Vì sao Tết lại rơi vào mùa đông? Là bởi mùa đông đồng áng chẳng còn mấy việc, ai nấy đều thảnh thơi, có đủ thời gian và tâm trạng để thong thả đi chợ phiên, dạo phố sắm Tết, chờ mấy ngày đầu năm ăn uống vui chơi.
Dù còn hơn chục ngày nữa mới tới Tết, nhưng người đi chợ phiên đã đông đúc hẳn lên. Không chỉ kẻ mua đông, mà người bán cũng nhiều. Ngày thường muốn mua rong biển khô thì chỉ có tới tiệm rau khô mới có, còn giờ đây thì người ta kéo cả xe lớn xe nhỏ đến bán. Đương nhiên đều là rong biển khô bó thành từng bó, bên trên còn phủ một lớp phấn trắng.
Thực ra lớp màu trắng này cũng là thứ tốt, gọi là mannitol. Đó là chất tự thân rong biển tiết ra, chứ chẳng phải muối hay thứ gì khác như người ta vẫn tưởng. Chỉ là người vùng Tam Xoa Hà này rốt cuộc vẫn không quen mùi tanh của hải sản, toàn phải luộc qua một lượt cho bớt tanh rồi mới chế biến thành món ăn, thành ra lãng phí hết cả.
Lại còn miến dong nữa, ngày thường cũng rất hiếm người bán, thế mà giáp Tết có thể bày thành hai dãy dài dằng dặc trên phố, người ta mua toàn tính bằng dăm cân, vài chục cân. Bởi thứ này để được rất lâu mà không hỏng, gần như cứ Tết mua một lần là đủ ăn cả nửa năm đến một năm.
Miến dong chia qua sớt lại, khó tránh khỏi bị vụn nát không ít. Thế nên bên cạnh thường có mấy bà cụ bó chân đứng chờ, đợi người bán miến đi rồi thì quét gom những sợi miến vụn vương vãi trên đất mang về, vo rửa sạch sẽ rồi nấu ăn — thời buổi này người ta hiếm khi lãng phí thứ gì có thể bỏ vào miệng.
Những người bán miến này chỉ có một phần nhỏ là tự làm ở nông thôn, phần lớn đều đến từ huyện bên cạnh, chính là cái huyện có xưởng làm giấy. Miến ở nơi đó quanh vùng này rất có tiếng tăm.
Còn một thứ nữa cũng không thể thiếu trong dịp Tết, đó chính là cá. "Niên niên hữu dư" (năm nào cũng dư dả, "dư" đồng âm với "ngư" - cá) vốn là mong ước của đại đa số người dân lao động, nên đón Tết sao có thể thiếu cá được?
Còn những thứ khác, như câu đối chẳng hạn, thì ai nấy đều trổ tài riêng. Muốn tiết kiệm thì tự mua giấy đỏ về nhà viết, tóm lại đều phải chuẩn bị từ sớm. Trước Tết phải tích trữ rau dưa và bánh bao màn thầu, phải bảo đảm ăn được liền tù tì tới tận rằm tháng Giêng Tết Nguyên tiêu, qua ngày đó mới coi như chính thức hết Tết.
Đến mấy ngày Tết thì ngoài đi chúc Tết họ hàng ra, chẳng ai làm bất cứ việc gì cả, nếu không sẽ mang điềm xấu, báo hiệu cả năm đó bạn sẽ phải bươn chải vô cùng vất vả.
Thứ mà nhà nhà người người không thể thiếu nữa là thịt lợn, dù là nhà nghèo đến mấy cũng cố cắt lấy vài cân thịt, kẻo khách khứa đến chơi lại chẳng có món thịt nào thết đãi. Còn nhà có điều kiện hơn một chút thì mua hẳn một tảng "thịt mông hoa", chính là một chiếc đùi sau kèm nửa mông lợn.
Lại còn "lễ điều" — dải thịt mỡ nạc đan xen dài thắt nơ đỏ, thứ mà các cô con gái, nàng dâu mới về nhà mẹ đẻ bắt buộc phải mang theo, gần như nhà nào cũng phải chuẩn bị.
Yến Phi chính là nhân dịp này, chuẩn bị tự mình mổ lợn bán thịt.
Bên ngoài cổng lớn của bãi nuôi bò, một bếp lò mới dựng đã đỏ lửa, trên đặt chiếc chảo lớn đổ đầy nước từ sáng sớm, trong lò lửa cháy bập bùng, đây là nấu nước sôi chờ cạo lông lợn.
Ngoài ra còn có một cái giá đơn sơ, dựng bằng ba khúc gỗ, chốc nữa dùng để móc thịt lên.
Lợn đã được kéo ra ngoài, đặt ngay trước cổng để dòng người qua lại đi chợ phiên nhìn thấy trước. Thực ra mọi người vừa nhìn thấy cái giá cùng bếp lò kia là biết ngay sắp mổ lợn rồi. Làm như vậy là để chứng minh con lợn này khỏe mạnh, để bà con mua cho yên tâm.
Trên tấm phản gỗ đơn sơ bên cạnh bày la liệt dao chọc tiết, dao cạo lông, ống bơm hơi.
Bị trói một chân cột vào ven đường, con lợn ra sức gào thét thảm thiết, có lẽ đã dự cảm được số phận sắp sửa ập đến với mình, có linh cảm chẳng lành. Đáng tiếc đây chính là số kiếp của nó, người qua kẻ lại chẳng ai rủ lòng thương, toàn tươi cười chỉ trỏ, có người muốn mua thịt đã bắt đầu tính toán xem lát nữa sẽ lấy phần thịt nào trên người nó rồi.
Con lợn hai trăm cân ở thời buổi này chẳng tính là lợn lớn, nhà người ta nuôi ba bốn trăm cân cũng có. Nhưng nếu bàn về độ ngon của thịt, thì thực ra thịt của mấy con lợn béo ị kia chẳng ngon chút nào. Vì lợn nuôi bây giờ đa số đều không thiến, nuôi quá lâu thì thớ thịt sẽ vương mùi gây nồng, khó nuốt vô cùng.
Đi chợ phiên vốn là để góp vui, có chỗ mổ lợn, người đi ngang qua dừng chân đứng xem một chốc cũng là lẽ thường. Người của bãi nuôi bò muốn chính là hiệu quả này, chẳng ai thèm lại xem thì lát nữa thịt lợn biết bán cho ai?
Không sợ không biết mặt hàng, chỉ sợ đem hàng ra so. Con lợn nuôi nửa năm này so với loại lợn nuôi cả năm trời, thậm chí mấy năm của nhà khác, nhìn một cái là phân biệt được ngay. Hơn nữa con lợn này trông rất lanh lợi, nhảy nhót tưng tưng muốn trốn chạy, tiếng kêu vang rền, mọi người nhìn qua là biết ngay thịt này sẽ không tệ.
Thế nên lợn còn chưa mổ, đã có người bắt đầu hỏi giá.
Hắc Tử chịu trách nhiệm trả lời, người ta đã hỏi thì không thể để khách bỏ đi được. Cũng có người sốt ruột muốn đi chợ mua đồ trước, điều đó cũng chẳng sao, Hắc Tử đon đả chào mời mọi người: "Cứ tự nhiên ghé qua, lúc nào tới cũng được, sau sân còn mấy chục con nữa cơ, ai không tin thì cứ qua đó mà xem, con nào con nấy sống nhăn răng nhảy tưng tưng, chẳng có con nào có bệnh tật gì đâu."
Lời này ai cũng tin, người hay đi chợ phiên đều biết bãi nuôi bò này, lại thêm không ít người từng tới giao rơm rạ, mua bã rượu nên thường xuyên qua lại, gần như tận mắt nhìn thấy đàn lợn kia lớn lên, sao có thể không tin cho được?
Đợi đến khi số người hỏi đã hòm hòm, Yến Phi liền chuẩn bị mổ lợn.
Vừa định ra tay, liếc thấy Yến Siêu mặt mày hớn hở đứng bên cạnh, cậu liền hỏi nhóc con: "Anh sắp giết con lợn béo này rồi, em có sợ không?"
"Không sợ không sợ! Em muốn ăn thịt thịt!" Yến Siêu phấn khích tới đỏ ửng cả mặt, chẳng thấy chút sợ hãi nào.
Đám đông xung quanh cũng thế, chẳng phải chỉ thấy chút máu đỏ thôi sao? Thời buổi này trong làng tự mổ lợn đầy ra đấy, ai mà chưa từng thấy qua? Tiện thể đứng xem góp vui, Tết nhất phải đỏ rực rỡ thế này mới may mắn chứ!
Thấy cậu chuẩn bị ra tay, bọn Cao Thụy, Mã Siêu, Hắc Tử đều lũ lượt xúm lại, cầm dây thừng vây quanh con lợn đang kêu la thảm thiết. Yến Phi thấy vậy, cười tươi xua tay: "Thôi thôi, mổ con lợn thôi mà các cậu cuống cái gì? Cầm chắc cái chậu chuẩn bị hứng tiết là được rồi."
Nói đoạn, tự cậu bước lên vươn một cánh tay kẹp chặt lấy con lợn lôi tuột qua, đặt phịch lên tấm phản nhỏ. Hắc Tử nhanh tay lẹ mắt đặt chiếc chậu lớn ngay bên dưới, rồi người thoắt cái đã nhảy tót ra xa. Yến Phi đợi cậu ta đứng né ra, tay kia cầm dao đâm phập một nhát rồi rút ra, dòng máu đỏ tươi "xoẹt" một tiếng bắn vọt ra ngoài.
Đúng là dứt khoát gọn gàng vô cùng.
"Gọn gàng thật đấy..."
"Cậu thanh niên này khỏe tay ghê..."
"Thợ mổ này cừ thật, tay nghề giỏi quá..."
"Nhìn ngón nghề này xem, cậu trẻ này chắc mổ lợn thường xuyên lắm nhỉ..."
Mọi người nhìn thấy sự thuần thục dứt khoát ấy, lập tức khen ngợi không dứt lời.
Cũng phải thôi, người khác mổ lợn ít nhất cũng phải năm sáu người xúm vào giúp, lại còn phải trói chặt lợn lại để phòng lúc đang chọc tiết dở chừng lợn lại vùng dậy bỏ chạy — ở nông thôn những người mổ lợn không chuyên thường xuyên gặp tình huống này, có kẻ chuẩn bị không chu đáo, dao không đủ sắc, đâm mãi chẳng vào, khỏi phải nói làm con lợn chịu bao nhiêu khổ sở.
Khó khăn lắm mới cắm được lưỡi dao vào, đầy tự tin rút dao ra thì con lợn "éc" lên một tiếng rồi lại vùng dậy, máu me be bét chạy khắp làng — đó là do đâm trượt chỗ hiểm, tình cảnh ấy nhiều vô kể, buồn cười không tả xiết.
Nhưng thế cũng náo nhiệt, ở nông thôn hễ mổ lợn là rất đông người đứng chờ chia thịt, người lớn trẻ con ồn ào nhốn nháo, một đám người đuổi theo con lợn bị thương, không khí sôi nổi tưng bừng, về nhà còn có chuyện bàn tán cả nửa ngày.
Có người biết chuyện nghe thấy câu khen ngợi cuối cùng kia liền đỡ lời giải thích: "Đừng thấy người ta tuổi còn trẻ nhé, là ông chủ lớn của bãi nuôi bò này đấy, không phải thợ mổ đâu..."
Mọi người cùng cười rộ lên, lại có người tấm tắc: "Đúng là người tài thì việc gì cũng thạo, ông chủ lớn mổ lợn cũng gọn gàng ghê..."
Một tràng tán thưởng bàn tán kia Yến Phi xem như gió thoảng bên tai, cậu lười dùng tay đè, liền đặt một bàn chân giẫm lên cổ lợn, đứng chờ máu chảy cạn.
Phía bên kia bọn Mã Siêu đã cầm ống bơm chuẩn bị sẵn sàng, máu vừa chảy hết là rạch một đường ở chỗ móng lợn, lấy thanh sắt dùi sâu vào trong, kế đó một người giữ, một người bắt đầu bơm hơi.
Còn phải có một người cầm gậy gõ gõ lên mình lợn, để lượng hơi bơm vào căng phồng khắp toàn thân, làm thế là để lát nữa dễ cạo lông. Ở nông thôn đôi khi không tìm được ống bơm hơi thì người ta phải dùng miệng mà thổi, mấy cậu trai trẻ thay phiên nhau ghé mồm thổi — chuyện khoác lác thổi bò thì ai cũng từng thấy, chứ cái cảnh "thổi lợn" này, người đời sau hiếm khi còn được thấy nữa.
Con lợn sau khi bơm căng hơi trông như béo thêm mấy chục cân, được Yến Phi xách lên ném tọt vào một cái chậu lớn hơn. Mấy người chia nhau ra, kẻ dội nước sôi lên mình lợn, người cầm dao nhỏ bắt đầu cạo lông, nói chung là bận rộn tíu tít.
Kế tiếp là pha thịt, không ít người thấy bắt đầu cạo lông liền xúm xít vây lại, chỉ trỏ đòi lấy phần thịt này phần thịt nọ. Lại có người tranh nhau cùng một chỗ thịt, Hắc Tử bèn vội vã dàn xếp: "Đừng vội đừng vội, có hết, muốn phần nào cũng có, trong sân còn cả đàn lợn đang đợi các bác các cô đấy!"
Lời này nghe sao mà kỳ cục thế không biết?
