Bộ Não Tí Hon Thay Đổi Thế Giới

Lượt đọc: 447 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 16
Tinh Thần Kỷ Luật

❊ ❊ ❊

Chương này sẽ tập trung vào phần đặc biệt quan trọng của việc thiết lập các quy định và ranh giới cư xử cho con bạn. Kỷ luật thường bị mang tiếng xấu, bởi chúng gắn liền với các biện pháp trừng phạt, ngăn cấm và gây ức chế cho trẻ. Còn khi được áp dụng đúng cách, chúng sẽ mang đến những hiệu quả tuyệt vời.

Bẩm sinh bộ não luôn “khát” những hướng dẫn tích cực, điều này được thể hiện rõ qua danh sách những phẩm chất mà trẻ muốn giáo viên của mình có, như: “tử tế”, “mạnh mẽ”, “thông minh”, “cương quyết”, “nhiệt huyết”, “hỗ trợ”, “nghiêm nghị”, “công bằng”. Tôi nhấn mạnh đến hai từ cuối vì chúng thể hiện rõ nét nhất bản chất của vấn đề.

Trẻ em thích những giáo viên nghiêm khắc, miễn là sự nghiêm khắc đó được kết hợp với những phẩm chất mà chúng ta đã kề cập ở trên, bởi trẻ biết rằng giáo viên thường rõ tỏng tòng tong những hạn chế và thói quen xấu của mình. Công bằng là yếu tố giúp hoàn thiện “bộ công thức” này, bảo đảm các biện pháp kỷ luật là thích hợp với mục tiêu. Hai câu chuyện sau đây sẽ minh họa cho luận điểm này:

Câu chuyện về Tony và mẹ

Năm tôi hai tuổi, mẹ Jean của tôi bắt đầu lo lắng cho tâm thần lẫn thể chất của tôi, liên quan đến vấn đề ăn uống.

Trong nhiều tháng liền trước đó, vào giờ ăn, tôi chỉ việc ngồi trên ghế, được mẹ đút từng muỗng khẩu phần ăn của mình. Hết lần này đến lần khác, mẹ cố tập cho tôi cách cầm muỗng. Bà biểu diễn để tôi có thể bắt chước, chơi trò “máy bay”, cặn kẽ hướng dẫn cho tôi cách cầm và sử dụng muỗng, thậm chí đôi khi còn tự đút mình ăn một cách chậm rãi và rõ ràng để tôi có thể quan sát mà học theo.

Tôi dường như khá tối dạ, không tiếp thu và cũng không hợp tác, thi thoảng có cầm đến cái muỗng, nhưng chỉ nhìn, lắc lư chút chút, rồi sau đó ném xuống đất.

Trong một lần thử tỏ ra kiên định hơn, mẹ đã nói với tôi rất rõ ràng rằng bà sẽ chỉ cho tôi cách tự ăn đúng ba lần nữa, và nếu tôi còn ném muỗng đi, bà sẽ không đút tôi ăn tiếp mà sẽ dọn thức ăn đi.

Đúng như mẹ lo lắng, tôi vẫn thả chiếc muỗng xuống đất ba lần. Đã thỏa thuận với nhau, nên mẹ cầm đĩa thức ăn của tôi đi thật, mặc cho tôi gào khóc sau đó.

Với một chút bối rối nhưng quyết tâm cao, vào bữa trưa, bữa ăn kế tiếp của tôi, mẹ lại tiếp tục thử nghiệm và thật sự sốc khi tôi lại tiếp tục hành động vứt muỗng ngu ngốc đó. Một lần nữa, mẹ lại mang đĩa thức ăn đi.

Vào bữa ăn tối, mẹ đưa tôi chiếc muỗng. Ngay lập tức, tôi xúc ăn ngấu nghiến! Phương pháp của mẹ tôi đã đúng.

Trí óc của tôi, cũng như của hàng triệu những đứa bé khác trước tôi, đã tự mách bảo rằng sẽ đơn giản và dễ chịu hơn nhiều nếu để cho người phục vụ trung thành của mình lo lắng, chăm bẵm cho mình. Tại sao phải phiền phức học một kỹ năng sẽ khiến mình không còn được phục vụ nữa, lại phải mất rất nhiều nỗ lực, giảm sự phụ thuộc của mình vào mẹ, trong khi tất cả những gì mình cần làm là thả chiếc muỗng xuống đất.

Chỉ đến khi kỷ luật được đặt ra và cương quyết buộc tôi phải tự nguyện học, theo quan điểm của phương pháp… bỏ đói, thì ngay lập tức sẽ có được kết quả xứng đáng.

Câu chuyện về bác sĩ Jane Sibley

Khi mới lên chức mẹ, bác sĩ Jane Sibley đã từng suy nghĩ rất kỹ về các hình thức kỷ luật bằng đòn roi. Sau hàng loạt các trường hợp bạo hành và lạm dụng trẻ em đáng thất vọng, cô quyết định chỉ dùng lời khuyên chứ không dùng roi vọt. Cô cố gắng khuyên bảo, dạy dỗ cho David, đứa con nhỏ của cô, về những điều đúng và sai trong cuộc sống.

Có một lần, khi Jane đang nói chuyện với chồng mình, David bắt đầu liên tục chen ngang phá bĩnh, la hét và có những cử chỉ nhằm thu hút sự chú ý của mọi người. Jane bế chàng trai ba tuổi của mình lên và nói: “David, bố mẹ đang nói chuyện. Nếu con muốn ở đây chơi, con không được quấy rối”. David hiểu được lời mẹ nói. Tuy nhiên, giống như lúc tôi hai tuổi vậy, cậu tiếp tục lặp lại những hành động quậy phá của mình chỉ trong năm phút sau đó. Jane nhắc con một lần nữa, nhưng David vẫn tiếp tục không nghe.

Lần này, Jane bế David lên, cũng với thái độ điềm tĩnh như trước: “Rõ ràng con muốn ở một mình, con không muốn ở đây chơi với bố mẹ. Mẹ sẽ đưa con lên phòng. Khi nào con thật sự muốn xuống đây với bố mẹ và không quậy phá nữa thì hãy nói cho bố mẹ biết. Bố mẹ yêu con”. Nói rồi, Jane bế David lên phòng.

Jane cho biết chỉ cần 5 lần như vậy thôi là David đã ngoan ngoãn, không tái phạm nữa. Cu cậu hiểu rằng nếu muốn tiếp tục ở chơi với bố mẹ thì phải biết thay đổi thái độ của mình.

Để con bạn có những cư xử đúng đắn, thì điều quan trọng bạn phải luôn ghi nhớ là bạn đang đối mặt với bậc thầy về chiến lược và chiến thuật, người có thể phán đoán rất chính xác các phản ứng, sức chịu đựng và các điểm yếu của bạn. Những đứa trẻ thường hay dùng cách giả vờ, ngụy tạo cảm xúc để chỉ huy mọi việc theo hướng mình muốn. Điều quan trọng là phụ huynh phải nghiêm túc thực hiện các quy định trong quá trình nuôi dạy con cái.

Cõng con trên lưng

Một ngày nọ, bạn của tôi là Brian ngồi trò chuyện cùng vài người nữa trong ngôi nhà rộng lớn ở thôn quê. Trong nhóm người ấy có một người mẹ đơn thân, là mẹ của một bé gái tên là Victoria – một cô công chúa tám tuổi xinh xắn mà mẹ cô vô cùng tự hào. Cô bé quả thật trông như một nhân vật bước ra từ câu chuyện thần tiên vậy.

Một lúc sau, Brian cùng hai mẹ con Victoria và một người bạn khác vừa lên chín của cô bé quyết định sẽ đi tản bộ một vòng quanh vùng quê nhân ngày xuân tuyệt vời này. Và thế là họ đi hàng giờ qua những cánh đồng, dưới những hàng cây, leo qua bờ rào và trèo lên tán cây. Hạnh phúc tràn đầy!

Không khí vui vẻ nhạt dần khi Victoria yêu cầu (chứ không đề nghị) mẹ cõng mình. Người mẹ mặc dù đã rất mệt nhưng vẫn đồng ý với con. Họ đi thêm được nửa dặm đường về nhà thì Brian thấy mặt của người mẹ bắt đầu tái đi vì mệt. Cô cần phải đặt con gái mình xuống đất.

Khi mẹ bảo Victoria xuống, thì ngay lập tức đã xảy ra một phản ứng bạo lực. Cô bé lấy tay đánh bồm bộp vào vai mẹ, giống như đang dùng roi điều khiển con ngựa vậy. Cô khăng khăng mình muốn được cõng, và mẹ phải tiếp tục để cô ngồi trên lưng.

Trước sự sững sờ của Brian, người mẹ tiếp tục cõng cô bé và lảo đảo đi được thêm vài bước chân. Trên lưng mẹ, Victoria giờ đã không còn là một thiên thần đáng yêu!

Khi người mẹ mỗi lúc một mệt hơn, Brian bước đến kiên quyết không cho cô chiều chuộng con gái theo lối ấy nữa. Anh hạ cô bé xuống khỏi lưng mẹ và giải thích tại sao mình làm như vậy.

Gương mặt của cô tiểu công chúa trở nên giận dữ và đầy tức tối. Cô bé gào lên liên tục: “Con muốn được cõng! Con muốn được cõng! Con muốn được cõng!...” và ra lệnh đặt mình trở lại lưng mẹ.

Người mẹ một lần nữa lại chiều con. Bà nhờ Brian giúp bà đặt cô bé trở lại lưng mình. Brian cự tuyệt nhu cầu quá đáng này của Victoria, và thế là cô bé chạy một mạch tới, đánh cô bạn hơn tuổi đang đi cùng mình, la lối om sòm chỉ vì không được mẹ tiếp tục cõng.

Sau đó Victoria chạy một mạch hết con đường về nhà. Vào đến nhà, cô bé vẫn tiếp tục la lối và khóc lóc với giọng điệu chói tai. Cô đi vào bếp, nơi những người khác đang tụ tập, dùng hết sức la lối và giậm chân. Khi người mẹ và Brian vừa về đến, Victoria vẫn đang đầm đìa nước mắt và những người lớn khác thì nghĩ rằng hẳn đã có chuyện gì đó kinh khủng lắm xảy ra. Victoria đã thật sự thành công trong việc gây chú ý bằng hành động đó.

Brian giải thích mọi chuyện với mọi người, mặc cho Victoria vẫn gào lên từng hồi. Mười phút sau, Victoria vẫn đứng ở giữa bếp, tay nắm chặt, miệng rộng ngoác, mạch cổ phình ra, nước mắt giàn giụa, mắt nhắm tịt và chân tiếp tục giậm. Người mẹ bắt đầu yếu lòng và xin được cõng Victoria, không thì cô bé chết mất.

Với sự cương quyết, Brian nói một cách chắc nịch: “Không, hãy cứ để con bé khóc!”. Sau đó, giữa tiếng gào khóc của Victoria, anh thỉnh thoảng lại nói với cô rằng đó là màn trình diễn tuyệt nhất anh từng thấy, và người đang cần chú ý, quan tâm và yêu thương là người mẹ chứ không phải cô bé.

Victoria tiếp tục khóc trong 2 giờ đồng hồ cho đến khi chìm vào giấc ngủ do lả đi vì mệt.

Kết quả tuyệt vời của câu chuyện này, theo Brian kể lại, là khi Victoria tỉnh dậy vài tiếng đồng hồ sau đó, cô bé hoàn toàn thay đổi. Cô bé không đề cập đến những chuyện đã xảy ra, cũng không hề có ý muốn được cưỡi trên lưng mẹ lần nữa. Thay vào đó, Victoria trở nên quan tâm và yêu thương mẹ hơn.

P3_Ch16_19

Ai ngoan sẽ được thưởng!

ĐIỀU CẦN LÀM

• Luôn đặt ra kỷ luật cho con bạn dựa trên sự hướng dẫn, quan tâm, chăm sóc, mạnh mẽ và yêu thương.

• Hãy nhớ rằng tinh thần kỷ luật giúp cho con bạn phát triển một cách tự nhiên, sáng tạo chứ không hạn chế và gây đau đớn.

• Thiết lập một quy định rõ ràng và sau đó hướng dẫn chúng trở nên tốt hơn.

• Tìm hiểu lý do vì sao con bạn thích làm theo một hành vi nào đó – thường những nguyên do này rất đáng ngạc nhiên và cũng rất hợp lý.

• Kỷ luật cho một hành động, không phải kết quả của hành động.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.