[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Phòng khách buổi sáng tại căn hộ của Algernon ở Half-Moon Street. Căn phòng được trang hoàng lộng lẫy và mang đậm tính nghệ thuật. Tiếng đàn piano vọng ra từ căn phòng bên cạnh.

[Lane đang dọn trà chiều lên bàn, và sau khi tiếng đàn dứt hẳn, Algernon bước vào.]

ALGERNON.

Anh có nghe thấy tôi đang chơi bản gì không, Lane?

LANE.

Thưa ngài, tôi thấy ngheén lén là điều không lịch sự ạ.

ALGERNON.

Tôi lấy làm tiếc cho anh đấy, vì lợi ích của chính anh. Tôi chơi đàn không chính xác—ai mà chẳng chơi chính xác được—nhưng tôi chơi với một sự biểu cảm tuyệt vời. Xét về piano, sự dạt dào cảm xúc chính là sở trường của tôi. Còn khoa học, tôi để dành cho Cuộc sống.

LANE.

Vâng, thưa ngài.

ALGERNON.

Và nhân nói đến khoa học về Cuộc sống, anh đã cắt bánh mì kẹp dưa chuột cho phu nhân Bracknell chưa?

LANE.

Thưa rồi ạ. [Bưng đĩa bánh tiến lại.]

ALGERNON.

[Kiểm tra đĩa bánh, lấy hai chiếc và ngồi xuống sô-pha.] Ôi!... nhân tiện đây, Lane, qua sổ sách của anh, tôi thấy vào đêm thứ Năm, khi huân tước Shoreman và anh Worthing ăn tối cùng tôi, có tới tám chai sâm-panh được tiêu thụ.

LANE.

Vâng, thưa ngài; tám chai và một cốc ạ.

ALGERNON.

Tại sao ở nhà của những kẻ độc thân, gia nhân lúc nào cũng uống sạch sâm-panh thế nhỉ? Tôi hỏi để biết vậy thôi.

LANE.

Thưa ngài, tôi cho là do chất lượng rượu hảo hạng ạ. Tôi thường nhận thấy rằng ở các gia đình đã có vợ chồng, sâm-panh hiếm khi thuộc loại thượng hạng.

ALGERNON.

Lạy Chúa! Hôn nhân lại làm con người ta sa sút đến thế sao?

LANE.

Thưa ngài, tôi tin đó là một trạng thái rất dễ chịu. Bản thân tôi thì chưa có nhiều trải nghiệm cho lắm. Tôi mới chỉ kết hôn có một lần. Đó là hệ quả của một sự hiểu lầm giữa tôi và một cô gái trẻ.

ALGERNON.

[Nói với vẻ uể oải.] Tôi không chắc mình hứng thú lắm với đời sống gia đình của anh đâu, Lane.

LANE.

Vâng, thưa ngài; đó không phải là một chủ đề thú vị cho lắm. Bản thân tôi cũng chẳng bao giờ nghĩ đến nó.

ALGERNON.

Đương nhiên rồi, tôi chắc chắn thế. Thế là đủ rồi, Lane, cảm ơn anh.

LANE.

Cảm ơn ngài. [Lane đi ra.]

ALGERNON.

Quan niệm về hôn nhân của Lane có vẻ hơi lỏng lẻo. Thật đấy, nếu tầng lớp hạ lưu mà không làm gương cho chúng ta, thì họ còn có tích sự gì trên đời này chứ? Xét về mặt bằng chung, họ hoàn toàn chẳng có chút ý thức trách nhiệm đạo đức nào cả.

[Lane bước vào.]

LANE.

Cậu Ernest Worthing ạ.

[Jack bước vào.]

[Lane đi ra.]

ALGERNON.

Cậu khỏe không, Ernest thân mến? Gió nào đưa cậu lên thành phố thế?

JACK.

Ồ, vì vui chứ vì gì nữa! Chẳng nhẽ lại vì mục đích khác chắc? Lại đang ăn uống như thường lệ hả Algy!

ALGERNON.

[Đáp lại một cách cứng nhắc.] Tôi tin là trong giới thượng lưu, việc thưởng thức chút đồ ăn nhẹ vào lúc năm giờ là một thói quen. Cậu đã ở đâu kể từ hôm thứ Năm tuần trước thế?

JACK.

[Ngồi xuống ghế sô-pha.] Ở vùng quê.

ALGERNON.

Cậu làm quái gì ở tận trển thế hả?

JACK.

[Cởi găng tay.] Khi ở thành phố, người ta tự giải trí. Khi ở vùng quê, người ta giải trí cho kẻ khác. Chán ngắt khủng khiếp.

ALGERNON.

Và những kẻ mà cậu làm họ giải trí là ai thế?

JACK.

[Nói một cách bâng quơ.] Ồ, hàng xóm chứ ai vào đây nữa.

ALGERNON.

Hàng xóm ở vùng Shropshire của cậu tử tế cả chứ?

JACK.

Ghê tởm lắm! Tớ chẳng thèm nói chuyện với một ai trong số họ.

ALGERNON.

Hẳn là cậu mang lại cho họ khối niềm vui đấy nhỉ! [Bước lại lấy bánh mì kẹp.] Nhân tiện, Shropshire là quận của cậu phải không?

JACK.

Hả? Shropshire ấy à? Ừ, dĩ nhiên rồi. Ơ kìa! Sao lại bày lắm tách thế này? Sao lại có bánh mì kẹp dưa chuột? Sao một kẻ còn trẻ tuổi mà lại hoang phí liều lĩnh thế hả? Ai sắp đến uống trà vậy?

ALGERNON.

Ồ! Chỉ có dì Augusta và Gwendolen thôi.

JACK.

Thật là tuyệt vời làm sao!

ALGERNON.

Ừ, nghe thì hay đấy; nhưng tớ e là dì Augusta sẽ không hoàn toàn ưng ý việc cậu có mặt ở đây đâu.

JACK.

Cho tớ hỏi tại sao lại thế?

ALGERNON.

Cậu bạn thân mến ạ, cách cậu tán tỉnh Gwendolen thật là tai họa hết chỗ nói. Nó tệ gần bằng cách mà Gwendolen tán tỉnh cậu vậy.

JACK.

Tớ yêu Gwendolen. Tớ lên thành phố lần này là cốt để cầu hôn cô ấy đấy.

ALGERNON.

Tớ cứ tưởng cậu lên đây để giải trí chứ?... Tớ gọi thế là đi làm việc công đấy.

JACK.

Cậu đúng là kẻ thiếu lãng mạn trầm trọng!

ALGERNON.

Tớ thực sự chẳng thấy có gì lãng mạn trong việc cầu hôn cả. Yêu đương thì rất lãng mạn. Nhưng một lời cầu hôn chắc nịch thì chẳng có chút lãng mạn nào sất. Nhỡ đâu người ta đồng ý thì sao. Tớ tin là thường thì họ sẽ đồng ý. Khi ấy thì mọi sự hào hứng tiêu tan hết. Bản chất cốt lõi của sự lãng mạn chính là sự bấp bênh. Nếu sau này tớ có lấy vợ, tớ nhất định sẽ cố gắng quên béng đi mất điều đó.

JACK.

Tớ chẳng mảy may nghi ngờ điều đó đâu, Algy thân mến. Tòa án Ly hôn sinh ra là để dành riêng cho những kẻ có trí nhớ kỳ quặc như cậu đấy.

ALGERNON.

Ồ! Chẳng ích gì khi suy đoán về vấn đề đó. Hôn nhân được định đoạt trên Thiên đàng—[Jack giơ tay định lấy bánh mì kẹp. Algernon lập tức ngăn lại.] Xin đừng chạm vào bánh mì kẹp dưa chuột. Chúng được đặt riêng cho dì Augusta đấy. [Lấy một chiếc và ăn.]

JACK.

Thế mà cậu cứ ăn chúng nãy giờ đấy thôi.

ALGERNON.

Đó là chuyện hoàn toàn khác. Cụ là dì của tớ cơ mà. [Nhấc đĩa bánh ở bên dưới lên.] Ăn bánh mì bơ đi. Bánh mì bơ là dành cho Gwendolen. Gwendolen cực kỳ mê bánh mì bơ.

JACK.

[Tiến lại bàn và tự lấy bánh.] Mà bánh mì bơ này cũng ngon phết đấy chứ.

ALGERNON.

Thì đấy, anh bạn thân mến, cậu có cần phải ăn cứ như thể mình cậu nuốt sạch tất cả không thế. Cậu cứ làm như mình đã cưới cô ấy rồi không bằng. Cậu chưa cưới cô ấy đâu, và tớ cũng chẳng nghĩ là cậu sẽ cưới được đâu.

JACK.

Cậu nói cái quái gì thế hả?

ALGERNON.

Thì, trước hết nhé, con gái không bao giờ kết hôn với những kẻ mà họ tán tỉnh. Phụ nữ không cho thế là phải phép.

JACK.

Ồ, vớ vẩn thật!

ALGERNON.

Không vớ vẩn đâu. Đó là một chân lý lớn đấy. Nó giải thích cho số lượng trai tân vô cùng tận mà người ta thấy ở khắp mọi nơi. Thứ hai là, tớ không đời nào đồng ý.

JACK.

Sự đồng ý của cậu á!

ALGERNON.

Cậu bạn thân mến, Gwendolen là em họ ruột của tớ. Và trước khi tớ cho phép cậu cưới con bé, cậu sẽ phải giải quyết cho xong xuôi toàn bộ vấn đề về Cecily cái đã. [Kéo chuông.]

JACK.

Cecily! Cậu đang nói cái quái gì thế? Algy, ý cậu là gì khi nhắc đến Cecily chứ? Tớ chẳng quen ai tên là Cecily cả.

[Lane bước vào.]

ALGERNON.

Mang cho tôi cái hộp đựng thuốc lá mà cậu Worthing để quên ở phòng hút thuốc lần cuối cùng cậu ấy ăn tối ở đây.

LANE.

Vâng, thưa ngài. [Lane đi ra.]

JACK.

Ý cậu là cậu đã giữ cái hộp đựng thuốc lá của tớ từng ấy thời gian nay á? Ước gì cậu cho tớ biết sớm hơn. Tớ đã phải viết những bức thư tuyệt vọng tới sở Scotland Yard về nó đấy. Tớ suýt chút nữa thì treo giải thưởng lớn rồi.

ALGERNON.

Ừ, tớ ước gì cậu treo giải thật đấy. Tớ đang lâm vào cảnh túng thiếu hơn mức bình thường đây.

JACK.

Treo giải lớn làm gì nữa khi tìm lại được vật mất rồi.

[Lane bước vào mang theo chiếc hộp đựng thuốc lá đặt trên một chiếc khay. Algernon lập tức cầm lấy. Lane đi ra.]

ALGERNON.

Tớ phải nói rằng cậu hơi tiểu nhân đấy, Ernest. [Mở hộp ra và săm soi.] Dù sao thì cũng chẳng sao cả, vì khi nhìn vào dòng chữ khắc bên trong, tớ phát hiện ra vật này rốt cuộc chẳng phải của cậu.

JACK.

[Tiến lại gần Algernon.] Của tớ chứ còn gì nữa. Cậu đã thấy tớ dùng nó hàng trăm lần rồi, và cậu không có bất kỳ quyền gì để đọc những gì được viết bên trong cả. Đọc trộm hộp thuốc lá cá nhân là một hành động rất bất lịch sự.

ALGERNON.

Ồ! Thật ngớ ngẩn khi đặt ra một quy tắc cứng nhắc về việc cái gì nên đọc và cái gì không nên đọc. Hơn một nửa nền văn hóa hiện đại phụ thuộc vào những thứ mà người ta không nên đọc đấy.

JACK.

Tớ thừa nhận thực tế đó, và tớ chẳng có ý định bàn luận về văn hóa hiện đại đâu. Đó không phải là thứ nên đem ra bàn tán riêng tư. Tớ chỉ muốn lấy lại hộp thuốc lá của mình thôi.

ALGERNON.

Đúng; nhưng đây không phải là hộp thuốc lá của cậu. Hộp thuốc lá này là món quà từ một người tên là Cecily, và cậu vừa mới bảo là cậu chẳng quen ai có cái tên đó cơ mà.

JACK.

Thì, nếu cậu muốn biết, Cecily hóa ra lại là dì của tớ.

ALGERNON.

Dì của cậu á!

JACK.

Ừ. Cụ là một phụ nữ lớn tuổi đáng yêu lắm. Sống ở Tunbridge Wells. Trả lại nó cho tớ mau lên, Algy.

ALGERNON.

[Lùi ra phía sau ghế sô-pha.] Nhưng tại sao bà ấy lại tự gọi mình là bé Cecily nếu bà là dì của cậu và sống ở Tunbridge Wells nhỉ? [Đọc.] ‘Gửi bé Cecily với tất cả tình yêu sâu sắc nhất.’

JACK.

[Tiến đến ghế sô-pha và quỳ lên đó.] Cậu bạn thân mến ơi, có gì lạ trong chuyện đó cơ chứ? Có những người dì cao lớn, có những người dì không cao lớn. Đó là chuyện mà chắc chắn một người dì có quyền tự quyết định lấy chứ. Cậu cứ có ấn tượng là mọi người dì đều phải y hệt như dì của cậu ấy! Thật là vô lý! Vì ơn Chúa, trả lại hộp thuốc lá cho tớ mau. [Đi vòng quanh phòng theo sát Algernon.]

ALGERNON.

Ừ. Nhưng tại sao dì của cậu lại gọi cậu là chú? ‘Từ bé Cecily, với tình yêu sâu sắc nhất gửi người chú Jack thân yêu.’ Tớ thừa nhận chuyện một người dì có thể là một bà dì nhỏ bé thì chẳng có gì đáng nói, nhưng tại sao một người dì, dù kích thước có thế nào đi nữa, lại gọi chính cháu ruột của mình là chú, thì tớ không tài nào hiểu nổi. Hơn nữa, tên của cậu hoàn toàn không phải là Jack; mà là Ernest.

JACK.

Tên tớ không phải Ernest; tên tớ là Jack.

ALGERNON.

Cậu vẫn luôn bảo với tớ tên cậu là Ernest. Tớ đã giới thiệu cậu với tất cả mọi người là Ernest. Cậu ứng đáp khi người ta gọi tên Ernest. Trông cậu cứ như thể tên cậu chính là Ernest vậy. Cậu là kẻ có vẻ mặt thành khẩn nhất mà tớ từng thấy trong đời. Cậu cứ khăng khăng tên mình không phải Ernest thì thật là hoàn toàn vô lý. Nó được in trên danh thiếp của cậu kìa. Đây là một tấm này. [Lấy từ trong hộp ra.] ‘Cậu Ernest Worthing, số B.4, The Albany.’ Tớ sẽ giữ cái này làm bằng chứng cho việc tên cậu là Ernest nếu sau này cậu dám chối đây đẩy với tớ, với Gwendolen, hay với bất kỳ ai khác. [Đút tấm danh thiếp vào túi.]

JACK.

Thì, tên tớ là Ernest ở thành phố và là Jack ở vùng quê, và cái hộp thuốc lá được tặng cho tớ ở miền quê mà.

ALGERNON.

Ừ, nhưng điều đó vẫn không giải thích được sự thật là cô dì Cecily bé nhỏ của cậu, người sống ở Tunbridge Wells, lại gọi cậu là người chú thân yêu của bà. Nào cậu bạn cũ, tốt hơn hết là cậu nên khai thật ra ngay lập tức đi.

JACK.

Algy thân mến, cậu nói năng cứ y như thể mình là một nha sĩ vậy. Thật là dung tục khi ăn nói ra điều nha sĩ trong khi mình chẳng phải là nha sĩ. Nó tạo ra một ấn tượng sai lầm.

ALGERNON.

Thì đó chính xác là những gì nha sĩ vẫn hay làm mà. Nào, nói tiếp đi! Kể cho tớ nghe toàn bộ câu chuyện đi. Tớ xin bật mí là tớ vẫn luôn nghi ngờ cậu là một tay Bunburyist thâm niên và giấu giếm; và giờ thì tớ hoàn toàn chắc chắn rồi đấy.

JACK.

Bunburyist ư? Cậu đang ám chỉ cái quái gì khi nói đến Bunburyist thế?

ALGERNON.

Tớ sẽ tiết lộ cho cậu ý nghĩa của cái cụm từ vô song đó ngay khi cậu chịu khó thông báo cho tớ biết lý do tại sao cậu là Ernest ở thành phố mà lại là Jack ở miền quê.

JACK.

Được rồi, trả lại hộp thuốc lá cho tớ trước đã.

ALGERNON.

Đây. [Đưa hộp thuốc lá.] Giờ thì đưa ra lời giải thích của cậu đi, và làm ơn hãy bịa sao cho nó vô lý vào đấy nhé. [Ngồi xuống ghế sô-pha.]

JACK.

Cậu bạn thân mến ơi, lời giải thích của tớ chẳng có gì là vô lý cả. Thực ra nó vô cùng bình thường. Cụ Thomas Cardew già, người đã nhận nuôi tớ khi tớ còn là một đứa trẻ, đã lập di chúc chỉ định tớ làm người giám hộ cho cháu gái cụ, tiểu thư Cecily Cardew. Cecily, người gọi tớ bằng chú vì những lý do tôn kính mà cậu không tài nào thấu hiểu nổi, đang sống tại cơ ngơi của tớ ở miền quê dưới sự quản thúc của cô gia sư đáng kính Miss Prism.

ALGERNON.

Nhân tiện, cơ ngơi ở miền quê đó nằm ở đâu thế?

JACK.

Chuyện đó không dính dáng gì đến cậu đâu, anh bạn quý. Cậu sẽ không được mời đâu... Tớ có thể thành thật nói với cậu rằng chỗ đó không nằm ở Shropshire đâu nhé.

ALGERNON.

Tớ đoán ngay ra mà, cậu bạn thân mến! Tớ đã từng đi Bunbury khắp Shropshire trong hai dịp khác nhau cơ đấy. Nào, nói tiếp đi. Tại sao cậu lại là Ernest ở thành phố và là Jack ở miền quê?

JACK.

Algy thân mến, tớ không biết liệu cậu có thể hiểu nổi những động cơ thực sự của mình hay không. Cậu không đủ sự nghiêm túc cho lắm. Khi rơi vào vị trí của một người giám hộ, người ta buộc phải giữ một lập trường đạo đức vô cùng cao cả trong mọi vấn đề. Đó là bổn phận phải làm. Và vì lập trường đạo đức cao cả đó khó có thể coi là mang lại nhiều ích lợi cho sức khỏe hay hạnh phúc của bản thân, nên để có cớ lên thành phố, tớ luôn miệng giả vờ có một đứa em trai tên là Ernest, sống ở khu Albany, và hay vướng vào những rắc rối tồi tệ nhất. Đó, Algy thân mến, toàn bộ sự thật chỉ đơn giản có thế.

ALGERNON.

Sự thật hiếm khi thuần khiết và chẳng bao giờ đơn giản cả. Cuộc sống hiện đại sẽ vô cùng tẻ nhạt nếu nó rơi vào một trong hai điều đó, và văn học hiện đại sẽ là một thứ hoàn toàn bất khả thi!

JACK.

Thế thì cũng chẳng tệ hại gì cho cam.

ALGERNON.

Phê bình văn học không phải là sở trường của cậu đâu, anh bạn thân mến. Đừng có đú đởn làm gì. Cậu nên để việc đó cho những kẻ chưa từng đặt chân tới Đại học. Họ làm việc đó cừ khôi lắm trên các tờ báo hàng ngày đấy. Cái mà cậu thực sự chính là một Bunburyist. Tớ đã hoàn toàn chính xác khi nói cậu là một Bunburyist. Cậu là một trong những tay Bunburyist tiên tiến nhất mà tớ từng biết.

JACK.

Cậu đang nói cái quái gì thế hả?

ALGERNON.

Cậu đã bịa ra một đứa em trai rất ư là hữu dụng tên là Ernest, để rồi nhờ đó cậu có thể lên thành phố bất cứ khi nào cậu thích. Còn tớ thì bịa ra một bệnh nhân vô phương cứu chữa vô giá tên là Bunbury, để tớ có thể lui về vùng quê bất cứ lúc nào tớ muốn. Bunbury thực sự vô giá. Ví dụ như, nếu không vì tình trạng sức khỏe tồi tệ kỳ lạ của Bunbury, thì tớ đã chẳng thể đi ăn tối với cậu ở quán Willis tối nay được, bởi vì tớ vốn đã hẹn trước với dì Augusta từ hơn một tuần nay rồi.

JACK.

Tớ có thèm mời cậu đi ăn tối ở đâu tối nay đâu nào.

ALGERNON.

Tớ biết chứ. Cậu bất cẩn một cách ngớ ngẩn trong việc gửi thiệp mời. Cậu dại dột lắm đấy. Chẳng có gì khiến người ta bực mình bằng việc không nhận được thiệp mời cả.

JACK.

Tốt hơn hết là cậu nên đi ăn tối với dì Augusta đi.

ALGERNON.

Tớ không có mảy may ý định làm cái trò đó đâu. Trước hết, tớ đã ăn tối ở đấy vào hôm thứ Hai rồi, và một tuần ăn tối với họ hàng một lần là quá đủ. Thứ hai, bất cứ khi nào tớ ăn tối ở đó, tớ luôn bị đối xử như một thành viên trong nhà, và được xếp ngồi cạnh một người phụ nữ nào đó, hoặc chẳng có ai, hoặc tận hai người. Thứ ba, tớ thừa biết tối nay cụ sẽ xếp tớ ngồi cạnh ai. Cụ sẽ xếp tớ ngồi cạnh Mary Farquhar, người lúc nào cũng tranh thủ tán tỉnh chính chồng mình qua bàn ăn. Trách sao được, chẳng dễ chịu gì cho cam. Thậm chí việc đó còn chẳng ra thể thống gì... và cái kiểu trò trống đó đang gia tăng với tốc độ chóng mặt. Số lượng phụ nữ ở London tán tỉnh chính chồng mình thật là ô uế kinh khủng. Trông chướng mắt làm sao. Chẳng khác nào vạch áo cho người xem lưng. Hơn nữa, giờ đây khi tớ đã biết cậu là một tay Bunburyist chính hiệu, dĩ nhiên tớ muốn bàn với cậu về chuyện Bunbury. Tớ muốn truyền đạt cho cậu mấy cái luật lệ.

JACK.

Tớ không phải là Bunburyist tẹo nào cả. Nếu Gwendolen nhận lời cầu hôn, tớ sẽ tống khứ người em trai của mình đi đời nhà ma, mà thực ra tớ nghĩ dù thế nào đi nữa tớ cũng sẽ thủ tiêu nó cho rồi. Cecily tỏ ra quan tâm đến nó hơi quá mức cần thiết. Hơi bị phiền toái đấy. Thế nên tớ sẽ tống cổ Ernest đi. Và tớ thành khẩn khuyên cậu cũng nên làm thế với cái anh chàng... với người bạn bệnh hoạn có cái tên ngớ ngẩn của cậu đi.

ALGERNON.

Không gì có thể ép tớ rời xa Bunbury được đâu, và nếu cậu có lấy vợ đi chăng nữa—điều mà tớ thấy cực kỳ mờ mịt—cậu sẽ vô cùng biết ơn khi quen biết Bunbury cho mà xem. Một kẻ kết hôn mà không biết gì về Bunbury sẽ có một quãng đời tẻ nhạt vô cùng.

JACK.

Vớ vẩn thật. Nếu tớ cưới một cô nàng đáng yêu như Gwendolen, và cô ấy là cô gái duy nhất trong đời mà tớ muốn lấy làm vợ, thì tớ tuyệt đối sẽ chẳng thèm muốn quen biết cái lão Bunbury nào sất.

ALGERNON.

Thế thì vợ cậu sẽ muốn đấy. Cậu dường như không nhận ra rằng trong đời sống hôn nhân, ba người là tụ tập còn hai người là tẻ ngắt.

JACK.

[Nói với giọng điệu ra điều triết lý.] Cậu bạn trẻ thân mến ạ, đó chính là cái lý thuyết mà Kịch nghệ Pháp đồi trụy đã ra sức nhai đi nhai lại suốt năm mươi năm qua.

ALGERNON.

Đúng thế; và những gia đình Anh quốc hạnh phúc cũng đã chứng minh điều đó trong nửa khoảng thời gian tương đương.

JACK.

Vì ơn Chúa, đừng có cố tỏ ra yếm thế nữa. Trở nên yếm thế thì dễ ợt.

ALGERNON.

Cậu bạn thân mến, thời buổi này chẳng có cái gì là dễ dàng cả. Có quá nhiều sự cạnh tranh chó chết ngoài kia. [Tiếng chuông điện reo vang.] À! Chắc chắn là dì Augusta rồi. Chỉ có họ hàng hoặc chủ nợ mới bấm chuông theo cái kiểu đậm chất Wagner ấy. Nào, nếu tớ đánh lạc hướng cụ trong vòng mười phút, để cậu có cơ hội cầu hôn Gwendolen, thì tối nay tớ có được đi ăn tối với cậu ở quán Willis không?

JACK.

Tớ đoán là được, nếu cậu muốn.

ALGERNON.

Ừ, nhưng cậu phải nghiêm túc vào đấy nhé. Tớ cực ghét những kẻ không nghiêm túc với chuyện ăn uống. Hời hợt hết chỗ nói.

[Lane bước vào.]

LANE.

Phu nhân Bracknell và tiểu thư Fairfax.

[Algernon bước lên đón tiếp. Phu nhân Bracknell và Gwendolen bước vào.]

LADY BRACKNELL.

Buổi chiều tốt lành, Algernon thân mến, ta hy vọng con vẫn ngoan ngoãn.

ALGERNON.

Con đang thấy rất khỏe, thưa dì Augusta.

LADY BRACKNELL.

Đó không hẳn là một chuyện đâu con. Thực tế là hai điều đó hiếm khi đi đôi với nhau lắm. [Nhìn thấy Jack và cúi đầu chào lạnh lùng.]

ALGERNON.

[Nói với Gwendolen.] Ôi chao, trông em bảnh bao quá nhỉ!

GWENDOLEN.

Lúc nào em chẳng bảnh bao! Phải không thưa anh Worthing?

JACK.

Cô hoàn toàn hoàn hảo ấy chứ, thưa tiểu thư Fairfax.

GWENDOLEN.

Ồ! Tôi hy vọng mình không phải thế. Như vậy sẽ chẳng còn dư địa nào cho sự phát triển nữa, mà tôi thì dự định sẽ phát triển theo nhiều hướng cơ. [Gwendolen và Jack cùng ngồi xuống góc phòng.]

LADY BRACKNELL.

Ta lấy làm tiếc nếu tụi ta có đến muộn một chút, Algernon ạ, nhưng ta buộc phải ghé qua thăm phu nhân Harbury thân mến. Ta đã tới đó lần nào kể từ khi người chồng tội nghiệp của bà ấy qua đời đâu. Ta chưa từng thấy người phụ nữ nào thay đổi nhiều đến thế; trông bà ấy trẻ ra phải đến hai mươi tuổi. Và giờ ta muốn dùng một tách trà, cùng với một trong những chiếc bánh mì kẹp dưa chuột ngon lành mà con đã hứa với ta.

ALGERNON.

Chắc chắn rồi, thưa dì Augusta. [Đi về phía bàn trà.]

LADY BRACKNELL.

Con không lại đây ngồi cùng sao, Gwendolen?

GWENDOLEN.

Cảm ơn mẹ, con ngồi chỗ này thoải mái lắm rồi.

ALGERNON.

[Hốt hoảng nhặt chiếc đĩa không lên.] Lạy Chúa! Lane! Sao lại không có bánh mì kẹp dưa chuột nào thế này? Ta đã đặt riêng cơ mà.

LANE.

[Nói với vẻ nghiêm nghị.] Thưa ngài, sáng nay ngoài chợ không có dưa chuột ạ. Tôi đã phải lặn lội ra đó tận hai bận.

ALGERNON.

Không có dưa chuột ư!

LANE.

Vâng, thưa ngài. Dù có trả tiền mặt ngay cũng không có ạ.

ALGERNON.

Thế là đủ rồi, Lane, cảm ơn anh.

LANE.

Cảm ơn ngài. [Đi ra.]

ALGERNON.

Con vô cùng đau lòng, thưa dì Augusta, vì chuyện không có dưa chuột, ngay cả khi trả tiền mặt.

LADY BRACKNELL.

Thực ra chẳng có gì quan trọng cả đâu, Algernon. Ta đã ăn vài chiếc bánh crumpet với phu nhân Harbury, người mà ta thấy hiện giờ đang sống hoàn toàn vì niềm vui thì phải.

ALGERNON.

Con nghe nói tóc bà ấy đã ngả sang màu vàng óng vì đau khổ đấy.

LADY BRACKNELL.

Nó thực sự đã đổi màu. Tất nhiên là vì nguyên nhân gì thì ta không thể nói được. [Algernon bước tới dâng trà.] Cảm ơn con. Tối nay ta có một bất ngờ thú vị dành cho con đấy, Algernon. Ta sẽ xếp con ngồi cạnh Mary Farquhar. Cô ấy là một phụ nữ tuyệt vời, và vô cùng chu đáo với chồng mình. Thật là thú vị khi ngắm nhìn họ.

ALGERNON.

Thưa dì Augusta, con e là cuối cùng con sẽ phải từ chối niềm vinh hạnh được ăn tối với dì tối nay rồi.

LADY BRACKNELL.

[Cau mày.] Ta hy vọng là không, Algernon. Nó sẽ làm đảo lộn hoàn toàn sơ đồ bàn ăn của ta mất. Cậu của con sẽ phải ăn tối ở trên lầu đấy. Thật may là ông ấy đã quen với việc đó rồi.

ALGERNON.

Đó là một sự phiền toái lớn, và khỏi cần phải nói, đó là một sự thất vọng khủng khiếp đối với con, nhưng sự thật là con vừa nhận được một bức điện báo thông báo rằng người bạn tội nghiệp Bunbury của con lại đang ốm nặng. [Trao đổi ánh mắt với Jack.] Họ có vẻ nghĩ rằng con nên có mặt ở bên cạnh anh ấy.

LADY BRACKNELL.

Thật là lạ lùng. Anh chàng Bunbury này có vẻ hay mắc phải thứ bệnh tình kỳ quặc quá nhỉ.

ALGERNON.

Vâng; tội nghiệp Bunbury đúng là một bệnh nhân thảm hại.

LADY BRACKNELL.

Chà, ta phải nói thế này, Algernon, ta nghĩ đã đến lúc anh chàng Bunbury đó nên tự quyết định xem mình sẽ sống hay sẽ chết. Việc lần lữa không dứt khoát với vấn đề đó thật là ngớ ngẩn. Ta cũng chẳng mảy may đồng tình chút nào với thái độ đồng cảm hiện đại dành cho bệnh nhân. Ta coi đó là một biểu hiện bệnh hoạn. Bệnh tật dưới bất kỳ hình thức nào hiếm khi là thứ đáng được cổ vũ ở người khác. Sức khỏe mới là bổn phận tối cao của cuộc sống. Ta vẫn luôn nói điều đó với cậu tội nghiệp của con, nhưng hình như ông ấy chẳng bao giờ thèm để ý cho lắm... xét trên khía cạnh thuyên giảm bệnh tình của ông ấy. Ta sẽ rất biết ơn nếu con chuyển lời giúp ta, xin anh Bunbury làm ơn đừng tái phát bệnh vào ngày thứ Bảy, bởi vì ta trông cậy vào con trong việc sắp xếp âm nhạc cho ta đấy. Đó là buổi tiếp tân cuối cùng của ta, và người ta muốn có thứ gì đó khơi gợi sự trò chuyện, đặc biệt là vào cuối mùa khi mà hầu như ai nấy đều đã nói hết những gì cần nói, mà trong phần lớn các trường hợp, có lẽ chẳng có mấy ý nghĩa là bao.

ALGERNON.

Con sẽ nói chuyện với Bunbury, thưa dì Augusta, nếu anh ấy vẫn còn tỉnh táo, và con nghĩ con có thể hứa với dì là mọi chuyện sẽ ổn thỏa trước thứ Bảy. Dĩ nhiên âm nhạc là một vấn đề hóc búa lớn. Dì thấy đấy, nếu người ta chơi nhạc hay, người ta sẽ chẳng thèm lắng nghe, còn nếu chơi nhạc dở thì người ta chẳng thèm trò chuyện. Nhưng con sẽ duyệt qua chương trình mà con đã soạn thảo, nếu dì vui lòng bước sang căn phòng bên cạnh một lát.

LADY BRACKNELL.

Cảm ơn con, Algernon. Con chu đáo thật đấy. [Đứng dậy, đi theo Algernon.] Ta chắc chắn chương trình sẽ rất tuyệt vời, sau khi đã loại bỏ một vài bài. Các bài hát tiếng Pháp thì ta tuyệt đối không thể dung thứ được. Mọi người lúc nào cũng có vẻ nghĩ rằng chúng không đứng đắn, rồi hoặc là tỏ vẻ bị sốc, điều đó thật dung tục, hoặc là cười cợt, điều đó còn tệ hơn. Nhưng tiếng Đức nghe có vẻ là một ngôn ngữ hoàn toàn đáng kính, và quả thực, ta tin là như vậy. Gwendolen, con đi cùng ta.

GWENDOLEN.

Vâng, thưa mẹ.

[Phu nhân Bracknell và Algernon đi vào phòng âm nhạc, Gwendolen nán lại phía sau.]

JACK.

Hôm nay là một ngày tuyệt đẹp phải không tiểu thư Fairfax.

GWENDOLEN.

Xin đừng nói chuyện thời tiết với tôi, thưa anh Worthing. Bất cứ khi nào người ta nói chuyện thời tiết với tôi, tôi luôn cảm thấy chắc mẩm rằng họ đang ngầm ám chỉ điều gì khác. Và điều đó làm tôi vô cùng căng thẳng.

JACK.

Tôi đúng là đang ngầm ám chỉ điều khác thật.

GWENDOLEN.

Tôi đoán mà. Thực ra, tôi chẳng bao giờ đoán sai cả.

JACK.

Và tôi rất mong được phép chớp lấy cơ hội lúc phu nhân Bracknell tạm thời vắng mặt...

GWENDOLEN.

Tôi thực lòng khuyên anh nên làm thế. Mẹ tôi có cái thói quen thình lình bước trở lại phòng mà tôi đã phải phàn nàn với bà rất nhiều lần.

JACK.

[Nói với vẻ căng thẳng.] Tiểu thư Fairfax, kể từ khoảnh khắc gặp cô, tôi đã ngưỡng mộ cô hơn bất kỳ cô gái nào... mà tôi từng gặp kể từ khi... tôi gặp cô.

GWENDOLEN.

Vâng, tôi hoàn toàn ý thức được điều đó. Và tôi vẫn thường ước rằng ít nhất là ở nơi công cộng, anh phải tỏ ra bộc lộ tình cảm hơn mới phải. Đối với tôi, anh luôn có một sức hút không thể cưỡng lại được. Ngay cả trước khi gặp anh, tôi đã chẳng hề thờ ơ với anh rồi. [Jack ngước nhìn cô với vẻ kinh ngạc.] Chúng ta đang sống, như tôi hy vọng anh biết đấy, thưa anh Worthing, trong một thời đại của những lý tưởng. Thực tế này liên tục được nhắc đến trên các tạp chí hàng tháng đắt đỏ hơn, và tôi được biết là nó đã lan đến cả các bục giảng ở vùng tỉnh lẻ; và lý tưởng của tôi từ trước đến nay vẫn là được yêu một người tên là Ernest. Tên của người đó có một thứ gì đó truyền nguồn cảm hứng tin tưởng tuyệt đối. Ngay khoảnh khắc Algernon lần đầu tiên nhắc với tôi rằng cậu ấy có một người bạn tên là Ernest, tôi đã biết mình được định mệnh sắp đặt để yêu anh rồi.

JACK.

Em thực sự yêu anh chứ, Gwendolen?

GWENDOLEN.

Yêu đến cuồng nhiệt!

JACK.

Em yêu! Em không biết mình đã mang lại cho anh bao nhiêu hạnh phúc đâu.

GWENDOLEN.

Ernest của đời em!

JACK.

Nhưng ý em không thực sự có nghĩa là em không thể yêu anh nếu tên anh không phải là Ernest chứ?

GWENDOLEN.

Nhưng tên anh chính là Ernest cơ mà.

JACK.

Ừ, anh biết chứ. Nhưng giả sử nó là tên gì khác thì sao? Ý em là lúc đó em không thể yêu anh nữa à?

GWENDOLEN.

[Nói một cách trôi chảy.] À! Đó rõ ràng là một sự suy đoán siêu hình, và cũng giống như hầu hết các suy đoán siêu hình khác, nó chẳng dính dáng mấy đến các sự thật thực tế của đời sống thực tại, theo cách chúng ta được biết.

JACK.

Cá nhân anh mà nói, cục cưng à, để nói hoàn toàn thành thật, anh không mặn mà lắm với cái tên Ernest... anh không nghĩ cái tên đó hợp với anh tẹo nào.

GWENDOLEN.

Nó hợp với anh một cách hoàn hảo. Đó là một cái tên thần thánh. Nó mang một thứ âm nhạc của riêng mình. Nó tạo ra những tần số rung động.

JACK.

Thôi nào, Gwendolen, anh phải nói thật là có rất nhiều cái tên khác hay hơn nhiều. Ví dụ như anh thấy Jack là một cái tên vô cùng đáng yêu.

GWENDOLEN.

Jack ư?... Không, cái tên Jack có rất ít âm nhạc, nếu không muốn nói là hoàn toàn không có. Nó chẳng hề gây xao xuyến. Nó tuyệt đối chẳng tạo ra tần số rung động nào sất... Tôi từng quen biết vài người tên Jack, và ngoại lệ nào cũng thế, họ đều tầm thường hơn mức bình thường. Hơn nữa, Jack còn là một tên gọi thân mật khét tiếng cho John! Và tôi thấy thương hại bất kỳ người phụ nữ nào kết hôn với một người đàn ông tên là John. Cô ấy có lẽ sẽ chẳng bao giờ được phép trải nghiệm niềm vui mê hồn của việc được cô độc dù chỉ một khoảnh khắc ngắn ngủi. Cái tên duy nhất thực sự an toàn chính là Ernest.

JACK.

Gwendolen, anh phải đi rửa tội ngay lập tức—ý anh là chúng ta phải kết hôn ngay lập tức. Không còn thời gian để lãng phí nữa đâu.

GWENDOLEN.

Kết hôn á, thưa anh Worthing?

JACK.

[Vẻ sửng sốt.] Chà... dĩ nhiên rồi. Em biết là anh yêu em, và tiểu thư Fairfax, chính em đã dẫn dắt anh tin rằng em không hề hoàn toàn thờ ơ với anh.

GWENDOLEN.

Em tôn sùng anh. Nhưng anh đã cầu hôn em đâu nào. Chuyện kết hôn chưa hề được đả động tới. Chủ đề đó thậm chí còn chưa hề được chạm đến cơ mà.

JACK.

Thế thì... anh có thể cầu hôn em ngay bây giờ chứ?

GWENDOLEN.

Em nghĩ đây sẽ là một cơ hội tuyệt vời đấy. Và để tiết kiệm cho anh bất kỳ sự thất vọng có thể xảy ra nào, thưa anh Worthing, em nghĩ tốt hơn hết là cứ nói thật thẳng thắn với anh từ trước rằng em đã hoàn toàn quyết định sẽ nhận lời anh rồi.

JACK.

Gwendolen!

GWENDOLEN.

Vâng, thưa anh Worthing, anh có điều gì muốn nói với em nào?

JACK.

Em thừa biết anh có điều gì muốn nói với em rồi còn gì.

GWENDOLEN.

Vâng, nhưng anh có thèm nói ra đâu.

JACK.

Gwendolen, em sẽ lấy anh chứ? [Quỳ xuống.]

GWENDOLEN.

Đương nhiên là em sẽ lấy rồi, cục cưng. Sao anh chần chừ lâu thế hả! Em e là anh có quá ít kinh nghiệm trong việc cầu hôn đấy.

JACK.

Người yêu dấu của anh, cả đời này anh chưa từng yêu ai ngoài em.

GWENDOLEN.

Vâng, nhưng đàn ông thường hay cầu hôn để tập dượt lắm. Em biết anh trai Gerald của em hay làm thế mà. Mọi cô bạn gái của em đều bảo thế. Mắt anh xanh tuyệt làm sao, Ernest! Xanh ngắt xanh ngơ luôn ấy. Em hy vọng anh sẽ luôn nhìn em bằng ánh mắt y như thế này, nhất là khi có mặt những người khác. [Phu nhân Bracknell bước vào.]

LADY BRACKNELL.

Cậu Worthing! Đứng lên đi anh, cái tư thế nửa nằm nửa ngồi này coi không được chút nào cả.

GWENDOLEN.

Mẹ! [Anh cố đứng dậy; cô giữ anh lại.] Con phải xin mẹ lui ra đi. Đây không phải chỗ dành cho mẹ. Hơn nữa, anh Worthing vẫn chưa nói xong đâu ạ.

LADY BRACKNELL.

Xin phép hỏi con là chưa xong cái gì cơ?

GWENDOLEN.

Con đã đính hôn với anh Worthing rồi, thưa mẹ. [Cả hai cùng đứng dậy.]

LADY BRACKNELL.

Thứ lỗi cho con, con chưa đính hôn với ai cả. Khi nào con thực sự đính hôn với ai đó, ta, hoặc cha con, nếu sức khỏe của ông ấy cho phép, sẽ thông báo cho con biết điều đó. Một màn đính hôn nên đến với một thiếu nữ như một sự bất ngờ, dù dễ chịu hay khó chịu tùy từng trường hợp. Đó khó lòng là một việc mà con được phép tự mình sắp xếp lấy... Và giờ ta có vài câu hỏi muốn đặt ra cho cậu Worthing đây. Trong lúc ta đang tiến hành những câu hỏi này, Gwendolen, con xuống dưới xe ngựa đợi ta.

GWENDOLEN.

[Nói với vẻ trách móc.] Mẹ!

LADY BRACKNELL.

Ra xe ngựa đi, Gwendolen! [Gwendolen đi về phía cửa. Cô và Jack hôn gió nhau sau lưng phu nhân Bracknell. Phu nhân Bracknell ngơ ngác nhìn xung quanh như thể không hiểu âm thanh đó là gì. Cuối cùng quay người lại.] Gwendolen, xe ngựa kìa!

GWENDOLEN.

Vâng, thưa mẹ. [Đi ra, ngoái đầu nhìn Jack.]

LADY BRACKNELL.

[Ngồi xuống.] Cậu có thể ngồi xuống, thưa anh Worthing.

[Lục tìm sổ tay và bút chì trong túi.]

JACK.

Cảm ơn phu nhân Bracknell, tôi thích đứng hơn.

LADY BRACKNELL.

[Tay cầm bút và sổ tay.] Ta cảm thấy có nghĩa vụ phải nói cho cậu biết rằng cậu không có tên trong danh sách những thanh niên ưu tú đủ điều kiện của ta, dẫu cho ta có chung danh sách với Nữ công tước xứ Bolton thân mến. Thực ra tụi ta làm việc cùng nhau mà. Dù vậy, ta hoàn toàn sẵn sàng điền tên cậu vào, nếu các câu trả lời của cậu đúng như những gì một người mẹ thực sự ân cần đòi hỏi. Cậu có hút thuốc không?

JACK.

Chà, vâng, tôi phải thừa nhận là có hút.

LADY BRACKNELL.

Ta rất vui khi nghe điều đó. Đàn ông lúc nào cũng nên có một nghề nghiệp hay công việc nào đó. Ở London hiện giờ có quá nhiều kẻ ăn không ngồi rồi. Cậu bao nhiêu tuổi rồi?

JACK.

Hai mươi chín ạ.

LADY BRACKNELL.

Độ tuổi rất đẹp để kết hôn. Ta vẫn luôn có quan điểm rằng một người đàn ông muốn kết hôn nên biết tất cả mọi thứ hoặc chẳng biết gì cả. Cậu thuộc dạng nào?

JACK.

[Sau một hồi do dự.] Tôi chẳng biết gì cả, thưa phu nhân Bracknell.

LADY BRACKNELL.

Ta rất hài lòng khi nghe điều đó. Ta không tán thành bất cứ thứ gì làm vấy bẩn sự dốt nát tự nhiên cả. Sự dốt nát giống như một thứ quả lạ mỏng manh; chạm vào là lớp phấn phủ bay mất ngay. Toàn bộ lý thuyết về giáo dục hiện đại đều bất ổn từ trong gốc rễ. Thật may mắn là dẫu sao ở Anh, giáo dục chẳng mang lại bất cứ tác động nào sất. Nếu có, nó sẽ trở thành một mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với tầng lớp thượng lưu, và có lẽ sẽ dẫn đến các hành vi bạo lực ở quảng trường Grosvenor. Thu nhập của cậu là bao nhiêu?

JACK.

Khoảng bảy đến tám ngàn một năm ạ.

LADY BRACKNELL.

[Ghi chép vào sổ.] Bằng đất đai hay bằng các khoản đầu tư?

JACK.

Chủ yếu là đầu tư ạ.

LADY BRACKNELL.

Thế thì thỏa đáng rồi. Giữa những bổn phận phải gánh vác khi còn sống và những nghĩa vụ bị áp đặt sau khi qua đời, đất đai đã không còn là nguồn lợi nhuận hay niềm vui nữa rồi. Nó mang lại địa vị, và cản trở người ta duy trì địa vị đó. Chỉ có bấy nhiêu điều để nói về đất đai mà thôi.

JACK.

Dĩ nhiên tôi có một ngôi nhà ở nông thôn gắn liền với một ít đất đai, khoảng một ngàn rưỡi mẫu Anh, tôi tin thế; nhưng tôi không sống dựa vào đó để kiếm nguồn thu nhập thực sự. Thực ra, theo những gì tôi có thể mò ra được, bọn trộm cắn trộm cắp mới là những kẻ vơ vét được khối thứ từ đó.

LADY BRACKNELL.

Một ngôi nhà ở miền quê! Có bao nhiêu phòng ngủ? Chà, vấn đề đó có thể làm sáng tỏ sau. Cậu có một ngôi nhà ở thành phố chứ, ta hy vọng thế? Một cô gái có bản tính mộc mạc, trong trẻo như Gwendolen khó lòng có thể bị bắt phải sống ở miền quê.

JACK.

Vâng, tôi sở hữu một căn nhà ở quảng trường Belgrave, nhưng nó đã được cho phu nhân Bloxham thuê theo năm. Dĩ nhiên, tôi có thể lấy lại bất cứ lúc nào mình thích, chỉ cần báo trước sáu tháng.

LADY BRACKNELL.

Phu nhân Bloxham ư? Ta không biết bà ấy.

JACK.

Ồ, bà ấy ít khi ra ngoài lắm. Bà ấy là một quý bà đã có tuổi.

LADY BRACKNELL.

À, thời buổi này điều đó chẳng bảo đảm gì cho sự đứng đắn về mặt tư cách cả. Số mấy ở quảng trường Belgrave vậy?

JACK.

149 ạ.

LADY BRACKNELL.

[Lắc đầu.] Phía khu kém sang. Ta biết ngay có vấn đề gì đó mà. Dẫu sao, điều đó cũng dễ dàng thay đổi được thôi.

JACK.

Ý phu nhân là thay đổi phong cách hay thay đổi phía?

LADY BRACKNELL.

[Nói với vẻ nghiêm khắc.] Cả hai, nếu cần thiết, ta đoán thế. Lập trường chính trị của cậu là gì?

JACK.

Chà, tôi e là mình thực sự chẳng có lập trường nào cả. Tôi theo phái Liên hiệp Tự do.

LADY BRACKNELL.

Ồ, bọn chúng được tính là phe Bảo thủ. Chúng vẫn ăn tối với chúng ta. Hoặc ít ra cũng đến tham dự vào buổi tối. Giờ chuyển sang những chuyện nhỏ nhặt hơn. Cha mẹ cậu còn sống chứ?

JACK.

Tôi đã mồ côi cả cha lẫn mẹ rồi.

LADY BRACKNELL.

Mất đi một người cha hoặc mẹ, thưa anh Worthing, có thể coi là một sự bất hạnh; nhưng mất cả hai thì trông giống như một sự bất cẩn. Cha của cậu là ai? Ông ấy hiển nhiên là một người có chút gia thế. Có phải ông ấy sinh ra trong cái mà các tờ báo Cực tả gọi là chốn lụa là thương mại, hay ông ấy xuất thân từ hàng ngũ quý tộc?

JACK.

Tôi e là mình thực sự không biết. Thực tế là, thưa phu nhân Bracknell, tôi vừa nói là mình đã mất cha mẹ. Sẽ đúng sự thật hơn nếu nói rằng cha mẹ dường như đã làm mất tôi... Tôi thực sự không biết mình là ai theo gốc tích huyết thống. Tôi đã... chà, tôi được tìm thấy.

LADY BRACKNELL.

Tìm thấy!

JACK.

Cố ông Thomas Cardew, một cụ ông có tấm lòng từ thiện và nhân hậu vô vàn, đã tìm thấy tôi, và đặt tên cho tôi là Worthing, bởi vì lúc đó cụ tình cờ cầm trên tay một chiếc vé hạng nhất đi Worthing trong túi. Worthing là một địa danh ở Sussex. Đó là một khu nghỉ mát ven biển.

LADY BRACKNELL.

Vị quý ông từ thiện có tấm vé hạng nhất đi khu nghỉ mát ven biển đó đã tìm thấy cậu ở đâu?

JACK.

[Nói với vẻ nghiêm nghị.] Trong một chiếc túi xách tay ạ.

LADY BRACKNELL.

Một chiếc túi xách tay ư?

JACK.

[Vẻ rất nghiêm túc.] Vâng, thưa phu nhân Bracknell. Tôi nằm trong một chiếc túi xách tay—một chiếc túi xách tay bằng da màu đen hơi lớn, có quai xách—nói chung là một chiếc túi xách tay bình thường.

LADY BRACKNELL.

Cái anh chàng James hay Thomas Cardew gì đó đã bắt gặp chiếc túi xách tay bình thường này ở khu vực nào?

JACK.

Ở phòng gửi hành lý tại ga Victoria. Nó đã được trao nhầm cho cụ thay vì túi của chính mình.

LADY BRACKNELL.

Phòng gửi hành lý tại ga Victoria ư?

JACK.

Vâng. Tuyến đường sắt Brighton.

LADY BRACKNELL.

Tuyến đường nào không quan trọng. Thưa anh Worthing, ta thú nhận là mình cảm thấy vô cùng bối rối trước những gì cậu vừa kể. Được sinh ra, hay ít ra là được nuôi dưỡng trong một chiếc túi xách tay, dù nó có quai xách hay không, đối với ta tỏ rõ sự khinh miệt đối với những chuẩn mực đạo đức thông thường của đời sống gia đình, gợi ta nhớ đến những hành vi quá khích tồi tệ nhất của Cách mạng Pháp. Và ta cho rằng cậu thừa biết phong trào bất hạnh đó đã dẫn đến điều gì chứ? Còn về địa điểm cụ thể nơi tìm thấy chiếc túi xách tay, phòng gửi hành lý tại một nhà ga xe lửa có thể dùng để che giấu một hành vi thiếu tế nhị xã hội—thậm chí có lẽ đã từng được dùng cho mục đích đó trước đây rồi—nhưng nó khó lòng được coi là một nền tảng vững chắc cho một địa vị được thừa nhận trong giới thượng lưu.

JACK.

Vậy tôi có thể xin phu nhân lời khuyên nên làm gì không? Khỏi phải nói tôi sẵn sàng làm bất cứ điều gì trên đời để bảo đảm hạnh phúc cho Gwendolen.

LADY BRACKNELL.

Ta thực lòng khuyên cậu, thưa anh Worthing, hãy cố gắng kiếm lấy vài người họ hàng càng sớm càng tốt, và nỗ lực dứt khoát trưng ra cho bằng được ít nhất là một bậc sinh thành, thuộc bất kỳ giới tính nào, trước khi mùa xã giao kết thúc hẳn.

JACK.

Chà, tôi không hiểu làm thế quái nào mình có thể xoay sở làm được chuyện đó cơ chứ. Tôi có thể trưng ra chiếc túi xách tay bất cứ lúc nào. Nó đang nằm trong phòng thay đồ ở nhà tôi đây. Tôi thực sự nghĩ điều đó đáng lẽ phải làm hài lòng phu nhân rồi chứ, thưa phu nhân Bracknell.

LADY BRACKNELL.

Tôi á, thưa anh! Nó dính líu gì đến tôi nào? Cậu khó lòng tưởng tượng được rằng tôi và huân tước Bracknell lại có thể mơ tưởng đến việc cho phép cô con gái duy nhất của chúng tôi—một đứa trẻ được nuôi dạy với sự chăm sóc tối đa—lại đi kết hôn với một phòng gửi hành lý, và thành thân với một bọc hành lý cả chứ? Chào buổi sáng, thưa anh Worthing!

[Phu nhân Bracknell hiên ngang bước ra với vẻ phẫn nộ uy quyền.]

JACK.

Chào buổi sáng! [Algernon, từ căn phòng bên cạnh, trỗi lên khúc Hành khúc Hôn lễ. Trông Jack giận tím mặt, bước ra cửa.] Vì ơn Chúa, đừng có chơi cái giai điệu ghê tởm đó nữa, Algy. Cậu ngớ ngẩn vừa thôi chứ!

[Tiếng nhạc dừng lại và Algernon vui vẻ bước vào.]

ALGERNON.

Mọi chuyện không suôn sẻ hả cậu bạn cũ? Cậu đừng có bảo là Gwendolen từ chối cậu đấy nhé? Tớ biết đó là thói quen của con bé mà. Nó lúc nào cũng từ chối người ta. Tớ nghĩ nó vô tâm nhất đời.

JACK.

Ồ, Gwendolen tuyệt vời không chê vào đâu được. Xét về phía cô ấy, chúng tớ đã đính hôn. Còn mẹ cô ấy thì không tài nào chịu nổi. Chưa từng gặp mụ Gorgon nào ghê gớm như thế... Tớ thực sự chẳng biết trông mặt mũi mụ Gorgon ra sao, nhưng tớ hoàn toàn chắc chắn phu nhân Bracknell chính là một mụ. Dù sao đi nữa, bà ta đúng là một con quái vật, mà lại chẳng phải nhân vật thần thoại, nghe thật bất công quá thể... Xin lỗi cậu nhé Algy, chắc tớ không nên nói về chính người dì của cậu theo cái cách đó trước mặt cậu thì hơn.

ALGERNON.

Cậu bạn thân mến, tớ rất thích nghe người ta chửi bới họ hàng của mình. Đó là điều duy nhất khiến tớ có thể chịu đựng nổi bọn họ đấy. Họ hàng đơn giản là một lũ người tẻ nhạt, chẳng có lấy một mảy may kiến thức về cách sống, cũng chẳng có chút bản năng nào về thời điểm nên chết.

JACK.

Ồ, vớ vẩn thật!

ALGERNON.

Không vớ vẩn đâu!

JACK.

Thôi được, tớ sẽ không tranh cãi về vấn đề đó nữa. Lúc nào cậu cũng muốn tranh cãi mọi chuyện.

ALGERNON.

Đó chính xác là lý do tại sao vạn vật được sinh ra ban đầu đấy.

JACK.

Nói thật với cậu chứ, nếu tớ nghĩ thế, tớ sẽ tự sát quách cho rồi... [Một khoảng lặng.] Cậu có nghĩ là có chút hy vọng nào về việc Gwendolen sẽ trở nên giống mẹ cô ấy sau khoảng một trăm rưỡi năm nữa không, Algy?

ALGERNON.

Mọi người phụ nữ rồi cuối cùng đều sẽ giống mẹ của họ. Đó là bi kịch của họ. Còn đàn ông thì không bao giờ giống. Đó là bi kịch của đàn ông.

JACK.

Câu đó thông minh lắm phỏng?

ALGERNON.

Nó được diễn đạt một cách hoàn hảo! và hoàn toàn chính xác đúng mực như bất kỳ quan sát nào trong đời sống văn minh.

JACK.

Tớ phát ốm phát chán với sự thông minh rồi đấy. Thời buổi này ai cũng thông minh cả. Cậu đi đến đâu cũng gặp toàn những kẻ thông minh. Nó đã trở thành một tệ nạn công cộng đích thực. Tớ ước gì ơn Chúa để lại cho chúng ta vài gã ngốc.

ALGERNON.

Chúng ta vẫn còn mà.

JACK.

Tớ cực kỳ muốn gặp họ đấy. Bọn họ nói chuyện gì thế?

ALGERNON.

Bọn ngốc ấy à? Ồ! Tất nhiên là nói về những kẻ thông minh rồi.

JACK.

Đúng là đồ ngốc!

ALGERNON.

Nhân tiện, cậu đã nói sự thật với Gwendolen về chuyện cậu là Ernest ở thành phố và là Jack ở miền quê chưa?

JACK.

[Nói với vẻ trịch thượng.] Cậu bạn thân mến, sự thật không hẳn là thứ người ta đem ra kể cho một cô gái ngoan ngoãn, ngọt ngào và tao nhã nghe đâu. Cậu có những ý tưởng kỳ quặc làm sao về cách đối xử với phụ nữ thế!

ALGERNON.

Cách duy nhất để đối xử với một người phụ nữ là tán tỉnh cô ấy, nếu cô ấy xinh đẹp, và tán tỉnh một người khác, nếu cô ấy nhan sắc tầm thường.

JACK.

Ồ, vớ vẩn.

ALGERNON.

Thế còn người em trai của cậu thì sao? Còn gã Ernest đồi trụy thì sao nào?

JACK.

Ồ, trước khi tuần này kết thúc, tớ sẽ tống khứ nó đi. Tớ sẽ phao tin rằng nó đã chết ở Paris vì bệnh xuất huyết não. Khối người chết vì xuất huyết não, chết bất đắc kỳ tử ấy chứ, phải không nào?

ALGERNON.

Đúng thế, nhưng bệnh đó có tính di truyền đấy cậu bạn thân mến ạ. Đó là thứ bệnh di truyền trong các gia đình. Tốt hơn hết là cậu nên nói là bị cảm lạnh nặng.

JACK.

Cậu chắc chứ là cảm lạnh nặng không có tính di truyền hay thứ gì đại loại thế chứ?

ALGERNON.

Dĩ nhiên là không rồi!

JACK.

Vậy thì tốt. Người em trai tội nghiệp Ernest của tôi đã đột ngột qua đời ở Paris do một trận cảm lạnh nặng. Thế là tống cổ được nó.

ALGERNON.

Nhưng tớ tưởng cậu bảo là... tiểu thư Cardew tỏ ra quan tâm đến người em trai tội nghiệp Ernest của cậu hơi quá mức cơ mà? Con bé sẽ không thấy đau buồn lắm trước sự ra đi này chứ?

JACK.

Ồ, chuyện đó ổn cả thôi. Thật may là Cecily không phải là một cô nàng mơ mộng ngốc nghếch. Con bé có sức ăn cực tốt, hay đi dạo đường dài, và chẳng thèm đếm xỉa gì đến mấy bài học của mình sất.

ALGERNON.

Tớ cũng rất muốn gặp mặt Cecily đấy.

JACK.

Tớ sẽ cẩn trọng hết mức để đảm bảo cậu không bao giờ được gặp con bé đâu. Con bé xinh đẹp tuyệt trần, và mới vừa tròn mười tám tuổi.

ALGERNON.

Cậu đã nói với Gwendolen chưa rằng cậu có một cô con nuôi xinh đẹp tuyệt trần mới vừa tròn mười tám tuổi cơ à?

JACK.

Ồ! Người ta có đời nào bạ đâu mà phun ra mấy chuyện đó với thiên hạ. Cậu cứ yên tâm là Cecily và Gwendolen chắc chắn sẽ trở thành bạn thân cực kỳ thân thiết của nhau cho mà xem. Tớ cá với cậu bất cứ thứ gì cậu muốn, chỉ nửa tiếng sau khi gặp nhau, họ sẽ gọi nhau bằng chị em thân thiết cho mà xem.

ALGERNON.

Phụ nữ chỉ làm thế khi họ đã gọi nhau đủ thứ tên hoành tráng khác trước đó rồi. Nào cậu bạn thân, nếu chúng ta muốn kiếm một cái bàn ngon ở quán Willis, thực sự chúng ta phải đi thay đồ thôi. Cậu có biết là gần bảy giờ rồi không?

JACK.

[Nói với vẻ cáu kỉnh.] Ồ! Lúc nào mà chẳng sắp sửa bảy giờ.

ALGERNON.

Chà, tớ đói rồi.

JACK.

Tớ chưa từng thấy lúc nào mà cậu không đói cả...

ALGERNON.

Tối nay xong việc chúng ta làm gì đây? Đi xem kịch nhé?

JACK.

Ồ không! Tớ cực kỳ căm ghét việc phải ngồi nghe.

ALGERNON.

Thế thì, chúng ta ghé qua Câu lạc bộ nhé?

JACK.

Ồ, không! Tớ ghét nói chuyện.

ALGERNON.

Thế thì, chúng ta có thể lượn qua rạp Empire lúc mười giờ chứ?

JACK.

Ồ, không! Tớ không thể chịu được việc ngắm nghía mấy thứ đó. Ngớ ngẩn lắm.

ALGERNON.

Thế rốt cuộc chúng ta sẽ làm gì đây?

JACK.

Chẳng làm gì cả!

ALGERNON.

Chẳng làm gì cả quả là một công việc cực kỳ nhọc nhằn. Dù sao thì, tớ cũng chẳng ngại việc nặng nhọc miễn là chẳng có mục đích cụ thể nào sất.

[Lane bước vào.]

LANE.

Tiểu thư Fairfax.

[Gwendolen bước vào. Lane đi ra.]

ALGERNON.

Gwendolen, chúa ơi!

GWENDOLEN.

Algy, làm ơn quay lưng đi chỗ khác. Em có chuyện cực kỳ quan trọng muốn nói với anh Worthing.

ALGERNON.

Thực sự đấy Gwendolen, anh không nghĩ mình có thể cho phép chuyện này đâu.

GWENDOLEN.

Algy, lúc nào anh cũng mang một thái độ hoàn toàn vô đạo đức đối với cuộc sống. Anh chưa đủ tuổi để làm thế đâu đấy. [Algernon lùi về phía lò sưởi.]

JACK.

Cục cưng của anh!

GWENDOLEN.

Ernest, có lẽ chúng ta sẽ chẳng bao giờ được kết hôn. Nhìn biểu cảm trên mặt mẹ, em e là chúng ta sẽ chẳng bao giờ thành đôi được đâu. Thời buổi này rất ít bậc phụ huynh mảy may đếm xỉa đến những gì con cái họ nói với họ. Sự tôn trọng thời xưa dành cho người trẻ tuổi đang mai một dần. Bất kỳ ảnh hưởng nào em từng có đối với mẹ, em đều đã đánh rơi từ hồi ba tuổi. Nhưng mặc cho bà có ngăn cản chúng ta trở thành vợ chồng đi nữa, và dẫu em có thể lấy người khác, và kết hôn nhiều lần, thì không gì trên đời này có thể thay đổi lòng trung thành vĩnh cửu của em dành cho anh được.

JACK.

Gwendolen yêu dấu!

GWENDOLEN.

Câu chuyện về nguồn gốc lãng mạn của anh, qua lời kể của mẹ với những lời bình phẩm khó nghe, dĩ nhiên đã chạm đến những sợi dây tình cảm sâu kín nhất trong con người em. Tên thánh của anh có một sức hút không thể cưỡng lại được. Sự mộc mạc trong tính cách của anh khiến em thấy anh vô cùng khó hiểu một cách tuyệt diệu. Địa chỉ của anh ở Albany em đã có rồi. Thế còn địa chỉ của anh ở miền quê là gì?

JACK.

Dinh thự Manor, Woolton, Hertfordshire.

[Algernon, nãy giờ vẫn chăm chú lắng nghe, mỉm cười một mình và ghi lại địa chỉ lên cổ tay áo sơ-mi. Sau đó nhặt Cuốn hướng dẫn lịch trình xe lửa lên.]

GWENDOLEN.

Chắc ở đó dịch vụ bưu chính tốt chứ nhỉ? Có lẽ sẽ cần phải làm điều gì đó liều lĩnh đấy. Dĩ nhiên việc đó sẽ đòi hỏi phải suy tính nghiêm túc. Em sẽ liên lạc với anh hằng ngày.

JACK.

Người yêu dấu của anh!

GWENDOLEN.

Anh ở lại thành phố bao lâu?

JACK.

Cho đến thứ Hai.

GWENDOLEN.

Tốt! Algy, bây giờ anh có thể quay người lại rồi đấy.

ALGERNON.

Cảm ơn, anh quay lại từ nãy rồi.

GWENDOLEN.

Anh cũng có thể rung chuông gọi người được rồi đấy.

JACK.

Em sẽ để anh tiễn ra tận xe ngựa chứ, cục cưng dấu yêu?

GWENDOLEN.

Chắc chắn rồi.

JACK.

[Nói với Lane, người lúc này vừa bước vào.] Tôi sẽ tiễn tiểu thư Fairfax ra ngoài.

LANE.

Vâng, thưa ngài. [Jack và Gwendolen đi ra.]

[Lane mang vài bức thư đặt trên khay dâng lên Algernon. Có thể đoán đó là các hóa đơn, vì Algernon sau khi nhìn lướt qua các phong bì liền xé nát chúng.]

ALGERNON.

Một ly rượu sherry, Lane.

LANE.

Vâng, thưa ngài.

ALGERNON.

Ngày mai, Lane, tôi sẽ đi Bunbury.

LANE.

Vâng, thưa ngài.

ALGERNON.

Có lẽ tôi sẽ không về cho đến tận thứ Hai. Anh chuẩn bị giúp tôi bộ đồ dạ tiệc, áo khoác hút thuốc, và toàn bộ mấy bộ đồ Bunbury nhé...

LANE.

Vâng, thưa ngài. [Đưa ly rượu sherry.]

ALGERNON.

Tôi hy vọng ngày mai trời sẽ đẹp, Lane.

LANE.

Thưa ngài, chưa bao giờ đẹp cả ạ.

ALGERNON.

Lane, anh đúng là một kẻ bi quan chính hiệu.

LANE.

Tôi làm hết sức để làm hài lòng ngài ạ.

[Jack bước vào. Lane đi ra.]

JACK.

Đúng là một cô gái nhạy bén, thông minh! Người con gái duy nhất trong đời anh từng hết lòng yêu thương. [Algernon đang cười phá lên không kìm chế được.] Cậu đang cười cái quái gì mà vui thế hả?

ALGERNON.

Ồ, tớ đang hơi lo lắng cho tội nghiệp Bunbury, thế thôi mà.

JACK.

Nếu cậu không cẩn thận, người bạn Bunbury của cậu sẽ sớm đẩy cậu vào một rắc rối tồi tệ nào đó cho mà xem.

ALGERNON.

Tớ cực kỳ thích rắc rối. Đó là những thứ duy nhất không bao giờ mang tính nghiêm trọng.

JACK.

Ồ, vớ vẩn thật đấy, Algy. Lúc nào cậu cũng chỉ toàn nói những chuyện tào lao.

ALGERNON.

Ai mà chẳng thế.

[Jack nhìn Algernon với vẻ phẫn nộ rồi bỏ ra khỏi phòng. Algernon châm một điếu thuốc lá, đọc dòng chữ trên cổ tay áo sơ-mi và mỉm cười.]

HẠ MÀN