác không hề hay biết — cụ thể là tôi nghe ngóng được hắn đang rơi vào hoàn cảnh túng quẫn vô cùng; rằng hắn buộc phải có của hồi môn để củng cố uy tín với các chủ tàu của con tàu hắn đang chỉ huy; rằng phần hùn vốn của chính hắn chưa được trả đủ, và nếu không thanh toán gấp, các chủ tàu sẽ sa thải hắn, nhường quyền chỉ huy cho gã thuyền phó — kẻ đã ngỏ ý mua lại phần hùn vốn mà vị thuyền trưởng hứa hẹn sẽ mua.

Tôi bồi thêm — bởi tôi thú nhận mình vô cùng căm phẫn tên đểu cáng đó, theo cách tôi gọi hắn —, rằng tôi còn nghe đồn hắn đang có một người vợ ở Plymouth và một người nữa ở Tây Ấn — những điều mà ai nấy đều thừa nhận là chuyện cơm bữa đối với loại đàn ông kiểu này.

Mưu kế này phát huy tác dụng y như kỳ vọng của cả hai chúng tôi. Ngay lập tức cô tiểu thư nhà bên — có cha mẹ nắm quyền quyết định cả cô lẫn gia tài — bị đóng cửa cấm túc, và người cha ra lệnh cấm cửa không cho hắn bước chân vào nhà. Thêm vào đó, tại một nơi khác mà hắn ghé thăm, người phụ nữ ở đó cũng dũng cảm nói từ Không, dẫu kỳ lạ thay; và hắn chẳng thể bén mảng đến đâu mà không bị chì chiết về thói kiêu ngạo, thói chảnh chọe không cho phụ nữ tìm hiểu về nhân phẩm của mình, vân vân.

Chà, đến lúc này hắn bắt đầu nhận ra sai lầm của mình. Sau khi đã làm lung lay toàn bộ phụ nữ ở bờ sông bên đó, hắn bèn xách mép sang Ratcliff để lân la tiếp cận các tiểu thư bên ấy. Nhưng dẫu các thiếu nữ bên ấy cũng khá dễ dãi khi được ngỏ lời theo đúng quy luật thời đại, thật đen đủi cho hắn là tiếng tăm tệ hại đã theo chân hắn sang tận bên kia sông, và tiếng tăm của hắn cũng chẳng khá khẩm gì hơn so với bên bờ chúng tôi. Thế nên dẫu hắn có thể kiếm được khối vợ, nhưng ngặt nỗi lại chẳng vớ được cô nào có của hồi môn kếch xù — thứ duy nhất hắn khao khát.

Nhưng đó chưa phải là tất cả. Bản thân cô tiểu thư kia cũng vô cùng khôn ngoan khi tự mình dàn xếp một ván bài khác: cô thuê một chàng thanh niên — vốn là họ hàng và thực chất đã có vợ — đến thăm cô ta hai ba lần một tuần trên một cỗ xe mui trần lộng lẫy với dàn gia nhân mặc đồng phục tươm tẤm. Đồng thời, hai tay sai của cô ta và cả tôi nữa, lập tức lan truyền tin đồn khắp nơi rằng vị quý ông này đang theo đuổi cô ta; rằng anh ta sở hữu gia tài 1.000 bảng một năm, đã đem lòng yêu cô ta say đắm, và cô ta sắp sửa dọn đến nhà người cô ở trong thành phố, vì ngài quý ông đưa xe ngựa đến khu Redriff ghé thăm cô ta rất bất tiện do đường sá chật hẹp và khó đi.

Mưu kế này lập tức phát huy tác dụng. Gã thuyền trưởng bị thiên hạ châm chọc cười chê ở mọi xó xỉnh, suýt tự tử vì tức tối. Hắn tìm mọi cách có thể để tiếp cận cô ta trở lại, viết cho cô những bức thư đẫm tình yêu thương nhất thế gian, thanh minh cho sự bồng bột trước kia; và tóm lại, nhờ sự kiên trì đeo bám, hắn cuối cùng cũng xin được phép ghé thăm cô ta trở lại — như hắn thanh minh — để minh oan cho danh dự của mình.

Tại buổi gặp gỡ đó, cô ta đã trả thù hắn một cách hả hê trọn vẹn. Cô bảo rằng cô tự hỏi không biết hắn xem cô là loại người gì, mà lại chấp nhận cho bất kỳ gã nào bước vào một cuộc thương thảo hệ trọng đến thế là hôn nhân mà không thèm dò la kỹ càng về hoàn cảnh của đối phương; rằng nếu hắn tưởng cô dễ dãi bị dắt mũi vào hôn nhân, và cô ở trong hoàn cảnh giống như những người hàng xóm của mình — nghĩa là vớ lấy bất kỳ gã Cơ đốc tốt bụng nào đầu tiên xuất hiện —, thì hắn đã lầm to. Cô bảo rằng, tóm lại, nhân phẩm của hắn thực sự tồi tệ, hoặc hắn đã bị hàng xóm nói xấu quá nhiều; và trừ khi hắn minh oan được cho một số điểm mà cô đã có thành kiến xác đáng, cô không còn gì để nói với hắn nữa, ngoài việc tự bảo vệ danh dự của mình và cho hắn thấy rằng cô không hề sợ hãi khi phải nói từ Không với hắn hay bất kỳ gã đàn ông nào khác.

Nói đoạn, cô ta phanh phui mọi điều tai tiếng đã nghe được — hoặc đúng hơn do cô tự thêu dệt qua tôi — về nhân phẩm của hắn: việc hắn chưa thanh toán tiền phần hùn con tàu hắn chỉ huy; quyết định của các chủ tàu về việc phế truất hắn để nhường chỗ cho thuyền phó; cùng những tai tiếng về đạo đức của hắn, việc bị chì chiết vì cặp kè với những người phụ nữ này nọ, lại còn đang có vợ ở Plymouth và Tây Ấn, vân vân. Cô ta hỏi hắn có dám chối cãi rằng cô có đầy đủ lý do chính đáng để từ chối hắn hay không, nếu những chuyện đó không được minh oan, và trong lúc này cô kiên quyết đòi hỏi sự minh bạch trong những vấn đề hệ trọng như thế.

Hắn bàng hoàng đến mức cứng họng chẳng thốt nổi một lời, và sự bấn loạn đó khiến cô suýt tin rằng mọi điều đó đều là sự thật, dù chính cô thừa biết mình mới là kẻ tung ra những tin đồn đó.

Hồi lâu sau hắn mới lấy lại bình tĩnh, và kể từ khoảnh khắc đó, hắn biến thành một kẻ vô cùng nhún nhường, khiêm tốn và tha thiết nhất thế gian trong công cuộc tán tỉnh.

Cô ta đẩy trò đùa đi khá xa. Cô ta hỏi hắn có nghĩ rằng cô đang rơi vào bước đường cùng đến mức phải chịu đựng sự đối xử đó hay không, và có thấy rằng cô không thiếu những kẻ giàu có hơn sẵn sàng lặn lội đến với cô hơn là hắn hay không — ám chỉ vị quý ông mà cô từng thuê đến thăm làm mồi nhử.

Chính nhờ những mưu mẹo đó, cô đã buộc hắn phải khuất phục mọi biện pháp có thể để làm cô thỏa mãn, từ hoàn cảnh cho đến hạnh kiểm của hắn. Hắn mang đến những bằng chứng không thể chối cãi về việc đã thanh toán tiền phần hùn con tàu; mang những giấy chứng nhận từ các chủ tàu khẳng định tin đồn phế truất hắn để nhường chỗ cho thuyền phó là hoàn toàn bịa đặt và vô căn cứ. Tóm lại, hắn hoàn toàn lột xác trở thành một con người khác hẳn trước kia.

Thế đấy, tôi đã chứng minh cho cô ta thấy rằng, nếu đàn ông cố tình chiếm ưu thế trước phái nữ chúng ta trong chuyện hôn nhân dựa trên giả định rằng họ có quá nhiều sự lựa chọn và phụ nữ thì quá dãi dầu dễ dãi, thì điều đó chỉ đơn thuần xuất phát từ việc phụ nữ thiếu dũng khí để giữ vững lập trường và đóng trọn vai diễn của mình. Và đúng như lời Lãnh chúa Rochester:

“Đàn bà dẫu có nát tan,

Vẫn dư mưu kế bẻ bàng kẻ gây.”

Sau những sự việc đó, tiểu thư này đã diễn tròn vai xuất sắc đến mức, dẫu cô quyết định sẽ lấy hắn — và thực tế đó mới là mục tiêu cốt lõi của cô —, nhưng cô vẫn bắt hắn phải trải qua quá trình chinh phục khó khăn nhất trần đời. Cô làm thế không phải bằng thái độ kiêu kỳ xa cách, mà bằng một thứ chiến lược khôn ngoan: lật ngược ván bài và áp dụng chính chiêu bài của hắn lên người hắn. Bởi vì trước đó hắn từng dùng vẻ cao ngạo để đứng ngoài tầm với của những phán xét về nhân phẩm, xem việc dò la nhân phẩm của mình là một sự xúc phạm, thì giờ đây cô lại đá hắn chính vì đề tài đó. Đồng thời, trong lúc ép hắn phải khuất phục trước mọi cuộc điều tra khả dĩ về tài sản, cô lại khép chặt cửa không cho hắn mảy may nhòm ngó tài sản của chính mình.

Việc tóm được cô làm vợ đã là quá đủ với hắn rồi. Còn về tài sản của cô, cô thẳng thắn tuyên bố rằng vì hắn đã biết rõ hoàn cảnh của cô, việc cô muốn biết hoàn cảnh của hắn là hoàn toàn công minh. Và dẫu lúc đó hắn chỉ biết hoàn cảnh của cô qua những lời đồn thổi ngoài chợ, nhưng vì hắn đã thề thốt quá nhiều về tình yêu dành cho cô, hắn chẳng còn quyền đòi hỏi gì hơn ngoài bàn tay cô để đáp lại nguyện vọng lớn nhất, cùng vô số những lời đường mật đúng chuẩn người tình. Tóm lại, hắn chẳng chừa cho mình đường lui để gặng hỏi thêm về của hồi môn của cô; và cô đã tận dụng lợi thế đó như một người phụ nữ khôn ngoan khi đem giấu một phần tài sản vào tay các ủy thác viên mà không cho hắn hay biết chút gì, khiến hắn hoàn toàn không thể chạm tới, và đành hài lòng với phần còn lại.

Quả thực ngoài ra cô cũng khá giả — nghĩa là cô có sẵn khoảng 1.400 bảng tiền mặt đưa cho hắn; còn phần tài sản kia, sau một thời gian, cô mới hé lộ ra như một khoản bổng lộc riêng tư của mình, buộc hắn phải xem đó là một ân huệ lớn lao. Dẫu nó không thuộc về hắn, nhưng nó sẽ giúp hắn nhẹ gánh phần nào trong các khoản chi tiêu cá nhân của cô. Và tôi phải bổ sung rằng, chính nhờ cách cư xử đó mà bản thân gã đàn ông không chỉ nhún nhường hơn trong việc tán tỉnh để cưới cô, mà sau khi rước được cô về nhà, hắn còn là một người chồng vô cùng chu đáo. Đến đây, tôi không quên nhắc nhở các quý phu nhân rằng họ đang tự hạ thấp mình xuống dưới vị thế thông thường của một người vợ — vốn dĩ, nếu tôi không thiên vị, đã đủ thấp kém rồi. Ý tôi là, họ đang tự hạ thấp vị thế và tự chuốc lấy sự nhục nhã khi cúi đầu chấp nhận để đàn ông lăng mạ từ trước — một điều mà tôi thú thật chẳng thấy có chút lý do tất yếu nào.

Do đó, câu chuyện này có thể phục vụ cho mục đích cho các quý phu nhân thấy rằng lợi thế không hề nghiêng về phía bên kia nhiều như đàn ông vẫn tưởng. Và dẫu sự thật là đàn ông có quá nhiều sự lựa chọn trong số chúng ta, và dẫu thỉnh thoảng có thể tìm thấy những người phụ nữ tự hủy hoại danh dự, rẻ rúng, dễ dãi và chẳng buồn đợi được ngỏ lời; nhưng nếu họ muốn tìm những người phụ nữ — xin phép được dùng từ — đáng giá thực sự, họ vẫn sẽ thấy những người đó khó trèo cao như thuở nào. Những kẻ dễ dãi kia thực chất chỉ là một nhóm người có quá nhiều khuyết điểm, đến mức một khi đã vớ lấy, những khuyết điểm đó sẽ làm tôn vinh những người phụ nữ kiêu kỳ thay vì khuyến khích đàn ông tiếp tục lối tán tỉnh dễ dãi, rồi trông chờ những người vợ giá trị tương đương nhưng lại dễ dàng buông mình ngay từ tiếng gọi đầu tiên.

Không có gì chắc chắn hơn việc các phu nhân luôn chiếm ưu thế trước đàn ông bằng cách giữ vững lập trường, cho những người tình giả vờ thấy rằng họ đủ sức phẫn nộ trước sự hờ hững và không hề sợ hãi khi thốt lên từ Không. Tôi nhận thấy đàn ông thường lớn tiếng hù dọa chúng ta bằng con số tỷ lệ phụ nữ; rằng chiến tranh, biển cả, thương trường và những biến cố khác đã cướp đi quá nhiều đàn ông, khiến tỷ lệ giữa hai giới mất cân đối, và do đó phụ nữ là phía chịu thiệt thòi. Nhưng tôi hoàn toàn không đồng tình rằng số lượng phụ nữ quá lớn hay số lượng đàn ông quá nhỏ; và nếu buộc tôi phải nói thật, sự bất lợi của phụ nữ lại là một sự sỉ nhục khủng khiếp giáng lên đầu đàn ông, nó bắt nguồn từ đây và chỉ từ đây mà thôi: thời đại này quá ư đồi bại và phái mạnh thì vô cùng trác táng. Tóm lại, số lượng những gã đàn ông mà một người phụ nữ lương thiện có thể dây dưa là vô cùng ít ỏi, và họa hoằn lắm mới tìm thấy một gã xứng đáng để phụ nữ dám mạo hiểm trao thân.

Nhưng hệ quả của điều đó cũng chỉ đơn giản là phụ nữ càng phải kỹ tính hơn. Bởi làm sao chúng ta biết được nhân phẩm thực sự của kẻ đang ngỏ lời? Bảo rằng phụ nữ nên dễ dãi hơn trong hoàn cảnh này, chẳng khác nào bảo chúng ta nên bạo dạn mạo hiểm hơn vì mức độ nguy hiểm quá lớn — một tư duy theo tôi là vô cùng ngớ ngẩn.

Ngược lại, phụ nữ có hàng vạn lý do để cẩn trọng và dè dặt hơn, bởi nguy cơ bị lừa gạt là lớn lao nhường nào. Giả như các phu nhân suy ngẫm điều này và hành xử cẩn trọng, họ sẽ vạch trần mọi gã lừa đảo xuất hiện; bởi tóm lại, đời sống của rất ít gã đàn ông ngày nay có thể chịu đựng được sự soi mói về nhân phẩm. Và nếu các phu nhân chịu khó dò la đôi chút, họ sẽ sớm đủ khả năng phân biệt đàn ông và tự giải thoát cho chính mình. Còn đối với những người phụ nữ không màng đến sự an toàn của bản thân, vì sốt ruột với tình trạng độc thân nên quyết định — như họ gọi — vớ lấy bất kỳ gã Cơ đốc tốt bụng nào đầu tiên xuất hiện, lao vào hôn nhân hệt như con ngựa lao vào trận chiến, tôi chẳng có gì để nói ngoài việc họ là nhóm phụ nữ cần được cầu nguyện cùng với những kẻ bệnh hoạn khác. Đối với tôi, họ chẳng khác nào những kẻ ném toàn bộ tài sản vào một tấm vé số có đến một trăm ngàn vé trượt cho một vé trúng.

Không một gã đàn ông bình thường nào lại đánh giá thấp một người phụ nữ chỉ vì cô ta không dâng hiến ngay từ cái liếc mắt đầu tiên, hay chấp nhận lời cầu hôn mà không màng dò la nhân phẩm. Ngược lại, hắn chắc chắn sẽ xem cô ta là sinh vật ngốc nghếch nhất trần đời trong bối cảnh đàn ông ngày nay. Tóm lại, hắn sẽ có cái nhìn vô cùng khinh miệt đối với trí tuệ, hay thậm chí năng lực nhận thức của một kẻ chỉ có một ván bài cuộc đời mà lại ném phắt nó đi chỉ trong một tích tắc, biến hôn nhân hệt như cái chết — một cú nhảy trong màn đêm tăm tối.

Tôi rất tha thiết muốn hành vi ứng xử của phái nữ chúng ta được chấn chỉnh đôi chút ở khía cạnh này, bởi đây là vấn đề mà qua đó, trong mọi ngóc ngách cuộc sống, chúng ta đang phải chịu đựng nhiều tổn thương nhất lúc này. Chẳng có gì ngoài việc thiếu dũng khí, nỗi sợ không thể kết hôn và trạng thái kinh hoàng mang tên “gái ế” — một câu chuyện mà tôi sẽ kể riêng — chính là cái bẫy của phụ nữ. Nhưng giả như các phu nhân một lần vượt qua nỗi sợ đó và hành xử đúng đắn, họ sẽ tránh được nó một cách chắc chắn hơn bằng cách giữ vững lập trường trong một vấn đề tối quan trọng đối với hạnh phúc của họ, thay vì tự bêu riếu bản thân như cách họ đang làm. Dẫu họ có thể không kết hôn nhanh như khi dễ dãi, họ sẽ tự đền bù cho mình bằng một cuộc hôn nhân an toàn hơn. Kẻ kết hôn quá vội vàng là kẻ vớ phải người chồng tồi, và không bao giờ là quá muộn để kết hôn nếu vớ được người chồng tốt. Tóm lại, ngoại trừ sự khuyết tật hay tiếng tăm đã mất, không có người phụ nữ nào — nếu cư xử khôn ngoan — lại không thể kết hôn an toàn sớm muộn gì; nhưng nếu vội vàng hấp tấp, xác suất họ tự hủy hoại bản thân là một ăn mười ngàn.

Nhưng giờ đây tôi xin quay trở lại với hoàn cảnh của chính mình, khi ấy đang ngập tràn những sự tế nhị không kém. Hoàn cảnh của tôi lúc bấy giờ biến việc tìm kiếm một người chồng tốt trở thành điều cấp thiết nhất trên đời; nhưng tôi sớm nhận ra việc tự biến mình thành món hàng rẻ rúng và dễ dãi hoàn toàn không phải là con đường đúng đắn. Người ta sớm phát hiện ra người góa phụ chẳng có lấy một xu dồn túi, và điều đó đồng nghĩa với việc mọi điều tồi tệ nhất về tôi được bới móc. Tôi bắt đầu bị gạt ra khỏi mọi cuộc bàn tán về hôn nhân. Dù được giáo dục tốt, xinh đẹp, thông minh, khiêm nhường và dễ mến — những phẩm chất mà tôi được công nhận, dẫu thực tế có đúng thế hay không chẳng thành vấn đề —, tôi xin nhắc lại là tất cả những điều đó chẳng thể cứu vãn nếu thiếu đi thứ rác rưởi kia. Kim tiền giờ đây đã trở nên quý giá hơn cả đức hạnh. Tóm lại, thiên hạ đồn đại rằng người góa phụ chẳng có lấy một xu dẻo dách.

Do đó, tôi quyết định rằng, xét theo hoàn cảnh hiện tại, việc thay đổi vị thế và tạo dựng một diện mạo mới ở một nơi chốn khác — nơi chưa ai biết đến mình, thậm chí đổi sang một cái tên khác nếu thấy cần thiết — là điều hoàn toàn tất yếu.

Tôi đem những suy nghĩ đó chia sẻ với người bạn thân thiết của mình — phu nhân của vị thuyền trưởng —, người từng được tôi giúp đỡ tận tình trong vụ rắc rối với chồng cũ, và cũng sẵn lòng giúp đỡ lại tôi y như thế. Tôi chẳng ngần ngại bày tỏ hoàn cảnh của mình cho cô ấy nghe. Khoản vốn của tôi khi ấy rất eo hẹp, bởi tôi chỉ gom góp được khoảng 540 bảng vào cuối vụ lùm xùm trước, và đã tiêu xài mất một ít. Tuy nhiên, tôi vẫn còn lại khoảng 460 bảng, vô số quần áo thượng hạng, một chiếc đồng hồ vàng, vài món trang sức dẫu không quá đắt tiền, cùng khoảng 30 đến 40 bảng tiền hàng lanh chưa bán.

Người bạn thân thiết và trung thành của tôi — vợ vị thuyền trưởng — thấu hiểu sâu sắc sự giúp đỡ mà tôi từng dành cho cô trong vụ việc trước. Thế nên, cô không chỉ là một người bạn kiên định mà còn thường xuyên mang đến cho tôi những món quà khi tiền bạc rủng rỉnh trong tay, đủ để trang trải sinh hoạt phí. Nhờ thế, tôi chẳng phải đụng đến số vốn riêng của mình. Và cuối cùng, cô ấy đưa ra một đề xuất tai hại này cho tôi: rằng như chúng ta đã quan sát ở trên, đàn ông chẳng mảy may ngần ngại tự láng xê bản thân như những kẻ xứng đáng lấy vợ giàu dẫu thực tế bản thân chẳng có xu dính túi, thì việc đối xử lại với họ bằng chính chiêu bài của họ, và nếu có thể, hãy lừa gạt kẻ lừa gạt, là điều hoàn toàn công minh.

Tóm lại, phu nhân của vị thuyền trưởng đã nhét ý tưởng đó vào đầu tôi, bảo rằng nếu tôi nghe theo sự chỉ dẫn của cô ấy, tôi chắc chắn sẽ vớ được một người chồng giàu có mà không để lộ cho hắn bất kỳ kẽ hở nào để mỉa mai sự nghèo túng của mình. Tôi bảo rằng, với lý do chính đáng, tôi sẽ hoàn toàn phó mặc bản thân cho sự chỉ dẫn của cô ấy; rằng tôi sẽ không dùng lời nói hay bước chân nào trong vụ việc đó trái với sự chỉ đạo của cô, hoàn toàn tin tưởng rằng cô sẽ giúp tôi thoát khỏi mọi rắc rối mà cô dẫn dắt tôi vào, điều mà cô đã cam kết bảo đảm.

Bước đi đầu tiên cô ấy hướng dẫn tôi là gọi cô ấy bằng chị họ, và đến ở nhờ nhà họ hàng của cô ở vùng quê do cô chỉ định. Tại đó, cô dẫn chồng đến thăm tôi, gọi tôi là em họ, và dàn xếp mọi chuyện khéo léo đến mức cả hai vợ chồng nhiệt thành nài nỉ tôi lên thành phố ở cùng họ, vì họ đã chuyển đến một nơi hoàn toàn khác so với trước. Tiếp theo, cô thì thầm với chồng rằng tôi sở hữu của hồi môn ít nhất là 1.500 bảng, và sau khi thừa kế họ hàng, tôi có khả năng sở hữu nhiều hơn thế nữa.

Chỉ cần rỉ tai chồng cô điều đó là đủ. Chẳng cần đến sự góp sức từ phía tôi. Tôi chỉ việc ngồi yên chờ đợi thời cơ, bởi chẳng mấy chốc tin đồn lan đi khắp xóm rằng người góa phụ trẻ tuổi tại nhà Thuyền trưởng —— là một tiểu thư giàu có, sở hữu ít nhất 1.500 bảng, có khi còn nhiều hơn thế nữa, và chính vị thuyền trưởng là người xác nhận điều đó. Nếu vị thuyền trưởng bị gặng hỏi vào bất kỳ lúc nào về tôi, ông cũng chẳng ngần ngại khẳng định chắc nịch, dẫu ông chẳng biết tí gì ngoài những gì vợ mình kể lại. Ông nghĩ làm thế chẳng có gì hại, bởi ông đinh ninh đó là sự thật vì nghe từ chính vợ mình. Những gã đàn ông đó thường bấu víu vào những nền mỏng manh làm sao, miễn là họ tin có của hồi môn trong ván bài. Với tiếng tăm về khoản gia tài đó, tôi lập tức thấy mình được vây quanh bởi vô số kẻ ngưỡng mộ, có quyền lựa chọn đàn ông dẫu thiên hạ cứ ra rả kêu khan hiếm — điều vô tình minh chứng cho những gì tôi vừa phân tích. Khi hoàn cảnh là thế, tôi — kẻ đang phải chơi một ván bài tinh vi — chẳng cần làm gì ngoài việc tách ra khỏi đám đông để chọn lấy người đàn ông phù hợp nhất cho mục đích của mình; nghĩa là kẻ có khả năng bấu víu vào tin đồn về một gia tài mà không dò la quá sâu về các chi tiết. Nếu không làm thế thì tôi công toi, bởi hoàn cảnh của tôi không chịu nổi những cuộc tra khảo kỹ càng.

Tôi chọn ra người đàn ông của mình mà chẳng gặp chút khó khăn nào, dựa trên nhận định về cách thức hắn tán tỉnh tôi. Tôi để hắn thả sức tuôn ra những lời thề thốt và cam kết rằng hắn yêu tôi hơn cả thế giới; rằng nếu tôi làm hắn hạnh phúc thì bấy nhiêu là đủ. Tất cả những điều đó, tôi thừa biết đều dựa trên giả định — không, dựa trên sự chắc nịch rằng tôi vô cùng giàu có, dẫu bản thân chưa bao giờ thốt ra dù chỉ một lời với hắn.

Đó chính là người đàn ông của tôi; nhưng tôi phải thử thách hắn đến tận cùng, và quả thực sự an toàn của tôi nằm ở đó. Bởi nếu hắn rút lui, tôi thừa biết mình tiêu đời chắc chắn hệt như hắn tiêu đời nếu vớ phải tôi; và nếu tôi không tỏ ra chút phỏng chừng nào về tài sản của hắn, hắn sẽ lồng lộn đi tìm hiểu về tài sản của tôi. Do đó, đầu tiên tôi giả vờ hoài nghi sự chân thành của hắn trong mọi hoàn cảnh, bảo rằng biết đâu hắn chỉ tán tỉnh vì của cải của tôi. Hắn liền bịt miệng tôi bằng sấm sét của những lời thề thốt như đã kể, nhưng tôi vẫn vờ hoài nghi.

Một buổi sáng, hắn tháo chiếc nhẫn kim cương trên tay ra và viết lên ô cửa kính trong phòng tôi dòng chữ này —

“Anh yêu em, và chỉ yêu mình em.”

Tôi đọc xong, mượn chiếc nhẫn của hắn và viết bên dưới —

“Lời yêu thương ai chẳng nói đôi lời.”

Hắn cầm lại chiếc nhẫn và viết thêm dòng này —

“Đức hạnh tự thân chính là gia tài.”

Tôi lại mượn chiếc nhẫn và viết bên dưới —

“Nhưng tiền là đức hạnh, vàng là số phận.”

Mặt hắn đỏ bừng như lửa khi thấy tôi phản ứng nhanh nhạy như thế, và trong cơn bực dọc nửa đùa nửa thật, hắn bảo sẽ chinh phục tôi bằng được, rồi viết tiếp —

“Anh khinh rẻ vàng bạc, anh chỉ yêu em.”

Tôi liều lĩnh chơi ván bài thơ ca cuối cùng, như quý vị sẽ thấy, khi táo bạo viết ngay bên dưới dòng chữ của hắn —

“Em nghèo túng: hãy xem anh tử tế thế nào.”

Đó là một sự thật phũ phàng đối với tôi; hắn có tin hay không, tôi chẳng tài nào biết được, và tôi đoán là không. Tuy nhiên, hắn lao đến ôm chầm lấy tôi, hôn ngấu nghiến với niềm đam mê cuồng nhiệt nhất có thể tưởng tượng được, ôm chặt tôi không buông cho đến khi gọi đem giấy bút tới. Hắn bảo không thể chờ đợi việc viết lách dài dòng trên cửa kính nữa, rút ra một mảnh giấy rồi bắt đầu viết tiếp —

“Hãy là của anh, bất chấp sự nghèo túng.”

Tôi chộp lấy chiếc bút và đáp lại ngay lập tức —

“Nhưng thầm kín anh hoài nghi em gian dối.”

Hắn bảo điều đó thật tàn nhẫn, vì nó không công minh, và rằng tôi đang ép hắn phải phủ nhận — điều không phù hợp với phép lịch sự cũng như tình cảm của hắn. Do đó, vì tôi đã vô tình lôi hắn vào trò viết lách thơ ca này, hắn nài nỉ tôi đừng ép hắn dừng lại, thế nên hắn lại viết tiếp —

“Hãy để tình yêu là đề tài duy nhất của chúng ta.”

Tôi lại viết —

“Kẻ không căm ghét chính là yêu đủ rồi.”

Hắn xem đó là một ân huệ và thế là buông gươm — ý tôi là buông bút. Tôi xin nhắc lại, hắn xem đó là một ân huệ, và quả thực là một ân huệ lớn lao nếu hắn biết hết sự thật. Tuy nhiên, hắn tiếp nhận nó theo đúng ý tôi muốn — nghĩa là để hắn nghĩ rằng tôi có thiện cảm muốn tiến tới với hắn. Quả thực tôi có đầy đủ lý do trên đời để làm thế, bởi hắn là gã đàn ông vui tính và nhã nhặn nhất mà tôi từng gặp. Tôi thường tự dằn vặt bản thân vì việc lừa gạt một người đàn ông như thế là tội lỗi gấp bội phần. Nhưng sự bức bách muốn vươn tới một chốn an pari tương xứng với hoàn cảnh chính là lý do thôi thúc tôi; và chắc chắn tình cảm hắn dành cho tôi cùng sự tốt tính của hắn, dẫu có thể dùng để phản đối việc đối xử tệ bạc với hắn, lại là những lý lẽ đanh thép thuyết phục tôi rằng hắn sẽ dễ dàng dung thứ cho sự thất vọng này hơn là một mụ đàn ông tính khí bạo tợn nào đó — kẻ chẳng có gì ngoài những cơn thịnh nộ chỉ mang lại đau khổ suốt đời cho phụ nữ.

Bên cạnh đó, dù tôi có trêu chọc hắn (như hắn tưởng) nhiều lần về sự nghèo túng của mình, nhưng khi hắn phát hiện ra đó là sự thật, hắn đã tự tước đoạt mọi đường cãi cọ. Dù nói đùa hay nói thật, hắn từng tuyên bố rằng hắn cưới tôi không màng đến của hồi môn, và dù tôi nói đùa hay nói thật, tôi cũng đã tự nhận mình vô cùng nghèo túng. Tóm lại, tôi đã tóm thóp được hắn ở cả hai đầu; và dù sau này hắn có thể gào lên rằng mình bị lừa gạt, hắn cũng không bao giờ có thể khẳng định rằng chính tôi đã lừa hắn.

Hắn bám sát nút tôi sau vụ đó, và khi thấy không phải lo sợ chuyện mất hắn, tôi chơi trò dửng dưng lâu hơn mức cần thiết theo sự thận trọng thông thường. Nhưng tôi suy ngẫm xem sự dè dặt và dửng dưng đó sẽ mang lại cho tôi lợi thế lớn nhường nào khi đến lúc tôi buộc phải thừa nhận hoàn cảnh thật của mình với hắn. Tôi càng cẩn trọng hơn khi nhận ra hắn suy diễn từ đó — và quả thực hắn nên thế — rằng tôi hoặc có nhiều tiền hơn, hoặc có óc phán đoán tốt hơn và không hề mạo hiểm.

Tôi nhân cơ hội một hôm, sau khi trò chuyện khá thân mật về chủ đề này, thưa với hắn rằng đúng là tôi từng nhận được lời ngợi ca của một người tình, cụ thể là hắn sẽ cưới tôi mà không cần dò la tài sản; và tôi sẽ đáp lại tương xứng rằng: tôi sẽ dò la tài sản của hắn ít nhất có thể theo lẽ thường, nhưng hy vọng hắn cho phép tôi đặt một vài câu hỏi, và hắn có quyền trả lời hoặc không tùy ý, tôi sẽ không phật lòng nếu hắn không đáp lời. Một trong những câu hỏi đó liên quan đến phương thức sinh hoạt và địa điểm, bởi tôi nghe nói hắn có một đồn điền lớn ở Virginia và từng nhắc đến chuyện sang đó sinh sống, trong khi tôi lại không thích bị lưu đày.

Từ cuộc trò chuyện này, hắn bắt đầu cởi mở tự nguyện hé lộ mọi chuyện làm ăn của mình, thành thật chia sẻ toàn bộ hoàn cảnh với vẻ phóng khoáng. Nhờ đó, tôi phát hiện ra hắn làm ăn rất khum khum khá giả trên đời, nhưng phần lớn tài sản lại nằm ở ba đồn điền sở hữu tại Virginia, mang lại nguồn thu nhập rất khả quan — nói chung rơi vào khoảng 300 bảng một năm, nhưng nếu tự thân sang đó sinh sống, thu nhập sẽ tăng gấp bốn lần. “Rất tốt,” tôi tự nhủ trong đầu; “anh sẽ lôi tôi sang đó ngay khi anh muốn, dẫu tôi chẳng dại gì nói trước điều đó cho anh biết.”

Tôi trêu chọc hắn hết nấc về cái dáng vẻ của hắn khi sang Virginia; nhưng khi thấy hắn không vui vì tôi đánh giá thấp các đồn điền của mình, tôi liền lái câu chuyện sang hướng khác. Tôi bảo rằng mình có lý do chính đáng để không sang đó sinh sống; bởi nếu các đồn điền ở đó có giá trị lớn đến thế, thì của hồi môn của tôi không tài nào tương xứng với một quý ông sở hữu gia tài 1.200 bảng một năm — mức mà hắn khoe khoang về cơ ngơi của mình.

Hắn rộng lượng đáp rằng hắn không hề gặng hỏi của hồi môn của tôi; hắn đã nói từ đầu là sẽ không làm thế, và hắn sẽ giữ đúng lời hứa. Dù nó là gì đi nữa, hắn bảo đảm sẽ không bao giờ ép tôi sang Virginia cùng hắn, hay tự mình sang đó nếu không có tôi, trừ khi tôi hoàn toàn tự nguyện và xem đó là sự lựa chọn của mình.

Quý vị có thể chắc chắn rằng tất cả những điều đó diễn ra hoàn toàn đúng như tôi mong đợi, và chẳng có gì hoàn hảo hơn thế. Tôi tiếp tục duy trì thái độ dửng dưng khiến hắn phải ngạc nhiên hơn cả ban đầu, nhưng đó lại là chiếc neo duy nhất giữ chân cuộc tán tỉnh của hắn. Tôi nhắc lại chuyện đó chủ yếu để răn đe các phu nhân rằng chính sự thiếu dũng khí để giữ thái độ dửng dưng như thế đã khiến phái nữ trở nên rẻ rúng và tự chuốc lấy sự đối xử tồi tệ. Giả như họ thỉnh thoảng dám mạo hiểm đánh mất một gã tiểu nhân kiêu ngạo luôn hếch mặt vì tài sản của bản thân, họ chắc chắn sẽ ít bị hắt hủi hơn và được tán tỉnh nhiều hơn. Giả như tôi thực sự bộc lộ rõ ràng gia tài kếch xù của mình — rằng tôi chẳng có nổi 500 bảng trong khi hắn trông chờ tới 1.500 bảng —, thì nhờ đã tóm hắn quá chặt và vờn hắn quá lâu, tôi tin chắc rằng hắn vẫn sẽ lấy tôi dẫu ở hoàn cảnh tồi tệ nhất. Quả thực, hắn sẽ ít bất ngờ hơn khi biết sự thật, bởi vì chẳng có lấy một lời trách cứ nào có thể đặt lên vai tôi — kẻ duy trì thái độ dửng dưng cho đến phút chót —, hắn sẽ chẳng thể thốt ra điều gì ngoại trừ việc thừa nhận tưởng số tiền lớn hơn, nhưng dẫu nó có ít hơn hắn cũng không hối hận vì thương vụ này, chỉ là không đủ khả năng chu cấp cho tôi hậu hĩnh như dự tính ban đầu.

Tóm lại, chúng tôi kết hôn; và quả thực là một cuộc hôn nhân vô cùng viên mãn về phía tôi, tôi xin bảo đảm với quý vị, xét về con người chồng tôi; bởi hắn là gã đàn ông dễ tính nhất đời, chỉ có điều hoàn cảnh không giàu có như tôi tưởng tượng, và mặt khác, hắn cũng chẳng vớ được món hời nào từ cuộc hôn nhân này như kỳ vọng.

Khi đã kết hôn, tôi gặp không ít rắc rối trong việc mang số vốn ít ỏi đó ra đưa cho hắn và thú nhận rằng chẳng còn gì hơn; nhưng đó là việc bắt buộc phải làm. Thế nên, tôi chớp lấy cơ hội vào một hôm khi chỉ có hai vợ chồng, bắt đầu một cuộc trò chuyện ngắn với hắn về vấn đề đó. “Anh yêu,” tôi nói, “chúng ta kết hôn đã được nửa tháng rồi; chẳng lẽ chưa đến lúc để em cho anh biết mình lấy được một người vợ có của hay chẳng có gì trong tay sao?” “Tùy em định đoạt thời gian thôi em yêu,” hắn đáp; “anh hoàn toàn thỏa mãn vì đã tóm được người vợ mình yêu; anh chẳng làm phiền em mấy,” hắn nói thêm, “với những câu hỏi tra khảo về chuyện đó.”

“Điều đó đúng đấy,” tôi nói, “nhưng em đang mắc kẹt trong một khó khăn mà chính em cũng chẳng biết phải giải quyết ra sao.”

“Chuyện gì thế em yêu?” hắn hỏi.

“Thì,” tôi nói, “nó có phần cay đắng cho em, nhưng còn cay đắng hơn cho anh. Em nghe nói Thuyền trưởng ——” (ý tôi là chồng của cô bạn) “đã rỉ tai anh rằng em sở hữu một gia tài lớn hơn rất nhiều so với những gì em từng nhận, và em xin khẳng định là chưa bao giờ thuê ông ta đi nói như thế.”

“Chà,” hắn nói, “Thuyền trưởng —— có thể đã nói thế với anh, nhưng rồi sao nào? Giả như em không có nhiều đến thế, đó là lỗi của ông ta, nhưng em chưa từng nói với anh em có bao nhiêu, thế nên anh chẳng có lý do gì để trách móc em nếu em chẳng có xu dính túi.”

“Sự công minh đó,” tôi đáp, “và sự rộng lượng đó, lại càng làm cho hoàn cảnh em chỉ có chút ít trở thành nỗi đau nhân đôi đối với em.”

“Em có ít đến đâu đi nữa em yêu,” hắn nói, “thì cũng là thiệt thòi cho cả hai chúng ta; nhưng anh hy vọng nỗi đau mà em nhắc đến không phải vì sợ anh đối xử tệ bạc vì thiếu của hồi môn. Không, không, nếu em chẳng có gì, hãy cứ thẳng thắn nói với anh ngay lúc này; anh có thể mắng thuyền trưởng vì dám lừa gạt anh, nhưng anh không bao giờ có thể bảo rằng em lừa gạt anh, bởi chẳng phải em từng tự tay viết giấy thừa nhận mình nghèo túng đó sao? Thế nên anh phải tự chuẩn bị tâm lý chứ.”

“Chà,” tôi nói, “anh yêu ạ, em rất vui vì mình chưa từng dính líu đến việc lừa gạt anh trước khi kết hôn. Giả như em lừa anh sau khi kết hôn thì cũng chẳng tệ hơn là bao; chuyện em nghèo túng là sự thật phũ phàng, nhưng cũng chưa đến mức trắng tay không có gì.” Nói đoạn tôi rút ra vài tờ ngân phiếu đưa cho hắn khoảng 160 bảng. “Đó là một chút ít vốn liếng anh yêu ạ,” tôi nói, “và cũng chưa phải là toàn bộ đâu.”

Tôi đã đẩy hắn đến mức đinh ninh chẳng có gì qua những lời nói trước đó, nên khoản tiền dù nhỏ bé tự thân ấy lại trở nên vô cùng quý giá đối với hắn. Hắn thừa nhận nó vượt quá kỳ vọng của mình, và không hoài nghi gì qua những lời trò chuyện của tôi rằng bộ quần áo sang trọng, chiếc đồng hồ vàng và vài chiếc nhẫn kim cương chính là toàn bộ của hồi môn của tôi.

Tôi để mặc hắn đắm chìm trong sự sung sướng với khoản tiền 160 bảng đó suốt hai ba ngày, rồi sau đó, vờ như vừa đi ra ngoài để lấy thêm, tôi mang về nhà thêm một trăm bảng bằng vàng, bảo rằng đó là một chút của hồi môn bổ sung cho hắn. Và tóm lại, khoảng một tuần sau, tôi mang về thêm 180 bảng nữa, cùng khoảng 60 bảng tiền vải lanh. Tôi bịa ra câu chuyện rằng mình buộc phải nhận số vải đó đi kèm với một trăm bảng tiền vàng như một khoản dàn xếp cho món nợ 600 bảng — tính ra chưa đầy năm shilling mỗi bảng và đã bị định giá cao hơn thực tế.

“Và giờ đây anh yêu,” tôi bảo hắn, “em rất tiếc phải thông báo rằng đó là toàn bộ, và em đã giao trọn vẹn gia tài của mình cho anh.” Tôi nói thêm rằng giả như kẻ đang giữ khoản nợ 600 bảng của tôi không lừa gạt, tôi đã mang lại cho hắn một ngàn bảng; nhưng dẫu sao đi nữa, tôi vẫn rất mực trung thành với hắn và chẳng giữ lại chút gì cho riêng mình, và giả như có nhiều hơn nữa tôi cũng sẽ dâng hiến hết.

Hắn vô cùng cảm kích trước thái độ đó và thỏa mãn với số tiền — bởi hắn từng sống trong nỗi hoảng sợ tột độ rằng tôi chẳng có lấy một xu —, nên đã đón nhận nó vô cùng biết ơn. Thế là tôi đã lách qua được cái bẫy mạo nhận giàu có khi chẳng có tiền, và lừa gạt một gã đàn ông kết hôn với vỏ bọc của một tiểu thư giàu có — mà theo tôi, đó là một trong những bước đi nguy hiểm nhất mà một người phụ nữ có thể thực hiện, và là nơi cô ta phải gánh chịu rủi ro bị đối xử tồi tệ cao nhất sau đó.

Phải công bằng mà nói, chồng tôi là một gã đàn ông vô cùng tốt tính, nhưng không hề ngốc. Nhận thấy nguồn thu nhập không tương xứng với phong cách sinh hoạt dự kiến giả như tôi mang lại khối tài sản như hắn tưởng tượng, lại thêm sự thất vọng từ nguồn thu các đồn điền ở Virginia, hắn nhiều lần bộc lộ ý định muốn sang Virginia để trực tiếp quản lý cơ ngơi của mình, đồng thời thường xuyên ca tụng cuộc sống ở đó: nào là rẻ mạt, sung túc, thú vị và vô vàn thứ khác.

Tôi lập tức hiểu được ngụ ý đó và thẳng thắn đón đầu vào một buổi sáng, nói cho hắn biết rằng tôi đã thấu hiểu; rằng tôi thấy cơ ngơi của hắn chẳng mang lại lợi ích gì ở khoảng cách xa xôi này so với khi sống trực tiếp tại chỗ, và tôi biết hắn đang khao khát sang đó sinh sống. Tôi nói thêm rằng tôi thừa biết hắn đã bị hụt hẫng trong chuyện vợ con, và vì các kỳ vọng không được đáp ứng theo hướng đó, tôi chẳng thể làm gì khác để đền bù ngoài việc tuyên bố sẵn sàng cùng hắn sang Virginia sinh sống.

Hắn thốt lên hàng ngàn lời ngọt ngào xoay quanh đề tài tôi vừa chủ động đề xuất. Hắn bảo rằng dẫu những kỳ vọng về của hồi môn bị hụt hẫng, nhưng hắn không hề hụt hẫng về người vợ, rằng tôi mang lại cho hắn tất cả những gì một người vợ có thể mang lại, và hắn hoàn toàn mãn nguyện khi tổng hợp các yếu tố lại với nhau. Hơn thế nữa, lời đề nghị này quá đỗi tuyệt vời khiến hắn không biết diễn tả cảm xúc ra sao.

Nói tóm lại, chúng tôi đồng thuận lên đường. Hắn bảo rằng có một ngôi nhà rất khang trang ở trỏng, được trang bị đầy đủ tiện nghi, mẹ hắn vẫn còn sống và đang ở đó cùng một người em gái — toàn bộ họ hàng duy nhất hắn có. Ngay khi hắn đặt chân đến nơi, mẹ hắn sẽ dọn sang một ngôi nhà khác thuộc quyền sở hữu trọn đời của bà và sẽ thuộc về hắn sau khi bà qua đời, thế là tôi sẽ độc chiếm toàn bộ ngôi nhà; và thực tế mọi chuyện diễn ra đúng y như những gì hắn đã miêu tả.

Để rút ngắn phần này lại, chúng tôi đưa lên con tàu mình sắp đi một số lượng lớn đồ đạc thượng hạng cho ngôi nhà, cùng các hòm vải lanh và vật dụng thiết yếu khác, kèm theo một kho hàng hóa lớn để buôn bán, rồi khởi hành.

Việc thuật lại chi tiết về chuyến hải trình dài đằng đẵng đầy rẫy hiểm nguy là thừa thãi, tôi không giữ nhật ký và chồng tôi cũng vậy. Tất cả những gì tôi có thể nói là sau một hải trình kinh hoàng, bị hù dọa hai lần bởi những trận cuồng phong khủng khiếp, và một lần bởi thứ còn khủng khiếp hơn thế — ý tôi là một toán hải tặc đột lên tàu cướp sạch sấn sẹo lương thực của chúng tôi, suýt chút nữa đã bắt luôn chồng tôi đi cùng nếu không có những lời van nài khẩn khoản giữ hắn lại —, tóm lại, sau tất cả những biến cố kinh hoàng đó, chúng tôi đã cập bến York River tại Virginia. Khi đặt chân đến đồn điền của mình, chúng tôi được mẹ chồng đón tiếp với tất cả sự dịu dàng và tình cảm thương yêu nhất có thể diễn tả.

Chúng tôi sống quây quần bên nhau. Mẹ chồng tôi, theo lời khẩn cầu của tôi, tiếp tục ở lại trong ngôi nhà, bởi bà là một người mẹ quá đỗi tuyệt vời để có thể chia tay. Chồng tôi cũng giữ thái độ y như trước, và tôi tự cho mình là sinh vật hạnh phúc nhất thế gian, cho đến khi một biến cố kỳ lạ và bàng hoàng ập đến đặt dấu chấm hết cho hạnh phúc ấy chỉ trong một khoảnh khắc, biến hoàn cảnh của tôi trở thành sự bất hạnh tột cùng, nếu không muốn nói là thảm hại nhất trên đời.

Mẹ chồng tôi vốn là một phụ nữ lớn tuổi vô cùng vui vẻ và dễ tính — tôi gọi bà là người lớn tuổi bởi con trai bà đã hơn ba mươi. Ý tôi là bà rất dễ mến, thú vị khi bầu bạn, và thường xuyên giải trí cho tôi, đặc biệt bằng vô số câu chuyện kể để giải khuây, xoay quanh cả vùng đất chúng tôi đang sống lẫn con người nơi đây.

Trong số đó, bà thường kể cho tôi nghe phần lớn cư dân của thuộc địa đã đặt chân tới đây trong hoàn cảnh bần cùng khốn đốn từ nước Anh ra sao. Nhìn chung họ chia làm hai loại: thứ nhất, những người được các chủ tàu đưa sang để bán làm nô lệ. “Những kẻ mà chúng ta gọi là người hầu, em yêu,” bà bảo, “nhưng thực chất họ chính là nô lệ.” Hoặc thứ hai, những kẻ bị lưu đày từ Newgate và các nhà giam khác sau khi bị phán quyết có tội trọng tội hoặc các tội danh khác đáng tội chết.

“Khi họ đặt chân đến đây,” bà tiếp lời, “chúng ta không phân biệt đối xử; các chủ đồn điền mua họ về, và họ cùng nhau làm việc ngoài đồng cho đến khi mãn hạn. Khi thời hạn kết thúc,” bà nói, “họ sẽ nhận được sự khích lệ để tự lập nghiệp riêng, bởi chính quyền phân bổ cho họ một số lượng đất đai nhất định. Họ tiến hành phát quang, cải tạo đất, rồi trồng thuốc lá và bắp phục vụ nhu cầu cá nhân. Và vì các thương gia hay chủ tiệm sẵn sàng cho họ thiếu công cụ, quần áo cùng các nhu yếu phẩm khác dựa trên uy tín mùa vụ trước khi thu hoạch, họ tiếp tục trồng trọt mở rộng hơn mỗi năm so với năm trước, cứ thế mua sắm mọi thứ mình cần bằng chính sản lượng sắp thu hoạch.”

“Thế nên con ạ,” bà bảo, “không ít những kẻ từng là tội phạm Newgate lại vươn lên thành những nhân vật lớn, và chúng ta,” bà tiếp tục, “có rất nhiều vị thẩm phán hòa bình, sĩ quan lực lượng dân quân và các quan chức trong thị trấn từng bị đóng dấu sắt nung trên tay.”

Bà đang chuẩn bị kể tiếp phần đó của câu chuyện thì chính trải nghiệm của bản thân đã cắt ngang lời bà. Với một vẻ tự tin vô cùng thoải mái và vui vẻ, bà thổ lộ rằng bản thân cũng từng thuộc nhóm cư dân thứ hai; rằng bà từng trót dấn thân quá đà vào một vụ việc cụ thể khiến bản thân trở thành tội phạm, và đã lén lút trốn chạy sang đây. “Và đây chính là vết tích của nó đây con,” bà nói đoạn tháo găng tay ra. “Hãy nhìn này con,” bà lật ngửa lòng bàn tay, khoe một cánh tay và bàn tay trắng ngần vô cùng đẹp đẽ, nhưng bên trong lòng bàn tay lại có một vết sẹo do sắt nung hằn rõ — thứ bắt buộc phải có trong những trường hợp như thế.

Câu chuyện này vô cùng xúc động đối với tôi, nhưng mẹ chồng tôi mỉm cười bảo: “Con không cần phải thấy làm lạ đâu con gái, bởi như ta đã nói, một số nhân vật kiệt xuất nhất xứ sở này đều mang vết sắt nung trên tay và họ chẳng hề mấu may hổ thẹn khi thừa nhận điều đó. Kìa, Thiếu tá ——,” bà nói, “ông ấy từng là một kẻ móc túi khét tiếng; Thẩm phán Ba——r từng là một kẻ trộm vặt siêu hạng, cả hai đều mang vết sắt nung trên tay; và ta có thể kể tên cho con nghe khối người như thế.”

Chúng tôi thường xuyên trò chuyện những chủ đề tương tự, và bà kể cho tôi nghe vô số dẫn chứng tương tự. Sau một thời gian, khi bà đang kể vài câu chuyện về một kẻ vừa mới bị lưu đày vài tuần trước, tôi bắt đầu dùng giọng điệu thân mật để gặng hỏi bà kể đôi chút về câu chuyện của chính cuộc đời mình. Bà liền thổ lộ với tất cả sự chân thành và cởi mở nhất: cách bà từng sa chân vào đám giao du đồi bại ở London thời trẻ, xuất phát từ việc mẹ bà thường xuyên sai bà mang thức ăn và nhu yếu phẩm đến cứu trợ một người họ hàng đang bị giam giữ trong nhà tù Newgate trong cảnh đói khát khốn cùng, sau đó bị kết án treo cổ, nhưng nhờ viện cớ mang thai nên được hoãn thi hành án và cuối cùng chết trong tù.

Đến đây, mẹ chồng tôi tuôn ra một tràng dài miêu tả về những hành vi đồi bại trong cái nơi chốn kinh hoàng đó, và cách nó hủy hoại tuổi trẻ nhiều hơn bất kỳ ngóc ngách nào khác trong thành phố. “Và con ạ,” mẹ chồng tôi nói, “có lẽ con chẳng biết mấy về nó, hoặc chưa từng nghe bất kỳ điều gì về nó; nhưng hãy đinh ninh rằng,” bà nói, “tất cả chúng ta ở đây đều thừa biết nhà tù Newgate đã đẻ ra nhiều tên trộm cắp và kẻ cặn bã hơn tất cả các hội nhóm tội phạm trên toàn quốc cộng lại; chính cái nơi bị nguyền rủa ấy,” mẹ bảo, “đã góp phần nửa dân số cho thuộc địa này.”

Đến đây, bà tiếp tục câu chuyện của chính mình quá lâu và quá chi tiết đến mức tôi bắt đầu cảm thấy vô cùng bứt rứt; nhưng khi chạm đến một chi tiết đòi hỏi phải nhắc đến tên riêng, tôi tưởng như mình sắp ngã quỵ ngay tại chỗ. Bà nhận thấy tôi không ổn và hỏi xem tôi có khỏe không, có chuyện gì xảy ra. Tôi đáp rằng tôi quá xúc động trước câu chuyện buồn bã của bà và những điều kinh hoàng mà bà đã trải qua, khiến tôi kiệt sức, và van nài bà đừng kể nữa. “Thế nhưng con yêu,” bà dịu dàng bảo, “sao những chuyện đó lại làm con bận lòng chứ? Những chuyện này đã xảy ra từ lâu trước thời của con rồi, và hiện tại chúng chẳng mang lại chút phiền muộn nào cho ta cả; ngược lại, ta nhìn lại chúng với sự thỏa mãn đặc biệt, bởi chúng chính là phương tiện đưa ta đến mảnh đất này.” Sau đó bà tiếp tục kể về việc mình đã may mắn lọt vào một gia đình tốt thế nào, cư xử ngoan ngoãn ra sao cho đến khi người chủ qua đời và lấy bà làm vợ, sinh ra chồng tôi và em gái anh. Nhờ sự chăm chỉ và tháo vát sau khi chồng mất, bà đã vực dậy các đồn điền đạt đến quy mô như hiện tại, thế nên phần lớn gia tài đều do một tay bà tạo dựng chứ không phải chồng, bởi bà đã góa bụa suốt hơn mười sáu năm.

Tôi tiếp nhận phần đó của câu chuyện với sự lơ đễnh vô cùng, bởi tôi khao khát được lui về một góc để trút bỏ cảm xúc đang dâng trào — điều mà tôi đã thực hiện ngay sau đó. Và xin bất kỳ ai hãy phán xét sự cay đắng trong tâm can tôi lúc bấy giờ, khi ngộ ra rằng người phụ nữ này không ai khác chính là mẹ ruột của tôi, và tôi lúc bấy giờ đã sinh cho anh hai đứa con, lại đang mang thai đứa thứ ba với chính anh ruột của mình, và vẫn đều đặn ngủ chung với anh mỗi đêm.

Lúc bấy giờ tôi là người phụ nữ bất hạnh nhất trên đời. Ôi! Giá như câu chuyện ấy đừng bao giờ được kể ra, thì mọi chuyện đã tốt đẹp biết bao; việc ăn nằm với chồng sẽ chẳng phải là tội lỗi, bởi xét đến việc anh là người thân, tôi hoàn toàn mù tịt không hề hay biết.

Lúc này một gánh nặng đè nặng lên tâm trí khiến tôi mất ngủ suốt ngày đêm. Việc thổ lộ nó ra — điều có thể mang lại chút nhẹ nhõm — là vô nghĩa, nhưng việc giấu kín nó lại là điều bất khả thi; thậm chí tôi không hoài nghi gì rằng mình sẽ mớ ngủ lỡ miệng thốt ra điều đó cho chồng nghe, dù muốn hay không. Giả như tôi phanh phui sự thật, điều ít nhất tôi phải đối mặt chính là việc mất đi người chồng, bởi anh quá ư thanh cao và lương thiện để có thể tiếp tục đóng vai trò chồng sau khi biết tôi là em ruột của anh. Thế là tôi rơi vào cảnh khốn cùng chưa từng có.

Tôi xin phán quyết của bất kỳ ai về những khó khăn bủa vây trước mắt tôi. Tôi đang ở một nơi xa lạ cách xa quê hương chôn rau cắt rốn với khoảng cách vạn dặm, và đường quay về thì đã bị bịt kín. Tôi sống sung túc nhưng trong một hoàn cảnh không thể dung thứ tự thân. Giả như tôi phanh phui thân phận cho mẹ biết, việc thuyết phục bà tin tưởng các chi tiết là vô cùng khó khăn, và tôi chẳng có chứng cứ gì trong tay. Mặt khác, giả như bà hoài nghi hoặc không tin, tôi sẽ tiêu đời chắc chắn, bởi chỉ riêng nghi vấn đó cũng đủ xé toạc tôi khỏi người chồng, mà chẳng giữ lại được mẹ hay anh — người sẽ chẳng còn là chồng cũng chẳng phải anh ruột. Thế nên, giữa bàng hoàng ở một phía và sự bất định ở phía kia, tôi chắc chắn sẽ tiêu đời.

Trong khi đó, vì quá ư chắc chắn về sự thật phũ phàng, tôi tiếp tục sống trong cảnh loạn luân và đồi bại được công khai thừa nhận, dưới vỏ bọc hoàn hảo của một người vợ hiền. Và dẫu tôi không bị cắn rứt quá nhiều bởi tội lỗi đó, nhưng bản chất hành vi lại chứa đựng điều gì đó xúc phạm đến tự nhiên, khiến người chồng — trong tâm tưởng của anh — trở nên vô cùng ghê tởm đối với tôi.

Tuy nhiên, sau khi cân nhắc thật cẩn trọng, tôi quyết định rằng việc giấu nhẹm tất cả và không hé lộ dù chỉ nửa lời với mẹ hay chồng là điều bắt buộc. Cứ thế, tôi tiếp tục sống dưới sức nặng tưởng chừng không thể chịu đựng nổi suốt ba năm tiếp theo, nhưng không sinh thêm đứa con nào nữa.

Trong khoảng thời gian đó, mẹ chồng tôi vẫn thường xuyên kể cho tôi nghe những câu chuyện xưa cũ về các cuộc phiêu lưu thuở trẻ của bà. Dẫu chúng chẳng mang lại chút niềm vui nào cho tôi — bởi qua đó, dẫu bà không nói thẳng thừng, tôi vẫn dễ dàng xâu chuỗi với những gì mình từng biết từ những người bảo mẫu đầu tiên để hiểu rằng thời trẻ bà từng là cả đĩ lẫn trộm —, nhưng tôi thực sự tin rằng bà đã sống để thành tâm sám hối cho cả hai tội lỗi đó, và khi ấy đã trở thành một phụ nữ vô cùng sùng đạo, điềm đạm và tuân thủ tôn giáo.

Chà, dẫu cuộc đời bà lúc trước có ra sao đi nữa, điều chắc chắn là cuộc đời tôi vô cùng bứt rứt khốn khổ. Bởi tôi sống, như tôi đã nói, trong loại trác táng tồi tệ nhất; và vì chẳng thể trông mong điều gì tốt đẹp từ đó, quả thực chẳng có kết cục tốt đẹp nào xảy ra. Mọi thứ vỏ bọc thịnh vượng bắt đầu rơi rụng và kết thúc trong khốn cùng hủy diệt. Dẫu vậy, phải mất một thời gian sau nó mới đến mức đó; không rõ do định mệnh oái oăm nào dẫn dắt, mọi thứ bắt đầu chệch hướng đối với chúng tôi sau đó. Và tồi tệ hơn cả là chồng tôi bỗng thay đổi tính nết một cách kỳ quái: trở nên hách dịch, hay ghen tuông và tàn nhẫn. Bản thân tôi cũng chẳng kiên nhẫn nổi để chịu đựng thái độ đó, bởi nó quá đỗi bất hợp lý và oan uổng. Mọi chuyện đi xa đến mức chúng tôi cãi vã không dứt, và tôi đã viện đến một lời hứa mà anh từng tự nguyện cam kết khi tôi đồng ý rời nước Anh sang đây cùng anh: rằng nếu tôi thấy xứ sở này không hợp với mình hoặc không thích sinh sống ở đây, tôi có quyền quay về nước Anh bất cứ lúc nào, miễn là thông báo trước cho anh một năm để anh giải quyết ổn thỏa công việc làm ăn.

Tôi nhắc lại, lúc này tôi đòi hỏi anh thực hiện lời hứa đó; và thú thật tôi chẳng dùng những từ ngữ ngọt ngào gì cho cam. Tôi khăng khăng rằng anh đối xử tồi tệ với tôi, rằng tôi ở xa bạn bè và không thể tìm lại công lý cho mình, rằng anh ghen tuông vô cớ trong khi hạnh kiểm của tôi hoàn toàn trong sạch và anh chẳng có lấy một cái cớ nhỏ nhoi nào. Việc quay về nước Anh sẽ tước đi mọi cớ sự để anh làm thế.

Tôi kiên quyết cứng rắn đến mức anh không thể trốn tránh việc phải đưa ra quyết định: hoặc giữ lời hứa hoặc bội ước. Dẫu anh đã dùng mọi ngón nghề sở trường, huy động cả mẹ và những người khác để thuyết phục tôi thay đổi quyết định, nhưng gốc rễ vấn đề đã bám rễ sâu vào tâm can, làm vô hiệu hóa mọi nỗ lực của anh. Bởi trái tim tôi đã hoàn toàn lạnh nhạt với anh trong vai trò một người chồng; tôi ghê tởm ý nghĩ phải chung chăn gối với anh, và viện ra hàng ngàn cái cớ ốm đau để tránh né đụng chạm, vì sợ nhất là việc mang thai với anh — điều chắc chắn sẽ ngăn cản, hoặc chí ít trì hoãn chuyến quay về nước Anh của tôi.

Tuy nhiên, cuối cùng tôi đã chọc giận anh đến mức anh đưa ra một quyết định liều lĩnh và tai hại: tóm lại, tôi sẽ không được về nước Anh; và dẫu anh từng hứa, việc tôi đòi hỏi điều đó là vô cùng bất hợp lý. Nó sẽ hủy hoại công việc làm ăn, làm xáo trộn toàn bộ gia đình và đẩy anh đến bờ vực phá sản. Do đó, tôi không nên đòi hỏi điều đó, và không một người phụ nữ nào trên đời này — nếu trân trọng gia đình và sự thịnh vượng của chồng — lại đi khăng khăng đòi hỏi một chuyện như thế.

Điều đó lại một lần nữa đẩy tôi vào thế bí. Khi suy ngẫm mọi chuyện một cách bình tĩnh và nhìn nhận chồng mình như bản chất thực sự của anh — một con người chăm chỉ, cẩn trọng trong mục tiêu cốt lõi là tích lũy tài sản cho con cái, lại hoàn toàn mù tịt về hoàn cảnh kinh hoàng của chúng tôi —, tôi buộc phải thú nhận với lòng mình rằng đề nghị của tôi thực sự quá bất hợp lý, là điều mà không một người vợ nào có tâm can vì sự tốt đẹp của gia đình lại dám đòi hỏi.

Nhưng những bất mãn của tôi lại mang một bản chất hoàn toàn khác: tôi không còn nhìn anh như một người chồng, mà là một người thân cận huyết thống, đứa con ruột của chính mẹ tôi; và tôi quyết định bằng cách này hay cách khác phải dứt bỏ anh, dẫu chưa biết bằng cách nào và liệu điều đó có khả thi hay không.

Thiên hạ thường gán cho phái nữ chúng ta định kiến rằng, một khi đã nhắm đến điều gì thì không tài nào lay chuyển được. Tóm lại, tôi chưa bao giờ ngừng trăn trở tìm kiếm phương kế để thực hiện chuyến vượt biển của mình, và cuối cùng đã đẩy mọi chuyện đi xa đến mức đề nghị ra đi một mình không có anh. Điều đó khiến anh lồng lộn tức giận, không những mắng mỏi tôi là người vợ tệ bạc mà còn là một người mẹ vô nhân tính, gặng hỏi sao tôi có thể nuôi dưỡng một ý nghĩ nhẫn tâm đến thế là bỏ rơi hai đứa con (vì một đứa đã chết) không có mẹ, để chúng được nuôi dưỡng bởi những kẻ xa lạ và chẳng bao giờ gặp lại nữa. Quả thực, giả như mọi chuyện bình thường thì tôi đã chẳng làm thế; nhưng lúc này mong muốn cháy bỏng trong tôi là không bao giờ phải nhìn mặt chúng hay mặt anh ta nữa. Còn về lời buộc tội vô nhân tính, tôi dễ dàng tự biện hộ trong lòng, khi thừa biết rằng toàn bộ mối quan hệ này là một sự phi tự nhiên ở mức độ tột cùng.

Tuy nhiên, rõ ràng là chẳng thể lay chuyển được chồng; anh kiên quyết không đi cùng tôi cũng không cho phép tôi đi một mình, và tôi hoàn toàn bất lực không thể cất bước nếu thiếu sự đồng ý của anh — điều mà bất kỳ ai am hiểu hiến pháp thuộc địa nơi tôi ở đều thừa nhận.

Chúng tôi cãi vã gia đình không dứt, và dần dà chúng leo thang đến mức nguy hiểm chết người. Bởi vì tôi đã hoàn toàn lạnh nhạt với người chồng (như anh được gọi), tôi chẳng thèm bận tâm đến lời ăn tiếng nói, thỉnh thoảng tuôn ra những lời lẽ chọc tức anh, và tóm lại, tìm mọi cách có thể để ép anh phải đồng ý ly thân — điều mà tôi khao khát hơn bất cứ thứ gì trên đời.

Anh vô cùng khó chịu trước thái độ của tôi, và hoàn toàn có lý khi làm thế, bởi cuối cùng tôi từ chối ngủ chung giường với anh. Khoét sâu thêm sự rạn nứt đến mức cực đoan trong mọi hoàn cảnh, anh từng dằn vặt rằng anh nghĩ tôi đã phát điên, và nếu tôi không thay đổi thái độ, anh sẽ tống tôi vào viện tâm thần để chữa trị. Tôi đáp trả rằng anh sẽ thấy tôi còn lâu mới điên, và không đời nào để anh hay bất kỳ tên tiểu nhân nào khác có quyền giết hại tôi. Tôi thú nhận rằng lúc đó tôi vô cùng hoảng sợ trước ý định tống tôi vào viện tâm thần của anh, bởi điều đó sẽ đặt dấu chấm hết vĩnh viễn cho mọi khả năng phanh phui sự thật ra ánh sáng, bất kể nguyên nhân là gì, vì khi ấy chẳng ai thèm tin dù chỉ nửa lời.

Chính điều đó đã thúc đẩy tôi đi đến quyết định: bất chấp hậu quả ra sao, tôi sẽ phanh phui toàn bộ câu chuyện. Nhưng bằng cách nào, hoặc nói với ai, lại là một bài toán khó khăn vô phương giải đáp, khiến tôi mất nhiều tháng trời suy tính. Trong lúc đó, một trận cãi vã khác nổ ra với chồng, leo thang đến mức điên rồ suýt đẩy tôi đến việc tuôn ra tất cả vào thẳng mặt anh. Dù tôi kịp kìm nén để không đi vào chi tiết cụ thể, nhưng những gì tôi thốt ra cũng đủ đẩy anh vào sự bấn loạn tột độ, và cuối cùng đã khơi mào cho toàn bộ câu chuyện.

Mở đầu là những lời chất vấn điềm đạm của anh về việc tại sao tôi lại kiên quyết đòi về nước Anh đến thế. Tôi bảo vệ quan điểm đó, và hết lời qua tiếng lại — như muôn vàn cuộc chiến gia đình khác —, anh mắng mỏi rằng tôi không đối xử với anh như một người chồng, cũng chẳng nói về con cái như một người mẹ; tóm lại, tôi không đáng được đối xử như một người vợ. Rằng anh đã dùng mọi phương pháp ôn hòa nhất có thể, đã tranh luận với sự dịu dàng và điềm tĩnh mà một người chồng hay một người theo đạo Cơ đốc nên có, thế mà tôi lại trả ơn anh một cách ghê tởm, đối xử với anh như con chó hơn là con người, như một kẻ xa lạ khinh miệt hơn là người chồng. Rằng anh rất đỗi miễn cưỡng khi phải dùng bạo lực với tôi, nhưng tóm lại, anh nhìn thấy sự tất yếu của nó lúc này, và trong tương lai anh buộc phải áp dụng các biện pháp để uốn nắn tôi vào khuôn phép.

Máu trong người tôi lúc này sục sôi đến cực điểm, dẫu thừa biết những lời anh nói là hoàn toàn sự thật và chẳng có gì đáng tức giận hơn thế. Tôi đáp lại rằng, cả phương pháp ôn hòa hay bạo lực của anh đều bị tôi khinh bỉ như nhau; rằng việc tôi về nước Anh là điều tôi đã quyết tâm, dẫu có chuyện gì xảy ra đi nữa; và về việc đối xử với anh không giống chồng hay không thể hiện tình mẫu tử, có lẽ ẩn chứa điều gì đó sâu xa hơn những gì anh đang hiểu. Nhưng để anh suy ngẫm thêm, tôi thấy cần phải cho anh biết chừng này: anh không phải là người chồng hợp pháp của tôi, lũ trẻ cũng không phải là những đứa con hợp pháp, và tôi chẳng có lý do gì để bận tâm đến bất kỳ ai trong số họ nhiều hơn mức hiện tại.

Tôi phải thú nhận rằng mình đã động lòng thương hại anh khi thốt ra câu đó, bởi mặt anh cắt không còn giọt máu, chết sững như người bị sét đánh, và có lúc tôi tưởng anh sắp ngất xỉu. Tóm lại, nó đẩy anh vào một cơn tràng pháo tay giống như đột quỵ: anh run lẩy bẩy, mồ hôi đầm đìa khuôn mặt nhưng người lại lạnh ngắt như tảng đá, khiến tôi hoảng hốt phải chạy đi tìm thứ gì đó để giữ lấy hơi tàn cho anh. Khi hồi tỉnh, anh đâm ra nôn mửa và ngã bệnh, ít lâu sau phải nằm liệt giường; và ngày hôm sau, cũng y như suốt cả đêm hôm trước, anh lâm vào một cơn sốt dữ dội.

Tuy nhiên, cơn sốt ấy cũng qua đi và anh hồi phục, dẫu vô cùng chậm chạp. Khi đã khỏe hơn chút ít, anh bảo tôi rằng tôi vừa giáng cho anh một nhát dao chí mạng bằng chính lưỡi dao của mình, và anh chỉ còn một điều duy nhất muốn hỏi trước khi nghe tôi giải thích. Tôi ngắt lời, bảo rằng tôi rất tiếc vì đã đẩy mọi chuyện đi quá đà khi chứng kiến sự chấn động anh gánh chịu, nhưng van nài anh đừng nhắc đến chuyện giải thích, bởi nó chỉ làm mọi chuyện tồi tệ hơn mà thôi.

Điều đó càng làm tăng thêm sự thiếu kiên nhẫn của anh, và quả thực làm anh bấn loạn đến mức vượt ngưỡng chịu đựng. Bởi lúc này anh bắt đầu hoài nghi rằng vẫn còn một bí ẩn chưa được hé lộ, nhưng không sao đoán nổi chi tiết thực sự. Tất cả những gì quẩn quanh trong đầu anh là việc tôi đang có một người chồng khác còn sống — điều mà xét theo thực tế không hẳn là sai sự thật. Nhưng tôi trấn an anh rằng hoàn toàn không có chuyện đó; hơn thế nữa, về phần người chồng kia, hắn đã chết về mặt pháp lý đối với tôi, và từng dặn tôi hãy xem hắn như đã chết, thế nên tôi chẳng có lấy một mảy may bận tâm nào về khía cạnh đó.

Nhưng lúc này tôi nhận thấy sự việc đã đi quá xa để có thể che giấu lâu hơn nữa, và chính chồng tôi đã trao cho tôi cơ hội để trút bỏ gánh nặng bí mật đó, mang lại sự thỏa mãn vô bờ cho tôi. Anh đã tra khảo tôi suốt ba bốn tuần liền nhưng vô ích, chỉ để gặng hỏi xem những lời nói đó chỉ thốt ra trong cơn nóng giận nhằm chọc tức anh, hay ẩn chứa một phần sự thật ở sâu thẳm bên dưới. Nhưng tôi vẫn kiên quyết cứng rắn và từ chối giải thích bất cứ điều gì, trừ khi anh đồng ý cho phép tôi về nước Anh — điều mà anh tuyên bố sẽ không bao giờ đồng ý chừng nào anh còn sống. Ngược lại, tôi bảo rằng tôi hoàn toàn có quyền lực để khiến anh phải tự nguyện đồng ý bất cứ khi nào tôi muốn — vâng, thậm chí khiến anh phải van nài tôi ra đi. Điều đó càng kích thích sự tò mò của anh, khiến anh nài nỉ kịch liệt đến cùng cực, nhưng tất cả đều vô ích.

Cuối cùng, anh đem toàn bộ câu chuyện kể cho mẹ nghe, xúi giục bà tìm cách moi cho bằng được bí mật cốt lõi từ tôi. Bà đã dùng mọi ngón nghề thượng thừa nhất của mình, nhưng tôi chặn đứng hoàn toàn ngay từ đầu bằng cách bảo rằng cội nguồn và bí mật của toàn bộ vấn đề nằm chính ở bản thân bà, và chính sự kính trọng dành cho bà đã khiến tôi phải giấu kín nó; tóm lại, tôi không thể đi xa hơn được nữa và van nài bà đừng nài nỉ thêm.

Bà điếng người trước ẩn ý đó, chẳng biết phải nói gì hay nghĩ gì. Nhưng gạt bỏ giả thuyết đó như một trò mưu mô của tôi, bà tiếp tục nài nỉ vì lợi ích của đứa con trai, và nếu có thể, để hàn gắn vết nứt giữa hai chúng tôi. Về phần đó, tôi đáp rằng đó quả là thiện chí đáng quý của bà, nhưng là điều bất khả thi; và giả như tôi hé lộ sự thật mà bà khao khát, bà sẽ thừa nhận đó là điều bất khả thi và tự khắc ngưng nài nỉ. Cuối cùng, tôi ra chiều xiêu lòng trước sự nài nỉ của bà, bảo rằng tôi dám tin tưởng giao phó một bí mật tối quan trọng cho bà, và bà sẽ sớm nhận ra điều đó; rằng tôi sẽ đồng ý giữ nó trong lòng bà, nếu bà chịu long trọng cam kết sẽ không hé lộ với con trai bà mà chưa có sự đồng thuận của tôi.

Bà mất rất nhiều thời gian để hứa hẹn phần này, nhưng để chạm đến bí mật cốt lõi, cuối cùng bà cũng đồng thuận. Sau vô vàn những thủ tục sơ bộ khác, tôi bắt đầu thuật lại toàn bộ câu chuyện. Đầu tiên, tôi kể cho bà nghe bà liên quan thế nào đến toàn bộ vụ rắc rối tồi tệ đã xảy ra giữa con trai bà và tôi, qua việc bà kể lại câu chuyện của chính mình và cái tên sử dụng ở London; và sự bàng hoàng của tôi khi đó chính là vì lý do ấy. Sau đó, tôi kể câu chuyện của chính mình, cái tên của mình, và chứng minh bằng những tín vật không thể chối cãi rằng tôi không ai khác chính là đứa con ruột của bà, đứa con gái do chính thân xác bà sinh ra trong nhà tù Newgate; chính là đứa trẻ từng cứu bà khỏi cái gác xép đoạn đầu đài khi đang nằm trong bụng mẹ, và là đứa trẻ bị bỏ lại trong vòng tay người ta khi bà bị lưu đày.

Không thể diễn tả nổi sự kinh hoàng tột độ của bà lúc bấy giờ. Bà không muốn tin câu chuyện đó, hay nhớ lại các chi tiết, bởi bà ngay lập tức tiên lượng được sự hỗn loạn chắc chắn sẽ bùng nổ trong gia đình vì nó. Nhưng mọi tình tiết trùng khớp hoàn toàn với những câu chuyện bà từng kể về chính mình — những câu chuyện mà giả như không kể cho tôi nghe, có lẽ bà sẽ chối bay chối biến —, đã bịt kín miệng bà. Bà chẳng còn cách nào khác ngoài việc ôm chầm lấy cổ tôi, hôn hít và òa khóc nức nở nghẹn ngào trên người tôi suốt một hồi lâu mà không thốt nổi một lời. Cuối cùng bà thốt lên: “Đứa con bất hạnh!” bà nói, “thứ cơ duyên khốn khổ nào đã đưa con đến đây? Lại còn trong vòng tay của chính con trai ta nữa chứ! Con bé kinh hoàng,” bà nói, “chúng ta tiêu đời cả rồi! Kết hôn với chính anh ruột của mình! Ba đứa con, hai đứa còn sống, đều cùng một dòng máu thịt! Con trai và con gái ta ăn nằm với nhau như vợ chồng! Sự hỗn loạn và điên rồ vĩnh viễn! Gia đình khốn khổ! Rồi chúng ta sẽ ra sao? Phải nói gì đây? Phải làm gì bây giờ?” Cứ thế bà gào khóc hồi lâu. Về phần mình, tôi chẳng đủ sức để cất lời, và dẫu có đủ, tôi cũng chẳng biết phải nói gì, bởi từng câu từng chữ đều cứa vào tận tâm can tôi. Chìm đắm trong sự bàng hoàng đó, chúng tôi chia tay nhau lần đầu tiên, dẫu mẹ tôi còn bàng hoàng hơn cả tôi, bởi đó là tin tức mới mẻ đối với bà hơn là tôi. Tuy nhiên, khi chia tay bà tái khẳng định sẽ không hé lộ nửa lời với con trai cho đến khi chúng tôi bàn bạc lại.

Quý vị có thể chắc chắn rằng chẳng lâu sau chúng tôi lại có buổi thảo luận thứ hai về cùng chủ đề đó. Khi ấy, như thể bà muốn quên đi câu chuyện từng kể về chính mình, hoặc giả vờ như tôi đã quên mất vài chi tiết, bà bắt đầu kể lại với những sự thay đổi và lược bỏ. Nhưng tôi đã làm mờ lại trí nhớ của bà và chỉnh đốn lại những điểm mà tôi đoán bà đã quên, rồi bồi thêm toàn bộ lịch sử một cách vô cùng đúng lúc khiến bà không sao chối cãi được nữa. Thế rồi bà lại rơi vào những trạng thái cuồng loạn và gào thét trước sự cay đắng của nghịch cảnh. Khi những cảm xúc đó dịu xuống đôi chút, chúng tôi bước vào một cuộc tranh luận căng thẳng về việc phải làm gì đầu tiên trước khi phanh phui sự việc cho chồng tôi. Nhưng mọi sự bàn bạc đều đi vào ngõ cụt. Cả hai chúng tôi đều không nhìn thấy lối thoát, cũng chẳng thấy sự an toàn nào khi phanh phui một khung cảnh như thế cho anh ta. Thật bất khả thi để phán đoán hay đoán mò xem thái độ của anh ta sẽ ra sao khi đón nhận nó, hay anh ta sẽ áp dụng những biện pháp nào. Và giả như anh ta không kiềm chế được bản thân để phơi bày nó ra thiên hạ, chúng tôi dễ dàng tiên lượng rằng đó sẽ là sự hủy diệt cho toàn bộ gia đình, đồng thời bêu riếu mẹ và tôi đến tột cùng. Hơn thế nữa, giả như cuối cùng anh ta tận dụng những đặc quyền mà pháp luật ban cho, anh ta có thể rũ bỏ tôi trong sự khinh miệt và đẩy tôi đi kiện đòi khoản của hồi môn ít ỏi, để rồi có khi nướng sạch nó vào án phí và trở thành kẻ ăn mày; lũ trẻ cũng sẽ tiêu đời vì chẳng có tư cách pháp lý nào đối với tài sản của anh ta. Và cứ thế, tôi có thể sẽ chứng kiến anh ta nằm trong vòng tay của một người phụ nữ khác chỉ sau vài tháng, còn bản thân thì trở thành sinh vật thảm hại nhất trên đời.

Mẹ tôi nhận thức rõ điều này chẳng kém gì tôi; và xét cho cùng, chúng tôi hoàn toàn mù tịt không biết phải làm gì. Sau một thời gian, chúng tôi đi đến những quyết định điềm đạm hơn, nhưng ngặt nỗi vướng phải một nghịch lý là quan điểm của mẹ và của tôi hoàn toàn trái ngược nhau, thậm chí mâu thuẫn lẫn nhau. Quan điểm của mẹ là tôi nên chôn vùi toàn bộ câu chuyện này và tiếp tục sống với anh ta như vợ chồng cho đến khi một biến cố khác khiến việc phanh phui trở nên thuận lợi hơn; trong khoảng thời gian đó, bà sẽ tìm cách hàn gắn chúng tôi lại với nhau, khôi phục lại sự thoải mái tương hỗ và hòa bình gia đình, để chúng tôi có thể ngủ chung giường như trước, giữ kín bí mật chết chóc ấy. “Bởi con ạ,” bà bảo, “chúng ta đều tiêu đời nếu chuyện này bị bại lộ.”

Để khích lệ tôi làm thế, bà hứa sẽ lo liệu cho hoàn cảnh của tôi thật thoải mái trong khả năng, và để lại cho tôi những gì bà có khi qua đời, được bảo đảm tách biệt với chồng tôi; nhờ đó, giả như sau này nó có bị bại lộ, tôi cũng không đến nỗi bơ vơ mà có thể tự đứng trên đôi chân mình để đòi lại công lý từ anh ta.

Đề nghị này hoàn toàn đi ngược lại với nhận định của tôi, dẫu nó rất công minh và tử tế từ phía mẹ; nhưng suy nghĩ của tôi lại rẽ sang hướng khác.

Về việc giữ kín bí mật trong lòng và để mọi thứ y nguyên như cũ, tôi bảo với bà rằng đó là điều bất khả thi; và hỏi sao bà có thể nghĩ tôi chịu đựng nổi ý nghĩ ăn nằm với chính anh ruột mình. Tiếp theo, tôi bảo rằng việc bà còn sống chính là chỗ dựa duy nhất để phát hiện ra sự thật; bởi chừng nào bà còn công nhận tôi là con và thấy có cơ sở để thỏa mãn điều đó, sẽ chẳng ai khác hoài nghi. Nhưng giả như bà qua đời trước khi sự việc bị phanh phui, tôi sẽ bị xem là một mụ mặt dày vô liêm sỉ bị đặt ra câu chuyện đó để trốn chạy khỏi chồng, hoặc bị xem là kẻ điên loạn mất trí. Sau đó, tôi kể cho bà nghe về việc anh ta từng đe dọa tống cổ tôi vào viện tâm thần ra sao, nỗi lo lắng của tôi về chuyện đó, và chính điều này đã dồn tôi vào bước đường cùng phải phanh phui mọi chuyện với bà như vừa rồi.

Từ tất cả những lý lẽ đó, tôi tuyên bố với bà rằng sau khi đã suy ngẫm nghiêm túc nhất có thể, tôi đi đến một quyết định — mà tôi hy vọng bà sẽ xem là một giải pháp trung dung giữa đôi bên —, đó là: bà hãy dùng sức ảnh hưởng của mình với con trai để cho phép tôi được về nước Anh như tôi từng ao ước, đồng thời cung cấp cho tôi một khoản tiền đủ dùng — hoặc bằng hàng hóa mang theo, hoặc bằng hối phiếu để sinh sống ở trỏng —, luôn miệng gợi ý rằng có lúc nào đó anh ta sẽ thấy việc sang với tôi là hợp lý.

Rằng khi tôi đã đi rồi, bà hãy từ tốn, sau khi đã buộc anh ta cam kết giữ bí mật bằng những hình thức trang trọng nhất, phanh phui vụ việc cho anh ta; hãy làm thế một cách từ từ theo sự phán đoán của chính mình, sao cho anh ta không bị bùng nổ vì bất ngờ trước những cơn phẫn nộ và thái độ cực đoan vì tôi hay vì bà. Hơn thế nữa, bà phải can thiệp để ngăn chặn việc anh ta hắt hủi bọn trẻ hoặc tái hôn, trừ khi có thông báo xác thực về cái chết của tôi.

Đó là kế hoạch của tôi, và những lý lẽ của tôi hoàn toàn xác đáng. Tôi thực sự đã lạnh nhạt với anh ta từ hệ quả của những sự việc này; thực tế, tôi căm ghét anh ta đến tận xương tủy trong vai trò một người chồng, và việc rũ bỏ ác cảm bám rễ sâu đó là bất khả thi. Đồng thời, vì đây là một cuộc hôn nhân loạn luân phi pháp, cộng thêm sự căm ghét đó — dẫu tôi chẳng có mấy băn khoăn về mặt lương tâm —, mọi thứ gộp lại biến việc chung sống với anh ta thành điều ghê tởm nhất trên đời. Và tôi tin chắc rằng mình đã đẩy nó lên đến đỉnh điểm: thà ôm lấy một con chó còn hơn để anh ta có bất kỳ hành động nào dạng đó với tôi. Đó là lý do tại sao tôi không tài nào chịu đựng được ý nghĩ chung chăn gối với anh ta. Tôi không dám chắc mình đã đúng về mặt chiến lược khi đẩy mọi chuyện đi xa đến thế, trong khi đồng thời không quyết tâm phanh phui sự thật cho anh ta; nhưng tôi chỉ đang tường thuật lại những gì đã diễn ra, chứ không phải những gì nên hoặc không nên làm.

Mẹ tôi và tôi tiếp tục duy trì quan điểm trái ngược nhau đó trong một thời gian dài, và việc dung hòa nhận định của đôi bên là bất khả thi. Chúng tôi tranh cãi vô số lần về vấn đề đó, nhưng chẳng bên nào chịu nhượng bộ hay lay chuyển được đối phía.

Tôi khăng khăng về sự ghê tởm của mình khi phải ngủ với anh ruột, còn bà thì khăng khăng về việc bất khả thi để thuyết phục anh ta đồng ý cho tôi rời xa để về nước Anh. Trong sự bất định đó, chúng tôi tiếp tục kéo dài — không đến mức cãi vã hay đại loại thế, nhưng bất lực không biết phải giải quyết thế nào để hàn gắn vết nứt kinh hoàng đang bày ra trước mắt.

Cuối cùng, tôi quyết định liều lĩnh và thông báo quyết định của mình cho mẹ biết: tóm lại, tôi sẽ tự mình nói cho anh ta biết. Mẹ tôi hoảng sợ tột độ ngay khi nghe đến ý định đó, nhưng tôi trấn an bà, bảo rằng tôi sẽ làm thế một cách từ từ, nhẹ nhàng, với tất cả sự khéo léo và vui vẻ sở hữu, đồng thời chọn thời điểm thật khéo léo khi anh ta đang vui vẻ. Tôi bảo rằng tôi không hoài nghi gì, nếu mình đủ đạo đức giả để vờ yêu thương anh ta hơn thực tế, tôi sẽ thành công trong toàn bộ kế hoạch, và chúng tôi có thể ly thân trong sự đồng thuận và hòa hợp, bởi tôi có thể yêu anh ta như một người anh chứ không thể như một người chồng.

Trong suốt thời gian đó, anh ta vẫn liên tục nài nỉ mẹ để moi cho bằng được ý nghĩa đằng sau câu nói kinh hoàng của tôi — như anh ta gọi —, mà tôi đã đề cập trước đó: cụ thể là tôi không phải là người vợ hợp pháp, và lũ trẻ không phải là con hợp pháp. Mẹ tôi lảng tránh, bảo rằng bà không thể moi ra lời giải thích nào từ tôi, nhưng nhận thấy tôi đang gặp phải nỗi buồn phiền vô bờ, và hy vọng sẽ moi ra được theo thời gian. Trong lúc đó, bà khuyên nhủ anh ta hãy đối xử dịu dàng hơn với tôi, chinh phục tôi bằng thái độ nhã nhặn quen thuộc; nhắc lại chuyện anh từng đe dọa tống tôi vào viện tâm thần khiến tôi hoảng sợ ra sao, và khuyên anh không nên dồn một người phụ nữ vào chân tường trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Anh ta hứa với bà sẽ dịu hóa thái độ, nhắn nhủ bà hãy trấn an tôi rằng anh vẫn yêu tôi thắm thiết như xưa, chẳng hề có ý định tống tôi vào viện tâm thần như những gì lỡ lời trong cơn giận. Anh cũng nài nỉ mẹ hãy dùng những lời lẽ tương tự để khuyên nhủ tôi, sao cho tình cảm được hàn gắn và chúng tôi có thể chung chăn gối trong hòa khí như trước.

Tôi lập tức nhìn thấy hiệu quả từ cuộc ngầm thương lượng này. Thái độ của chồng tôi thay đổi ngay lập tức, anh trở thành một con người hoàn toàn khác đối với tôi. Không có gì tử tế và nhã nhặn hơn thế trong mọi hoàn cảnh; và tôi chẳng thể làm gì khác ngoài việc đáp lại phần nào, điều mà tôi đã cố gắng làm hết sức có thể, dẫu ở mức độ gượng gạo nhất. Bởi chẳng có gì kinh tởm đối với tôi hơn những cái âu yếm của anh ta, và nỗi hoảng sợ về viễn cảnh mang thai với anh ta lần nữa suýt đẩy tôi vào cơn co giật. Điều này khiến tôi nhận thấy sự cần thiết tuyệt đối phải phanh phui sự thật cho anh ta không thể chần chừ thêm nữa, dẫu vậy tôi vẫn thực hiện nó với sự cẩn trọng và dè dặt tối đa có thể hình dung được.

Anh ta duy trì thái độ thay đổi đó với tôi ngót nghét một tháng, và chúng tôi bắt đầu sống một kiểu đời sống mới mẻ bên nhau. Giả như tôi có thể tự thỏa mãn để tiếp tục sống như thế, tôi tin rằng nó có thể kéo dài chừng nào chúng tôi còn sống. Một buổi tối, khi chúng tôi đang ngồi trò chuyện vô cùng thân thiện dưới một mái hiên nhỏ dùng làm chòi hóng mát ở lối ra từ nhà ra vườn, anh ta đang trong tâm trạng vô cùng vui vẻ và dễ mến, thốt lên vô vàn lời ngọt ngào về sự hòa hợp hiện tại, sự chấm dứt của những xích mích quá khứ, và sự thỏa mãn khi chúng tôi có hy vọng sẽ không bao giờ phải chịu đựng điều đó thêm lần nào nữa.

Tôi thở dài sườn sượt, bảo rằng chẳng có ai trên đời này vui mừng hơn tôi vì sự hòa hợp mà chúng tôi vẫn luôn duy trì, hay đau khổ hơn vì sự tan vỡ của nó — và tôi sẽ vẫn tiếp tục thế —; nhưng tôi rất tiếc phải báo cho anh biết rằng tồn tại một hoàn cảnh bất hạnh trong câu chuyện của chúng ta, bám rễ sâu vào tâm can tôi và tôi chẳng biết phải mở lời thế nào với anh, điều biến phần đời của tôi thành sự khốn khổ và tước đoạt khỏi tôi mọi niềm an ủi của những thứ còn lại.

Anh ta nài nỉ tôi hãy nói cho anh biết đó là gì. Tôi đáp rằng tôi không tài nào mở lời; rằng chừng nào nó còn được giấu kín khỏi anh thì chỉ mình tôi đau khổ, nhưng nếu anh cũng biết, cả hai chúng ta sẽ cùng đau khổ; và do đó, việc để anh mù tịt về nó là điều tử tế nhất tôi có thể làm, và chỉ vì lý do đó mà tôi giữ kín bí mật, dù việc giữ kín nó sớm muộn gì cũng sẽ là sự hủy diệt của tôi.

Không thể diễn tả nổi sự bàng hoàng của anh ta trước lời thổ lộ đó, cùng sự nài nỉ gấp bội để tôi phanh phui nó cho anh ta. Anh bảo tôi không thể gọi là tử tế với anh, vâng, không thể gọi là trung thành với anh nếu giấu nhẹm chuyện đó. Tôi đáp rằng tôi cũng nghĩ thế nhưng không tài nào làm được. Anh quay lại với những lời tôi từng thốt ra trước đây, bảo rằng anh hy vọng nó không liên quan đến những gì tôi thốt ra trong cơn nóng giận, và anh đã quyết định quên sạch những chuyện đó như hiệu ứng của một tinh thần bốc đồng bồng bột. Tôi đáp rằng tôi ước gì mình cũng có thể quên sạch đi, nhưng điều đó là bất khả thi, ấn tượng quá sâu sắc và tôi không tài nào gột rửa nổi: nó là điều bất khả thi.

Rồi anh ta bảo rằng anh quyết tâm sẽ không tranh cãi với tôi về bất kỳ điều gì, và do đó sẽ không nài nỉ tôi thêm về chuyện đó nữa, quyết định thỏa mãn với bất cứ điều gì tôi làm hay nói; chỉ van nài tôi sau đó hãy đồng thuận rằng, dù đó là gì đi nữa, nó cũng sẽ không bao giờ ngắt quãng sự bình yên và tình cảm tương hỗ của chúng tôi thêm lần nào nữa.

Đó là câu nói khiêu khích nhất mà anh ta có thể thốt ra, bởi thực sự tôi đang khao khát những lời nài nỉ tiếp theo của anh ta, để có thể thuận nước đẩy thuyền thốt ra điều mà thực sự đau đớn như cái chết khi phải giấu giếm. Thế nên tôi thẳng thắn đáp lại rằng tôi không thể nói là mình vui mừng vì không bị nài nỉ, dẫu chẳng biết phải tuân thủ thế nào. “Nhưng nào anh yêu,” tôi nói, “anh sẽ đưa ra những điều kiện gì với em khi phanh phui vụ việc này cho anh?”

“Bất kỳ điều kiện nào trên đời,” anh ta đáp, “mà em có thể hợp lý mong mỏi ở anh.” “Chà,” tôi tiếp lời, “nào, hãy viết giấy cam kết cho em rằng, nếu anh thấy em không có lỗi, hay không chủ động dính líu vào nguyên nhân của tai họa sắp tới, anh sẽ không trách móc em, không đối xử tệ bạc với em, không gây tổn hại cho em hay bắt em gánh chịu hậu quả cho những gì không phải lỗi của em.”

“Đó,” anh ta bảo, “là yêu cầu hợp lý nhất trên đời: không trách móc em vì những thứ không phải lỗi của em. Đưa giấy bút đây cho anh,” anh nói đoạn; thế là tôi chạy vào lấy giấy bút, và anh ta viết điều kiện đó xuống bằng chính xác từng từ tôi vừa đề xuất, rồi ký tên mình vào. “Thế nào,” anh hỏi tiếp, “tiếp theo là gì nữa em yêu?”

“Thì,” tôi nói, “tiếp theo là: anh sẽ không trách móc em vì tội giấu giếm bí mật đó khỏi anh trước khi em biết nó.”

“Lại rất công minh,” anh ta đáp; “anh hoàn toàn đồng ý”; thế là anh ta viết tiếp điều kiện đó và ký tên.

“Chà anh yêu,” tôi nói, “thế thì em chỉ còn một điều kiện cuối cùng muốn thỏa thuận với anh, đó là: vì không có ai liên quan ngoài anh và em, anh sẽ không phanh phui nó với bất kỳ sinh linh nào trên đời, ngoại trừ mẹ của anh; và trong mọi biện pháp anh thực thi sau khi phanh phui — bởi em đồng thời liên quan đến nó hệt như anh, dù vô tội hệt như anh —, anh sẽ không làm bất kỳ điều gì trong cơn nóng giận, không làm tổn hại đến lợi ích của em hay của mẹ mà không có sự đồng thuận và hay biết của em.”

Điều này có phần làm anh kinh ngạc, và anh ta viết xuống từng từ một một cách rõ ràng, nhưng đọc đi đọc lại nhiều lần trước khi ký tên, ngập ngừng mất mấy bận và lẩm bẩm: “Tổn hại của mẹ! Và tổn hại của em! Đây là thứ quái quỷ gì thế này?” Tuy nhiên, cuối cùng anh ta cũng đặt bút ký.

“Thế nào,” tôi nói, “anh yêu ạ, em sẽ không đòi hỏi thêm điều gì trên giấy trắng mực đen nữa; nhưng vì anh sắp sửa được lắng nghe điều bất ngờ và bàng hoàng nhất có lẽ từng giáng xuống bất kỳ gia đình nào trên trần đời, em van nài anh hãy hứa đón nhận nó với sự điềm tĩnh và phong thái vững vàng xứng tầm của một người đàn ông có lý trí.”

“Anh sẽ cố gắng hết sức,” anh ta đáp, “với điều kiện em đừng bỏ anh trong sự hồi hộp thêm nữa, vì em đang làm anh khiếp hãi với ngần ấy thủ tục sơ bộ.”

“Thế thì,” tôi nói, “sự thể là thế này: như em từng nói với anh trong cơn nóng giận rằng em không phải là người vợ hợp pháp, và lũ trẻ không phải là con hợp pháp, giờ đây em phải thông báo lại cho anh trong sự điềm tĩnh và tử tế, nhưng với nỗi đau đớn đủ đầy, rằng em chính là em ruột của anh, và anh là anh ruột của em; rằng cả hai chúng ta đều là con của người mẹ hiện vẫn còn sống và đang ở trong nhà này, người đã bị thuyết phục về sự thật đó theo cách không thể chối cãi hay phủ nhận.”

Tôi nhìn thấy mặt anh tái đi và hốt hoảng; rồi tôi cất lời: “Giờ thì hãy nhớ lại lời hứa của anh và đón nhận nó với sự vững vàng; bởi còn ai có thể nói nhiều hơn thế để chuẩn bị tâm lý cho anh trước nó chứ?” Tuy nhiên, tôi vẫn gọi người hầu mang ra một ly rum nhỏ (thứ rượu thông dụng ở vùng đó), bởi anh ta suýt ngất xỉu. Khi anh ta đã hồi tỉnh đôi chút, tôi liền bảo: “Câu chuyện này, anh có thể chắc chắn, đòi hỏi một sự giải thích dài dòng; thế nên hãy kiên nhẫn và bình tâm lắng nghe cho hết, em sẽ tóm tắt ngắn gọn nhất có thể.” Và với lời đó, tôi thuật lại cho anh ta những chi tiết cần thiết về sự thật, đặc biệt là cách mẹ tôi phát hiện và thổ lộ với tôi như đã kể. “Và giờ đây anh yêu,” tôi kết luận, “anh sẽ thấy lý do cho những điều kiện của em, rằng em không phải là nguyên nhân của vấn đề này, cũng chẳng thể là nguyên nhân, và em hoàn toàn mù tịt về nó trước khoảnh khắc này.”

“Anh hoàn toàn mãn nguyện về điều đó,” anh ta đáp, “nhưng đó là một cú sốc kinh hoàng đối với anh; tuy nhiên, anh biết cách giải quyết cho tất cả, một giải pháp sẽ chấm dứt mọi rắc rối của em mà không cần phải về nước Anh.” “Điều đó thật kỳ lạ,” tôi đáp, “y như mọi thứ khác.” “Không, không,” anh ta nói, “anh sẽ làm nó trở nên đơn giản; chẳng có ai cản đường ngoài chính anh.” Anh ta trông có vẻ bấn loạn khi thốt ra câu đó, nhưng lúc ấy tôi không mảy may hoài nghi điều gì, đinh ninh rằng — như người ta thường nói — những kẻ nói những điều đó sẽ không bao giờ làm, hoặc những kẻ hay nói sẽ chẳng đời nào dám làm. (Lược dịch đoạn cuối chương theo đúng ngữ cảnh văn bản gốc).