Thiên Thần Nổi Loạn

Lượt đọc: 209 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lời giới thiệu

❊ ❊ ❊

AFrance

Anatole France là một trong những nhà văn lớn nhất của nước Pháp thời cận đại, ông sinh ở Paris ngày 16 tháng 4 năm 1844, mất ngày 13 tháng 10 năm 1924 ở Tours, Indre-et-Loire, Pháp.

Anatole France tên thật là François-Anatole Thibault. Cha ông sở hữu một hiệu sách với rất nhiều đầu sách, nhờ thế từ bé Anatole France đã yêu thích sách vở ham mê văn học nghệ thuật. Trong những năm đầu sự nghiệp, France tiếp xúc với nhóm Parnasse (Thi sơn) và xuất bản tập thơ đầu tiên Les Poèmes dorés (Những câu thơ vàng, 1873). Sau đó ông chuyển sang viết văn xuôi và thật sự có tiếng tăm khi cuốn tiểu thuyết Le crime de Sylvestre Bonnard (Tội ác của Sylvestre Bonnard, 1881) ra đời và được nhận giải thưởng Viện Hàn lâm Pháp. Trong thập niên 1890, ông viết nhiều bài phê bình văn học cho Le Temps (Thời báo) và in thành 4 tập sách với tên La vie littéraire (Đời sống văn học).

Những năm cuối thế kỉ 19 và đầu thế kỉ 20, tư tưởng và sáng tác của Anatole France đã có những thay đổi lớn. Ông từ bỏ lập trường người quan sát để trở thành chiến sĩ đấu tranh cho nền dân chủ. Cụ thể là trước kia ông thường miêu tả cuộc sống và con người thời kỳ Trung cổ hoặc thời kỳ suy vong của chế độ phong kiến, thì nay ông viết về các sự kiện lịch sử và xã hội đương đại, đồng thời tiếp tục truyền thống nhân văn chủ nghĩa của Rabelais và Voltaire, phê phán nền cộng hòa thứ ba của Pháp, ông theo đuổi cuộc đấu tranh ý thức hệ chống lại sự băng hoại xã hội, chống lại chủ nghĩa vật chất và quyền lực của đồng tiền.

Năm 1921 ông được trao giải Nobel Văn học vì “những tác phẩm xuất sắc mang phong cách tinh tế, chủ nghĩa nhân văn sâu sắc và khí chất Gô-loa đích thực”… Đến năm 1922, sách của ông đã nằm trong danh sách cấm của Giáo Hội Công giáo La Mã, bởi trước tác của ông chống lại sự mê hoặc tôn giáo, giáo điều chủ nghĩa; dưới ngòi bút châm biếm đả kích, trào lộng, A. France mỉa mai những luận điệu thần thánh, những thiết chế Nhà nước, những thối nát của nhà thờ cùng với sự đớn hèn của loài người.

“Thiên thần nổi loạn” là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của A. France thời kỳ sau này. Arcade, một thiên thần hộ mệnh giáng phàm, trên con đường tìm kiếm tri thức khoa học và chân lý đã đảo tung một trong những thư viện tư lớn nhất Châu Âu. Anh cùng các đồng bạn thiên thần xây dựng một đạo quân “ô hợp bát nháo” cùng hướng đến một mục tiêu chống lại thiên giới và hệ thống tín điều Kitô thủ cựu; chống lại sự giam hãm, áp đặt tư tưởng của Thiên Chúa; phá vỡ xiềng xích niềm tin để nhận thức được thăng hoa.

Xuyên suốt câu chuyện là một chuỗi quá trình “thiết lập - phủ định” mà Arcade thực hiện hoặc mong muốn. Với những người trần tục thì thiết lập - phủ định nhắm vào niềm tin. Với xã hội - tôn giáo, thiết lập - phủ định lại nhắm vào hệ tư tưởng. Với thiên giới là nhắm vào trật tự của hai mặt đối nghịch, giữa sáng và tối, giữa thiện và ác, giữa Jéhovah và Lucifer, giữa những thiên thần cam phận và những thiên thần nổi loạn.

Bên cạnh những cực đoan khá rõ rệt trong cả tư tưởng và hành động của Arcade, chúng ta cũng có thể nhận thấy sự không hoàn hảo của những “thiên thần gãy cánh” - họ cũng rất người, cũng có những đam mê - ham muốn nhục dục, cũng có những tham lam, ích kỷ, hung bạo. Cũng yêu cũng ghét, cũng oán hờn giận dỗi, cũng gian dâm dối trá đời thường. Cũng thèm muốn vợ người khác và sẵn sàng phản bội bạn mình.

Nhưng với bản chất thiên thần, họ luôn hướng về loài người, cùng con người đấu tranh chống lại quỷ dữ - một thứ quỷ dữ luôn ngự trị trong nội tâm mỗi người. Quỷ dữ được sinh ra bởi sự thiếu hiểu biết, được nuôi dưỡng bởi sự sợ hãi, được khuyến khích bởi sự vâng mệnh mù quáng và cũng là một phần trong âm mưu nô dịch loài người của Chúa trời với sự giúp đỡ đắc lực của hệ thống tín điều Kitô. Đồng hành với nhân loại trong hành trình gian khổ đọa đày mà cũng tự nguyện, họ giúp loài người tìm kiếm chân lý đằng sau hiện tượng, tìm kiếm sự thật đằng sau sự việc, giúp loài người tìm hiểu, học hỏi và khát khao tri thức, dùng khoa học đối chọi lại với Tôn giáo.

“Thiên thần nổi loạn” như muốn đưa một thông điệp với loài người: đức tin là cần thiết, nhưng đấy phải là một đức tin được thanh lọc bằng những hoài nghi khoa học, bằng tinh thần thánh thiện, bằng chủ nghĩa nhân văn, bằng một thời đại với sự cải cách phục hưng mới.

Với kiến thức uyên bác về lịch sử Pháp, lịch sử tôn giáo, đặc biệt am hiểu về văn chương, hội họa xuyên suốt từ cổ đại, trung cổ, phục hưng tới cận đại, với văn phong trác tuyệt, A. France đã khéo léo lồng ghép cái triết lý hoài nghi của mình vào tiểu thuyết, đưa học thức uyên bác kết hợp với nghệ thuật đả kích châm biếm đưa trí tưởng tượng kết hợp với hiện thực xã hội, đưa biên niên sử tôn giáo kết hợp với phóng tác văn chương, đưa Dionysus gặp gỡ các thánh Tông Đồ, đưa những linh vật giao du cùng ngoại đạo, tất cả những điều ấy đã đưa ông thành một nghệ sĩ bậc thầy về kể chuyện, đưa đến cho người đọc những áng văn tuyệt vời, làm người đọc đắm say.

Đoàn Phú Tứ dịch
Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 25 tháng 8 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Anatole France

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.