Ít lâu sau, triều đình mở hội ngự thương, và Hiệp sĩ Lancelot đã đoạt giải quán quân. Trong số những kẻ bị chàng đánh ngã có Hiệp sĩ Agravaine, em trai Sir Gawain, cùng người em bất hảo là Hiệp sĩ Modred — đứa con hoang của Vua Arthur với Belisent. Căm tức trước chiến thắng ấy, hai kẻ này ôm lòng thù oán Sir Lancelot, luôn rắp tâm tìm kế hại chàng.

Một đêm nọ, nhân lúc Vua Arthur vào rừng săn bắn và hoàng hậu cho người vời Sir Lancelot tới tẩm phòng, hai tên liền rình rập và bắt gặp chàng; nghĩ rằng đây là cơ hội ngàn vàng để dấy lên điều tiếng và gây bất hòa giữa Lancelot với đức vua, chúng rủ rê thêm mười hai hiệp sĩ khác, phao tin rằng Sir Lancelot bấy lâu nay vẫn lén lút ra vào khuê phòng hoàng hậu, bôi nhọ thanh danh Vua Arthur.

Thế rồi, gươm giáp chỉnh tề, bọn họ bất thần vây kín cửa phòng hoàng hậu mà quát lớn: "Hỡi kẻ phản nghịch! Ngươi đã sa vào tay chúng ta rồi."

"Thưa hoàng hậu, chúng ta đã mắc bẫy," Sir Lancelot nói, "nhưng lũ người kia muốn lấy mạng ta cũng phải trả giá đắt."

Hoàng hậu nghe vậy thì khóc lóc thảm thiết, sầu não than rằng: "Khốn khổ thay! Nơi đây không một tấc giáp để chàng chống lại ngần ấy người; phen này chàng ắt bị sát hại, còn thiếp sẽ bị hỏa thiêu vì trọng tội tày trời mà chúng đổ lên đầu."

Nhưng khi nàng còn chưa dứt lời, bên ngoài đã vang lên tiếng gào thét của các hiệp sĩ: "Tên phản nghịch, mau ra đây nộp mạng, ngươi đã hết đường chạy rồi!"

"Chết hai mươi lần một lúc còn hơn phải nghe những lời sỉ nhục bỉ ổi này," Sir Lancelot đáp.

Đoạn chàng đặt lên môi nàng một nụ hôn và bảo: "Hỡi lệnh bà cao quý nhất đời, ta van nàng, với tư cách người hiệp sĩ trung thành mãi mãi của nàng, xin hãy vững lòng; nếu ta phải bỏ mạng nơi đây, xin hãy cầu nguyện cho linh hồn ta, và hãy tin cậy hai người bạn chí thiết của ta là Sir Bors và Sir Lavaine, họ nhất định sẽ cứu nàng khỏi ngọn lửa thiêu."

Thế nhưng hoàng hậu chỉ biết ôm mặt khóc than ai oán: "Cầu xin Chúa trời cho chúng bắt lấy và giết chết thiếp đi, miễn sao chàng thoát khỏi nơi này."

"Tuyệt đối không bao giờ có chuyện đó," chàng đáp. Dứt lời, chàng quấn chặt áo choàng quanh cánh tay, khẽ hé then cửa vừa đủ cho một người lách qua.

Lập tức, Hiệp sĩ Chalaunce, một kẻ vô cùng dũng mãnh, xông vào trước tiên; hắn vung gươm toan chém Sir Lancelot, song chàng lách mình tránh né thoăn thoắt, rồi giáng một quả đấm trời giáng trúng đầu Chalaunce, đánh gục hắn chết tươi ngay trên sàn.

Sir Lancelot liền kéo xác hắn vào trong rồi cài chặt then lại, vội vàng mặc lấy áo giáp của đối phương và tuốt gươm cầm chắc trên tay.

Bên ngoài cánh cửa, đám hiệp sĩ vẫn không ngớt hò hét thị uy: "Tên phản trắc, mau ra đây!"

"Hãy câm miệng và xéo đi," Sir Lancelot đáp trả; "hãy nhớ cho kỹ rằng các ngươi không bắt nổi ta đâu, và ngày mai ta sẽ giáp mặt các ngươi trước ngai rồng của đức vua."

"Ngươi đừng hòng được dung thứ như thế!" chúng thét lên, "chúng ta sẽ đoạt mạng ngươi, hoặc bắt sống ngươi tùy ý!"

"Vậy thì ai giữ được mạng người nấy lo!" chàng gầm vang, rồi bất thần mở toang then cửa, lao thẳng vào giữa đám đông. Ngay nhát kiếm đầu tiên chàng đã chém gục Sir Agravaine, rồi tiếp tục vung mười hai đòn sấm sét hạ sát thêm mười hai hiệp sĩ khác. Cả toán chẳng một ai thoát khỏi tay chàng ngoại trừ Sir Modred, kẻ mang thương tích đầy mình đang bạt vía cắm đầu tháo chạy thoát thân.

Trở vào bên hoàng hậu, chàng thưa: "Lệnh bà, giờ ta phải rời đi, nhược bằng có điều gì nguy khốn, xin hãy tìm đến ta."

"Thiếp nhất định sẽ ở lại nơi đây, bởi thiếp là hoàng hậu," nàng đáp; "song nếu ngày mai thiếp gặp tai ương, mọi sự giải cứu thiếp chỉ biết trông cậy vào chàng."

"Xin người chớ hề hoài nghi lòng ta," chàng khẳng định, "chừng nào còn hơi thở, ta vẫn mãi là người hiệp sĩ trung kiên của lệnh bà."

Nói đoạn chàng từ biệt, tới thuật lại toàn bộ biến cố cho Sir Bors cùng toàn thể thân tộc nghe. "Chúng ta nguyện đồng lòng cùng huynh trong mối bất hòa này," mọi người đồng thanh, "và nếu hoàng hậu bị tuyên án thiêu sống, chúng ta nhất định sẽ xông vào giải cứu nàng."

Trong khi đó, Sir Modred lòng đầy sợ hãi cùng nỗi đau đớn đã trốn khỏi hoàng cung, phi ngựa bạt mạng cho tới khi tìm thấy Vua Arthur rồi tâu lên mọi sự. Nhưng đức vua khó lòng tin nổi lời hắn, cho tới khi ngài thân chinh trở về và tận mắt chứng kiến thi thể của Sir Agravaine cùng các hiệp sĩ khác nằm la liệt.

Bấy giờ ngài mới bàng hoàng nhận ra mọi điều đều là sự thật; nỗi đau đớn tột cùng xé nát tâm can đức vua. "Than ôi!" ngài thốt lên, "vậy là mối thề bằng hữu của Bàn Tròn nay đã tan vỡ vĩnh viễn: ôi nỗi đau xé lòng! Vì danh dự của bậc đế vương, ta chẳng thể nào dung thứ cho hoàng hậu."

Chẳng bao lâu sau, lệnh truyền ban bố rằng Hoàng hậu Guinevere phải chịu án hỏa thiêu, vì tội làm ô danh Vua Arthur.

Hay tin dữ, Sir Gawain vội vã yết kiến đức vua và khuyên can: "Tâu bệ hạ, hạ thần kính mong người chớ nên hấp tấp trong việc này, xin hãy hoãn bản án dành cho hoàng hậu một thời gian; bởi rất có thể Sir Lancelot tới khuê phòng nàng chẳng vì tà tâm nào cả, xét thấy hoàng hậu chịu ơn chàng rất lớn qua bao phen chàng xả thân vì người, họa chăng nàng chỉ muốn vời chàng tới để tạ ơn trong kín đáo hầu tránh miệng lưỡi thế gian."

Nhưng Vua Arthur buồn rầu khôn xiết đáp lại: "Than ôi! Ta chẳng thể cứu nàng; nàng phải chịu phán xét như bất kỳ người phụ nữ nào khác."

Đoạn ngài hạ lệnh cho Sir Gawain cùng hai người em là Sir Gaheris và Sir Gareth phải chuẩn bị sẵn sàng để ngày mai áp giải hoàng hậu ra pháp trường thi hành án phạt.

"Hỡi bệ hạ cao quý, thần không thể làm điều đó," Sir Gawain chối từ; "trái tim thần chẳng đành lòng nhìn hoàng hậu chết, vả lại người đời cũng không thể dị nghị rằng thần đồng tình với bệ hạ trong phán quyết này."

Hai người em của chàng cũng tiếp lời: "Bệ hạ có thể ép chúng thần tới đó, nhưng vì nghịch lại lòng mình, chúng thần sẽ không mang theo vũ khí, để khỏi phải ra tay bức hại nàng."

Sáng hôm sau, Hoàng hậu Guinevere bị giải ra giàn thiêu; một đám đông chen chúc gồm đủ hàng hiệp sĩ và quý tộc tề tựu, người mang giáp phục, kẻ tay không. Nhìn cảnh tượng thương tâm ấy, các bậc vương hầu và quý phu nhân thảy đều rơi lệ xót xa. Sau khi được một linh mục làm lễ giải tội, quân lính tiến lại gần toan trói chặt nàng vào cọc để châm lửa thiêu.

Ngay lúc ấy, thám tử của Sir Lancelot phi ngựa hớt hải về báo cho chàng cùng thân tộc đang mai phục trong cánh rừng gần đó; và như một cơn lốc, chàng cùng hai mươi kỵ sĩ dũng mãnh xông thẳng vào giữa đám đông nghìn nghịt để giải cứu nàng.

Một số hiệp sĩ của Vua Arthur lập tức tuốt gươm nghênh chiến, tạo nên một trận hỗn chiến kinh hoàng và hỗn loạn tột cùng. Sir Lancelot tả xung hữu đột giữa vòng vây, gươm vung bốn phía, mỗi nhát chém ngã gục một kỵ sĩ, khiến vô số người phải bỏ mạng dưới tay chàng và các chiến hữu.

Hoàng hậu được giải thoát, được Sir Lancelot đỡ lên yên ngựa rồi cùng đoàn tùy tùng phi nhanh về nương náu tại Lâu đài La Joyous Garde.

Ngặt vì trong cơn binh lửa tao loạn, Sir Lancelot vô tình chém gục hai hiệp sĩ trượng nghĩa là Sir Gareth và Sir Gaheris mà không hề hay biết; chàng mải mê chém giết trong cơn thịnh nộ cuồng điên, chẳng nhìn rõ họ là những người không mang vũ khí.

Khi Vua Arthur nghe tin về cuộc hỗn chiến cùng việc hoàng hậu được cứu thoát, ngài vô cùng tiếc thương hai người hiệp sĩ trung kiên, đồng thời bừng bừng nổi giận với Lancelot và hoàng hậu.

Về phần Sir Gawain, nghe tin hai em trai ruột tử trận, chàng ngất lịm đi vì bi thương và phẫn nộ, đinh ninh rằng Sir Lancelot cố tình sát hại họ vì tư thù. Vừa tỉnh lại, chàng lập tức lao vào yết kiến đức vua và thề rằng: "Hỡi đức vua và cũng là cậu của thần, xin hãy chứng giám cho lời thề này: kể từ hôm nay, thần sẽ chẳng buông tha Lancelot cho tới khi một trong hai đứa thần phải chết dưới tay kẻ kia. Giờ đây, nếu bệ hạ không gấp rút phát binh thảo phạt hắn để trả thù, một mình thần cũng sẽ đơn thương độc mã đuổi theo hắn đến cùng."

Ngập tràn căm hờn và bi thống, đức vua ưng thuận; ngài ban chiếu hịch khắp cõi triệu tập toàn bộ hiệp sĩ, thống lĩnh một đạo đại quân rầm rộ kéo đến vây hãm Lâu đài La Joyous Garde. Sir Lancelot cùng các hiệp sĩ của mình kiên cường trấn giữ; tuy nhiên chàng tuyệt đối cấm quân sĩ xông ra tập kích quân triều đình, bởi tận đáy lòng chàng vô cùng thống khổ khi phải đối đầu cùng đức vua.

Mười lăm tuần lễ trôi qua, đạo quân của Vua Arthur vây hãm trong vô vọng bởi tòa thành lũy quá đỗi kiên cố. Một ngày nọ, khi Sir Lancelot đứng trên bờ thành quan sát, chàng thoáng thấy Vua Arthur cùng Sir Gawain đang đứng kề sát bên dưới.

"Bước ra đây, Sir Lancelot!" Vua Arthur quát lên đầy phẫn nộ, "hãy ra giữa chiến trường mà phân tài cao thấp cùng ta."

"Chúa tể trên cao chứng giám, hạ thần sao dám đối đầu với người, thưa bệ hạ, bởi chính người đã phong tước hiệp sĩ cho thần," Sir Lancelot phân trần.

Bấy giờ Sir Gawain hét lớn: "Ngươi thật đáng xấu hổ, đồ phản trắc đê hèn, hãy nhớ cho kỹ rằng chúng ta nhất định sẽ đoạt lại hoàng hậu và lấy mạng ngươi cùng lũ tùy tùng; tội lỗi của ngươi lại càng nhục nhã gấp bội khi sát hại Gaheris tay không tất sắt, cùng Gareth, người hằng hết mực yêu quý ngươi. Mối thù bội bạc ấy khiến ta thề quyết làm kẻ thù một mất một còn của ngươi cho tới hơi thở cuối cùng."

"Than ôi!" Sir Lancelot than van, "sao ta lại phải nghe những lời cay đắng dường này; ta đâu hề hay biết chính tay mình đã hạ sát những hiệp sĩ cao quý ấy, nay lòng ta tan nát và vô cùng ân hận. Xin hãy nguôi cơn thịnh nộ, hỡi Sir Gawain, bởi chàng thừa hiểu ta chỉ lỡ tay trong lúc hỗn loạn, chứ xưa nay ta luôn coi hai người họ như anh em ruột thịt."

"Ngươi nói dối, đồ phản phúc tráo trở!" Sir Gawain giận dữ thét lên.

Sir Lancelot nghe vậy cũng nổi cơn lôi đình, đáp: "Ta thấy rõ giờ đây chàng xem ta như cừu thù, và giữa ta với chàng hay với đức vua chẳng thể nào có lại hòa bình, bằng không ta đã vui lòng trao trả hoàng hậu."

Đức vua nghe vậy cũng xiêu lòng muốn lắng nghe Sir Lancelot, bởi hơn cả nỗi ô nhục của bản thân, ngài đau xót khôn xiết khi thấy bờ cõi tan hoang, sinh linh đồ thán; ngặt vì Sir Gawain ra sức can ngăn, liên tục buông lời thóa mạ sỉ nhục Lancelot thậm tệ.

Nghe thấy những lời thóa mạ hung hăng của Sir Gawain, Sir Bors cùng các hiệp sĩ phe Lancelot tức giận khôn cùng; họ tha thiết xin được xuất thành nghênh chiến để rửa hận, bởi họ đã mệt mỏi vì phải chờ đợi mòn mỏi trong vô vọng. Rốt cuộc, Sir Lancelot đành trĩu nặng cõi lòng ưng thuận.

Hôm sau, hai đạo quân giáp mặt trên chiến trường, mở ra một trận huyết chiến kinh thiên động địa. Sir Gawain dặn dò quân sĩ dưới trướng tập trung vây đánh Sir Lancelot; trong khi Sir Lancelot lại nghiêm lệnh cho thuộc hạ tuyệt đối không được làm tổn hại đến Vua Arthur và Sir Gawain.

Hai bên giao tranh ác liệt; Sir Gawain xông ra thách đấu với Sir Lionel và đánh ngã chàng. Nhưng Sir Bors, Sir Blamor cùng Sir Palomedes bên phe Lancelot đã lập nên nhiều chiến công hiển hách, đánh ngã vô số hiệp sĩ của Vua Arthur.

Bấy giờ đích thân đức vua thúc ngựa xông tới nghênh chiến Sir Lancelot, nhưng Lancelot chỉ lo né tránh, nhất quyết không chịu đánh trả.

Thấy vậy, Sir Bors liền phi ngựa lao tới hất ngã nhà vua xuống đất. Nhưng Sir Lancelot vội quát lớn: "Nếu còn muốn giữ lấy đầu thì chớ đụng đến ngài!" rồi chạy lại bên Vua Arthur, nhảy xuống ngựa và dâng con tuấn mã của mình cho ngài, cất lời: "Thưa bệ hạ, con cầu xin người hãy dẹp bỏ cuộc can qua này, bởi chiến tranh chẳng mang lại vinh quang cho bên nào cả."

Nhìn Sir Lancelot, Vua Arthur trào dâng dòng lệ khi nghĩ đến nghĩa cử hiệp sĩ cao cả của chàng, ngài tự nhủ trong lòng: "Than ôi! Giá như cuộc chiến này đừng bao giờ nổ ra."

Song sáng hôm sau, Sir Gawain lại dẫn quân ra trận, và Sir Bors thống lĩnh quân đội phe Sir Lancelot. Hai viên tướng lao vào nhau dữ dội đến mức cả hai đều ngã ngựa với những vết thương chí mạng; cuộc chiến giằng co suốt cả ngày cho đến khi màn đêm buông xuống, thây người ngổn ngang đôi bên, nhưng rốt cuộc vẫn bất phân thắng bại.

Lúc bấy giờ, tiếng tăm về cuộc chiến tàn khốc này đã lan truyền khắp cõi Cơ Đốc giáo; hay tin, Giáo hoàng liền ban một Sắc chỉ truyền lệnh cho Vua Arthur phải bãi binh giảng hòa với Lancelot, đón Hoàng hậu Guinevere trở về; đổi lại, Giáo hoàng sẽ ban ơn xá tội cho những lỗi lầm mang tiếng của hoàng hậu.

Vua Arthur toan thuận theo thánh ý, nhưng Sir Gawain liên tục nài ép ngài cự tuyệt.

Sir Lancelot nghe chuyện liền gửi thư cho đức vua: "Thưa bệ hạ, thần chưa từng mảy may có ý giữ hoàng hậu cho riêng mình; chỉ vì nàng phải chịu án tử oan ức vì thần, nên thần mới thấy việc giải cứu nàng là bổn phận hiệp sĩ chính trực phải làm; nay thần xin cúi mình phó thác nơi ân điển của bệ hạ, và trong vòng tám ngày tới, thần sẽ đích thân hộ tống hoàng hậu trở về bình an bên người."

Đúng tám ngày sau, Sir Lancelot cùng Hoàng hậu Guinevere rời lâu đài, có một trăm hiệp sĩ theo hầu, mỗi người cầm trên tay một cành ô liu làm biểu tượng hòa bình. Họ tiến vào triều đình và thấy Vua Arthur đang ngự trên ngai vàng, chung quanh có Sir Gawain cùng đông đảo quần thần tề tựu. Sir Lancelot dắt tay hoàng hậu bước vào, cả hai cùng quỳ gối trước ngai rồng.

Sir Lancelot đứng dậy tâu rằng: "Tâu bệ hạ, hạ thần xin hộ tống hoàng hậu trở về đây theo lẽ phải, cùng chiếu chỉ của đức Giáo hoàng và thánh chỉ của bệ hạ. Cầu xin bệ hạ rộng lòng đón nhận người lại vào tim và bao dung quên đi quá khứ. Riêng phần mình, thần không dám cầu xin bất cứ điều chi, tội lỗi của thần ắt phải gánh chịu đau khổ và sự trừng phạt nặng nề; song thấu cõi trời xanh, thần chỉ mong có được sự dung thứ của người."

Nhưng trước khi đức vua kịp cất lời — bởi ngài đã động lòng trắc ẩn trước những lời chân thành ấy — Sir Gawain đã gắt gỏng thét lên: "Mặc cho đức vua định liệu, nhưng hãy nhớ kỹ lấy, Sir Lancelot, chừng nào ta còn sống thì ngươi và ta đời đời không thể đội trời chung, bởi ngươi đã ám hại các em ta một cách hèn hạ khi chúng không mang một tấc sắt trong tay!"

"Có trời xanh chứng giám," Sir Lancelot phân trần, "ta chỉ ngộ sát trong cơn mù quáng, bởi ta hằng yêu quý họ xiết bao, và trọn đời này ta sẽ còn than khóc cho cái chết của họ; nhưng gây chiến với ta cũng chẳng ích gì, bởi nếu chàng tấn công, ta buộc lòng phải tự vệ, và ngộ nhỡ ta lại tước đi mạng sống của chàng, điều mà ta vô cùng đau xót không bao giờ mong muốn."

"Ta đời đời không tha thứ cho ngươi," Sir Gawain gầm lên, "và nếu đức vua giảng hòa với ngươi, người sẽ vĩnh viễn mất đi sự phục vụ của ta."

Các hiệp sĩ đứng quanh vội tìm lời khuyên giải Sir Gawain hòa giải với Sir Lancelot, song chàng một mực gạt đi. Cuối cùng, Sir Lancelot ngậm ngùi nói: "Đã không thể vãn hồi hòa khí, ta xin cáo lui, kẻo lại gieo thêm tai ương cho các bằng hữu của mình."

Quay gót bước đi, nước mắt chàng lăn dài trên má: "Than ôi, vương quốc Cơ Đốc cao quý nhất cõi đời mà ta hằng yêu mến hơn tất thảy, từ nay ta vĩnh viễn chẳng còn được thấy người nữa rồi!" Đoạn chàng quay sang hoàng hậu: "Lệnh bà, giờ đây ta phải vĩnh biệt nàng cùng hội hiệp sĩ cao quý này mãi mãi. Ta khẩn cầu nàng hãy cầu nguyện cho ta, và nếu sau này có kẻ nào bôi nhọ thanh danh của nàng, xin hãy báo cho ta hay; dẫu đúng dẫu sai, xưa kia ta đã là hiệp sĩ trung kiên của nàng thế nào, thì mai sau ta vẫn sẽ mãi vì nàng như thế."

Nói đoạn, chàng quỳ xuống hôn lên đôi bàn tay Vua Arthur rồi quay bước ra đi. Khắp cả triều đình bấy giờ, ngoại trừ Sir Gawain, chẳng ai cầm được nước mắt xót xa khi thấy chàng rời bước.

Sir Lancelot cùng các hiệp sĩ trở về Lâu đài La Joyous Garde, và vì nỗi sầu bi khôn xiết, chàng đã đổi tên nó thành Dolorous Garde kể từ dạo ấy.

Chẳng bao lâu sau, chàng rời khỏi vương quốc, vượt biển sang Pháp cùng nhiều huynh đệ đồng chí hướng; tới nơi, chàng đem toàn bộ đất đai của mình chia đều cho họ, bản thân chỉ nhận một phần ngang bằng như mọi người.

Kể từ độ ấy, hòa bình lẽ ra đã được tái lập giữa chàng và Vua Arthur, nếu không có Sir Gawain ngày đêm quấy quả bên đức vua, không ngừng gièm pha rằng Lancelot đang chiêu binh mãi mã quy mô lớn hòng dấy loạn chống lại ngài.

Rốt cuộc dã tâm của Gawain đã làm lung lạc được ý chí đức vua; ngài trao quyền nhiếp chính cho Modred, giao hoàng hậu cho hắn bảo bọc, rồi đích thân thống lĩnh đại quân vượt biển sang xâm lược lãnh địa của Sir Lancelot.

Thế nhưng Sir Lancelot nhất quyết không chịu giao chiến với nhà vua; chàng cử sứ giả sang cầu hòa với bất kỳ điều kiện nào Vua Arthur đưa ra. Khổ nỗi Sir Gawain đã chặn đường sứ giả trước khi người này kịp yết kiến nhà vua, buông lời lăng nhục thậm tệ rồi đuổi sứ giả về. Đau lòng trước tình cảnh ấy, Sir Lancelot đành tập hợp các hiệp sĩ gia cố Lâu đài Benwicke, và chẳng mấy chốc nơi đây đã bị đại quân Vua Arthur vây bọc trùng trùng.

Ngày ngày, Sir Gawain đều cưỡi ngựa tới sát chân thành, không ngớt buông lời chửi bới sỉ nhục Sir Lancelot thậm tệ, cho tới một ngày, Sir Lancelot đáp lời rằng chàng sẽ ra nghênh chiến nơi chiến trường để thử xem bản lĩnh của hắn có xứng với miệng lưỡi hay không. Đôi bên bèn ước định không một ai được can thiệp hay chia rẽ họ cho tới khi một trong hai người ngã xuống hoặc chịu đầu hàng; đoạn hai kỵ sĩ thúc ngựa tiến ra.

Họ ghìm ngựa lùi xa rồi quay đầu phóng thốc vào nhau với khí thế tựa sấm sét, mạnh đến nỗi cả hai con chiến mã đều ngã quỵ và hai ngọn giáo gãy tan tành. Lập tức họ tuốt gươm xông vào chém giết nhau tàn khốc, giáng xuống những nhát đòn kinh thiên động địa.

Vốn dĩ Sir Gawain có một phép thuật kỳ diệu bẩm sinh: mỗi ngày, từ sáng sớm cho tới tận chính ngọ, sức mạnh của chàng tăng tiến phi thường gấp bảy lần người phàm, song qua giờ ngọ thì sức lực lại suy giảm về mức bình thường. Do đó trước giờ ngọ, chàng giáng xuống Sir Lancelot vô số đòn sấm sét ngàn cân mà Lancelot chỉ biết ráng sức chống đỡ. Dẫu vậy, Lancelot vẫn hết sức nương tay với Sir Gawain, bởi chàng biết rõ bùa phép của đối phương, nên chỉ ra đòn cầm chừng khiến ngay cả các hiệp sĩ dưới trướng chàng cũng phải lấy làm kinh ngạc. Qua giờ chính ngọ, sức lực của Sir Gawain sụt giảm nhanh chóng; chớp thời cơ, Sir Lancelot giáng một đòn toàn lực đánh ngã đối thủ văng xuống nền đất. Bấy giờ Sir Gawain hét lớn: "Đừng vội quay đi, tên hiệp sĩ phản trắc kia, hãy kết liễu ta nếu ngươi muốn, bằng không ta sẽ gượng dậy quyết đấu với ngươi một trận khác!"

"Này hiệp sĩ," Sir Lancelot điềm tĩnh đáp, "xưa nay ta chưa từng chém kẻ đã ngã ngựa bao giờ."

Đoạn người ta khiêng Sir Gawain đang mang thương tích trầm trọng về trướng, và Vua Arthur cũng hạ lệnh rút quân, bởi ngài chẳng đành lòng nhìn máu của bao hiệp sĩ từng chung một mái nhà Bàn Tròn tiếp tục đổ xuống vô ích.

Thế nhưng lúc bấy giờ, một hung tin từ bên kia bờ biển bay tới, buộc đức vua phải hỏa tốc dong buồm hồi hương. Tin tức báo về rằng, ngay khi vừa nắm quyền nhiếp chính trong tay, Sir Modred đã giả mạo thư từ loan tin thất thiệt rằng đức vua đã tử trận trong cuộc giao tranh với Sir Lancelot. Lập tức hắn tự tôn xưng làm vua, tổ chức lễ đăng quang tại Canterbury và mở tiệc ăn mừng rầm rộ suốt mười lăm ngày ròng. Tiếp đó, hắn tiến tới Winchester, nơi Hoàng hậu Guinevere đang lưu trú, ép nàng phải lấy hắn làm chồng; vì quá kinh hãi và bối rối khôn cùng, hoàng hậu giả vờ ưng thuận, nhưng thừa cơ viện cớ chuẩn bị cho hôn lễ, nàng đã bí mật trốn thoát về London và ẩn náu trong Tháp London, ngày đêm củng cố thành trì, tích trữ đủ đầy quân lương, kiên cường chống trả Sir Modred và cự tuyệt mọi lời đe dọa của hắn bằng lời thề thà tự sát chứ quyết không làm hoàng hậu của một tên phản nghịch.

Đó là những lời được cấp báo về cho Vua Arthur. Nổi cơn lôi đình ngút trời, ngài lập tức dẫn toàn bộ đại quân tức tốc rời nước Pháp dong buồm trở về Anh quốc. Nghe tin ấy, Sir Modred vội vã bỏ vòng vây Tháp London, đem toàn bộ quân mã kéo xuống Dover hòng chặn đánh đức vua.

Thừa cơ hội, Hoàng hậu Guinevere trốn đến một tu viện tại Amesbury; tại đây nàng khoác lên mình chiếc áo vải thô sám hối, dành trọn chuỗi ngày còn lại để cầu nguyện cho đức vua, làm việc thiện và ăn chay khổ hạnh. Mãi mãi về sau nàng sống trong tu viện ấy, xót xa ăn năn và sầu khổ vì những lầm lỗi của mình cùng tấn thảm kịch tàn phá non sông mà nàng đã vô tình mang lại. Rồi không lâu sau nàng tạ thế nơi đây.

Khi Sir Lancelot hay tin nàng mất, chàng liền cởi bỏ áo giáp hiệp sĩ, giã từ toàn thể thân quyến rồi dấn thân vào một cuộc hành hương dài đằng đẵng suốt bao năm trời, đoạn sống cuộc đời ẩn sĩ tu hành cho tới ngày nhắm mắt xuôi tay.

Khi Sir Modred kéo quân tới Dover, ngài Arthur cùng đoàn quân vừa mới đổ bộ lên bờ; tại đây một trận huyết chiến long trời lở đất đã nổ ra, vô số hiệp sĩ kiệt xuất và cao quý của đôi bên đều phải phơi thây nơi trận địa.

Nhưng chiến thắng sau cùng đã thuộc về phe nhà vua, bởi ngài chiến đấu với sức mạnh phi thường trong cơn cuồng nộ tột cùng, và toàn thể hiệp sĩ của ngài dũng mãnh xông lên theo gót chủ tướng, đến mức dẫu quân địch đông hơn gấp bội, họ vẫn đánh tan tác quân Sir Modred trong cảnh máu chảy đầu rơi ghê rợn, rồi đóng quân ngủ lại ngay trên chiến trường đẫm máu đêm hôm ấy.

Khốn thay, Sir Gawain bị trúng một mũi tên trúng ngay vào vết thương cũ do Sir Lancelot gây ra, mang thương tích chí mạng. Chàng được khiêng vào lều của đức vua; Vua Arthur đau đớn khóc thương chàng như khóc chính con đẻ của mình. "Than ôi!" ngài nấc nghẹn, "nơi Sir Lancelot và nơi con, ta từng có được niềm hạnh phúc trần thế lớn lao nhất, vậy mà nay tất cả đã tan biến khỏi tay ta."

Sir Gawain thều thào đáp lời bằng giọng yếu ớt: "Lạy đức vua và cũng là cậu của con, con biết số mệnh của con đã tận, âu cũng do tính khí bướng bỉnh ngang tàng của chính con mà ra, bởi con bị trúng tên ngay vết thương mà Sir Lancelot đã giáng xuống dạo nọ. Khốn nạn thay, chính con là mầm mống gây nên cuộc chiến tàn khốc này; bằng không, giờ đây cậu đã có thể thái bình hòa hảo với Lancelot, và Modred đâu có cơ hội làm chuyện phản nghịch tày trời dường ấy. Vì thế, người cậu dấu yêu của con ơi, con cầu xin cậu hãy bãi binh hòa giải với Lancelot, và xin hãy nhắn với huynh ấy rằng, dẫu huynh ấy đã giáng vết thương lấy mạng con, song âu cũng là do chính con tự chuốc lấy; bởi vậy con khẩn thiết xin huynh ấy hãy trở về lại chốn Anh quốc này, đến thăm mộ phần con và cầu nguyện cho linh hồn con được siêu thoát."

Trút cạn những lời trăn trối ấy, Sir Gawain trút hơi thở cuối cùng, để lại đức vua chìm trong nỗi tiếc thương vô hạn.

Bấy giờ quân báo cấp báo rằng quân giặc đang hạ trại trên vùng đồi Barham Downs; đức vua liền lập tức thống lĩnh đại quân tiến thẳng tới đó, lại đánh thêm một trận giáp lá cà đẫm máu và đánh tan tác tàn quân của Sir Modred. Dẫu vậy, Modred vẫn ngoan cố chiêu mộ thêm một đạo quân khác; hắn vừa rút lui trước mũi tiến công của nhà vua vừa thu nạp thêm quân số trên đường đi, cho tới vùng cực tây ở Lyonesse, hắn mới một lần nữa dàn trận quyết tử.

Đêm trước ngày lễ Chúa Ba Ngôi, cũng chính là đêm trước trận đại chiến định mệnh, Vua Arthur nằm mộng thấy một điềm báo: Sir Gawain hiện về trong giấc mơ cảnh báo ngài chớ nên giao chiến với Modred vào ngày mai, bằng không ngài ắt sẽ bỏ mạng; hồn ma khuyên ngài hãy trì hoãn trận chiến cho tới khi Lancelot cùng các hiệp sĩ kịp kéo quân về ứng cứu.

Tỉnh giấc, Vua Arthur đem điềm báo thuật lại cho các tướng lĩnh và hiệp sĩ, tất thảy đều đồng lòng chờ đợi ngày Sir Lancelot tới. Nhà vua bèn phái sứ giả mang chiếu đình chiến sang cho Sir Modred, và một hiệp ước ngưng chiến được thiết lập, đôi bên cam kết án binh bất động không ai được xâm phạm ai.

Thế nhưng sau khi hiệp ước được thỏa thuận và sứ giả trở về, Vua Arthur liền căn dặn các hiệp sĩ: "Hãy coi chừng kẻo Sir Modred giở trò lừa lọc, ta chẳng thể nào tin cậy hắn; hễ thấy thanh gươm nào tuốt ra khỏi vỏ, hãy sẵn sàng nghênh chiến ngay lập tức!" Bên kia chiến tuyến, Sir Modred cũng ban lệnh tương tự, rằng hễ thấy bất kỳ binh sĩ nào của phe triều đình rút gươm, toàn quân phải lập tức xông lên chém giết.

Ngờ đâu có một hiệp sĩ phe nhà vua bị rắn độc cắn trúng bàn chân, liền vội vã rút gươm ra chém chết con vật. Trông thấy ánh thép lóe lên, Sir Modred lập tức hô hào toàn quân xông lên đánh úp quân của đức vua.

Thế là đôi bên ào vào chém giết nhau vô cùng dữ dội. Khi đức vua nhận thấy không còn cách nào ngăn cản cuộc chém giết điên cuồng, ngài liền thể hiện khí phách uy dũng lẫm liệt đúng mực một đấng quân vương; tựa như một mãnh sư lồng lộn giữa chốn sa trường nghẽn đặc quân thù, ngài vung gươm chém giết tả hữu khôn hàn, đến mức máu nhuộm đỏ chiến địa ngập cả móng ngựa. Họ giao tranh ròng rã suốt ngày dài, không một phút ngơi tay cho tới khi vô số hiệp sĩ cao quý ngã xuống rải rác khắp nơi.

Đức vua đau xót vô ngần khi thấy những hiệp sĩ trung kiên của mình nằm la liệt khắp chốn. Cuối cùng, quanh ngài chỉ còn sót lại đúng hai người: Sir Lucan cùng người em ruột là Sir Bedivere, cả hai đều mang đầy thương tích trầm trọng.

"Nay ngày tàn của ta đã điểm," Vua Arthur thốt lên; "nhưng kìa, tên phản trắc Modred vẫn còn sống sót, ta quyết không thể nhắm mắt trước khi lấy đầu hắn. Sir Lucan, mau trao ngọn giáo cho ta."

"Bệ hạ ơi, xin người hãy bỏ qua cho hắn," Sir Lucan can ngăn; "chỉ cần bệ hạ vượt qua được ngày đen tối nghiệt ngã này, ắt sẽ có ngày người trả được mối thù sâu đậm ấy. Hỡi chúa công nhân từ, xin người hãy nhớ kỹ giấc mộng cùng những lời linh hồn Sir Gawain đã cảnh báo trước."

"Dẫu sống dẫu chết," đức vua quả quyết; "nay ta thấy hắn đứng trơ trọi đằng kia, hắn đừng hòng thoát khỏi tay ta, bởi ta sẽ chẳng bao giờ có được cơ hội ngàn vàng nào tốt hơn thế nữa."

"Cầu xin Chúa trời phù hộ cho người," Sir Bedivere ngậm ngùi nói.

Thế rồi Vua Arthur cầm chắc ngọn giáo bằng cả hai tay, lao thẳng về phía Sir Modred và thét lớn: "Đồ phản nghịch, ngày đền mạng của ngươi đã đến!" Nghe tiếng quát và thấy nhà vua xông tới, Sir Modred tuốt gươm đứng vững nghênh chiến. Vua Arthur đâm ngọn giáo xuyên qua thân thể Sir Modred ngập sâu hơn một sải tay. Cảm nhận được vết thương chí mạng lấy mạng mình, Modred nghiến răng dồn tàn lực trườn thân mình theo cán giáo của Vua Arthur, vung gươm giáng thẳng một nhát trời giáng vào đầu vua cha Arthur, chém xuyên qua mũ giáp ngập vào tận hộp sọ.

Sir Modred ngã gục xuống đất chết tươi ngay tại chỗ, còn Vua Arthur cũng đổ sụp xuống ngất lịm đi, liên tục mê man bất tỉnh.

Sir Lucan cùng Sir Bedivere vội dìu ngài tới một ngôi nhà nguyện nhỏ ven bờ biển. Tại đây, Sir Lucan kiệt sức vì máu từ các vết thương chảy ra xối xả, ngã quỵ xuống đất mà trút hơi thở cuối cùng.

Vua Arthur mê man rất lâu; khi tỉnh lại, ngài thấy Sir Lucan đã nằm chết lạnh bên cạnh, còn Sir Bedivere đang ôm xác anh trai khóc than thảm thiết.

Đức vua liền bảo Sir Bedivere: "Khóc lóc lúc này cũng chẳng ích gì nữa, bằng không ta đã than khóc tới muôn đời. Than ôi! Hội huynh đệ Bàn Tròn nay đã tan biến vĩnh viễn, và toàn bộ vương quốc ta hằng yêu dấu nay đã tan hoang vì khói lửa chiến tranh. Thời khắc của ta chẳng còn lại bao lăm, vậy nên ngươi hãy cầm lấy Excalibur, thanh bảo kiếm của ta, mang nó ra bờ nước đằng kia ném xuống, rồi trở về báo lại cho ta biết ngươi nhìn thấy những gì."

Sir Bedivere vâng lệnh cất bước; trên đường đi, chàng ngắm nhìn thanh bảo kiếm có chuôi nạm toàn ngọc ngà châu báu vô cùng lộng lẫy và quý giá. Chàng bèn thầm nghĩ: "Nếu giờ mình ném thanh kiếm báu này xuống nước, phỏng có ích gì chăng?" Nghĩ đoạn, chàng giấu thanh kiếm vào giữa đám lau sậy, rồi quay trở lại bên đức vua.

"Ngươi đã nhìn thấy những gì?" ngài hỏi Sir Bedivere.

"Tâu bệ hạ," chàng đáp, "thần chẳng thấy gì ngoài gió rít và sóng cuộn."

"Ngươi đã nói dối," đức vua nghiêm giọng; "hãy mau quay lại đó ném nó xuống ngay, đừng chần chừ tiếc rẻ."

Sir Bedivere đành quay lại, cầm thanh kiếm lên tay; song khi ngắm nhìn nó lần nữa, chàng lại thấy việc vứt bỏ một báu vật tuyệt mỹ dường ấy thật là tội lỗi và đáng hổ thẹn. Vì thế chàng lại đem giấu nó đi, rồi trở về yết kiến đức vua.

"Ngươi đã thấy những gì?" Vua Arthur gặng hỏi.

"Tâu chúa thượng," chàng thưa, "thần chẳng thấy chi ngoài làn nước triều khi vơi khi đầy."

"Hỡi kẻ phản trắc dối trá!" đức vua quát mắng; "ngươi đã hai lần phản bội ta. Người đời xưng tụng ngươi là một hiệp sĩ cao quý, vậy mà ngươi nỡ lòng phản bội ta chỉ vì một thanh kiếm cẩn ngọc hay sao? Giờ thì hãy đi mau lần cuối, sự chậm trễ của ngươi đã đẩy tính mạng ta vào hiểm cảnh khôn cùng, ta sợ vết thương của mình đã nhiễm lạnh mất rồi; nếu lần này ngươi không làm tròn phận sự, ta thề sẽ gượng dậy dùng chính đôi tay này kết liễu đời ngươi."

Sir Bedivere hớt hải chạy vội đi lấy thanh kiếm, mang xuống mép nước; chàng quấn dây đai quanh đốc kiếm rồi lấy hết sức bình sinh ném bổng nó ra thật xa giữa làn nước. Kìa, một cánh tay cùng bàn tay từ dưới mặt nước vươn lên, chụp lấy chuôi kiếm, múa lượn ba vòng rồi biến mất tăm dưới làn sóng biếc.

Sir Bedivere quay trở lại bên đức vua, thuật lại tường tận những gì mình vừa chứng kiến.

"Mau vực ta rời khỏi đây," Vua Arthur giục; "ta e rằng mình đã lần lữa quá lâu rồi."

Sir Bedivere liền bế đức vua trên tay, cõng ngài xuống tận mép nước. Cạnh bờ, họ thấy một chiếc thuyền lớn chở ba vị hoàng hậu dung mạo tuyệt trần, tất thảy đều vận y phục đen tuyền; vừa trông thấy Vua Arthur, họ liền cất tiếng khóc than ai oán.

"Hãy đặt ta lên thuyền," ngài dặn Sir Bedivere, và chàng cung kính nhẹ nhàng đỡ ngài lên.

Ba vị hoàng hậu đón lấy ngài; đức vua gối đầu lên lòng một người trong số họ, nàng xót xa thốt lên: "Than ôi! Người anh yêu dấu, cớ sao người nán lại quá lâu, để vết thương nhiễm lạnh đến nông nỗi này?"

Dứt lời, con thuyền từ từ tách bến rời bờ; thấy thuyền khuất dần, Sir Bedivere cất tiếng gào khóc thảm thiết: "Than ôi! Đức vua Arthur của thần, thần biết nương tựa vào đâu khi người đã bỏ thần mà đi?"

"Hãy tự an ủi mình," Vua Arthur nhắn lại, "và hãy kiên cường lên, bởi ta không còn giúp gì cho ngươi được nữa. Ta đi tới Thung lũng Avilion để chữa lành vết thương chí mạng này; nếu chẳng còn được thấy ta nữa, xin hãy cầu nguyện cho linh hồn ta."

Bấy giờ ba vị hoàng hậu quỳ quanh đức vua, không ngớt khóc lóc thảm thiết; con thuyền rẽ sóng hướng ra biển lớn, rồi từ từ khuất dạng xa xăm ngoài tầm mắt của Sir Bedivere.