10 Nguyên Tắc Vàng Để Sống Không Hối Tiếc

Lượt đọc: 252 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
2. Tại Sao Những Ý Định Tốt Là Chưa Đủ?

❊ ❊ ❊

Nhà thơ Samuel Johnson nổi tiếng với câu nói: “Đường tới địa ngục được lát bằng những thiện tâm.” Tại sao ông lại nói vậy? Không phải mong muốn làm việc tốt hay giúp đỡ người khác là điều tốt sao? Câu trả lời của tôi là đúng vậy. Việc muốn giúp đỡ mọi người và tăng giá trị cho họ khiến bạn trở thành người tốt hơn. Nhưng nếu bạn không hành động có mục đích, nó sẽ không tạo ra sự khác biệt.

VƯỢT QUA KHOẢNG CÁCH QUAN TRỌNG

Trong bộ phim Pay It Forward (tạm dịch: Đáp đền tiếp nối), giáo viên Eugene Simonet đã đưa ra thử thách cho học sinh của mình, ông yêu cầu chúng hãy về nhà và tạo sự khác biệt cho cuộc sống của người khác. “Hãy suy nghĩ về ý tưởng thay đổi thế giới của chúng ta, sau đó biến nó thành hành động,” ông nói với các học sinh. Tại sao vậy? Bởi vì ông biết hầu hết mọi người, dù muốn làm điều gì đó có ý nghĩa, nhưng lại không cố gắng kết nối giữa lý thuyết và thực tiễn. Họ chờ đợi. Như một tất yếu, họ không bao giờ vượt qua khoảng cách. Và kết quả là, họ không bao giờ được trải nghiệm những điều lớn lao.

Khi nhìn lại cuộc hành trình ghi dấu của mình, tôi nhận ra nó bắt đầu với những ý định tốt nhiều hơn việc sống có mục đích. Những thiện tâm bộc lộ tâm can và mong muốn giúp đỡ người khác của tôi còn cách xa những điều lớn lao mà tôi thực sự khao khát. Ví dụ, khi còn học trung học, tôi rất thích bóng rổ. Tôi chơi trong đội bóng rổ của trường và chơi khá tốt. Nhưng tôi cũng luôn muốn chơi bóng đá. Tuy nhiên, tôi biết cha mẹ không muốn tôi chơi hai môn thể thao cùng lúc. Họ lo tôi sẽ không thể đảm bảo việc học văn hóa. Vì vậy, tôi đã lâm vào tình trạng khó xử. Mỗi mùa hè, tôi thường nói với bạn bè rằng tôi sẽ thử chơi bóng đá vào mùa thu. Đó là ý định của tôi. Tuy nhiên, tôi biết cha mẹ sẽ thất vọng nếu tôi làm vậy. Rồi việc gì đến cũng phải đến, tôi khiến bản thân và bạn bè thất vọng khi không tham gia đá bóng. Kết quả là, ý định của tôi mãi chỉ là ý định mà thôi.

Khi mới chập chững bước vào đời, quá nhiều lần ý định của tôi chỉ dừng lại ở những ý tưởng – dù tuyệt vời nhưng không bao giờ được thực thi. Nếu tôi thực sự khát khao đá bóng và nói với cha mẹ rằng tôi muốn chơi, tôi nghĩ họ sẽ cho phép.

Đáng buồn là tôi chưa bao giờ chơi bóng đá vì tôi chưa bao giờ nói với họ về cảm giác của mình. Tôi thường ngồi trên khán đài xem các trận bóng. Theo thời gian, tôi bắt đầu rời khán đài và ra sân bóng thường xuyên hơn. Cho đến khi tôi bắt đầu thấy được sự khác biệt giữa ý định tốt và sống có mục đích, tôi bắt đầu thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn khi nhận thức được sự cần thiết phải hành động và thực hiện nó hằng ngày.

Bạn đang theo dõi trò chơi gì mà đáng ra bạn phải tham dự? Có phải bạn vẫn đang ngồi trên những khán đài của cuộc sống, nơi bạn có thể tạo ra sự khác biệt?

Có nhiều cách để trở nên quan trọng – nhiều như số dân trên Trái đất vậy. Mỗi người chúng ta có những kỹ năng, tài năng, cơ hội, lý do và lời kêu gọi. Tôi sẽ giúp bạn bắt đầu tìm ra chúng trong các chương tiếp theo. Nhưng chỉ có một con đường để bạn đạt được sự quan trọng, đó là thông qua việc sống có mục đích. Vì bạn vẫn đang đọc cuốn sách này, nên tôi tin rằng bạn đã đưa ra quyết định để hòa mình vào câu chuyện của bạn như tôi đã đề xuất trong Chương 1. Bạn muốn sống cuộc sống có ý nghĩa. Bạn mong muốn ghi dấu. Điều đó là tốt. Nhưng câu hỏi tiếp theo là làm như thế nào.

Trước hết, hãy để tôi làm rõ ý của mình khi nói về sống có mục đích. Tôi mô tả một cuộc sống mang lại cho bạn sự hài lòng hằng ngày và những phần thưởng liên tục chỉ nhờ nỗ lực tạo ra sự khác biệt – nhỏ hoặc lớn – trong cuộc sống của người khác. Sống có mục đích là cây cầu dẫn bạn đến cuộc sống có ý nghĩa, trong khi những ý định tốt không thể giúp bạn đến được đó.

Sự khác biệt lớn giữa việc có ý định tốt đẹp và sống có mục đích là gì? Tôi có thể chỉ cho bạn bằng cách sử dụng một vài từ ngữ. Hãy xem ba cột từ bên dưới, và tự hỏi: “Tôi đang ở phần những ý định tốt, hay ở phần có mục đích?”

1

Khi nhìn vào các danh sách này, bạn có thể hiểu tại sao ý định tốt đơn thuần sẽ không bao giờ đem lại điều quan trọng cho bạn? Trên thực tế, nếu tất cả những gì bạn làm là nuôi dưỡng những ý định tốt, nhưng bạn không bao giờ hành động có mục đích, bạn thực sự có thể trở nên nản lòng và ít thỏa mãn, vì mong muốn thay đổi tích cực của bạn có thể tăng lên, nhưng thiếu đi kết quả sẽ khiến bạn thất vọng.

Cho dù có nhận ra hay không, thì chúng ta vẫn đang sống ở phần này hay phần khác. Cho dù theo ý muốn hoặc mặc định, nếu có mong muốn làm cho thế giới thành nơi tốt hơn, chúng ta phải chọn hoặc nuôi dưỡng những ý định tốt đẹp hoặc sống có mục đích. Bạn sẽ chọn làm gì?

HỌC ĐỂ TRỞ NÊN CÓ MỤC ĐÍCH

Thậm chí một người, sinh trưởng trong một gia đình luôn khuyến khích các thành viên sống có mục đích như tôi, cũng đã không biết sống có mục đích ngay từ đầu.

Cha tôi là người sống có mục đích nhất tôi từng gặp. Ông biết mình tin tưởng điều gì, ông xác định những nhu cầu của bản thân, nghĩ về những việc cần làm để có được kết quả như mong muốn và luôn hành động để thấy những kết quả đó. Cha tôi giờ đã ở tuổi 90 và vẫn đang tiếp tục sống có mục đích.

Khi còn trẻ, cha tôi đã tìm hiểu những người thành công và nhận thấy tất cả họ đều có một điểm chung: thái độ tích cực. Ông không phải là người sinh ra đã có thái độ tích cực, vì vậy ông bắt đầu đọc sách và nghe các nhà diễn thuyết, họ đã dạy ông cách trở nên tích cực hơn. Và ông đã thực hành tư duy tích cực mỗi ngày. Đến giờ vẫn vậy.

Cha mẹ tôi luôn chú ý vun vén cho anh trai Larry, em gái Trish và tôi. Họ muốn gặp bạn bè của chúng tôi để xem chúng tôi xây dựng các mối quan hệ như thế nào, vì thế họ sắm cho chúng tôi mọi thứ mà trẻ em khi đó muốn có ở nhà: đồ chơi, bàn bóng chuyền, bộ thực hành hóa học và bàn bi-da. Kết quả là tất cả những đứa trẻ ở khu phố đều tụ tập tại nhà tôi và mẹ nhẹ nhàng hướng dẫn chúng tôi những mối quan hệ nào là tích cực và mối quan hệ nào là tiêu cực.

Trong bữa tối, cha mẹ tôi thường hỏi chúng tôi: “Con đã đọc gì hôm nay? Con đã cố gắng làm gì và thất bại những gì?” Họ cố gắng gieo hạt giống của sự chủ tâm vào tâm hồn chúng tôi trong mỗi bữa ăn.

Cha tôi cũng chú ý đến sự trưởng thành và phát triển của các con. Ông từng cho tiền để chúng tôi mua sách vì ông biết nó sẽ làm thay đổi chúng tôi, thay vì “thuê” chúng tôi đi đổ rác. Và ngày chúng tôi có bằng lái xe, trước khi chúng tôi lên xe để lái về nhà, cha nói: “Ta sẽ dạy các con bài học quan trọng nhất mà các con từng biết về lái xe.” Ông lấy một cuốn sách từ túi áo khoác của mình và đặt nó vào trong hộp găng tay. Ông nói: “Trong khi tham gia giao thông, sẽ có những lúc các con dừng lại, bị mắc kẹt trên đường tàu, hoặc chờ đợi ai đó. Cách tốt nhất để sử dụng thời gian đó là đọc sách.” Tình yêu đọc sách của tôi đã được cha tạo ra một cách có mục đích.

Dù rằng, cha mẹ tôi sống rất có mục đích nhưng tôi thực sự không hiểu được điều đó khi là một đứa trẻ. Tôi không làm như vậy. Có lẽ tôi đã chơi quá nhiều. Tôi luôn muốn đi chơi. Khi trưởng thành, tôi nghĩ làm việc chăm chỉ là chìa khóa của thành công. Tôi tin rằng càng làm việc chăm chỉ, tôi sẽ càng thành công.

Điều gì đã thay đổi tôi ư? Cuối cùng thì làm thế nào tôi đã nhận ra sống có mục đích là chìa khóa cho cuộc sống ý nghĩa, là cầu nối giữa thành công và những điều ghi dấu? Khi ở độ tuổi 20, tôi gặp một người tên là Curt Kampmeier.

Curt cộng tác với Success Motivation Institute (Học viện Động lực Thành công) ở Waco, Texas. Tôi đã được nghe anh thuyết trình về những nguyên tắc thành công và thực sự hứng thú với chúng, vì thế tôi viết giấy nhắn muốn được gặp anh trong lần tiếp theo khi anh đi qua nơi tôi ở. Thật ngạc nhiên, anh đồng ý. Vì vậy, chúng tôi đã cùng nhau ăn sáng.

Trong lúc chúng tôi đang dùng bữa, Curt hỏi tôi liệu tôi có kế hoạch phát triển cá nhân hay chưa. Đó là câu hỏi chưa ai từng hỏi tôi. Không những không có, tôi thậm chí không biết mình đáng lẽ phải có một kế hoạch. Tôi rất bối rối trước câu hỏi nên đã giả vờ phản ứng lại. Tôi bắt đầu kể cho anh về tất cả những công việc của tôi và thời giờ đã bỏ ra. Curt biết ngay là tôi đang tìm lý do.

“Nếu anh muốn phát triển,” anh ấy nói, “anh phải có mục đích.” Lời tuyên bố đó khiến tôi choáng váng.

Curt nói với tôi rằng anh có kế hoạch chi tiết cho sự phát triển – bộ tài liệu về các mục tiêu, thái độ, sáng kiến và trách nhiệm. Theo bản năng, tôi biết những điều này có thể giúp ích cho bản thân. Khi tôi hỏi anh làm thế nào tôi có thể có được nó, anh nói tôi có thể mua nó với giá 695 đô-la.

Khoản tiền đó tương đương với một tháng lương của tôi!

Sau bữa sáng, tôi trở về nhà và nghĩ ra các lựa chọn thay thế. Tôi bắt đầu hỏi bạn bè và đồng nghiệp liệu họ có kế hoạch phát triển bản thân không. Không. Không ai trong số bạn bè tôi có ý định làm tốt hơn những việc họ thường làm. Họ chỉ hy vọng nó sẽ tự nhiên xảy ra, như tôi từng nghĩ. Điều đó giống như những ý định tốt phải không?

Cuối cùng, sau 6 tháng gom góp, tôi và vợ mình, Magaret đã có được thứ mình cần.

Tôi sẽ không bao giờ quên ngày nhận được bộ tài liệu ấy. Khi gặp Curt, tôi đã nhìn thấy nó nhưng khi được cầm trên tay và bắt đầu đào sâu, tôi đã bị đánh bại bởi sự đơn giản của nó. Lúc đầu tôi nghĩ, mình đã trả gần 700 đô-la cho cái thứ này sao? Tôi đã hy vọng nhận được thứ gì đó “hữu dụng”. Thay vào đó, bộ tài liệu buộc tôi phải làm rất nhiều việc.

Tôi có thể làm gì khác bây giờ? Nên tôi dấn thân hơn nữa. Suy cho cùng, chúng tôi đã dành một khoản không nhỏ cho bộ tài liệu này. Nhưng không lâu sau tôi nhận ra nó vô cùng giá trị.

Tôi đã hy vọng nó mang đến một giải pháp. Thay vào đó, nó đã chỉ cho tôi hướng đi.

Đó là khóa học về sống có mục đích. Ngay từ khi mua, tôi đã buộc phải lựa chọn, vì chúng tôi phải dành dụm 6 tháng mới tiết kiệm đủ tiền.

Tài liệu này đã khai sáng cho tôi về cuộc sống có mục đích rõ ràng. Nó giúp tôi bắt đầu tạo lập kế hoạch cuộc sống đầu tiên của mình. Tôi không thể nào đánh giá được giá trị của nó. Tại sao? Bởi vì nó đã dẫn tôi đến sự thấu hiểu:

Nếu tôi muốn tạo ra sự khác biệt…

Mong ước thay đổi sẽ không khiến chúng ta thay đổi.

Hy vọng về sự cải thiện sẽ không mang lại sự cải thiện.

Mơ mộng sẽ không đem lại tất cả các câu trả lời tôi cần.

Tầm nhìn là không đủ để mang lại sự chuyển đổi cho tôi hoặc những người khác.

Chỉ bằng cách sử dụng suy nghĩ và chuyển suy nghĩ từ mong muốn sang hành động, tôi mới mang lại thay đổi tích cực. Tôi cần phải đi từ muốn sang hành động.

Có thể bạn đã tự mình thấy sự khai sáng này. Có thể bạn đã bắt đầu thực hiện quá trình chuyển đổi. Có thể bạn đã tìm ra nó sớm hơn tôi đã từng. Nhưng nếu bạn không làm vậy, hãy đoán xem điều gì sẽ xảy ra? Ngay bây giờ, bạn có thể tạo ra thay đổi từ ý định tốt đẹp đến sống có mục đích. Trên thực tế, bạn có thể trở nên có mục đích đến nỗi bạn bè và những người thân yêu, đồng nghiệp và quản lý, hay những người hàng xóm của bạn sẽ nói: “Điều gì xảy ra với anhchị thế?” Sự biến đổi của bạn sẽ khiến họ ngạc nhiên. Và nó sẽ truyền cảm hứng cho người khác sống có mục đích.

BẢY LỢI ÍCH CỦA SỐNG CÓ MỤC ĐÍCH

Theo trực giác, bạn có thể cảm thấy sống có mục đích sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho bạn. Dưới đây là bảy lợi ích của nó:

1. Sống có mục đích thôi thúc chúng ta đặt câu hỏi: “Đâu là điều ghi dấu trong cuộc đời của tôi?”

Ở tuổi 25, khi đang khao khát thành công, tôi đã gặp Curt Kampmeier. Nhờ tìm hiểu bộ tài liệu của anh và trở nên sống có mục đích, tôi tự hỏi: “Chìa khóa thành công là gì?”

Sau khi quan sát hàng chục người thành công và đọc nhiều cuốn sách, tôi đã đi đến kết luận: Những người thành công rất giỏi trong bốn lĩnh vực: Quan hệ, chuẩn bị, thái độ và kỹ năng lãnh đạo. Đó là những lĩnh vực tôi cần phải trau dồi nếu muốn thành công. Tôi lên kế hoạch bắt đầu phát triển bản thân trong bốn lĩnh vực đó.

Sống có mục đích sẽ thúc đẩy bạn bắt đầu đặt câu hỏi và ưu tiên bất cứ điều gì được coi là quan trọng đối với bạn. Đó là những gì tôi được chứng kiến. Tôi bắt đầu bằng cách tự vấn rằng mình có thể thành công như thế nào. Khi bắt đầu gặt hái được một số thành tựu, tôi nhận ra mình cần đặt câu hỏi về tầm quan trọng. Tôi có thể tạo ra sự khác biệt không? Tôi cần giúp đỡ ai? Làm thế nào tôi có thể giúp họ? Làm thế nào tôi có thể tạo thêm giá trị cho họ? Những câu hỏi này bắt đầu giúp tôi trở nên có chủ ý trong lĩnh vực cần ghi dấu.

Tôi từng tự hỏi: “Đâu là điều quan trọng trong cuộc sống của mình?” Và câu trả lời là tạo giá trị cho mọi người. Tôi bắt đầu tập trung vào ý nghĩ đó và nó cũng là bản chất của sống có mục đích. Một cuộc sống vô ý chấp nhận tất cả mọi thứ và không làm gì cả. Một cuộc sống chủ tâm chỉ tập trung vào thứ sẽ tạo ra thêm những điều quan trọng.

2. Sống có mục đích thôi thúc chúng ta thực hiện hành động ngay lập tức để có thể ghi dấu

Khi chuyển từ ý định tốt sang sống có mục đích, bất cứ khi nào bạn nhận ra một nhu cầu quan trọng đối với bản thân, bạn sẽ không chỉ dừng lại ở suy nghĩ nữa. Cần phải làm gì đó để cải thiện tình hình, bạn nghĩ vậy, mình phải làm gì đó. Bạn chủ động.

Sự thay đổi đã diễn ra trong những năm tháng đôi mươi khi tôi nghe W. Clement Stone phát biểu tại cuộc vận động thúc đẩy-thái độ-tích cực ở Dayton, Ohio. Ông là học trò của Napoleon Hill, người đã viết nên những cuốn sách tôi yêu thích, vì vậy tôi rất muốn được nghe những gì Stone nói.

Một trong những bài học ông đã giảng dạy ngày hôm đó là cần phải tạo ra sự cấp bách để hoàn thành công việc. Ông khuyến khích chúng tôi nói câu: “Hãy làm ngay bây giờ. Làm ngay bây giờ. Hãy làm ngay bây giờ” 50 lần mỗi sáng và trước khi đi ngủ.

Ông khuyên chúng tôi thực hành bài tập này mỗi ngày trong một tháng cho đến khi nó trở thành nguyên tắc sống của bản thân.

Tôi rời hội nghị với quyết tâm thực hiện lời khuyên đó mỗi ngày và tôi đã làm được. Vào cuối tháng đó, trong tôi xuất hiện cảm giác thôi thúc hành động và thấy mình sẵn sàng bất cứ lúc nào. Tư tưởng “làm ngay bây giờ” đã khiến tôi sống với mong chờ mãnh liệt mình sẽ bắt đầu thực thi tất cả những việc đã trì hoãn. Nó nâng tôi lên cấp độ hoàn toàn mới.

Chúng ta đều có khuynh hướng từ bỏ mọi thứ. Tôi cần thực hành bài tập “làm ngay bây giờ” để giúp mình có động lực thực thi những hành động có ý nghĩa. Ban đầu là một nguyên tắc, nhưng sau đó việc này dần trở thành một niềm vui hằng ngày. Nó nhanh chóng chuyển từ “Tôi phải” sang “Tôi muốn” rồi “Tôi cần làm ngay”. (Tôi sẽ nói chi tiết về điều này trong Chương 9.) Chưa ai từng nghĩ mình thích làm những điều ghi dấu. Họ hành động để đạt được nó. Bạn không thể ngồi trong các khán đài trống như tôi đã làm ở trường trung học – bạn cần hòa mình vào cuộc chơi.

Khi bản thân cảm nhận được tác động mạnh mẽ của việc sống có mục đích, bạn sẽ khát khao hành động để ghi dấu. Điều quan trọng nhất bạn có thể làm là bắt tay vào thực hiện vì việc này sẽ thúc đẩy ham muốn đạt được nhiều hơn những điều có ý nghĩa trong con người bạn.

3. Sống có mục đích thách thức chúng ta tìm ra những cách sáng tạo để đạt được những điều phi thường

Khi còn học đại học, tôi đã đạt điểm dưới mức trung bình trong một bài kiểm tra sáng tạo. Tuy nhiên, sau này tôi vẫn có thể đưa ra hàng nghìn thông điệp và viết hàng chục cuốn sách được mọi người đón nhận. Tôi đã thay đổi như thế nào? Khi trở nên có mục đích ở những việc muốn làm, tôi trở nên sáng tạo trong quá trình tìm cách đạt được những mong muốn. Thấy rõ bức tranh tổng thể về những gì bản thân muốn đạt được đã cho tôi ý chí để duy trì tinh thần sáng tạo, vượt qua rào cản và khắc phục thiếu sót.

Khi sống có mục đích, bạn sẽ thấy nhiều khả năng xuất hiện trước mắt:

Sống có mục đích luôn khiến bạn có nhiều ý tưởng.

Sống không mục đích luôn đi kèm với lời bào chữa.

Sống có mục đích cải thiện tình hình.

Sống không mục đích đùn đẩy trách nhiệm.

Sống có mục đích tạo ra thay đổi.

Sống không mục đích hồ nghi về những gì đã xảy ra.

Sống có mục đích nói: “Đây là những việc tôi có thể làm được.”

Sống không mục đích hỏi: “Tại sao không ai khác làm việc này nhỉ?”

Sống không mục đích và có mục đích là hai thế giới khác biệt về mọi khía cạnh của cuộc sống, bao gồm cả sự sáng tạo.

Sống có mục đích là biết mình muốn gì. Thường thì mong muốn luôn khó nắm bắt hoặc thậm chí khó đạt được. Tuy nhiên, khi biết mình muốn gì, sự cần thiết có thể xuất hiện dưới vỏ bọc của sáng tạo. Khi điều đó xảy ra, cuộc sống có mục đích biến câu hỏi đầy nghi ngờ “Liệu tôi có thể không?” thành “Tôi phải làm như thế nào?” Khi bạn biết mình muốn gì và không thể tìm thấy thứ bạn cần, bạn phải tạo ra thứ bạn cần để có được thứ bạn muốn!

4. Sống có mục đích thúc đẩy chúng ta nỗ lực hết mình để hành động lớn lao

Tác giả của nhiều đầu sách bán chạy nhất, Bob Moawad, từng nói: “Hầu hết mọi người không nhắm vào mục tiêu quá cao để rồi bỏ lỡ nó. Họ hay nhắm mục tiêu quá thấp và trúng đích.” Còn gì tệ hơn thế? Đó là không nhắm vào mục tiêu nào hết!

Sống không mục đích nghĩa là không đặt ra mục tiêu nào trong cuộc đời. Những người sống không mục đích lang thang quanh cuộc sống mà không hề tập trung. Họ giống như Brother Juniper trong tác phẩm truyện tranh của Father Justin “Fred” McCarthy, người bắn những mũi tên vào hàng rào gỗ ở sân sau nhà. Anh ta kéo căng dây cung và để cho mũi tên bay đi. Mũi tên cắm vào đâu trên hàng rào thì chỗ đó được anh ta lấy bút đánh dấu vẽ một vòng tròn quanh nó. Bằng cách này, anh ta nghĩ mình chắc chắn sẽ không bao giờ bỏ lỡ điểm đích nào.

Có lẽ nhiều người sống như vậy, đáp xuống ở một nơi ngẫu nhiên và gọi đó là đích đến. Điều này cho thấy một cuộc sống không có mục đích hoặc năng lượng, như chơi golf không có lỗ, chơi bóng đá không có vạch cầu môn, chơi bóng chày không có đĩa nhà hoặc chơi bowling không có con ky.

Tôi đã nhận thức được sự cần thiết của mục tiêu ở tuổi lên 10, dù tôi không nhận ra những điều lớn lao vào thời điểm đó. Lúc này, tôi thích bóng rổ. Cha muốn tạo cho tôi một sân chơi ở nhà, do đó, ông đổ một ổ đĩa bê tông và đặt một chiếc bảng đen cạnh chỗ để xe. Sau đó, cha con tôi vào thị trấn để mua một quả bóng rổ và một chiếc vành rổ. Tôi rất phấn khích vì sắp có sân bóng rổ riêng của mình, nơi tôi có thể tập luyện bóng rổ mỗi ngày.

Khi cha tôi chuẩn bị gắn rổ bóng lên tấm bảng thì nhận được cuộc điện thoại khẩn cấp và phải đi công tác. Vào thời điểm đó, cha là quản lý giám sát, chịu trách nhiệm dẫn dắt nhiều mục sư. Đôi khi, cha phải xử lý rất nhiều việc khẩn cấp.

“John,” ông nói, “ngày mai, cha về sẽ lắp rổ cho con.”

“Không sao đâu,” tôi trả lời, “con sẽ luyện tập cho đến khi cha về.”

Khi ông lùi xe ra đường, tôi vẫy tay chào tạm biệt và sau đó bắt đầu rê quả bóng mới trên sân. Sau khoảng 15 phút, tôi cảm thấy chán và quyết định ném bóng vào bảng. Tôi nghĩ việc đó khiến tôi thoải mái hơn. Nhưng điều đó đã không xảy ra. Khi quả bóng bật ra khỏi bảng và lăn sang bên kia đường, tôi đã mất hết hứng thú chơi bóng. Chơi bóng rổ không có giỏ ư? Ghi điểm là mục đích cuối cùng của trò chơi và không được ghi điểm thì gọi gì là bóng rổ.

Ví dụ này tượng trưng cho nhiều điều trong cuộc sống. Bất cứ điều gì có ý nghĩa lớn lao cũng cần phải được thúc đẩy bởi mục tiêu cụ thể và thực hiện thông qua các hành động. Ví dụ, khi hẹn hò, việc chúng ta theo đuổi người nào đó thường đi kèm với chủ ý rất lớn. Chúng ta cố gắng dành thời gian tối đa bên người đó. Chúng ta làm thêm nhiều điều, bỏ qua bản thân để làm hài lòng họ. Chúng ta nỗ lực hết sức. Đáng buồn thay, sau hôn nhân, nhiều người đã đánh mất sự chủ tâm này và đó cũng là lúc mối quan hệ bắt đầu trượt dốc.

Tất nhiên, có mục đích cũng có thể dẫn mọi người đi sai hướng khi sự tập trung của chúng ta lệch lạc. Tôi đã học được điều đó trong ngày cưới. Sau buổi lễ, Margaret và tôi đóng gói đồ đạc để chuẩn bị cho tuần trăng mật. Chúng tôi đã lên kế hoạch lái xe tới Florida, ở lại nhà ông bà của cô ấy trong một tuần. Khi đang sắp xếp hành lý, Margaret nhìn thấy tôi không chỉ đặt một mà tận hai chiếc vali vào thùng xe.

“Cái gì thế John?” Cô ấy hỏi.

“Anh nghĩ mình sẽ mang theo vài việc cần làm để phòng khi rảnh rỗi,” tôi nói, trong lòng cảm thấy hài lòng với bản thân vì sự tính toán này.

“Anh yêu dấu, sẽ không có thời gian rảnh rỗi đâu!” Cô ấy nói với thái độ tò mò, xen lẫn chút khó chịu. Tôi phải nói với bạn rằng cô ấy đã đúng, và cô ấy đã cố dạy cho tôi bài học quan trọng về việc sống có mục đích.

5. Sống có mục đích sẽ giải phóng sức mạnh của những điều lớn lao bên trong mỗi chúng ta

Lần đầu tiên tôi được nghe Zig Ziglar nói chuyện là khi tôi khoảng 26 tuổi. Tôi ngồi ở giữa hàng ghế đầu trong thính phòng, cố gắng “nuốt” hết những lời ông nói về sự khích lệ. Tôi rất mê thái độ lạc quan, phong cách giao tiếp dễ mến và sự thân thiện cùng chất giọng du dương của người miền Nam nước Mỹ. Khi ông nói chuyện và di chuyển trên sân khấu, tôi cảm thấy như thể ông đang nói riêng với mình, dù tôi chỉ là một trong 10.000 khán giả bên dưới.

Trong bài phát biểu này, tôi nghe Zig nói: “Nếu bạn giúp những người khác đạt được những gì họ muốn, họ sẽ giúp bạn đạt được những gì bạn muốn.” Và tôi cũng đã được trải nghiệm một hiện tượng quan trọng khác. Tôi nhận ra rằng cho đến thời điểm đó, tôi đã đặt bản thân và nhu cầu của mình lên trước những người khác. Tôi luôn tập trung vào lịch làm việc của bản thân và những gì muốn đạt được, không phải cho người khác và những điều quan trọng đối với họ. Tôi quan tâm đến người khác, nhưng chưa bao giờ tập trung vào họ và hiểu được giúp họ thực sự chính là giúp tôi.

Khi thay đổi cách lãnh đạo của mình, tôi nhận ra mình đã làm đúng thông qua việc ưu tiên những người mà mình hướng dẫn và trong thời gian đó, tôi đã có được niềm vui khi thấy hành động này của mình phát huy hiệu quả trong cuộc sống của người khác. Khi nhận được sự chú ý và chăm sóc cần thiết, họ không chỉ sẵn sàng, mà còn sẵn lòng giúp tôi hoàn thành tầm nhìn của bản thân.

Đó là một quy luật tự nhiên, bạn không thể gặt hái mà không gieo trồng. Đó là lý do tại sao cần phải cho đi trước khi bạn mong chờ được nhận lại. Kết quả tích cực và tổng hợp của việc thực hành nguyên tắc này trong nhiều năm đã đem đến cho tôi kết quả vô cùng lớn. Mọi người không chỉ tạo ra sự khác biệt, mà còn kéo theo những người khác tạo ra sự khác biệt. Tôi đang chứng kiến “những vụ mùa bội thu” trong cuộc sống của những người khác.

Cho-và-nhận là quá trình tự nhiên, giống như hít thở vậy. Bạn hít vào và thở ra. Bạn không thể cứ hít vào mãi. Bạn cũng không thể chỉ thở ra mãi. Cả hai đều thiết yếu. Tương tự như vậy, chúng ta cho đi và nhận lại. Cuộc sống của chúng ta giống như dòng sông chứ không phải hồ chứa. Những gì ta có nên được luân chuyển đến với những người khác. Thời điểm mà chúng ta cống hiến những điều tốt đẹp cho người khác là thời điểm mà phép lạ về những điều ghi dấu bắt đầu xảy ra. Càng chia sẻ, chúng ta càng giàu có. Càng giàu có, chúng ta càng có thể chia sẻ nhiều. Chúng ta không “bố thí” để có được những điều ghi dấu. Chúng ta giải phóng nó. Đó là cách chúng ta xây dựng cuộc sống có ý nghĩa.

6. Sống có mục đích truyền cảm hứng cho chúng ta sống tích cực mỗi ngày

John Wooden, cố vấn của tôi trong nhiều năm, đã khuyên mọi người nên biến mỗi ngày thành một kiệt tác. Huấn luyện viên huyền thoại của đội bóng rổ UCLA Bruins này từng giải thích: “Với tư cách là người dẫn dắt đội bóng, tôi phải có trách nhiệm tận dụng tối đa năng lực của các cầu thủ. Là huấn luyện viên, tôi luôn tự hỏi bản thân mỗi ngày: Làm thế nào tôi có thể dẫn dắt đội bóng ngày một tốt hơn? Tôi kết luận đội của tôi sẽ thay đổi khi mỗi cầu thủ thay đổi và điều đó chỉ xảy ra khi mỗi cầu thủ chủ tâm biến mỗi ngày thành một kiệt tác của chính họ.”

Vậy vị huấn luyện viên này đã làm thế nào? Mỗi ngày trong suốt quá trình tập luyện, ông sẽ theo dõi sự nhiệt huyết, tập trung và hành vi ứng xử của mỗi cầu thủ. Nếu ai không cố gắng hết mình, ông sẽ nói với người đó: “Tôi thấy hôm nay em không nỗ lực luyện tập hết mình. Tôi biết em mệt, có lẽ em đã thức khuya để học, hoặc hôm nay em không được khỏe. Tôi cũng biết em đang nghĩ, mình chỉ nỗ lực một nửa cho hôm nay, nhưng ngày mai mình sẽ cố gắng gấp đôi. Tôi muốn em biết suy nghĩ đó sẽ không biến em trở thành cầu thủ giỏi hơn. Vào ngày mai em không thể tập luyện gấp đôi được. Bất cứ ai trong chúng ta cũng chỉ có thể sử dụng tối đa 100% sức lực mỗi ngày mà thôi. Vì vậy, nếu hôm nay em chỉ nỗ lực một nửa, em sẽ mất đi một nửa nỗ lực còn lại mà không bao giờ lấy lại được. Vài ngày như thế tích tụ lại khiến em chỉ trở thành cầu thủ nghiệp dư thôi.”

John Wooden là bậc thầy về sống có mục đích khi huấn luyện. Ông lên kế hoạch tính theo từng phút cho mọi cầu thủ và viết kế hoạch vào những tấm thẻ nhỏ trước khi các cầu thủ tập trung. Ông từng nói nếu bạn hỏi ông rằng đội của mình đã làm gì trong bất kỳ ngày nào trong sự nghiệp huấn luyện lâu năm, ông có thể rút tấm thẻ nhỏ ngày hôm đó ra từ các tập tài liệu của mình và cho bạn biết tất cả các cầu thủ đã làm gì khi đó. Triết lý của ông là “dùng nhiều giờ để lập kế hoạch cho vài giờ thực hành.” Và điều đó đã mang lại hiệu quả. Thành tích của ông với 10 danh hiệu quốc gia đã nói lên tất cả. Không có gì ngạc nhiên khi ông được tạp chí danh tiếng Sports Illustrated bình chọn là Huấn luyện viên Thế kỷ.

Lời dạy của ông đã khuyến khích tôi viết cuốn sách Today Matters (tạm dịch: Những điều quan trọng hôm nay). Cuốn sách cho hay: “Bí quyết thành công của bạn được quyết định bởi lịch trình hành động hằng ngày của bạn.” Quan trọng là bạn phải đưa ra các quyết định tốt dựa trên các nguyên tắc và giá trị của bạn, rồi sau đó quản lý các quyết định đó mỗi ngày. Khi viết cuốn sách đó, tôi nhận thấy các bài học cần đơn giản và cơ bản. Nhưng những lời dạy của John Wooden cũng khá đơn giản. Ông tập trung vào các nguyên tắc cơ bản, nhưng lại đạt được thành công rất lớn. Chìa khóa chính là việc tuân thủ nhất quán những gì đã đề ra.

Một vài năm trước, tôi đến diễn thuyết tại Singapore. Khi tôi đang ký tên lên sách cho một nhóm độc giả, một phụ nữ trẻ đưa cho tôi cuốn Today Matters và đề nghị tôi ký vào bìa sau cuốn sách.

“Tại sao lại là bìa sau?” Tôi hỏi.

“Khi tôi mua cuốn sách này năm ngoái, ông đã ký vào bìa trước rồi,” cô trả lời. “Bây giờ tôi đã đọc xong cuốn sách và làm chủ được lịch trình hằng ngày mà ông viết trong đó nên tôi muốn ông ký vào bìa sau.”

Trong khi chờ tôi ký tên, cô tiếp tục: “Tôi đã tập trung vào hiện tại như ông chỉ dạy. Cuốn sách tiếp theo mà tôi nên đọc là gì?”

Tôi ước mình có thể đưa cho cô ấy cuốn sách này, bởi nó sẽ giúp cô biết được bước tiếp theo để tận hưởng một cuộc sống có ý nghĩa. Cô ấy chắc hẳn sẽ áp dụng những ý tưởng này vào thực tiễn hằng ngày. Cô ấy không chỉ là người có những ý định tốt đẹp mà còn giỏi thực hành cuộc sống có ý nghĩa.

7. Sống có mục đích khuyến khích chúng ta kết thúc tốt đẹp

Vào ngày 20 tháng 2 năm 2012, tôi bước sang tuổi 65. Như nhiều người khác, tôi coi đây là một mốc sinh nhật quan trọng và điều đó khiến tôi suy nghĩ. Một trong những ý nghĩ liên tục nảy ra trong đầu tôi đó là tôi muốn có một kết thúc tốt đẹp. Trong sáu tháng tiếp theo, tôi tự vấn mỗi ngày: “Làm thế nào tôi có thể kết thúc trong vui vẻ?”

Lúc đó, tôi có ý gì?

Tôi không muốn đi đến cuối đời để rồi phát hiện ra mình đã sống hết chiều dài của nó nhưng chẳng để lại dấu ấn gì. Sau khi suy nghĩ, vào ngày 13 tháng 8 năm 2012, tôi viết:

Tôi muốn kết thúc tốt đẹp.

Vì vậy, tôi sẽ…

Trở nên vĩ đại hơn thay vì nổi tiếng hơn – Nhân cách rất quan trọng

Tuân thủ Nguyên tắc vàng – Mọi người rất quan trọng

Sự khiêm tốn quan trọng hơn tất cả – Tầm nhìn rất quan trọng

Đi trên con đường rộng lớn của cuộc đời – Thái độ rất quan trọng

Chỉ dạy những gì tôi tin tưởng – Đam mê rất quan trọng

Biến mỗi ngày thành một kiệt tác – Ngày hôm nay rất quan trọng

Thờ phụng Chúa với tất cả tấm lòng – Chúa rất quan trọng

Kết thúc tốt đẹp – Lòng trung thành rất quan trọng

Không ai ngẫu nhiên có một kết thúc tốt đẹp.

Cha tôi đã 93 tuổi. Ông đang tận hưởng những ngày cuối đời thanh thản. Ông tạo thêm giá trị cho mọi người mỗi ngày. Ông yêu mến và phục vụ họ. Cách đây không lâu tôi đã hỏi:

“Điều gì khiến cha luôn có động lực như vậy?”

Ông trả lời: “Cha luôn cố gắng tạo ra sự khác biệt cho người khác mỗi ngày. Việc đó mang lại cho cha năng lượng cần thiết để tiếp tục sứ mệnh.”

Cha tôi chỉ đạo các hoạt động làm lễ nhà thờ tại ngôi làng nơi ông sinh sống mỗi Chủ nhật. Khi đến nơi, ông bắt đầu với một việc, rồi sau khi hoàn thành nó, ông chuyển sang việc tiếp theo. Cứ như vậy và bây giờ ông chỉ đạo ba buổi lễ mỗi Chủ nhật.

Gần đây ông đã nói với tôi: “John, số lượng người tham dự các buổi lễ ngày một nhiều và chúng ta đã hết không gian tổ chức. Cha định làm lễ tại các địa điểm vệ tinh.”

Một ông lão 93 tuổi đang nghĩ đến các địa điểm vệ tinh! Hầu hết những người ở tầm tuổi ông đều nghĩ đến việc sắp phải ra đi. Ông lấy năng lượng ở đâu cơ chứ?

Sống có mục đích. Bạn đã nhìn ra bức tranh toàn cảnh chưa?

Nếu giống cha mình – hy vọng là thế – tôi vẫn còn có rất nhiều thời gian để tạo nên sự khác biệt. Bất cứ khi nào tôi hỏi cha tôi về một ngày của ông, ông thường kể cho tôi về người mà gần đây ông đã giúp đỡ, khuyến khích hoặc truyền cảm hứng. Cha tôi sẽ sống một cuộc đời trọn vẹn và không bao giờ có những phút giây bối rối. Tôi muốn được như cha mình.

Một ngày nào đó, tôi sẽ ra đi. Bạn cũng vậy. Bạn muốn mọi người nói gì về mình trong đám tang của bạn? Tôi hy vọng mọi người sẽ kể những câu chuyện vui vẻ về tôi. Nhưng tôi cũng hy vọng họ kể một câu chuyện có ý nghĩa. Tôi không muốn gia đình và bạn bè phải dự đoán về di sản của mình. Tôi muốn họ nói về việc tôi đã tạo ra giá trị cho các nhà lãnh đạo, những người có khả năng nhân lên giá trị ở người khác, như thế nào. Đó là di sản tôi đang tạo ra. Tôi tin đó là đóng góp tốt nhất mình có thể làm được khi còn trên cõi đời này.

Chúng ta đều từng nghe câu nói: “Đầu xuôi đuôi lọt”, và tôi tin không gì có thể kết thúc tốt đẹp trừ khi nó có khởi đầu tốt đẹp. Nếu muốn có một cuộc sống ý nghĩa, bạn không cần phải thay đổi mọi thứ trong cuộc sống. Những chuyển đổi mà tôi kêu gọi bạn thực hiện không quá lớn – nhưng rất cần thiết. Đó là chuyển đổi từ những ý định tốt đẹp thành hành động. Mỗi điều chỉnh nhỏ trong suy nghĩ sẽ mang lại nhiều lợi ích to lớn.

Bạn đã sẵn sàng để thực hiện bước chuyển đổi đó chưa? Nó đơn giản hơn bạn tưởng nhiều. Bạn chỉ cần sắp xếp tư duy và hành động. Đó là những gì tôi đã làm. Khi nhận ra mình có thể sống có mục đích, những dự định tốt đẹp không còn kiểm soát cuộc sống của tôi. Bạn có quyền lựa chọn cách sống và tôi muốn chỉ cho bạn cách sống có chủ ý và đạt được những thành tựu ghi dấu.

Với bạn, điều này trông sẽ như thế nào? Cuộc hành trình của bạn có lẽ sẽ giống của tôi ở một số điểm. Nó sẽ được lấp đầy bởi những điều bất ngờ, sự phấn khích, những thay đổi lớn, sự phát triển khôn lường, những kỷ niệm khó phai và hy vọng là cả sự hài lòng to lớn. Tuy nhiên, nó cũng sẽ khác biệt rất nhiều so với của tôi. Nó sẽ hướng đến sự độc đáo như chính con người bạn. Những điều ghi dấu sẽ mang đậm màu sắc cá nhân. Tôi tin sống có mục đích sẽ là sự khởi đầu, mở ra thế giới mới đầy những cơ hội cho bạn.

Hầu hết mọi người đều lo ngại sống có ý nghĩa là việc nằm ngoài khả năng của bản thân. Không phải vậy. Bất cứ ai cũng có thể sống có ý nghĩa. Bạn có thể đạt được những điều lớn lao – nhưng chỉ khi bạn sống có mục đích bằng cách…

Muốn tạo ra sự khác biệt. Sống có ý nghĩa bắt đầu từ mong muốn tạo sự khác biệt. Nếu không có mong muốn, bạn không thể trở nên vĩ đại.

Hành động nhằm tạo ra sự khác biệt. Khi bạn tìm thấy điểm mạnh của mình – sức mạnh duy nhất tạo ra sự khác biệt – bạn có thể gia tăng tác động ghi dấu.

Làm việc với những người muốn tạo sự khác biệt. Ý nghĩa được tích tụ lại khi bạn hợp tác với người khác. Quy tắc Ý nghĩa trong cuốn The 17 Indisputable Laws of Teamwork (17 nguyên tắc vàng trong làm việc nhóm*) rất đúng đắn: Một cây làm chẳng nên non...

* Cuốn sách đã được Alpha Books mua bản quyền và xuất bản năm 2012. (BTV)

Làm điều gì đó vào thời điểm tạo ra sự khác biệt. Bạn phải hành động với ý thức khẩn trương và sự chuẩn bị nếu bạn muốn tạo ra ý nghĩa.

Khi bạn nắm được bốn yếu tố trên, bạn sẽ gia tăng cơ hội và khả năng đạt được ý nghĩa trong cuộc sống. Nếu bạn sử dụng bốn yếu tố đó trong hành trình tìm kiếm ý nghĩa của mình, chắc chắn bạn sẽ để lại dấu ấn trong cuộc đời.

Phần còn lại của cuốn sách này được sắp xếp dựa theo bốn yếu tố cần thiết để đạt được ý nghĩa trong cuộc sống thông qua việc sống có mục đích. Chúng sẽ giúp bạn để lại những ý định tốt đẹp đằng sau và chuyển sang tâm thế mới. Nhưng trước khi đọc và tìm hiểu chi tiết về cách thực hiện cuộc hành trình tìm kiếm những điều ghi dấu của chính mình, bạn cần quyết tâm hành động.

Bạn có sẵn lòng thay đổi từ những ý định tốt đẹp sang sống có mục đích không?

Nếu không, bạn có thể gấp cuốn sách này lại, bởi một cuộc sống có ý nghĩa là điều không tưởng đối với bạn. Sống có mục đích là con đường duy nhất để sống có ý nghĩa. Đó là bước đầu tiên.

Nếu bạn sẵn sàng thay đổi, hãy để những trang sách tiếp theo hướng dẫn cuộc sống bạn luôn mong muốn nhưng chưa từng nghĩ mình có thể làm được. Một khi đã bước vào con đường đó, cuộc sống sẽ thực sự trở nên có ý nghĩa với bạn và với những người xung quanh. Hãy nghe tôi: Ý nghĩa nằm trong tầm tay của bạn. Tất cả những gì bạn cần làm là sẵn sàng thực hiện các bước cần thiết.

YÊU CẦU SỐNG CÓ MỤC ĐÍCH: TẠI SAO NHỮNG Ý ĐỊNH TỐT ĐẸP THÔI LÀ CHƯA ĐỦ?

Khi đưa ra đánh giá về bản thân, chúng ta thường cho điểm mình khá cao. Chúng ta biết những ý định của mình là gì, nên ngay cả khi chẳng có lý do để biện minh, chúng ta cũng vẫn “nương tay” với bản thân. Điều đó có cả mặt tốt lẫn mặt xấu. Mặt tốt là nó cho phép chúng ta duy trì được sự tích cực và đứng lên sau những lần thất bại. Thế nhưng điều tệ hại là chúng ta không chịu trách nhiệm về việc mình làm mà cuộc sống có ý nghĩa thì lại không dành cho những người không sống có mục đích mỗi ngày.

Bạn ở đâu trong danh sách?

Ở phần trước của chương này, tôi đã giới thiệu danh sách các cách thể hiện sự khác biệt giữa những ý định tốt đẹp và sống có mục đích. Hãy xem lại nó. Đặt một dấu tích bên cạnh từ ở cột bên trái hoặc cột giữa mô tả đúng hơn thái độ và hành động của bạn.

2

Trừ khi bạn đánh dấu chọn tất cả các từ trong cột giữa, nếu không bạn vẫn còn nhiều việc phải làm khi thay đổi cách tư duy từ những ý định tốt đẹp sang sống có mục đích.

Đối với mỗi từ được chọn ở cột bên trái, hãy viết một hoặc hai câu mô tả những gì bạn phải làm để nắm được thái độ và diễn tả hành động sống có mục đích để đạt được kết quả trong cột bên phải.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 17 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.