T ôi thật sự tự hào vì bạn đã cùng tôi đi xa đến thế trong cuộc hành trình đến với cuộc sống tối giản. Chúng ta đã cùng nhau giải quyết về nhà cửa, sự nghiệp, cuộc sống gia đình, tài chính, cách sử dụng thời gian và các mối quan hệ của bạn, rất nhiều lĩnh vực. Tôi hi vọng bạn sẽ ăn mừng những thay đổi từ bên trong mà bạn thực hiện nhờ đọc – tôi mong là cả sống theo – cuốn sách này. Chúc mừng bạn!
Trong chương này, tôi đưa ra một số phương pháp giúp bạn gắn bó với việc thực hành. Nhưng hơn thế, tôi hi vọng đã hướng dẫn cho bạn biết cốt lõi của cuộc sống tối giản – và kiến thức rằng lối sống này là của bạn, bất kế bạn đang ở đâu trên chuyến hành trình.
MẸO ĐỂ DUY TRÌ THÓI QUEN
Thời điểm hiện tại bạn đang vô cùng hăng hái muốn áp dụng lối sống tối giản, ngọn lửa nhiệt huyết đôi khi sẽ trở nên yếu ớt và mất đi sức mạnh. Nhưng không sao cả. Điều đó không có nghĩa là bạn thất bại – không hề chút nào. Khi bạn hiểu rằng những thất bại đó là một phần của quá trình, khả năng bạn từ bỏ mong ước và tiếp tục lối sống bừa bộn, điên cuồng mà bạn đang cố thoát khỏi sẽ thấp hơn. Chướng ngại vật là điều bình thường. Nản chí là một phần trong quá trình.
Nhưng lối sống này – với rất nhiều tiềm năng để tạo ra niềm vui cho bạn – rất đáng để cố gắng, vậy nên hãy chọn ra một vài thứ cụ thể mà bạn muốn tập trung vào ngày hôm nay.
1. Chọn từ 1 đến 3 thói quen bạn muốn thay đổi vĩnh viễn
Có một tầm nhìn rõ ràng là điều cần thiết, nhưng chính những hành động hằng ngày – thói quen của bạn – mới quyết định khả năng biến tầm nhìn đó thành hiện thực. Có một sức mạnh diệu kỳ trong việc phá vỡ những thói quen cũ không còn có ích cho bạn và hình thành thói quen mới, củng cố cách sống tối giản của bạn. Để tạo ảnh hưởng nhỏ nhưng mang lại thay đổi (hi vọng là) lâu dài, chọn từ một đến ba thói quen tối giản bạn muốn tập trung vào ngay lúc này. Dưới đây là một vài ví dụ:
• Tận hưởng khoảng thời gian không có màn hình trước khi đi ngủ (60 phút, 30 phút, 15 phút – bất cứ độ dài nào thích hợp), để cho mình thêm khoảng trắng.
• Bỏ thói quen mua sắm bất cứ khi nào có cảm xúc tiêu cực.
• Chỉ kiểm tra email hai lần một ngày, vào những thời điểm xác định.
• Chỉ sử dụng mạng xã hội vào các giờ nhất định.
Ví dụ, 8 đến 9 giờ tối.
• Vun đắp mối quan hệ với mẹ bạn (hoặc bất kì người thân yêu nào) bằng cách gọi điện thoại hoặc đến thăm mỗi tuần một lần.
• Để điện thoại bạn ở phòng khác trong một khoảng nhất định trong thời gian làm việc của bạn.
• Yêu cầu bản thân chờ ít nhất năm phút trước khi thực hiện bất kỳ lần mua hàng không cần thiết nào.
• Chọn ba nhiệm vụ hàng đầu của bạn trước khi bắt đầu mỗi ngày.
• Chỉ mua những bộ quần áo mà bạn đánh giá là 10 trên 10. Bỏ qua các thứ khác.
• Đồng thời vào mỗi cuối tuần, lên kế hoạch cho bữa ăn của bạn và sơ chế một số thực phẩm chuẩn bị cho tuần sắp tới.
• Mỗi khi ai đó nhờ bạn làm điều gì, nếu trong lòng không nhiệt tình đồng ý ngay và luôn, hãy trả lời thế này: “Cảm ơn vì đã hỏi nhờ tôi! Để tôi suy nghĩ rồi trả lời sau nhé.” (Làm vậy sẽ cho bạn chút thời gian để xử lý yêu cầu và quyết định xem nó có phù hợp với các giá trị của bạn không trước khi đưa ra câu trả lời chắc chắn).
2. Tập trung vào việc lặp lại
Không có con số kì diệu nào – số ngày để chính thức xây dựng một thói quen. Nhưng có sự lặp lại. Trong cuốn sách Atomic Habits (tạm dịch: Thói quen nguyên tử) của mình, James Clear lập luận rằng chính sự lặp lại sẽ giúp thay đổi chúng ta. Anh nói:
“Khi bạn nghĩ về mục tiêu của mình, đừng chỉ nghĩ đến kết quả bạn muốn. Tập trung vào sự lặp lại sẽ dẫn đến kết quả đó. Tập trung vào đống công việc trước khi thành công đến. Tập trung vào hàng trăm chậu gốm trước khi kiệt tác xuất hiện.”
Dù bạn chọn tập trung vào thói quen nào, mỗi khi bạn “lặp lại” một lần, hãy tưởng tượng mình đang gạch thêm một đường trong đầu. (Hay tốt hơn là dùng một tờ giấy theo dõi số lần lặp để thấy được sự tiến triển của mình).
Mỗi khi bạn gọi điện cho một người bạn thay vì đăng nhập vào trang web bán lẻ yêu thích của mình, đánh một dấu. Mỗi lần cho một món đồ không còn sử dụng vào thùng cho đi, gạch thêm một dấu. Nhờ sự lặp lại, hành động sẽ trở thành thói quen. Và thói quen có mục đích – những thói quen phù hợp với bạn – sẽ dẫn dắt bạn tới lối sống tối giản và mở rộng không gian để bạn xử lí những ưu tiên cao hơn.
3. Khi nản lòng, tập trung toàn bộ năng lượng vào hành động kế tiếp
Thất bại là điều không thể tránh khỏi, nhưng những gì bạn làm tiếp theo mới là quan trọng nhất. Hiển nhiên bạn đã trải qua một mùa căng thẳng của cuộc sống và đối phó bằng cách từ bỏ những nỗ lực dọn dẹp bừa bộn và tiếp tục săn giảm giá trên Amazon – hoặc bất kể tình huống hiện tại là gì. Cứ để bản thân thấy thất vọng, nhưng sau đó bạn cần phải lựa chọn. Bạn có thể chọn sự xấu hổ và nhục nhã; có thể cho phép mình tin rằng bạn đã thất bại. Hoặc bạn có thể công nhận sự thụt lùi, chấp nhận mình chỉ là con người bình thường và hướng suy nghĩ cũng như năng lượng của bạn đến các bước tiếp theo. Đối với hầu hết chúng ta, lựa chọn thứ hai khó hơn nhiều vì nó đi ngược lại cách chúng ta rèn luyện trí óc, nhưng đó cũng là cách nhanh nhất, chắc chắn nhất và lành mạnh nhất để quay trở lại con đường rèn luyện lối sống tối giản.
4. Ăn mừng các cột mốc nhỏ
Tôi quen một gia đình ăn mừng tất cả mọi thứ. Họ coi mỗi cột mốc, dù lớn hay nhỏ, như thể nó xứng đáng được ăn mừng hơn bất kì điều gì. Trong hàng chục năm quen biết cặp cha mẹ này và những đứa con đang lớn của họ, tôi đã thấy họ ăn mừng kì thi cuối kì kết thúc, thư mời nhập học đại học đầu tiên gửi đến hòm thư, ngày đầu tiên làm công việc mới và ngày cuối cùng làm công việc cũ. Giữa các buổi ăn mừng, tôi cũng thấy họ trải qua mất mát và đau lòng, giống như tất cả chúng ta. Nhưng tôi chú ý tới cách họ đánh dấu thời gian, bất kể họ đang trải qua chuyện gì, khiến cuộc đời trở nên đặc biệt hơn nhiều – thậm chí là quý giá hơn.
Trong hành trình tối giản của bạn đã có những cột mốc gì? Bạn đã chặn trang web bán lẻ yêu thích chưa? Bạn đã bắt đầu dậy sớm hơn nửa tiếng so với mọi người trong nhà chưa? Bạn đã thực hiện thay đổi trong công việc sang một vị trí phù hợp với các giá trị của bạn hơn chưa? Khi ta cảm thấy hài lòng với tiển triển của mình, nó thúc đẩy ta tiếp tục giữ vững.
5. Liên tục nhớ về lí do
Mỗi khi cảm thấy ý chí bị suy yếu, hãy nghĩ lại lí do tại sao phải tiếp tục mạnh mẽ. Ghi lại các bước tiến của bạn bằng việc chụp ảnh hay tạo một cuốn sách ảnh nhỏ. Nói về viễn cảnh mình tưởng tượng ra với bạn đời hoặc một người bạn. Viết trong nhật kí về khoảnh khắc đầu tiên bạn bắt đầu đi trên con đường này. Viết về việc tại sao bạn muốn sống theo cách ấy - để nhắc nhở bản thân rằng bạn thật lòng mong muốn.
THAY ĐỔI HÀNH VI, THAY ĐỔI BẢN CHẤT CỦA BẠN
Xin thú nhận: Trước khi viết cuốn sách này, tôi coi mình là một “người khát khao sống theo chủ nghĩa tối giản”. Tôi đùa với bạn bè và gia đình mình về chuyện tôi “lại bộc lộ lối sống tối giản” khi tôi không cho các con chơi hai môn thể thao cùng một lúc hoặc khi tôi lại bị bắt gặp với một vali đựng đồ quyên góp. Nhưng tôi sẽ không bao giờ tự gọi mình là một người tối giản thực thụ bởi vì thuật ngữ này tạo cảm giác đen trắng quá rõ ràng.
Tôi không nghĩ rằng mình đủ tiêu chuẩn.
Nhưng khi viết cuốn sách này – và nghĩ về vấn đề này nhiều đến nỗi nó đã bắt đầu theo cả vào trong giấc mơ của tôi – tôi đã nhận định rằng tối giản không phải là một chế độ ăn kiêng mà bạn theo hoặc không. Nó không phải là một căn phòng màu trắng chẳng có gì bên trong mà là một chậu cây mọng nước và một tác phẩm nghệ thuật. Nó không phải là một tủ đồ cơ bản hay ngăn đựng đồ tạp nham không bừa bộn hay một bộ sưu tập đồ chơi gọn gàng chỉ làm từ gỗ khắc tay. Nó không phải là một câu lạc bộ với quy trình sàng lọc nghiêm ngặt và những cái bắt tay lén lút khi bạn bước vào.
Thay vào đó, tối giản là cái khung suy nghĩ. Nó là một quyết định sẽ từ từ, trong thời gian nhiều tháng và năm, hướng bạn về một cuộc sống phù hợp. Một cuộc đời phù hợp với con người bên trong của bạn – và bằng cách nào đó còn khiến bạn trở nên tốt hơn thế nữa.
Và quan trọng nhất, chủ nghĩa tối giản là một bản chất để bạn (và tôi) nắm lấy.
Ở mức độ sâu sắc nhất, để thực sự thay đổi hành vi của bạn – từ thói quen tiêu xài đến cách quản lí thời gian tới hiện trạng các mối quan hệ – bạn phải thay đổi con người mình. Hãy chọn hôm nay để hình thành bản chất của người theo chủ nghĩa tối giản thay vì khát khao thành người như thế. Xác nhận bản chất này chính là bạn, ăn mừng những lúc vui và chấp nhận những khoảnh khắc buồn khó tránh và quan sát cuộc đời của bạn thay đổi từ trong ra ngoài.