Như tất cả các doanh nhân đều biết, bạn sống hay chết bởi năng lực ưu tiên của chính mình. Bạn phải tập trung vào các nhiệm vụ quan trọng nhất, nhiệm vụ mang tầm sứ mệnh quan trọng mỗi ngày, sau đó chia sẻ, ủy thác, trì hoãn hoặc bỏ qua những việc còn lại.
— JESSICA JACKLEY, Đồng sáng lập Kiva
Vai trò của các doanh nhân, có thể rất bao quát nhưng không phải để làm tất cả mọi việc. Nếu tự làm tất cả mọi thứ, bạn đang sử dụng thời gian và các nguồn lực một cách thiếu hiệu quả. Cách tốt nhất để hoàn thành mọi việc là ủy thác chúng cho người khác, trừ phi bạn là thiên tài. Nói cách khác, nếu có ai đó có thể đảm nhiệm công việc đó, hãy giao cho họ. Nếu không, có thể bạn chưa cân nhắc kỹ lưỡng đủ để tìm người, bởi thường thì sẽ có. Doanh nhân Dave Feller, Giám đốc Điều hành của Mogo Financial, tự hào về bản thân mình là “doanh nhân lười biếng”. Lần đầu tiên tôi gặp Dave, anh ấy nói với tôi rằng anh đã khởi nghiệp tại một thành phố cách nơi anh sống 2.000 dặm để không bị cuốn vào hoạt động kinh doanh hằng ngày. Anh biết rằng, khi có văn phòng ở rất xa nhà, anh sẽ buộc phải thuê người và ủy thác cho người khác nhiều hơn là nếu quanh quẩn bên nhân viên. Ngay cả những tác nhân gây sao nhãng cũng chấm dứt vì không ai có thể vào xem “liệu anh có chút thời gian để nói” về những dự án họ đang làm hay không.
Hãy liên tưởng tới chuyện dọn nhà. Nếu công việc bận rộn, bạn không thiếu dự án để làm, nhưng nếu được giao nhiệm vụ cọ nhà vệ sinh, lau sàn nhà và chùi cửa sổ, bạn đang phung phí thời gian quý báu vào những việc mà ai cũng làm được. Hãy thuê ai đó làm những việc không quan trọng và dành thời gian hoàn thành những điều không ai làm được. Cuối ngày, nhiều khả năng là bạn rất giỏi ở một vài lĩnh vực trong vấn đề kinh doanh. Càng chú trọng vào những lĩnh vực cốt lõi đó, bạn càng kiếm được nhiều tiền hơn. Hãy suy nghĩ về cuộc sống cá nhân nếu làm theo cách này và bắt đầu tạo một danh sách gồm tất cả những việc có thể thuê được với giá khoảng 12-15 đô-lagiờ.
Những việc cá nhân bạn nên thuê:
Dọn nhàGiặt làDịch vụ giặt khô và giao tận nhàLàm việc nhàSắp xếp nhà cửaQuét sânDọn dẹp sau những bữa tiệcCắt cỏGiao hàngMua sắm hàng tạp hóaChuẩn bị thức ăn và nấu ăn trong tuầnGửi đồ qua bưu điện hoặc chuyển phát nhanhĐưa đón conBạn có thể thấy danh sách này dường như dài bất tận…
Hãy bắt đầu bằng cách lập một bản tóm tắt hoạt động của mọi việc bạn làm trong vai trò doanh nhân. Bạn nên lập danh sách này 6-12 thánglần. Hãy coi như có ai đó luôn theo dõi bạn với máy quay video để ghi lại tất cả những gì bạn làm, dù là việc lớn hay nhỏ, trong suốt thời gian điều hành doanh nghiệp. Đối với tôi, điều này bao gồm đọc e-mail, đặt lịch họp, tham dự các cuộc họp, trao đổi với các tác giả và nhà văn, đặt lịch bay, đặt phòng khách sạn, dịch vụ xe hơi, chuẩn bị cho các cuộc gọi huấn luyện, thiết kế bảng tính, đánh giá các trang web và diễn thuyết cho COO Alliance, cùng hàng tá nhiệm vụ khác. Đó là chuỗi dài bất tận. Bạn cần bắt đầu nghĩ về nó theo cách này: nhiệm vụ nào cũng cần phải hoàn thành nhưng không có nghĩa là bạn phải một mình cáng đáng hết.
Giờ thì hãy lập biểu đồ những hành động đó trong bảng tính Excel. Mỗi việc tương ứng với một hàng ngang, viết ra các nhiệm vụ mà bạn đã hoàn thành trong một tháng hoặc quý bình thường. Bạn sẽ có được bản tóm tắt toàn bộ các hoạt động của mình và tìm ra cách xử lý tất cả mọi việc mà không cần can thiệp trực tiếp như hiện nay.
Danh sách này có thể bao gồm 60, 70, thậm chí 80 hoạt động cho giai đoạn đó. Và sau khi đã nghĩ ra đầy đủ tất cả các hoạt động, bạn cần bắt đầu phân loại chúng để tránh lo nghĩ quá nhiều về những việc phải đích thân thực hiện. Bạn cũng có thể tiếp tục thêm vào danh sách này nếu cần, nhưng hãy thử chốt danh sách ngay từ đầu. Bước tiếp theo là phân loại các hoạt động vào cột thứ hai theo một trong bốn cách. Hãy đánh dấu một trong bốn chữ cái này ở cột bên cạnh chỗ bạn đã liệt kê nhiệm vụ:
I – Incompetent (Thiếu khả năng): Bạn không giỏi về mảng này.C – Competent (Đủ khả năng): Bạn xử lý được mảng này.E – Excellent (Xuất sắc): Bạn rất giỏi về mảng này, nhưng không thích làm.U – Unique Ability (Khả năng đặc biệt): Những nhiệm vụ này tiếp thêm sinh lực cho bạn và bạn cũng thực sự giỏi về mảng này.Bài kiểm tra tôi sử dụng để xác định một thứ được coi là độc đáo, đó là liệu tôi có làm nó miễn phí không nếu không phải trang trải cơm áo gạo tiền. Nếu câu trả lời là có, đánh chữ U ở cột thứ 2 của trang tính. Ví dụ, khả năng độc đáo của tôi là diễn thuyết và đào tạo các giám đốc điều hành. Nếu không phải diễn thuyết hay giảng dạy, tôi thường làm những việc mà mình có thể giỏi, nhưng là vì tiền chứ không phải đam mê. Nếu có thể giao phó những việc mình không giỏi và cũng không hứng thú, bạn đang tiến nhanh trên con đường tới thành công trong kinh doanh. Nếu thực sự cẩn trọng về những gì được gọi là khả năng độc đáo, có lẽ bạn sẽ chỉ có 2-3 điều được đánh dấu U. Phần còn lại chắc sẽ là E hoặc C.
Cột thứ ba liên quan đến tiêu chí tiền bạc. Nếu đang thuê người làm một nhiệm vụ, bạn sẽ trả bao nhiêu tiền một giờ? 10 đô-la một giờ, tương đương 20.000 đô-la một năm hay 20 đô-la một giờ, tương đương 40.000 đô-la một năm? Xét từ góc độ kinh tế, một số nhiệm vụ trong danh sách tốn chi phí không đáng kể, nhưng cũng không có ý nghĩa gì khi bạn tự mình làm. Tốt hơn hết, bạn nên thuê một ai đó với mức 15-20 đô-la một giờ để làm chúng, trong khi đó, bạn tập trung vào khả năng độc đáo của mình để tăng gấp 10-100 lần giá trị. Thời gian của tôi phát huy hiệu quả cao độ khi tôi tổ chức các sự kiện diễn thuyết hoặc huấn luyện các giám đốc điều hành, tới mức ngoài hai việc đó ra, làm việc gì cũng khiến thời gian của tôi trôi đi phí hoài, vô ích. Hãy nghĩ theo cách này. Bạn chỉ có ba nguồn tài nguyên: con người, thời gian và tiền bạc. Việc của bạn là phải thu được lợi nhuận cao nhất trên mỗi tài nguyên đó và đừng lãng phí bất kỳ nguồn nào.
Giờ thì bạn đã có một cột liệt kê tất cả các hoạt động của mình (mỗi hoạt động một hàng), cột thứ hai liệt kê năng lực của bạn với mỗi hoạt động và cột thứ ba hiển thị số tiền mà bạn sẵn sàng bỏ ra thuê người. Bạn nên ủy thác tất cả những việc mà bạn không đủ khả năng thực hiện, đủ khả năng và cả những việc hấp dẫn nằm dưới mức chi trả của bạn trong vai trò doanh nhân. Hãy thuê người làm các nhiệm vụ đó, hoặc tuyển một giám đốc điều hành để thực hiện chúng ở mức lương trả theo giờ cá nhân của bạn. Trên thực tế, ngay khi có thể, hãy loại ra tất cả những việc mà bạn đánh giá là mình không đủ năng lực hoặc đủ khả năng thực hiện. Sau đó, thực hiện tương tự với những nhiệm vụ hấp dẫn. Ngoài ra, hãy cân nhắc xem liệu bạn có cần tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ này không. Có lẽ tốt hơn là chúng nên nằm trong danh sách những việc ngừng làm hơn là danh sách những việc cần làm.
Việc cần làm tiếp theo là điều mà tôi đã học được từ Suzanne Evans, một trong những doanh nhân tôi từng huấn luyện. Việc đầu tiên cô ấy làm trong buổi sáng là ngồi xuống lập danh sách tất cả những việc cần thực hiện trong ngày, rồi cố gắng ủy thác 80% số công việc đó. Cô ấy chỉ tự mình làm 20% số việc trong danh sách mà thôi. Hãy phấn đấu đạt được con số đó bằng cách ủy thác bớt trách nhiệm cần làm. Hãy tưởng tượng nếu ngay sau khi viết danh sách việc cần làm hằng tuần hoặc hằng ngày, bạn quyết định luôn những người sẽ thuê ngoài hoặc ủy thác 80% số nhiệm vụ đó thay vì cắm đầu thực hiện.
Con số 80% không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Chúng ta đều đã nghe tới nguyên tắc Pareto, 80% kết quả đến từ 20% nỗ lực. Nếu đã biết nó đúng, tại sao bạn không chỉ tập trung vào vùng khả năng độc đáo của mình? Chỉ riêng ý tưởng đơn giản đó sẽ giúp bạn đạt được kết quả cao hơn nhiều. Con số 80% cũng là một loại tư duy giúp bạn khi không cần đến sự hoàn hảo. Chúng ta thường sa lầy vào chủ nghĩa cầu toàn, điều này có thể dẫn đến sự trì hoãn. Nếu dành thời gian quý báu trước đó để viết một bản ghi nhớ hoàn hảo, thiết kế quảng cáo toàn mỹ, hoặc đạt được kết quả siêu việt ở một nhiệm vụ nằm ngoài khả năng độc đáo, bạn nên ngừng “leo cao”. Hãy ủy thác tới mức 80% và tìm một chuyên gia có khả năng hoàn thành nó. Hầu hết mọi người đều khá ổn với kết quả 80%, chẳng ai cần hoàn hảo hết 100%. Vì vậy, các doanh nhân hãy tập trung vào việc ủy thác mọi thứ.
Hãy nhớ công việc của bạn là nhìn thấy bức tranh lớn. Đừng sa lầy vào các chi tiết nhỏ. Hãy sử dụng nguồn tài nguyên của mình một cách khôn ngoan. Giao phó nhiệm vụ cho người khác càng nhanh càng tốt để tập trung sự chú ý vào việc khác.
Tìm kiếm các lĩnh vực khác trong cuộc sống nơi bạn đang trả mức lương của một giám đốc điều hành cho công việc mà một cậu nhóc cấp 3 cũng làm được: mang quần áo đi giặt khô, đến cửa hàng tạp hóa, nấu ăn, dọn nhà… Sử dụng thời gian đã tiết kiệm được để làm việc trong khả năng độc đáo hoặc tận hưởng những khoảnh khắc của cuộc sống và nạp lại năng lượng.
Có rất nhiều ứng dụng và trang web có thể giúp bạn phó thác nhiệm vụ. Các trang web như Upwork, oDesk, Fiverr và HireMyMomcom sẽ “cứu cánh” cho các doanh nhân bận rộn. Mỗi trang web này đều có hướng dẫn miễn phí hoặc sử dụng YouTube để tìm hiểu cách tận dụng chúng. Bạn có thể liệt kê vô số dự án cá nhân cần hoàn thành, và mọi người từ khắp nơi trên thế giới sẽ đấu thầu mức phí họ muốn bạn trả để làm những việc đó.
Bạn có thể sử dụng các ứng dụng quản lý dự án như Basecamp hay Asana để nhận các công cụ giúp xác định và quản lý các nhiệm vụ hằng ngày cũng như dự án dài hạn. Cả hai trang web đều có một số video tuyệt vời hướng dẫn cách sử dụng để tận dụng thời gian hiệu quả.
Bạn thậm chí có thể cân nhắc sử dụng các doanh nghiệp như Less Doists do Ari Meisei điều hành, doanh nghiệp này có một nhân viên thuộc đội trợ lý điều hành mà bạn sẽ gặp trên cơ sở hằng tuần để thảo luận mọi thứ về nghĩa vụ của bạn. Họ sẽ lần lượt xử lý rắc rối cho bạn. Họ sẽ xử lý việc quản lý dự án và tuyển dụng nhân lực để bạn không phải lo lắng. Có nghĩa là họ sẽ kéo những việc đó ra khỏi danh sách việc bạn cần làm.
Doanh nhân cũng thường là kẻ thù nguy hiểm nhất của chính mình. Bởi chúng ta thường khởi nghiệp mà không có nhân viên, chúng ta có thể và thường xuyên làm hết tất cả mọi việc theo một cách thức, hình dạng hoặc khuôn mẫu. Nhưng hãy nhớ rằng, với tư cách là doanh nhân, bạn cần hoàn thành công việc, chứ không cần trực tiếp làm tất cả.
Mãi cho đến khoảng 15 năm trước, nền kinh tế làm việc tự do trực tuyến mới đã phát triển. Bạn không thể tìm thấy những con người này trong các trang vàng hoặc quảng cáo được phân loại ở mặt sau của tờ tạp chí. Trở lại lúc đó, bạn phải thuê nhân viên toàn thời gian, những người đi làm thuê làm mướn cho tất cả các ngành nghề và không làm chủ một nghề nào cả. Nhưng bây giờ, bạn có thể tìm thấy các chuyên gia và chuyên viên trong những nghề tay trái của bạn và trên khắp thế giới sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ. Họ đang tìm cách làm mọi thứ trong danh sách của bạn, và họ đủ năng lực. Đối với mọi nhiệm vụ, đều sẽ có ai đó làm tốt và thích làm việc đó. Cô lao công của tôi là một ví dụ tuyệt vời. Cô ấy thích làm việc nhà. Và cô ấy thực sự rất giỏi những việc đó – tủ quần áo của tôi được sắp xếp kỳ công như bất kỳ cửa hàng quần áo hấp dẫn nào vậy.
Như đã nói, một trong những điều quan trọng nhất mà tôi đã sớm học được khi làm doanh nhân là nếu không có trợ lý, bạn chính là một người trợ lý. Rất nhiều người mong chờ thuê được người thứ hai, nhưng thực tế thì điều họ cần làm trước tiên là thuê ai đó đảm nhiệm những công việc bận rộn giúp họ. Trợ lý điều hành là chiếc đòn bẩy lớn nhất bạn có thể tự cung cấp cho mình trong những ngày đầu xây dựng doanh nghiệp. Trợ lý điều hành của tôi, Meridith Kuba, là một người rất tuyệt vời. Cô ấy thích hỗ trợ tôi, và tôi không thể tưởng tượng được việc điều hành doanh nghiệp của tôi hôm nay và cả trong tương lai sẽ ra sao nếu không có cô ấy. Cô ấy có khả năng làm mọi việc nhanh hơn và tốt hơn tôi. Và cô ấy luôn vui vẻ đảm nhiệm công việc hỗ trợ tôi.
Tại một số thời điểm, sau khi đã thuê một trợ lý điều hành, bạn sẽ bắt đầu tìm cách xây dựng đội nhóm của bạn, thuê nhân viên và tìm trợ lý dưới quyền. Đó là một bước thực sự lớn, nhưng hiệu quả. Người đó thường sẽ được trả lương cao nhất trong các nhân viên, nhưng khi bạn có thể bắt đầu ủy thác và đẩy các dự án lớn ra ngoài danh mục việc cần làm – những dự án mà có thể bạn rất giỏi xử lý nhưng không hào hứng – đó là lúc một giám đốc điều hành nhập cuộc. Đây là người sẽ thay bạn đảm nhận tốt những dự án đó.
Vào cuối ngày, bạn chỉ có ba nguồn tài nguyên: con người, thời gian và tiền bạc. Hãy sử dụng từng loại tài nguyên sao cho thu về được lợi tức cao nhất. Thời gian của bạn nên được dùng hoặc là để tối đa hóa lợi nhuận tài chính hoặc để tối đa hóa mức hạnh phúc của mình và mang lại một cuộc sống tốt đẹp hơn. Và cách tốt nhất để đạt được một trong hai kết quả đó là giao phó mọi thứ.