Tinh Hoa Xử Thế

Lượt đọc: 294 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương Vii
Vô Tư

❊ ❊ ❊

Có lần tôi nghe một người nói với tôi một câu nói mà tôi suy nghĩ mãi.

Câu nói ấy đại ý như sau:

‘Trước khi muốn nhận xét ai, muốn phê bình ai, công kích ai hoặc nhận diện ai phương châm tốt nhất và đúng nhất là con người chúng ta phải thoát ra ngoài phạm vi nhỏ hẹp của mình, nhận xét bằng một cách khách quan và vô tư tuyệt đối. Có làm được như thế người ấy mới đúng là một con người lý tưởng.’

Câu nói ấy suốt đời tôi không bao giờ quên được, mặc dù có lần tôi cố tình quên nó, nhưng không, không bao giờ tôi quên được câu nói chỉ lý về nhận xét con người của người bạn năm nào.

Chỉ một câu nói thông thường như bao nhiêu câu nói khác song nó đã giúp cho tôi rất nhiều khi tôi nhận xét bên ngoài với bất cứ một con người nào, bất cứ một nhân vật nào, bất cứ hoàn cảnh nào tôi cũng đều bắt buộc phải ghi nhận câu nói ấy là một thứ kỷ cương, khuôn sáo mà con người tôi phải nhớ.

Với câu nói ấy của người bạn chân thành đã giúp tôi tìm ra thêm một chân lý cho cuộc đời.

Hiện hữu, đó là tính vô tư.

Thật vậy, con người chúng ta cần phải hiểu biết và thông hiểu ý nghĩa vô tư.

Vô tư là gì?

Theo như định nghĩa thông thường, vô tư có nghĩa là sự nhận xét đúng đắn, không thiên vị, không nghiêng nặng về một bên nào, làm việc chỉ làm theo công tâm mà nhận xét. Một con người vô tư là một con người luôn luôn đóng vai trò của một khách trung gian đứng giữa để chấp nhận nhưng lại phải quay trên đời để rút tỉa ở đó những kinh nghiệm cần thiết cho bản thân mình mà thôi.

Tinh thần vô tư là một hình thức chấp nhận lẽ phải, công bằng, liêm chính, giữ vai trò của một kẻ bằng quang lấy công tâm mà nhận định công việc mình làm luôn luôn sáng suốt và sẵn sàng chấp nhận mọi sơ hở lỗi lầm nếu có; tinh thần vô tư còn tượng trưng cho bản ngã cầu tiến của con người.

Trở lại vấn đề, tinh thần vô tư là một thứ tinh thần trách nhiệm, bất chấp nhận điều hay và lòng phục thiện mà ra. Con người như tôi đã có lần trình bày, không ai hoàn toàn trọn vẹn, con người chỉ có sự tương đối mà không bao giờ có sự kiện nào được xác định là tuyệt đối. Vì thế con người bao giờ cũng có làm lỗi, chính trong khi con người tạo nên những lầm lỗi, mà con người biết phục thiện chấp nhận việc mình làm là sai, sẵn sàng đón nhận những lời phê bình chỉ trích của người khác bằng một cách vô tư không trách móc giận hờn, hình thức đó là một hình thức cải tạo cuộc đời và con người như vậy là con người biết phục thiện vô tư.

Bản ngã vô tư là như thế.

Trong cuộc sống của con người chúng ta, đối với đời sống cộng đồng của nhân loại con người cá nhân cần phải biết nuôi nấng tinh thần vô tư giữa cá nhân với cá nhân, giữa một cá nhân đối với đời sống tập thể của quần chúng.

Con người phải biết đặt tinh thần trách nhiệm, thái độ của mình đối với mọi người chung ta, không thể vì một số quyền lợi nhỏ nhen mà coi thường đời sống tập thể, trong hoàn cảnh sống chung của mọi người, con người chúng ta cần phải hiểu như thế và một khi đã thông hiểu như thế tức nhiên chúng ta phải nuôi cao tinh thần vô tư của mình.

Làm một công việc gì cũng thế, dù tầm quan trọng của nó có lớn hay bé chúng ta đều phải vô tư và vô tư một cách tuyệt đối. Chúng ta không thể vì một ít quyền lợi của cá nhân mình, vì một ít tình cảm vật mà con người chúng ta lại để cho tinh thần vô tư bị hủy hoại một cách vô lý.

Từ xưa đến nay, trong những nghệ thuật xử thế và dẫn dụ lòng người cũng như những gương danh nhân đã từng thành công trong đường đời vv… Tất cả những con người đó đều luôn luôn tự tạo cho mình một tinh thần vô tư tuyệt đối, nhờ vào tinh thần vô tư mà con người mới xác định được vị trí tinh thần giữa người này đối với người kia trong xã hội.

Tinh thần vô tư của con người chúng ta phải được chính cá nhân chúng ta bảo vệ, chẳng những chính chúng ta bảo vệ mà thôi mà chúng ta còn phải phát huy cho tinh thần đó được nâng cao thêm, sống trong phạm vi cá nhân trong làng xóm giữa bao nhiêu người thân cận chúng ta phải biết bảo vệ và phát huy tinh thần vô tư của chúng ta.

Tinh thần vô tư còn giúp cho chúng ta gây thêm tình thân thiện với tất cả mọi người. Không gì đẹp bằng khi con người làm lỗi mà biết phục thiện một cách vô tư. Không gì cao đẹp cho bằng làm một nghĩa cử sai lầm mà biết vô tư nhận sự sai lầm đó và chấp nhận sửa sai.

Lòng vô tư con người chúng ta phải coi đó là một hành động biểu hiện cho tinh thần cầu tiến và biết sống hợp với lẽ phải. Trong nghệ thuật xử thế của con người điều khó không phải là chúng ta học được những điều hay qua kinh nghiệm sách vở dạy bảo, sự thật điều khó hơn hết trong lĩnh vực xử thế chính là biết sống cho hợp với thời thế và sống thời thế nào cho vừa lòng người khác tạo được cảm tình với tất cả mọi người chung quanh mà không làm phật ý người ngại, trường đời là cả một bãi chiến trường bất tận không có kẻ thắng trận hoàn toàn cũng như không có ai là người luôn đóng vai chiến bại. Người đời chỉ cần biết ít kinh nghiệm pha lẫn chút khôn ngoan tự nhiên nhưng con người đó không bao giờ thất bại trên nghệ thuật xử thế, tiếp vật.

Tóm lại, trong lãnh vực xã giao, xử thế, nghệ thuật chinh phục lòng người điều kiện tiên quyết và căn bản nhất vẫn là tinh thần vô tư, luôn luôn vô tư tuyệt đối, có thể chúng ta mới có thể thành công trên đường đời.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.