*
Điều gì quyết định năng lực của trẻ? Do di truyền hay là do kết quả của quá trình giáo dục?
Cuộc tranh luận về hai yếu tố: thiên hướng tự nhiên hay điều kiện nuôi dưỡng - giáo dục đã diễn ra gay gắt ở thế kỷ 20. Và đáng tiếc là trong phần lớn thời gian ấy, cuộc tranh luận chỉ tập trung vào vấn đề: hoặc cái này, hoặc cái kia.
*
Giờ đây, chúng ta đã nhận thức rõ ràng rằng cả hai đều giữ vai trò nhất định. Vậy câu hỏi đặt ra là, mỗi yếu tố đóng góp được đến mức độ nào?
1. Một đứa trẻ sống trong môi trường nói tiếng Tây Ban Nha sẽ nói tiếng Tây Ban Nha, cũng đứa trẻ đó nhưng được nuôi nấng trong môi trường nói tiếng Trung Quốc sẽ nói tiếng Trung Quốc. Như vậy, yếu tố di truyền không hề ảnh hưởng đến ngôn ngữ của trẻ.
2. Tạo điều kiện cho con bạn tiếp xúc với ngôn ngữ toán học, âm nhạc, nghệ thuật… Nếu bị cô lập với chúng, bé sẽ chẳng học được điều gì cả. Di truyền không tác động tới những điều này, mà môi trường mới là yếu tố quyết định.
3. Nuôi con theo chế độ ăn của một tay vật Sumo, cơ thể bé sẽ trở nên giống đô vật; ngược lại, khi tước đi của bé khẩu phần dinh dưỡng phù hợp, bé sẽ trở nên gầy gò và tất cả các bộ phận cơ thể, đặc biệt là bộ não, sẽ không phát triển. Di truyền không đóng vai trò gì trong chuyện này. Môi trường vẫn là tất cả.
4. Không tiếp xúc với ánh sáng trong ba năm, hệ thống thị giác của bé sẽ ngừng phát triển. Di truyền không quyết định điều này mà là môi trường.
5. Ăn những thứ độc hại, con bạn sẽ chết dần. Cho bé dinh dưỡng đầy đủ và hợp lý, bé sẽ phát triển khỏe mạnh. Điều này không có sự tác động của di truyền, hoàn toàn vẫn là do môi trường.
Tất nhiên thiên hướng tự nhiên cũng có vai trò nhất định nào đó. Màu mắt, màu tóc của chúng ta, và rất nhiều đặc điểm tự nhiên khác, thậm chí cả bộ não cũng đều là sản phẩm của tự nhiên.

Tự tin bước đi, con sẽ thành công!
ĐIỀU CẦN LÀM
Hãy làm tất cả những gì có thể cho bé.
Bạn chính là nguồn ảnh hưởng tích cực đến cuộc đời bé. Hãy yêu bé thật nhiều và ở bên bé nhiều nhất có thể khi bé còn nhỏ. Những nỗ lực của bạn rồi sẽ được tưởng thưởng xứng đáng.
Nhìn lại quá khứ, chiêm nghiệm và nhận ra những ảnh hưởng lớn lao nào đó – về tinh thần, thể chất, xã hội, con người, tâm linh – đã thay đổi cuộc đời bạn.
Rất nhiều người, đặc biệt là những người vĩ đại, cho rằng tình yêu thương, lòng nhân hậu và sự ân cần thực sự là động lực làm biến đổi cuộc đời họ. Còn với những người khác thì những hình ảnh tuyệt vời họ thấy được khi còn bé đã in sâu vào tâm trí và trái tim họ đến mức họ khao khát trở nên như vậy khi trưởng thành.
Torvil và Dean, hai nhà vô địch trượt băng tại Thế vận hội Olympic, khi được xem nhà trượt băng vĩ đại người Nga Protopovovs biểu diễn, đã ước muốn “được giống như vậy”.
Mohammed Ali, võ sĩ vĩ đại nhất trong lịch sử quyền anh, khi trông thấy Sugar Ray Robinson, tay đấm bốc hạng trung nổi tiếng, thì đã quyết định “muốn trở nên như thế”.
Không chỉ những người nổi tiếng hay vĩ đại mới giữ vai trò như vậy, tất cả mọi người đều có thể nhớ ít nhất một “người thầy vĩ đại” trong đời mình, người đã gây ấn tượng mạnh mẽ và cho ta học được điều quan trọng nào đó.

Ba mẹ là “người thầy” vĩ đại của con!