Hậu tướng quân Viên Thuật ngày trước cùng Tào Tháo đồng thời trốn khỏi Lạc Dương, cũng từng kiên quyết đứng ở chiến tuyến thảo phạt Đổng Trác, thế nhưng từ khi ngọc ấn truyền quốc của nhà Đại Hán lọt vào tay hắn, hắn liền dần dần nảy sinh dã tâm tự mình làm hoàng đế.
Viอร์ Thuật đặt chân ở vùng Hoài Nam, binh mã không thể gọi là không thịnh, thực lực không thể gọi là không cường, thế nhưng kẻ địch mà hắn kiêng kỵ nhất trong lòng chính là Tào Tháo. Cho nên khi Tào Tháo nghênh đón Lưu Hiệp định đô ở Hứa, hắn gần như đã từ bỏ giấc mơ hoàng đế. Nhưng sau đó nhận được tin tức, Tào Tháo lại bại ở Uyển Thành dưới tay Trương Tú có thực lực yếu kém, điều này càng làm củng cố thêm ngạo khí cuồng vọng của Viên Thuật. Hắn cho rằng triều đình Đại Hán đã mất đi uy vọng thống trị, cho dù là Tào Tháo cũng không thể phò tá nhà Hán thêm lần nữa. Dưới sự thôi thúc của ý nghĩ may rủi và dã tâm quyền lực này, Viên Thuật vào tháng Hai năm Kiến An thứ hai (năm 197 công nguyên) xưng đế, đặt quốc hiệu là Trọng, định đô ở Thọ Xuân, trở thành thủ lĩnh cát cứ đầu tiên tự lập làm hoàng đế kể từ khi thiên hạ đại loạn.
Đối với biến cố này, thái độ của Tào Tháo có chút giậu đổ bìm leo. Vốn dĩ thiên hạ cuồn cuộn đều nhắm vào hắn với danh nghĩa "phụng thiên tử dĩ thảo bất thần", bây giờ Viên Thuật vừa xưng đế, tất cả mọi mũi nhọn đều sẽ chuyển hướng sang Hoài Nam, không khác gì có kẻ chịu đứng ra làm kẻ thù chung thay cho hắn. Để đả kích Viên Thuật, lại càng vì mượn danh nghĩa đả kích Viên Thuật để lôi kéo các thế lực cát cứ khác, Tào Tháo cùng Tuân Úc lập tức triệu tập Đỗ Tập, Triệu Nghiễm, Phồn Khâm – ba người từng tránh nạn ở Giang Hoài – đến Hứa Đô, để tìm hiểu từ họ cội nguồn gốc gác của Viên Thuật.
Đỗ Tập tự Tử Tự, Triệu Nghiễm tự Bá Nhiên, Phồn Khâm tự Hưu Bá, bọn họ đều là người Âng Xuyên, vì né tránh chiến loạn mà cùng nhau đi xuống phía nam đến Giang Hoài, rồi lại cùng nhau đến Kinh Châu nương nhờ Lưu Hiệp. Khi nghe tin thiên tử một lần nữa đặt chân ở Hứa Đô, ba người lại cùng nhau quay đầu đi về phía bắc, nguyện ý trở về triều đình hiệu lực. Mặc dù ba nhà bọn họ thông thương tài vật cùng tiến cùng lùi, nhưng đây chẳng qua chỉ là kế sách quyền nghi giữa những người đồng hương, thực ra cách đối nhân xử thế của ba người hoàn toàn khác nhau: Đỗ Tập thô phóng hào mại, lời lẽ kích động, phảng phất có khí phách cương nghị; Triệu Nghiễm tâm tư tỉ mỉ, việc lớn việc nhỏ gì cũng lo, ngược lại trông giống như một bà quản gia; còn Phồn Khâm thì nổi danh với văn tài thi phú, tính cách dầu dãi khôn ngoan. Ba người giống như ba chiếc xe ngựa chạy trên ba con đường, hoàn toàn không có điểm chung, thế mà thời thế gian khó này lại sống sờ sờ trói họ lại với nhau.
Tào Tháo nghe họ tự giới thiệu xong, cúi đầu ngâm rằng: "Thế tục hữu hiểm dịch, thời vận hữu thịnh suy. Lão thị hòa kỳ quang, Cừ Viện quý khả hoài." Phồn Khâm ngẩn ra, đây là một bài tạp thi hắn làm chơi khi ở nhờ Kinh Châu, không ngờ Tào Tháo lại biết, trên mặt vô cùng lấy làm vinh quang, nhưng vẫn giữ vẻ kiềm chế màêm tốn nói: "Tác phẩm vụng về của tại hạ, không đáng lọt vào tai các bậc đại gia."
Tào Tháo vốn dĩ có hứng thú với thi phú, lắc đầu nói: "Nói là tác phẩm vụng về thì quá khiêm tốn rồi, nhưng tại sao ngươi lại luôn ôm giữ ý tưởng hòa quang đồng trần vậy?"
"Lưu Hiệp ở Kinh Châu là kẻ tầm thường trong thời loạn, trấn giữ Kinh Tương lại không thể có điều gì làm nên trò trống. Tôn Sách hoành tráng mở rộng vùng Giang Đông mà không thêm kiềm chế, Viên Thuật tự lập làm đế cũng không đi thảo phạt, hạng người vô tích sự như thế, sao có thể làm nên đại sự? Tại hạ đã nương nhờ nơi đất khách, tự nhiên phải hòa quang đồng trần trải qua những ngày tháng cẩn trọng. Nay đã quy thuận dưới trướng Tào công, vậy thì phải tung hoành văn hóa dốc hết khả năng của mình. Hì hì hì..." Phồn Khâm nói đến cuối cùng không kìm được mà bật cười.
Văn nhân nịnh hót... Bốn chữ này hiện lên rõ mồn một trong đầu Tào Tháo. Triều đại nào cũng có loại người này, mang cái danh hiệu danh sĩ, chuyên đi tìm chương trích cú làm bài văn nịnh hót ca tụng công đức cho kẻ thống trị, Phồn Khâm hẳn là loại hàng này. Tào Tháo nhìn rất rõ, lúc hắn ta đang ba hoa khoác lác, Đỗ Tập và Triệu Nghiễm đều dùng mắt trắng liếc hắn, không cần hỏi cũng có thể đoán được, đừng nhìn miệng hắn mắng Lưu Hiệp, lúc ở Kinh Châu e rằng cũng chẳng ít lần viết bài cổ vũ thay cho người ta.
Tào Tháo cười rồi cho qua chuyện, không tiếp lời của Phồn Khâm, chuyển hướng nói: "Năm xưa ta từng đuổi theo Viên Thuật đến Dương Châu, nghe nói vùng Thọ Xuân giàu có phì nhiêu, hắn chiêu mộ không ít quân đội ở đó, cho nên thanh thế lại chấn động, lại liên tiếp đánh bại Lưu Bị, bây giờ lại còn xưng chế làm hoàng đế. Ta ở tận Hứa Đô mà không rõ thực lực của hắn rốt cuộc ra sao, ba vị từng tránh nạn ở Giang Hoài, có cao kiến gì để trừ bỏ kẻ nghịch tặc này không?"
Hễ hỏi đến chuyện chính sự, Phồn Khâm lập tức trở nên "hướng nội" hơn hẳn, cúi đầu khua tay mười ngón, không thốt ra nổi nửa câu chân kiến thấu đáo. Đỗ Tập liền cất cao giọng nói: "Ngày trước vua Sở hỏi đỉnh, ở đức chứ không ở lực. Viên Thuật không có đức với dân chúng Giang Hoài, lại càng không có đức với sĩ nhân nhà Hán. Triều đình giả mạo mà hắn dựng lên chẳng qua chỉ thu hút mấy tên thổ hào, phỉ nhân, phương sĩ mà thôi, bộ tướng Kiều Nụy, Trương Huân vốn không có tài dụng binh, Ngô Lan, Lôi Bạc vốn xuất thân từ thổ phỉ núi Tiềm, lại thêm đảng phái phản tề của triều đình là Dương Phụng, Hàn Tiêm đường cùng không nơi bám víu nên nương thân dưới chướng hắn. Ngày hắn tiếm hiệu, trăm họ Dương Châu không ai là không oán hận, sĩ nhân Giang Hoài đều nhổ nước bọt mắng nhiếp. Hắn ngày trước cướp đi sứ tiết của Mã Nhật Đê, chính là muốn ép buộc Mã công làm tam công cho triều đình giả mạo của hắn, hại cho lão gia tử uất ức mà chết. Hắn còn bắt cóc con trai út của nguyên thái thú Bái quận là Trần Khuê, muốn ép người ta nhận chức vụ giả, Trần Khuê cự tuyệt không đi, ngược lại còn viết thư mắng chửi hắn một trận. Sau đó lại muốn dùng danh sĩ Kinh Xô là Kim Thượng làm thái thú, Kim Nguyên Hưu cự tuyệt không tuân mệnh, muốn trốn đến Hứa Đô, kết quả bị Viên Thuật bắt giữ hãm hại. Ngày xưng đế liền giết chết một vị danh sĩ, thế này thì còn có thể thu phục được lòng người của sĩ nhân trong thiên hạ nữa không?"
Nhắc đến Kim Thượng Kim Nguyên Hưu, Tào Tháo đối với người này vẫn có chút cảm thấy có lỗi. Ngày trước U Dận thứ sử Lưu Đại bị loạn quân Khăn Vàng giết chết, Bào Tín, Trần Cung, Vạn Tiềm v.v. ủng hộ hắn tự làm chủ Dận Châu, mà triều đình Tây Kinh lại phái Kim Thượng mang theo chiếu thư của thiên tử đến chính thức tiếp nhận chức vụ này. Tào Tháo vì muốn độc bá Dận Châu, sống sờ sờ đuổi Kim Thượng ra khỏi địa giới Dận Châu, khiến cho người ta đường cùng không lối thoát đành phải nương náu chỗ Viên Thuật, cũng từ đó chôn vùi mầm mống họa mất mạng vì không chịu khuất phục.
Nay nghe nói Kim Thượng chết một cách cương liệt như vậy, Tào Tháo cũng vô cùng xúc động, quay đầu hỏi Tuân Úc: "Ta không biết Kim Nguyên Hưu lại trung trinh với nhà Hán đến thế, hôm đó không nên vội vàng đuổi hắn ra khỏi Dận Châu, liên lụy hắn gặp phải tai họa thảm khốc này. Hắn còn có anh em con cháu nào ở miền bắc không?"
"Đệ ấy là Kim Toàn hiện đang làm Hoàng môn lang."
"Soạn thảo một đạo chiếu thư, thăng chức Kim Toàn làm Nghị lang." Tào Tháo cảm thấy đây là một mũi tên trúng hai đích, vừa có thể thể hiện sự lương thiện của bản thân, lại vừa có thể nhân tiện an ủi thế lực Quan Tây. Phân phó xong chuyện này, Tào Tháo lại nói với Đỗ Tập: "Viên Thuật tuy đức không phục chúng, nhưng ôm binh hoành hành ngang dọc ở Giang Hoài, cũng đủ để gây họa một thời."
Đỗ Tập lại khinh thường bĩu môi nói: "Viên Thuật ngoài mạnh trong yếu, vừa sợ vương sư của Tào công, lại vừa sợ uy danh của Lữ Bố. Hắn hai lần chinh phạt Từ Châu, thừa hiểu sự dũng mãnh của Lữ Bố, liền kết thông gia với hắn, hứa gả con gái của Lữ Bố cho con trai hắn là Viên Diệu..."
"Đã thành hôn chưa?" Tào Tháo không nhịn được ngắt lời hắn.
"Con gái Lữ Bố còn nhỏ, vẫn chưa thành hôn."
Tào Tháo thở dài một hơi, lại liếc nhìn Tuân Úc, hai người hiểu ý gật đầu. Người ta thường nói "người sơ không nên xen vào việc người thân", giả như Lữ Bố và Viên Thuật vì kết thông gia mà thành đồng minh, thì thực lực sẽ tăng gấp bội gây họa cho vùng Đông Nam; nhưng bây giờ vẫn chưa chính thức kết thân, vậy thì sự việc vẫn có thể phát sinh biến số.
Đỗ Tập dường như nhìn thấu tâm tư của họ, cất tiếng cười lớn: "Theo ý kiến của tại hạ, Viên Công Lộ chẳng qua là cái thây ma sắp chết, Lữ Phụng Tiên là kẻ tiểu nhân lật lọng, đều là những kẻ cắm cờ chờ chém đầu! Tại hạ xin một vạn nhân mã, chỉ trong vòng một tháng sẽ lấy đầu hai tên giặc ấy dâng lên trước minh đường."
Lời nói này khoác lác không thấy biên giới, đừng nói là bây giờ không thể lập tức xuất binh, cho dù xuất binh thì hà cớ gì có thể trong vòng một tháng liên tiếp đánh bại hai kẻ này? Nhưng Đỗ Tập coi trời bằng vung cũng được, xa rời thực tế cũng được, ít ra cũng thốt ra được câu nói kích thích sĩ khí, Tào Tháo nhìn bộ dạng bĩu môi ra vẻ ta đây của hắn, cũng không nỡ đả kích nhiệt huyết của hắn, chỉ nuốt nước bọt nói: "Tử Tự dũng khí đáng khen, chuyện này để triều đình thương nghị xong rồi sẽ định đoạt sau." Đây chẳng qua chỉ là một lời từ chối uyển chuyển, Đỗ Tập lại tưởng thật, chắp tay nói: "Vậy tại hạ xin chờ đợi sự quyết đoán của triều đình ở Hứa Đô, lúc nào cũng sẵn sàng dẫn binh xuất phát."
Tào Tháo chưa từng gặp loại người thế này, thực sự không biết nên nói gì với hắn cho phải, đã người ta muốn đợi, vậy thì cứ đợi đến vô thời hạn đi. Tuân Úc cũng cảm thấy vô cùng lúng túng, vội vàng chuyển chủ đề: "Vậy dân sinh ở vùng Hoài Nam thế nào, không biết có thể chống đỡ Viên Thuật đánh giết được mấy năm?"
"Cái này thì..." Lần này Triệu Nghiễm tiếp lời, thong thả nói: "Hoài Nam vốn là vùng đất giàu có, nhưng từ khi Viên Thuật đến đây kiêu xa dâm dật vung tay quá trán, bách tính khổ không kể xiết. Hắn làm hoàng đế bèn đổi thái thú Cửu Giang thành Hoài Nam doãn, xây dựng cung điện tông miếu, còn tế trời cúng đất ở vùng ngoại ô phía nam bắc Thọ Xuân, chi tiêu không sao kểết xiết. Hơn nữa theo lời đồn, thê thiếp hậu cung của hắn có tới mấy trăm người..." Nói đến đây hắn chợt hỏi Tào Tháo: "Tào công có biết Viên Thuật xưng đế, hoàng hậu được lập là ai không?"
"Không rõ." Tào Tháo sao lại đi quan tâm đến loại chuyện này.
"Là con gái của cố nhân ngài đấy! Con gái của Tây viên hiệu úy Phùng Phương đã được Viên Thuật lập làm hoàng hậu rồi."
"Cái gì?!" Tào Tháo nghe vậy nổi giận đùng đùng — Ngày trước Viên Thuật làm Hổ bôn trung lang tướng, Phùng Phương làm Tây viên trợ quân hiệu úy, quan hệ hai người thân thiết hơn cả anh em, Viên Thuật trốn khỏi Lạc Dương, cũng nhờ phần lớn vào sự che chở hết mình của Phùng Phương. Sau đó Phùng Phương không may mắc bệnh qua đời khi tuổi đời còn trẻ, nghe nói lúc lâm chung từng đem vợ gửi gắm cho Viên Thuật chăm sóc, mà Viên Thuật lại đem con gái người ta chăm sóc thẳng vào hậu cung của mình luôn! Đây còn là Viên Công Lộ anh khí bừng bừng của năm xưa nữa không? Sao con người ta lại có thể thay đổi lớn đến thế chứ?
Triệu Nghiễm nói tiếp: "Hậu cung thê thiếp mấy trăm người, nào là lụa là xiêm y lộng lẫy, nào là sơn hào hải vị, mà binh lính thì đói rét thiếu ăn thiếu mặc, vùng Giang Hoài gần như người ăn thịt người. Năm ngoái tại hạ từng dẫn theo tộc nhân đi ngang qua vùng Hoài Nam, đó là vào mùa đông, đi qua một ngôi làng hoang phế, vừa hay gặp mấy đứa trẻ bốn năm tuổi đang đứng bên đường ăn mày, tại hạ thấy bọn chúng đứa nào đứa nấy mặt vàng da bủng, liền muốn bố thí cứu giúp bọn chúng một chút. May thay trong số thức ăn tại hạ mang theo có một con gà luộc, thế là..."
Tào Tháo và Tuân Úc đều cảm thấy hắn nói chuyện lạc đề rồi, sao lại lôi cả con gà luộc ra thế này? Nhưng lại ngượng ngùng không nỡ ngắt lời, Tào Tháo bèn nhẹ nhàng ho một tiếng.
Không ho thì thôi, tiếng ho này vừa phát ra khiến Triệu Nghiễm nhận ra mình đã lan man đi xa, vội vàng chậm rãi giải thích: "Xin lỗi... Chuyện này chẳng qua là tình cờ tại hạ bắt gặp, cảm thấy vô cùng xúc động, kỳ thực kể cũng được mà không kể cũng được. Kể ra chưa chắc đã có giúp ích gì, nhưng không kể thì tại hạ lại không nhịn được vẫn muốn nói, Minh công① cùng Lệnh quân có muốn nghe không?"
『① Chức vụ Tư không mà Tào Tháo đảm nhận, thuộc hàng Tam công, cho nên bộ hạ tôn xưng ông là "Minh công". "Tam công" chỉ Thái úy, Tư không, Tư đồ, Thái úy quản quân sự, Tư không quản giám sát, Tư đồ quản dân chính.』
Hỏi thế này thì Tào Tháo cũng ngượng ngùng không thể nói là không muốn nghe nữa, đành phải cắn răng nói: "Bá Nhiên cứ việc nói đi, nhưng chúng ta nói ngắn gọn thôi, ta với Tuân Lệnh quân còn rất nhiều chính sự phải giải quyết."
"Tuân mệnh." Triệu Nghiễm đáp một tiếng, "Lúc đó... vừa nãy nói đến đâu rồi nhỉ?"
"Gà luộc." Tào Tháo kiên nhẫn nhắc nhở.
"À, ta vừa hay mang theo một con gà luộc, liền bẻ hai cái đùi gà chia cho bọn chúng ăn. Bọn chúng đói khát cực độ tranh nhau ăn, tại hạ động lòng trắc ẩn nên đưa cả con gà cho bọn chúng luôn. Ai ngờ bọn chúng ăn xong vẫn không chịu giải tán, cứ đi sát theo sau ngựa của ta. Ta liền hỏi bọn chúng tại sao không đi nữa, ngài đoán bọn chúng nói gì nào?"
Tào Tháo lấp liếm đáp: "Không biết... tìm ngươi đòi thêm một con gà nữa à?"
"Không phải," đôi mắt híp lại của Triệu Nghiễm bỗng mở to ra: "Bọn chúng tưởng một con gà có bốn cái chân!" Câu chuyện này thoạt nhìn có vẻ buồn cười, nhưng ý nghĩa ẩn giấu đằng sau nó lại khiến người ta lạnh gáy. Đứa trẻ bốn năm tuổi chưa từng thấy qua một con gà, vậy mà lại cho rằng gà cũng giống như lừa ngựa có bốn cái chân, đủ thấy bách tính Giang Hoài khốn cùng đến mức nào rồi. Ở trong hoàn cảnh như vậy, Viên Thuật vẫn còn đang kiêu xa dâm dật, mơ cái giấc mơ hoàng đế không thực tế.
Tào Tháo không khỏi lắc đầu thở dài: "Ngày trước ta cùng Viên Công Lộ đồng thời trốn khỏi Lạc Dương, vốn cho rằng có thể cùng nhau giương cao đại nghĩa thảo phạt Đổng Trác. Không ngờ một viên ngọc ấn truyền quốc vô tình nhặt được, lại có thể hại hắn ra nông nỗi này. Đừng nói là hắn không làm nổi hoàng đế thống trị thiên hạ, cho dù có làm được thì cũng là một hôn quân chính hiệu. Vì xã tắc triều đình nhà Hán, lại càng vì bách tính Giang Hoài, ta nhất định phải trừ bỏ kẻ hung đồ mờ mắt vì lợi này!" Ông lại nhớ đến Viên Thiệu đang giương cao đại ấn ở Hà Bắc, Trương Sú, Vương Khuông đã chết dưới đồ đao của mình, Hàn Phức thắt cổ tự vẫn ở Trần Lưu, những nghĩa sĩ khởi binh ở Quan Đông này, chí hướng cả đời đều bị thời thế loạn lạc này nuốt chửng, đi ngược về xuôi cuối cùng đều biến thành kẻ thù nước lửa không dung nhau. Trong chốc lát Tào Tháo cảm xúcn dâng trào, vô cùng cảm thấy lồng ngực đè nén, đứng dậy đi đi lại lại ở cửa đường ngâm rằng:
〖Quan Đông hữu nghĩa binh, hưng binh thảo quần hung.
Sơ kỳ hội minh tân, nãi tâm tại Hàm Dương.
Quân hợp lực bất tề, trù trừ nhi nhạn hành.
Thế lợi sử nhân tranh, tự hoàn tự tương thương.
Hoài Nam đệ xưng hiệu, khắc ấn ư phương bắc.
Khải giáp sinh chí sắt, vạn tính dĩ tử vong.
Bạch cốt lộ ư dã, thiên lý vô kê minh.
Sinh sinh bách di nhất, niệm chi đoạn nhân trường.〗
"Hay lắm!" Phồn Khâm nghe ông ngâm thơ, cuối cùng cũng tóm được cơ hội nịnh nọt: "Bài thơ này của Minh công châm biếm thời tệ, bao quát thiên hạ, quả xứng đáng là kiệt tác ngàn đời mà!"
"Không đáng nhắc tới." Tâm trạng Tào Tháo vẫn rất tụt dốc: "Chẳng qua là nhất thời có cảm xúc mà phát ra, lời lẽ thô lỗ khó mà bước lên đại nhã chi đường."
"Không phải vậy, không phải vậy." Phồn Khâm lắc đầu cảm thán: "Lời văn vụng về có lẽ ẩn chứa ý nghĩa khéo léo, việc tầm thường có lẽ nảy sinh từ ý tưởng mới mẻ. Giống như gai thô, tuy nói không cao quý, nhưng nếu tỉ mỉ dệt thêu, bừng sáng lên liền thành trân bảo! Tào công xuất khẩu thành chương, điểm đá thành vàng mà!"
"Không dám nhận, không dám nhận." Tào Tháo cảm thấy hắn nịnh bợ hơi quá trớn rồi.
"Phàm là tình động thì lời hình thành, lý phát thì văn được thấy, đại khái là từ chỗ ẩn giấu đi đến chỗ rõ ràng, do bên trong mà phù hợp với bên ngoài vậy. Tuy nhiên tài có tầm thường tuấn tú, khí có cương nhu, học có nông sâu, tập có nhã tục, đều do tính tình sinh ra, cũng là do tôi luyện hun đúc mà ngưng tụ lại." Phồn Khâm chuyển hướng câu chuyện: "Tào công tài tuấn khí cương, học sâu tập nhã, cho nên mới có kiệt tác này. Dù thoạt nhìn có vẻ tầm thường không có gì lạ, thế nhưng lòng son báo quốc thì trời đất chứng giám! Tại hạ khâm phục vô cùng..." Nói rồi mang theo vẻ mặt trang nghiêm vái thật sâu.
Tào Tháo thầm lấy làm lạ trong lòng — Trên đời này đúng là có người biết cách nịnh hót sao cho tao nhã đến vậy! Dù có hơi nịnh bợ một chút, nhưng phân tích văn từ thì coi như sâu sắc tận gốc rễ, con người này không phải là hoàn toàn vô tích sự, ngược lại vẫn có thể giữ lại dùng một thời gian... Dù trong lòng nghĩ vậy, ngoài miệng lại nói: "Ba người bôn ba vất vả, hãy về quán dịch nghỉ ngơi trước, đợi ta tâu lên thiên tử rồi sẽ ban chức vụ bổ nhiệm."
"Tuân mệnh." Đỗ Tập, Triệu Nghiễm, Phồn Khâm cùng đứng dậy, khom người lui ra ngoài.
Thấy họ đã đi hết, Tuân Úc mỉm cười nhẹ nhàng: "Đỗ Tử Tự quá mức cứng nhắc, Triệu Bá Nhiên quá mức lặt vặt, Phồn Hưu Bá lại quá đỗi nịnh nọt! Ba người này đều không phải đại tài."
Tào Tháo lại không nghĩ vậy: "Khổng Trọng Ni dạy học tùy tài mà dạy, chúng ta cũng nên phong quan tùy tài, chỉ cần lấy sở trường của họ là được. Ta đã nghĩ kỹ rồi, lệnh cho Đỗ Tập bổ nhiệm làm Huyện lệnh Tây Ngạc quận Nam Dương, Tây Ngạc gần Lưu Hiệp, Trương Tú, tính tình Đỗ Tập cương nghị có thể vì ta kiên thủ trọng trấn. Bổ nhiệm Triệu Nghiễm làm Huyện lệnh Lăng Lang quận Dận Châu, Lăng Lang có nhiều hào cường phạm pháp, Triệu Nghiễm thương dân tính tình khoan dung không sợ việc vụn vặt, có thể dùng hắn để an ân định bách tính. Phồn Khâm ở lại trong phủ làm Thư trợ, chẳng phải hắn rất thích múa bút múa mực sao, vậy thì bảo hắn thay ta viết văn biểu đi!"
Cách ông dụng nhân tùy tài thế này, Tuân Úc lại cảm thấy rất thú vị, chỉ nghe Tào Tháo lại nói: "Văn Nhược, chuyện thảo phạt Viên Thuật, ngươi có suy nghĩ gì không?"
"Nay đại quân bại trận trở về, binh sĩ mỏi mệt, huống hồ giặc sót Trương Tú vẫn chưa trừ, Nam Dương chưa thể hoàn toàn bình định, không thể tùy tiện xuất binh. Giả như Minh công xuất binh Thọ Xuân, Lữ Bố vì tình thân mà tấn công vương sư ở phía sau, thế là chịu địch hai mặt rồi!" Tuân Úc vuốt râu nói: "Chi bằng dấy binh tấn công giao chiến, chẳng bằng..."
"Chẳng bằng mượn con dao Lữ Bố này để giết Viên Thuật!" Tào Tháo tiếp lời: "Mặc kệ hai nhà bọn họ ai thắng, người được hưởng lợi đều là chúng ta, tốt nhất là bọn họ đánh nhau một trận lưỡng bại câu thương!"
"Ý của tại hạ cũng thế."
"Được! Lữ Bố hiện là Phấn uy tướng quân, ta thăng cho hắn lên một bậc, phong làm Đông Bình tướng quân."
Tuân Úc không khỏi lo lắng: "Chỉ một chức Đông Bình tướng quân đơn thuần, mà có thể khiến hắn quyết liệt với Viên Thuật sao?" Chức vụ tướng quân kỳ thực vô cùng trống rỗng, từ khi chiến loạn xảy ra thì đầy rẫy khắp nơi, kỳ thực căn bản không có chút thực quyền nào, chỉ là tượng trưng cho vinh dự mà thôi.
"Ta có cách của mình." Tào Tháo vừa nói vừa bước đến án thư cầm bút lên: "Lữ Bố hữu dũng vô mưu, ta viết cho hắn một bức thư tay để tỏ ý lôi kéo."
Tuân Úc cảm thấy tò mò, cũng ghé sát lại xem, chỉ thấy Tào Tháo viết:
〖Sơn Dương truân tống tướng quân sở thất đại phong. Quốc gia vô hảo kim, cô tự thủ gia hảo kim canh tương vi tác ấn. Quốc gia vô hảo thụ, tự thủ sở đái tử thụ dĩ tịch tâm...〗
Tào Tháo đây là mở mắt nói lời nói dối. Hắn hận Lữ Bố đến tận xương tủy, sao lại đi bảo tấu chức vụ cho hắn? Lại còn luôn miệng nói sứ thần ở Sơn Dương làm mất chiếu mệnh,a bị đặt lời nói dối có đầu có đuôi. Triều đình tuy mới vừa dựng lập chưa giàu có, nhưng ấn vàng dải tía thì vẫn luôn có sẵn, thế mà Tào Tháo lại bảo là lấy ấn vàng dải tía của nhà mình gửi tặng cho Lữ Bố.
Tuân Úc nhìn thấy vậy liền mỉm cười: "Dựa vào bức thư thế này mà chúng ta có thể gạt bỏ cách trở với Lữ Bố sao?"
"Lữ Bố từng ám sát Đổng Trác, dù là vì công hay vì tư thì vẫn được coi là người có công với đất nước, hắn vốn có địa vị công hầu, chắc là sẽ không đi theo con đường tiếm nghịch của Viên Thuật càng lúc càng xa. Hơn nữa hai người bọn họ không phải là không có kẽ hở, ngày trước Lữ Bố trốn khỏi Trường An vốn dĩ là muốn nương nhờ Viên Thuật, nào ngờ người ta không thèm thu nhận còn đuổi hắn đi, nay đã chiếm được Từ Châu, Viên Thuật lại vội vã kết thông gia với hắn, mối quan hệ như thế này sao có thể kéo dài lâu được? Lữ Bố chẳng qua chỉ muốn liên thủ với Viên Thuật để tự vệ, kẻ địch mà hắn chống lại chính là chúng ta." Nói đến đây Tào Tháo cười nhạt một tiếng, "Nhưng nếu chúng ta chủ động đưa tay ra lôi kéo hắn, khiến hắn cảm thấy an toàn, hắn sẽ buông lỏng cảnh giác quay sang liên thủ với chúng ta, khi đó Viên Thuật liền trở thành kẻ thù chung."
"Lữ Bố dễ lừa, chỉ sợ Trần Cung mưu mô xảo quyệt." Tuân Úc lại nhắc nhở.
"Không sao cả, ngày trước Ngô vương Phù Sai có Ngũ Tử Xưa tận trung phò tá, Sở bá vương Hạng Vũ có Phạm Tăng hiến kế mưu chước. Dù có kẻ sĩ mưu trí mà không chịu nghe theo lời họ, thì cũng có thể làm được gì?" Tào Tháo thổi khô vết mực trên thẻ tre: "Bức thư này tuy nhỏ, nhưng còn hơn vạn mã thiên quân. Phái người mang hỏa tốc chiếu thư và bức thư này của ta đến Từ Châu truyền chiếu, gia phong Lữ Bố làm Đông Bình tướng quân."
"Tuân mệnh." Tuân Úc đề nghị: "Phụng xa đô úy Vương Tắc của triều đình hiện nay là đồng hương của Lữ Bố, có thể phái người này đi truyền chiếu."