Việc làm chủ những kỹ thuật ghi nhớ đơn giản có thể giúp một số người nhận ra rằng đây là lần đầu tiên họ có thể kiểm soát trí óc của mình.
Hans Eysenck
Bạn nghĩ trí nhớ của bạn tốt đến mức nào?
Liệu nó có thể tốt hơn nữa không?
Và sẽ tốt đến mức nào?
Một số người có thể phát huy khả năng ghi nhớ thật đáng kinh ngạc. Có một giai thoại về Mozart như sau: vào năm 1770, năm Mozart 14 tuổi, ông đến thăm thành Rome và nghe bản nhạc Miserere của Allegri tại nhà nguyện Sistine. Bản nhạc hay kéo dài trong nửa tiếng đồng hồ này đặc biệt đến nỗi tòa thánh Vatican ban hành lệnh cấm công bố rộng rãi. Sau buổi hòa nhạc, Mozart đã viết lại toàn bộ bản nhạc theo trí nhớ.
Gần đây, những kỷ lục về trí nhớ được thiết lập trên toàn thế giới dường như đã ngầm cho thấy người bình thường cũng có thể tạo nên điều kỳ diệu. Chẳng hạn, bạn có thể tưởng tượng nổi việc ghi nhớ thứ tự mỗi quân bài đơn lẻ trong một bộ bài không? Dominic O’Brien có thể làm điều này chỉ trong 32,9 giây. Ngạc nhiên hơn nữa, vào năm 2003, ở tuổi 44, ông ấy có thể nhớ thứ tự của tất cả các quân bài trong 18 bộ bài – tổng cộng là 936 quân – chỉ trong 60 phút.
Những kỷ lục như thế này gây kinh ngạc đến độ khiến chúng ta nghĩ rằng những người “trình diễn” các kỷ lục đó hẳn phải sở hữu bộ não rất đặc biệt hoặc có trí thông minh siêu phàm.
Năm 2002, các nhà khoa học quyết định tiến hành thử nghiệm khả năng ghi nhớ của con người, và đưa ra hàng loạt bài kiểm tra nhằm thử thách những người có trí nhớ tuyệt đỉnh tham gia Giải Vô địch Thế giới về Trí nhớ (World Memory Championships) được tổ chức hàng năm. Đây là những bài kiểm tra trí nhớ toàn diện, tiết lộ cho chúng ta thấy bộ não của những nhà vô địch về trí nhớ không khác gì so với bộ não của bất kỳ ai. Hơn thế, họ thậm chí chẳng có gì xuất sắc hơn những người được cho là “bình thường” khi tham gia các bài kiểm tra trí thông minh. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng 9 trong 10 nhà vô địch về trí nhớ đang sử dụng phương pháp có từ thời Hy Lạp cổ đại, tên là phương pháp Loci, một phương pháp dựa trên vị trí và trí tưởng tượng(*).
(*) Xem trang 76.
Thêm vào đó, những bài thử nghiệm còn chỉ ra rằng các nhà vô địch về trí nhớ rất thông thạo những công việc, những nhiệm vụ mà họ có thể áp dụng các phương pháp ghi nhớ đã quen dùng.
Còn trong các bài kiểm tra trí nhớ khác, họ không làm tốt bằng những người “bình thường”.
Ghi nhớ tốt đơn giản chỉ là một kỹ năng, và kỹ năng luôn do học hỏi, trau dồi mà có. Dù khả năng ghi nhớ của bạn đang ở mức độ nào và bạn đang ở độ tuổi nào chăng nữa thì bạn đều có thể cải thiện trí nhớ đáng kể bằng cách áp dụng những phương pháp được giới thiệu trong chương này.
Những chiến lược “ghi nhanh nhớ mạnh” ở đây sẽ giúp bạn nâng cao năng lực ghi nhớ ngay lập tức vì chúng phối hợp với bộ não chứ không chống lại nó. Chương trình 7 Ngày Rèn luyện Năng lực Não bộ sẽ giúp bạn luyện tập các phương pháp ghi nhớ cho đến khi chúng trở thành bản năng thứ hai. Để bắt đầu chương trình, bạn cần dành thời gian làm quen với các phương pháp khác nhau và tìm ra phương pháp phù hợp nhất. Rồi bạn sẽ ngạc nhiên về khả năng của mình cho mà xem!
Cải thiện trí nhớ bằng cách nào?
Tất cả các phương pháp sau đây đều có điểm chung là vận hành theo cách liên kết những điều cần phải ghi nhớ với một số ý tưởng “xúc tác” khác. Bộ não sẽ ghi nhớ tốt những điều được gắn với ý nghĩa nào đó. Một sự kiện hoặc dữ liệu có ý nghĩa đặc biệt đối với bạn sẽ được mã hóa nhanh hơn, mạnh hơn so với những sự kiện hay dữ liệu khác. Khi một ký ức có ý nghĩa, bộ não sẽ gắn cho nó một “thẻ ghi nhớ” để dễ dàng tái hiện nó sau này.
Trong trường hợp không có ý nghĩa gì đặc biệt, ta có thể đặt điều cần nhớ vào bối cảnh nào đó, hoặc liên kết nó với những ý tưởng khác để tạo ra một “thẻ ghi nhớ” cho bộ não. “Tấm thẻ” này đặc biệt hiệu quả nếu nó sống động, gây kinh ngạc và đáng chú ý. Thật dễ hiểu! Bạn có thể hình dung bộ nhớ của bạn giống như là thư viện, một ký ức đặc biệt nào đó sẽ trở nên dễ tìm hơn nếu nó được gắn cho một tấm thẻ ghi nhớ to với nhiều màu sắc tươi sáng.
Bạn sẽ nhanh chóng thấy được hiệu quả ngay khi bắt đầu vận dụng các kỹ năng ghi nhớ. Càng vận dụng nhiều, bạn càng ghi nhớ tốt hơn. Hãy thực hành các phương pháp đơn giản này trong vòng vài tuần, rồi bạn sẽ kinh ngạc trước trí nhớ tuyệt vời của mình. Các kỹ năng ghi nhớ nên được rèn luyện thường xuyên và trở thành bản năng thứ hai, nghĩa là bạn có thể vận dụng chúng một cách tự nhiên đến mức không nhận ra rằng bạn đang làm điều đó. Cũng giống như tất cả các kỹ năng khác, khả năng ghi nhớ của bạn sẽ được cải thiện dần theo thời gian!
BẢN ĐỒ TƯ DUY
Bản đồ Tư duy (Mind Map) là một “chiến thuật” tư duy và hệ thống ghi chú mà tôi đã sáng tạo ra cách đây hơn 30 năm, hiện đang được hàng triệu người trên khắp thế giới áp dụng. Bản đồ Tư duy được các chính phủ, tổ chức giáo dục, tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp hàng đầu ưa chuộng nhờ tính hữu dụng của nó.
Bản đồ Tư duy giúp:
1. Gợi mở những ý tưởng tuyệt vời
2. Hiểu rõ những chủ đề phức tạp
3. Thiết lập và đạt được mục tiêu đề ra
4. Tạo động lực cho bản thân và người khác
5. Cải thiện trí nhớ
Đây thực sự là phương pháp ghi nhớ nhanh chóng và đơn giản nhất mà bạn có thể học. Phương pháp này tác động ngay tức khắc đến trí nhớ, năng lực sáng tạo và khả năng tập trung của bạn. Ý tưởng đơn giản và xuất sắc này mang lại hiệu quả cao vì nó phù hợp với cách vận hành của bộ não và phối hợp nhiều kỹ năng tư duy.
Thông thường, khi viết ra ý tưởng, bạn sẽ viết chúng theo dạng liệt kê – hết ý này rồi đến ý khác. Nhưng bộ não hoàn toàn không hoạt động giống như vậy, nó phát tín hiệu đi tất cả các hướng, tạo liên kết với mọi ngóc ngách trong não bộ. Bản đồ Tư duy “lợi dụng” triệt để cách vận hành này của bộ não. Nó giải phóng tâm trí, khiến cho việc suy nghĩ trở nên thú vị hơn.
Trước tiên, bạn hãy vẽ một hình ảnhbiểu tượng đơn giản về chủ đề mà bạn cần suy nghĩ ngay giữa tờ giấy, sau đó để mặc các ý tưởng lan tỏa theo mọi hướng trên trang giấy giống như các tuyến đường xuất phát từ trung tâm thành phố. Giả sử bạn muốn lên kế hoạch cho tuần tới, bạn phải làm thế nào?
1. Thu thập tất cả các tài liệu mà bạn cần – những nghiên cứu của bạn, một “cơ số” bút màu và một tờ giấy khổ lớn.
2. Đặt tờ giấy theo phương nằm ngang để các ý tưởng có thể tỏa rộng.
3. Vẽ một hình ảnh hoặc biểu tượng đơn giản để đại diện cho ý tưởng chủ đạo – trong trường hợp này, bạn có thể vẽ một cuốntờ lịch.
4. Bắt đầu nghĩ về những việc bạn phải làm trong tuần tới. Có thể bạn sẽ có một bữa tiệc gia đình, một buổi tập bơi hay một cuộc họp ở cơ quan. Bạn có thể sắp xếp ý tưởngnhiệm vụ theo từng ngày.
5. Để nghĩ về mỗi chủ đề chính trong Bản đồ Tư duy, hãy vẽ các nhánh chính tỏa ra từ hình ảnh trung tâm, sau đó viết một từ khóa hoặc vẽ một hình biểu tượng đơn giản trên mỗi nhánh. Trong trường hợp này, bạn chọn các nhánh chính là 7 ngày trong tuần. Viết từ khóa hoặc vẽ hình ảnh lên các nhánh lớn tương ứng.
6. Bây giờ, hãy khám phá các nhánh chính bằng cách thêm các nhánh phụ. Viết ý tưởng (chọn từ ngắn gọn, súc tích) hoặc vẽ hình ảnh đơn giản cho mỗi nhánh phụ. Ví dụ, vào ngày thứ Hai bạn có một cuộc họp, vậy thì bạn có thể thêm những thông tin như: thành viên dự họp, thời gian và địa điểm họp.
“Bí quyết” vận dụng Bản đồ Tư duy:
1. Dùng ít nhất ba cây bút màu để tạo sự sống động và thú vị cho tấm bản đồ của bạn.
2. Thay vì vẽ đường thẳng, hãy vẽ những đường cong vì bộ não hứng thú với đường cong hơn.
3. Viết ý tưởng lên nhánh, cuối mỗi nhánh là hình ảnh minh họa.
4. Thoải mái bổ sung thêm ý tưởng cho các nhánh. Đừng cố làm việc theo kiểu hệ thống, “lớp lang” một cách nhàm chán.
5. Tiến hành nhanh chóng và thoải mái, đừng dừng lại đặt câu hỏi về ý tưởng ở mỗi điểm phân nhánh. Hãy hòa mình vào quá trình sáng tạo, xem đây là một quá trình hình thành “cơn bão ý tưởng” chứ đừng biến nó thành “cơn mưa nhỏ giọt” với những ý tưởng quen thuộc đến tẻ nhạt.
Sau đây là một trong số vô vàn cách ứng dụng Bản đồ Tư duy:
1. Nắm bắt mọi thông tin ghi chú khi tiến hành nghiên cứu một chủ đề hoặc chuẩn bị báo cáo
2. Tìm ra cách tốt nhất để thực hiện một nhiệm vụ phức tạp
3. Chuẩn bị bài phát biểu hoặc trình bày
4. Lên kế hoạch về một sự kiện của gia đình, chẳng hạn như kỳ nghỉ lễ hoặc đám cưới
NÂNG CẤP TRÍ NHỚ LÀM VIỆC
Trí nhớ làm việc là trí nhớ bạn sử dụng khi muốn có sẵn thông tin trong tay, sẵn sàng xử lý công việc với thông tin đó. Bộ nhớ này không chứa nhiều dữ liệu như bộ nhớ dài hạn vì nó cần có không gian trống để sẵn sàng nhận đoạn thông tin ngắn tiếp theo. Tuy nhiên, dung lượng của bộ nhớ này vẫn còn nhiều, và bạn có thể nâng cấp nó bất cứ khi nào bằng cách vận dụng những phương pháp ghi nhớ nhanh.
Kiểm tra trí nhớ
Để nhận biết mức độ hoạt động của trí nhớ làm việc, bạn hãy thử bài kiểm tra trí nhớ sau đây. Đọc mỗi chuỗi ký tự, dành một giây để nhớ mỗi ký tự. Sau đó đóng ngay sách lại và viết ra các ký tự mà bạn nhớ, theo đúng thứ tự xuất hiện của ký tự trong chuỗi đó.
Dòng dài nhất bạn nhớ chính xác là dòng nào? Điểm trung bình là từ 5 đến 7; từ 9 điểm trở lên là thuộc hạng xuất sắc. Tôi không muốn bạn xếp thứ hạng trung bình – tôi muốn bạn “tỏa sáng”, vì đó mới chính là bạn! Chỉ cần thử những phương pháp sau đây, bạn sẽ nhận thấy trí nhớ của bạn được cải thiện rõ rệt và hoạt động tối ưu!
GỘP NHÓM THÔNG TIN
Cách đơn giản nhất để tăng khả năng ghi nhớ là Gộp nhóm thông tin.
Bạn hãy đọc nhanh số điện thoại này chỉ một lần, không quá năm giây.
05964895427
Gấp nhanh quyển sách lại và cố viết nó ra giấy. Bạn sẽ gặp khó khăn khi nhớ chính xác dãy số này, đúng không?
Giờ thì bạn hãy nhìn dãy số sau và thử đọc theo từng nhóm ba số một:
096 487 762 19
Lần này kết quả có khá hơn không? Bạn có thể ghi lại hoàn toàn chính xác phải không nào?
Phương pháp Gộp nhóm thông tin rất hiệu quả. Bạn có thể nhóm các thông tin muốn nhớ theo từng nhóm lớn hơn và dễ ghi nhớ hơn. Ở dạng cơ bản nhất, bạn có thể nhóm chúng theo từng nhóm nhỏ – lý tưởng là nhóm ba.
Không chỉ có thể nhớ những chuỗi số như thế này mà thực tế bạn còn có khả năng ghi bất cứ điều gì bạn cần vào trí nhớ làm việc. Giả sử bạn đang nói chuyện với một nhóm người và cần phải nhớ tên tất cả mọi người sau khi được giới thiệu qua một lần:
Gemma
Janine
Paul
Kylie
Rachel
Tom
Hanna
Andrew
Daniel
Ben
Lucy
Susanna
Có thể bạn nghĩ đây là một yêu cầu khá cao! Hãy cố gắng lặp lại trong đầu từng nhóm ba cái tên khi mỗi người giới thiệu tên và bạn sẽ nhận thấy đúng là dễ đến kinh ngạc. Phương pháp này cũng hiệu quả khi bạn muốn ghi nhớ những việc cần phải làm trong suốt ngày dài.
KIỂU MẪU CHUNG
Bạn có thể thành thạo phương pháp này nếu học cách tìm kiếm các kiểu mẫu chung, đặc biệt là những kiểu mẫu quen thuộc.
Bạn có thể nhận ra những kiểu mẫu nào trong số điện thoại di động sau?
01019181945
Bạn có để ý thấy năm kết thúc hai cuộc Chiến tranh Thế giới – 1918 và 1945 – không? Nếu bạn phát hiện ra những kiểu mẫu đặc biệt này trong dãy số, việc ghi nhớ nó chỉ là chuyện nhỏ.
Mặc dù các kiểu mẫu có thể không “lộ diện” ngay lập tức nhưng bạn sẽ không phí công khi tìm kiếm chúng. Chẳng hạn, bạn có thể nhớ danh sách các thực phẩm cần mua sau đây không?
thịt xông khói
cà phê
rượu
bánh kem
trứng
mứt
cà chua
bánh mì
phô mai
trà
quả ô-liu ngâm
Ngay cả khi bạn áp dụng cách gộp nhóm ba món hàng lại với nhau thì cũng không dễ dàng gì. Hãy suy nghĩ và phân loại thành từng nhóm các món liên quan đến điểm tâm sáng, tiệc trà và món ăn kèm, bạn sẽ thấy đơn giản hơn nhiều:
Điểm tâm sáng: thịt xông khói, trứng, cà chua, cà phê
Tiệc trà: trà, bánh mì, mứt, bánh kem
Món ăn kèm: quả ô-liu ngâm, phô mai, rượu vang
SƠ ĐỒ
Việc nhận ra các kiểu mẫu chung thực sự rất hữu ích cho việc ghi nhớ vì ký ức của chúng ta được tổ chức theo dạng “sơ đồ”, theo cách nói của các nhà tâm lý học.
Sơ đồ cũng là một dạng kiểu mẫu – tập hợp những thông tin có liên quan với nhau – và được lưu trữ trong bộ nhớ. Bằng cách đó, chúng hình thành nên chuỗi ký ức – các mảnh ký ức liên kết với nhau chặt chẽ đến nỗi có thể được khơi dậy cùng một lúc. Sự liên kết này mạnh đến nỗi không chỉ tác động đến cách bạn ghi nhớ danh sách mà còn thực sự ảnh hưởng đến cách tư duy của bạn.
Trong một thử nghiệm, các kiện tướng và bậc thầy môn cờ vua được thử thách “so não” với các tay cờ nghiệp dư để xem xem họ có thể nhớ vị trí của khoảng 20 đến 25 quân cờ được sắp đặt ngẫu nhiên trên bàn cờ chính xác đến mức nào sau khi chăm chú nhìn chúng trong 5 đến 10 giây. Các bậc thầy cờ vua và những người chơi cờ bình thường đều ngang ngửa nhau ở khả năng nhớ vị trí của 6 quân cờ. Tuy nhiên, nếu các quân cờ được sắp xếp theo hình thức là một ván cờ (cả hai bên đều không được biết trước) thì các kiện tướng và các bậc thầy cờ vua đều có thể nhớ được vị trí của tất cả quân cờ, trong khi những tay chơi nghiệp dư cũng vẫn chỉ nhớ được vị trí của 6 quân. Điều này chứng tỏ đây không đơn thuần là một “chiến tích” của trí nhớ mà là nhờ vào khả năng nhận biết vị trí các quân cờ theo nhóm hoặc theo “thế trận”.
Rõ ràng là ghi nhớ theo sơ đồ hoặc theo các kiểu mẫu chung sẽ giúp bạn nhớ tốt hơn. Và nếu bạn có thể phân chia lượng thông tin đầu vào phức tạp thành những nhóm thông tin đơn giản, bạn sẽ xử lý các thông tin này một cách rõ ràng và hiệu quả hơn. Nguyên tắc chung là, khi nhận thấy mình thường hay quên điều này điều kia thì không phải do trí não bạn hoạt động kém hiệu quả hay trí nhớ của bạn “xuống cấp”, mà đơn giản là bạn đã không vận dụng đúng phương pháp ghi nhớ để giúp lưu trữ và tái hiện thông tin.
THẺ SỐ
Nếu bạn gặp khó khăn khi phải nhớ những con số thì hãy thử áp dụng phương pháp sau, một phương pháp rèn luyện trí nhớ do người Hy Lạp cổ đại khai phá. Theo phương pháp này, bạn “neo” mỗi con số với một hình ảnh gần giống với hình dạng của con số đó. Bạn có thể tự chọn ra những hình ảnh của riêng mình. Còn sau đây là một vài gợi ý:
Để các con số “gắn chặt” vào tâm trí bạn, hãy viết chúng ra giấy kèm theo những hình ảnh phác thảo nhỏ bên cạnh.
Bây giờ, nếu bạn muốn nhớ con số 1, hãy tưởng tượng Leonardo da Vinci đang cầm

. Nếu bạn muốn nhớ con số 2, hãy nghĩ đến

. Khi muốn nhớ một loạt các con số, bạn hãy kết hợp những hình ảnh này thành một câu chuyện nhỏ – càng kỳ lạ, phi thực tế càng tốt!
Nếu bạn thường hay quên mã PIN của thẻ ATM thì hãy thử vận dụng phương pháp này, và bạn sẽ nhớ nó một cách dễ dàng. Ví dụ, mã PIN của bạn là 4527, hãy liên tưởng đến cảnh

đang bị tàu của thuyền trưởng

rượt theo từ phía sau, còn gã thuyền trưởng này thì lại bị “truy kích” với

ngậm trong mỏ. Hình ảnh này rất độc đáo nên chắc chắn bạn sẽ nhớ được số PIN!
Một khi bạn đã quyết định hình ảnh nào đại diện cho con số nào thì nên giữ mãi hình ảnh đó. Nếu bạn thay đổi, bạn có thể gây bối rối và nhầm lẫn cho chính mình.
Bí quyết giúp bạn ghi nhớ các Thẻ số:
• Vẽ một Bản đồ Tư duy cho các con số với hình ảnh đại diện trên mỗi nhánh số.
• Thực hành với bất kỳ con số nào bạn nhìn thấy – chẳng hạn, giá cả của các món đồ trong siêu thị, lịch hẹn hoặc ngày sinh nhật.
THẺ VẦN ĐIỆU(*)
(*) Xem Phụ lục 2.
Bạn cũng có thể chọn hình ảnh cho những từ đồng âm với con số khi đọc lên. Đây cũng là một “bí kíp” thú vị để học tiếng Anh. Ví dụ:
SỬ DỤNG THẺ CỦA BẠN
Một khi hình ảnh liên quan đến các con số “gắn chặt” vào đầu bạn, bạn có thể sử dụng chúng để ghi nhớ bất cứ điều gì. Bạn sẽ kinh ngạc khi thấy hiệu quả của phương pháp này.
Trước hết, hãy thử bài kiểm tra trí nhớ sau để xem bạn có thể nhớ được đến đâu. Dành một phút để xem danh sách sau đây và cố gắng nhớ các món cần phải mua:
Tạm quên danh sách này trong 15 phút. Sau đó, thử viết lại danh sách các món theo đúng thứ tự. Bình thường mọi người chỉ có thể nhớ đúng nhiều nhất là 7 món – kèm theo một hoặc hai lỗi sai về thứ tự.
Bây giờ bạn hãy thử với một danh sách khác. Lần này, dành ra một phút để liên kết các món thực phẩm với hình ảnh sinh động đại diện cho mỗi con số:
Tạo ra những liên kết càng sống động, càng lạ lùng càng tốt. Với

,bạn có thể liên tưởng đến hình ảnh danh họa Leonardo da Vinci đang cắt bằng...

. Càng vô lý thì càng khó quên phải không!
Với

, bạn có thể liên tưởng đến hình ảnh đang dùng thuốc tẩy để tẩy vết ố trên bộ lông của mình. Với

, bạn có thể liên tưởng đến hình ảnh tách trà đang được đặt cân bằng trên

.
Một lần nữa, hãy tạm quên tất cả trong 15 phút. Sau đó thử viết lại danh sách mua hàng. Lần này bạn có thể nhớ tất cả các món hàng theo đúng trật tự. Hơn nữa, bạn vẫn có thể liệt kê chính xác danh sách này trong nhiều ngày kế tiếp, hay thậm chí là một tháng sau.
THẺ CHỮ CÁI(**)
(**) Xem Phụ lục 2
Chữ số không phải là công cụ duy nhất bạn có thể sử dụng để ghi nhớ. Dưới đây là ví dụ về “thẻ ghi nhớ” bằng chữ cái. Những từ này khi đọc lên nghe giống như chữ cái. Chẳng hạn như, chữ Ace /eɪs/ nghe giống với chữ A /eɪ/ trong bảng chữ cái, còn chữ Art /ɑ:t/ thì không đồng âm.
Bí quyết giúp bạn ghi nhớ các Thẻ chữ cái:
• Thử học thuộc các chữ cái theo nhóm bốn chữ cái một (một dạng của phương pháp Gộp nhóm thông tin)
• Nếu thêm được chút nhạc điệu nữa thì càng tốt.
Khi đã thuộc lòng các thẻ ghi nhớ, bạn có thể áp dụng hệ thống các thẻ chữ cái này vào thực tế.
Giả sử bạn muốn nhớ danh sách các từ sau đây:
Bạn sẽ dễ dàng nhớ danh sách này nếu bạn kết nối mỗi hình ảnh trong danh sách với Thẻ chữ cái mà bạn đã mặc định.
Từ đầu tiên – A – trong danh sách là Kite (Con diều). Bạn hãy tưởng tượng hình ảnh một cánh diều khổng lồ rực rỡ sắc màu với hình

đang chao lượn trên không. Càng siêu tưởng
và càng phóng đại thì bạn càng dễ ghi nhớ hơn. Cố gắng đưa càng nhiều cảm nhận giác quan vào hình ảnh càng tốt – chẳng hạn như, cánh diều sặc sỡ đang bay phần phật trong gió.
Từ thứ hai – B – trong danh sách là Hilarious (Vui nhộn). Lần này bạn có thể liên tưởng đến hình ảnh con ong đang vừa bay vừa cười hể hả

.
Hãy tiếp tục với những từ còn lại trong danh sách và xem liệu bạn có thể gắn chúng với các Thẻ chữ cái như thế nào nhé!
NHỚ TÊN & NHỚ MẶT
Bạn đã từng lâm vào tình huống trớ trêu này chưa? Bạn vui mừng chạy như bay đến gặp một người mà bạn chỉ mới quen hôm qua và có một cuộc trò chuyện khá thú vị. Bạn định giới thiệu người này cho người bạn cùng đi nhưng chợt bối rối nhận ra bạn đã quên béng mất tên của người kia. Bạn không đơn độc đâu, có rất nhiều người gặp phải tình cảnh “cứng họng” này!
Trước hết, bạn phải biết chính xác tên của người được giới thiệu tại buổi gặp gỡ. Nếu không nghe rõ thì bạn nên hỏi lại. Rồi thường xuyên gọi tên người đấy để cái tên đó ghi khắc vào tâm trí bạn.
Tiếp theo, bạn có thể tạo ra những hình ảnh sống động trong tâm trí. Thông thường, không thể nhớ tên của người nào đó là do bạn không tận dụng sự hỗ trợ đắc lực của trí tưởng tượng, hoặc do bạn không tạo ra được mối liên kết đủ mạnh trong trí não. Khi bạn nghe tên của người ấy, hãy cố gắng tìm kiếm một mối dây liên kết trực quan giữa khuôn mặt và tên của họ. Nếu anh chàng đó tên là Brown và có mái tóc màu hạt dẻ thì mối liên kết đã rõ ràng.
Nếu không tìm thấy mối liên hệ rõ ràng thì bạn cần phải tạo ra nó. Mối liên kết không nhất thiết phải đúng hay hợp lô-gic, thậm chí nó có thể “bay bổng”, nghe vui tai. Càng lạ lùng thì càng dễ nhớ! Hãy nghĩ ra một hình ảnh hoạt hình về khuôn mặt của người đó, với những điểm đặc trưng được cường điệu hóa – anh chàng hay cô nàng ấy có một cái mũi to như quả cà, đôi chân mày rậm như con sâu róm chẳng hạn.
Luyện tập thường xuyên để kỹ năng này dần trở thành bản năng thứ hai, và đến lúc đó bạn có thể tạo ra hình ảnh tưởng tượng chỉ trong tích tắc.
ĐÁNH BẠI “BỆNH” ĐÃNG TRÍ BẰNG CÁCH TẬP TRUNG VÀO HIỆN TẠI
Đã bao nhiêu lần bạn rơi vào tình cảnh dáo dác tìm kiếm một vật gì đó mà mới đây bạn hãy còn cầm nó trên tay, hay đi qua những con đường lớn đông nghẹt xe rồi sau đó ngơ ngác không nhớ mình đã băng qua như thế nào? Chúng ta thường gọi tình trạng này là “đãng trí” và cho rằng đó là vấn đề thuộc về trí nhớ. Nhưng thực ra sự xao lãng này chẳng liên quan gì đến trí nhớ mà thường chỉ là sự thất bại của việc tập trung.
Giải pháp là tập trung nhiều hơn và tập trung vào hiện tại. Điều này đòi hỏi bạn phải nỗ lực hơn khi mới bắt đầu luyện tập – bạn thực sự cần tập trung và lên kế hoạch ghi nhớ.
Đầu tiên, hãy rèn thói quen dừng lại trong giây lát để suy nghĩ.
Khi nghe tiếng chuông điện thoại reo, đừng ngay lập tức buông bút và hấp tấp nghe máy. Dành một giây ngắn ngủi để ghi khắc vào tâm trí hình ảnh nơi bạn đặt bút xuống.
Khi bạn vào nhà và đặt chùm chìa khóa xuống, hãy dành một giây thoáng qua để thiết lập một hình ảnh trong tâm trí về vị trí bạn cất chúng.
Tương tự, khi rời một nơi nào đó, hãy dành một khoảnh khắc nhìn ngó xung quanh để chắc chắn rằng bạn không quên thứ gì.
Chiến lược quan trọng thứ hai là lập kế hoạch.
Thường thì lý do bạn quên điều gì đó là vì bạn đã không lên kế hoạch kỹ càng. Khi bạn cố gắng tiến hành tất cả những gì bạn dự định làm và ghi nhớ chúng giữa một đống công việc, trí nhớ làm việc hay “bộ nhớ tạm thời” của bạn sẽ buộc phải nắm giữ quá nhiều thông tin đến nỗi bị quá tải – và tất nhiên bạn sẽ quên đi một số việc cần làm.
Thật vậy, sự việc này lặp đi lặp lại và biến thành một vòng luẩn quẩn – ý nghĩ mình bị “bệnh đãng trí” sẽ khiến cho bạn hoảng sợ và làm giảm hiệu suất của trí nhớ làm việc!
Lợi ích mà việc lên kế hoạch kỹ càng đem lại là giảm thiểu những điều cần giữ trong trí nhớ làm việc, tạo điều kiện cho tâm trí được rảnh rang để bình tâm đối phó với những điều xảy ra trong hiện tại.
Một số bí quyết lập kế hoạch:
1. Cố gắng suy nghĩ trước. Lên danh sách những công việc cần làm cho sáng hôm sau trước khi đi ngủ.
2. Dành thời gian cho việc lập kế hoạch. Chẳng hạn, thức dậy sớm hơn 15 phút để lên danh sách công việc cần thực hiện trong ngày một cách cụ thể, rõ ràng hoặc nói về chúng với người thân của bạn.
3. Suy nghĩ kỹ trước khi bắt tay vào làm một việc gì.
4. Dành thời gian viết những công việc cần làm trong “nhật ký” Bản đồ Tư duy.
5. Viết những tấm giấy màu ghi chú công việc và gắn ở nơi dễ nhìn thấy nhất.
THUẬT GHI NHỚ
Trải qua hàng bao thế kỷ, con người đã nghĩ ra đủ mọi loại phương pháp giúp ghi nhớ sự vật, sự việc. Một trong những phương pháp hiệu quả nhất là biến điều cần ghi nhớ thành một câu chuyện, hay một câu nói.
Viết tắt
Bạn có biết những cụm từ này không?
National Aeronautical and Space Administration
Organization of Petroleum Exporting Countries
Random Access Memory
RAdio Detection and Ranging
World Health Organization
Very Important Person
Giờ bạn thử ghép các chữ đầu (in hoa) của những cụm từ này lại thử xem.
NASA
OPEC
RAM
RADAR
WHO
VIP
Quen lắm phải không?
Viết tắt là sử dụng chữ cái đầu của mỗi thông tintừ để tạo thành một từ mới sao cho dễ đọc, dễ ghi nhớ các thông tintừ riêng lẻ đó.
Còn bây giờ thì làm sao để nhớ đúng trật tự 7 màu của cầu vồng – Red, Orange, Yellow, Green, Blue, Indio, Violet?
Nhớ đúng thứ tự 3 triết gia Hy Lạp Cổ đại – Socrates, Plato và Aristotle?
Làm sao để không chỉ nhớ tên mà còn nhớ đúng vị trí của các hồ trong Ngũ Đại Hồ ở Mỹ?
Vần điệu(***)
(***) Xem Phụ lục 2.
Vần điệu là một thuật ghi nhớ hữu ích khác. Trong các câu chuyện truyền miệng, người xưa đã biết sử dụng vần điệu cho dễ nhớ vì những âm thanh giống nhau thường được lưu trữ cùng nhau trong bộ não, tương trợ lẫn nhau tạo thành một khối thông tin bền vững.
SỬ DỤNG THÔNG TIN ĐẦU TIÊN & THÔNG TIN CUỐI CÙNG
Có bao nhiêu người nhớ được dòng đầu tiên của cuốn tiểu thuyết, tại sao không phải là những dòng khác?
Trong một bản nhạc, đoạn dễ nhớ nhất thường là đoạn mở đầu!
Chúng ta nhớ những gì nghe hoặc nhìn thấy đầu tiên tốt hơn bất kỳ diễn biến nào khác trong một sự kiện.
Và chúng ta nhớ các sự kiện vừa mới xảy ra tốt hơn những sự kiện đã xảy ra từ lâu.
Chúng ta nhớ về ngày hôm qua tốt hơn ngày hôm kia, nhớ về tuần trước tốt hơn hai tuần trước vv. và nhớ những thứ được liệt kê cuối cùng trong danh sách tốt hơn những thứ được liệt kê trước đó.
Tóm lại, chúng ta nhớ những thông tin đầu tiên và cuối cùng tốt hơn. Đây là điều đáng lưu ý khi bạn cố gắng học hỏi hay tìm hiểu về điều gì đó.
QUY LUẬT ARISTOTLE
Triết gia Hy Lạp Aristotle đã nhận ra sức mạnh của sự kết nối từ cách đây 2500 năm. Aristotle thấy rằng chúng ta học hỏi mọi điều và “phát kiến” ra vô vàn ý tưởng chỉ bằng cách liên kết hai hay nhiều điều mình quan sát được. Ông xác định ba quy luật của sự liên kết:
1. Sự cận kề
2. Sự tương đồng
3. Sự tương phản
Với quy luật cận kề, Aristotle muốn đề cập đến sự liên kết giữa các sự việc diễn ra gần nhau. Ví dụ, nếu Sarah luôn đến công sở ngay khi Paul vừa tới thì hai người này sẽ tự động để lại “dấu ấn” trong tâm trí bạn.
Với quy luật tương đồng, ông nói đến cách liên kết những sự vật, sự việc có vẻ ngoài hoặc âm thanh tương tự nhau. Chẳng hạn, nếu hai người bạn đồng nghiệp bước vào văn phòng với cùng một kiểu tóc, ắt hẳn hình ảnh này sẽ tạo nên sự liên kết trong tâm trí bạn.
Với quy luật tương phản, Aristotle đề cập đến cách những điều trái ngược sẽ tạo thành những “cặp đôi” liên kết với nhau, chẳng hạn như ngày - đêm, đen - trắng, đàn ông - phụ nữ, lên - xuống, vv.
PHƯƠNG PHÁP LOCI
Cho đến nay, phương pháp Loci vẫn được xem là phương pháp cải thiện trí nhớ mạnh nhất và dễ ứng dụng nhất trong việc nâng cao năng lực ghi nhớ. Phương pháp này giúp tạo những mối liên hệ mạnh mẽ giữa các mục cần ghi nhớ và sắp xếp lại để bạn có thể nhớ luôn cả trật tự của chúng.
Phương pháp Loci lần đầu tiên được vận dụng bởi nhà thơ Hy Lạp Cổ đại Simonides, người cần các kỹ thuật ghi nhớ siêu phàm để có thể thuộc làu những đoạn sử thi dài ngoằng nhằm phục vụ trong các buổi biểu diễn. Chuyện kể rằng ông nghĩ ra ý tưởng này khi được mời tham dự yến tiệc tại tư gia của nhà quý tộc Scopias và nhân danh chủ nhân buổi tiệc ngâm một bài thơ. Ngay khi ông hoàn thành xong phần biểu diễn và rời khỏi căn phòng đó thì trần nhà bị đổ sập, đè chết tất cả những người ở bên trong. Các thi thể biến dạng đến mức khó nhận ra. Simonides đã nhớ chính xác vị trí ngồi của từng người và giúp các thân nhân đang trong tình trạng bấn loạn, quẫn trí có thể xác định chính xác người thân của mình.
Phương pháp Loci cho thấy một thực tế là bộ nhớ không gian của chúng ta – nơi lưu giữ thông tin về vị trí của mọi vật – thường hoạt động tốt hơn nhiều so với những bộ nhớ khác. Có lẽ là theo quá trình tiến hóa, các ký ức đã được “nâng cấp” để giúp loài người định hướng tốt hơn và tìm thấy được nguồn thức ăn.
Để xem điều này có đúng không, bạn hãy thử trả lời những câu hỏi sau đây:
• Bạn có bao nhiêu cái ghế ở nhà?
• Bạn đã gặp người bạn thân nhất bao nhiêu lần vào tháng trước?
• Thành phố nào cách xa London hơn – Rome hay Warsaw?
Để có thể trả lời chính xác những câu hỏi này, bạn hãy rà soát lại lộ trình thường ngày của mình. Đây là kỹ thuật được hầu hết các nhà vô địch về trí nhớ vận dụng.
Bí quyết nằm ở chỗ bạn cần phải chọn ra một lộ trình quen thuộc, sau đó bằng khả năng liên tưởng của mình, hãy kết nối các sự vật bạn muốn nhớ với các địa điểm dọc theo lộ trình ấy. Simonides khuyên nên tránh chọn những địa điểm quá tối hoặc quá sáng vì chúng có thể che khuất hoặc làm lu mờ cái mà bạn muốn ghi nhớ.
Những địa điểm bạn chọn có thể nằm trên lộ trình bạn thường đi qua, chẳng hạn:
1. Phòng khách nhà bạn
2. Cửa chính
3. Vỉa hè
4. Góc đường
5. Cửa hàng tạp hóa
6. Sạp báo
7. Trạm xe buýt
8. Xe buýt
9. Trạm xe buýt bạn thường xuống
10. Nơi bạn làm việc
Lợi thế của việc sử dụng lộ trình như thế này là bạn có thể chọn bao nhiêu địa điểm cũng được, tùy theo số lượng những điều bạn muốn ghi nhớ.
Bây giờ bạn hãy liên kết những điều cần nhớ với những địa điểm trên con đường này bằng những hình ảnh rõ ràng mà bạn có thể tập hợp.
Ví dụ, bạn cần phải nhớ những việc cần làm cho đám cưới của người bạn thân – mua hoa, viết bài phát biểu và thuê xe. Với nhiệm vụ mua hoa, bạn có thể tưởng tượng cảnh những bông hoa rực rỡ đang tỏa hương khoe sắc, che kín cửa lớn ra vào. Với nhiệm vụ viết bài phát biểu, bạn có thể mường tượng cảnh bạn ngồi bệt ở vỉa hè ngay trước nhà với một tờ giấy khổ lớn, tay lăm lăm cây bút chuẩn bị vẽBản đồ Tư duy. Với việc thuê xe, bạn nghĩ ra cảnh chiếc xe kết hoa cưới đang đậu ở trạm xe buýt!
Một khi bạn đã có những hình ảnh này, hãy đảm bảo chúng sẽ được “gắn chặt” trong đầu bạn bằng cách tưởng tượng ra con đường đi làm, với những sự vậtsự việc đang ở đúng vị trí của chúng trên suốt lộ trình.
Còn về bài phát biểu mà bạn, với tư cách là người bạn thân nhất của cô dâu chú rể, phải nói trong tiệc cưới thì sao? Với phương pháp Loci và trí liên tưởng của mình, bạn sẽ có thể nhớ được tất cả các điểm chính – Bản đồ Tư duy là một lựa chọn đơn giản mà hiệu quả trong trường hợp này!
BẢN ĐỒ TƯ DUY HỖ TRỢ TRÍ NHỚ
Giờ bạn đã biết một vài phương pháp ghi nhớ nhanh chóng để nâng cao năng lực trí não. Vậy tại sao bạn không tập hợp những phương pháp này vào một Bản đồ Tư duy nhỉ? Cách này có thể giúp bạn nhớ tất cả các phương pháp, đồng thời thủ sẵn “bí kíp” trực quan, tiện dụng mọi lúc mọi nơi. Không những thế, nó còn giúp bạn trau dồi các kỹ năng thiết lập Bản đồ Tư duy.
1. Chuẩn bị những dụng cụ cần thiết – một bộ bút màu và một tờ giấy khổ lớn.
2. Để giấy theo phương ngang để các ý tưởng có thể phát triển theo mọi hướng.
3. Vẽ một hình ảnh hay biểu tượng đơn giản đại diện cho ý tưởng chủ đạo ngay giữa tờ giấy – trong trường hợp này bạn có thể vẽ hình một bộ não.
4. Tiếp theo, hãy nghĩ đến những phương pháp ghi nhớ khác nhau mà bạn vừa được tiếp cận.
5. Viết vài từ hay vẽ một hình ảnh đơn giản để minh họa cho phương pháp đó. Chẳng hạn, bạn có thể vẽ hình những con số để tượng trưng cho phương pháp ghi nhớ bằng Thẻ số, hay một cái cửa lớn cho phương pháp Loci – rồi vẽ một đường kết nối mỗi phương pháp với ý tưởng chủ đạo.
Bạn có thể sử dụng Bản đồ Tư duy này để lựa chọn phương pháp ghi nhớ tốt nhất khi tiến hành chương trình 7 Ngày Rèn luyện Năng lực Não bộ. Đây là chương trình tiếp theo dành cho bạn, nó sẽ giúp cho bộ nhớ của bạn “khỏe” hơn!
Bạn đã sẵn sàng chưa?
Để chuẩn bị một tâm thế vững vàng, bạn hãy xem lại những phương pháp giúp ghi nhớ nhanh chóng này một lần nữa. Ưu điểm lớn của tất cả các phương pháp trên là càng vận dụng chúng thì trí nhớ của bạn sẽ càng mạnh, năng lực trí não sẽ được cải thiện theo thời gian.