Tại Tích Âm đường, Trương Kiển đã gặp Triệu Phượng Xương. Nhưng như chúng ta đã biết, Triệu Phượng Xương không hề có ý định khôi phục sự ổn định tại Vũ Xương, trái lại, ông khuyên Trương Kiển hãy từ bỏ ý định quân chủ lập hiến, mọi người cùng nhau cộng hòa, đợi đến khi giải quyết xong đế quốc Thanh, tiền bạc kiếm không xuể, ông vội vàng cái gì chứ?

Trương Kiển bất lực, viết trong nhật ký: "Tuyệt huyền bất năng điệu, tử hôi bất năng nhiên" (Dây đàn đứt không thể lên tiếng, tro tàn không thể cháy lại).

Ý là: ...Không ổn định thì cứ không ổn định đi, trước hết cứ cộng hòa, rồi hãy kiếm tiền, cũng chỉ có thể làm vậy thôi.

Thế là Trương Kiển dọn đến ở Tích Âm đường, làm thư ký cho Triệu Phượng Xương, trước tiên viết thư cho Giang Ninh tướng quân Thiết Lương và Lưỡng Giang tổng đốc Trương Nhân Tuấn, khuyên họ hãy nhận rõ tình thế, đừng nghe lời xúi giục của kẻ tiểu nhân, đừng đối đầu với nhân dân, hãy từ bỏ ý định ngu xuẩn can thiệp vũ trang vào Vũ Xương, sớm ngày gia nhập vào trào lưu cộng hòa.

Có thể tưởng tượng được, Thiết Lương và Trương Nhân Tuấn khi nhận được bức thư này chắc chắn là dở khóc dở cười. Trương Kiển này thật là buồn cười, mấy hôm trước còn ở đây khóc lóc ầm ĩ, yêu cầu can thiệp vũ trang vào Vũ Xương, hôm nay lại đột nhiên bảo chúng ta từ bỏ ý định can thiệp vũ trang vào Vũ Xương ngu xuẩn... Thật không biết làm thế nào với kẻ lập dị này.

Trương Kiển gia nhập Tích Âm đường đã trực tiếp thúc đẩy tiến trình cách mạng cộng hòa tại Trung Quốc, các cục trưởng tư nghị cục các tỉnh đều nghe theo sự dẫn dắt của Trương Kiển, vừa nhận được thư của ông là lập tức liên lạc với đảng cách mạng, tuyên bố độc lập. Do đó, Tích Âm đường đã ngầm trở thành trung tâm chính trị của cuộc cách mạng Trung Quốc, đốc phủ các nơi trên toàn quốc lần lượt đến Tích Âm đường điểm danh báo cáo. Theo tài liệu ghi chép, những người đến Tích Âm đường báo danh, nhận sự sắp xếp của Triệu Phượng Xương gồm có: Hoàng Viêm Bồi, Tống Giáo Nhân, Ngô Trĩ Huy, Uông Tinh Vệ vừa mới ra tù, Đới Quý Đào, Hồ Hán Dân, Đàm Diên Khải, Lý Liệt Quân, Bách Văn Úy, Từ Thiệu Trinh, Lý Thư Thành, Hồng Thừa Điểm, Lý Tiếp Hòa, Hoàng Phủ, Hoàng Hưng và lãnh tụ Đảng Cách mạng Tôn Văn.

Ngay cả Tôn Trung Sơn cũng phải đến cửa nhà Triệu Phượng Xương nghe lệnh, nói ra cũng là hết cách, bởi vì trước khi Tôn Văn về nước, ông đã vấp phải quá nhiều, quá nhiều bức tường.

Chuyện kể rằng Đồng Minh hội, từ sau khi cuộc khởi nghĩa Quảng Châu thất bại, một lượng lớn đảng viên chạy trốn sang Tokyo, ai nấy đều chán nản thất vọng, chẳng còn ai ngó ngàng đến việc đảng nữa.

Vào ngày 11 tháng 6 năm đó, đảng viên Đàm Nhân Phượng đề xuất với Tôn Văn kiến nghị cải lương công việc của đảng, Tôn Văn gật đầu đồng ý. Thế là Tống Giáo Nhân hăm hở đi tìm Tôn Văn, bàn bạc xem công việc đảng này cải lương thế nào. Nhưng vạn vạn không ngờ, khi ông gặp Tôn Văn và nói về chuyện này, Tôn Văn lại cười lạnh: "Đồng Minh hội đã hủy bỏ rồi, kẻ nào có năng lực cứ việc tự lập môn hộ".

Tống Giáo Nhân nghe xong lời này thì kinh ngạc đến mức bủn rủn, vội hỏi nguyên do. Tôn Văn vẫn cười lạnh: "Đảng viên tấn công Tổng lý, không có Tổng lý thì làm gì có Đồng Minh hội? Kinh phí do ta huy động, đảng viên không có quyền hỏi đến, sao lại lấy việc đó ra mà chỉ trích?"

Ý của Tôn Văn là: Tiền của Đồng Minh hội đều là do lão Tôn ta kiếm về, lấy đâu ra phần để ngươi - Tống Giáo Nhân - xen mồm vào?

Tống Giáo Nhân tức giận đến mức bủn rủn, liền đi tìm Đàm Nhân Phượng để đòi lẽ phải. Thế là đám đảng viên ồn ào náo nhiệt, cùng nhau đi tìm Tôn Văn để cãi nhau. Đàm Nhân Phượng cậy già lên mặt, giận dữ nói: "Đồng Minh hội là tổ chức kết hợp các chí sĩ toàn quốc, sao có thể để một người nói hủy bỏ là hủy bỏ? Tổng lý không có quy điều trừng phạt đảng viên; lý do Đào Thành Chương đưa ra, ở Tokyo cũng không có ai hùa theo, sao lại trách đảng viên? Khoản tiền vốn là trực tiếp vận động, nhưng lại lấy danh nghĩa công cộng mà huy động, có chi tiêu, thì nên để mọi người cùng biết, sao lại nói không được hỏi đến?"

Ý là: Lão Tôn, ông có tư cách gì mà hủy bỏ Đồng Minh hội? Lúc Đào Thành Chương của Quang Phục hội chửi ông, chúng tôi cũng đâu có hùa theo, thế là đủ nghĩa khí rồi phải không? Sao lúc này lại trách cứ chúng tôi? Chưa kể tiền bạc quyên góp được là dưới danh nghĩa tổ chức, dựa vào đâu mà ông một mình tiêu xài, không cho mọi người hỏi đến?

Tôn Văn bị bẻ cho đỏ mặt tía tai, không nói được lời nào, liền nói: Chuyện này... mai chúng ta họp một buổi, thảo luận rồi tính sau nhé.

Mọi người tin lời Tôn Văn, bèn về trước chuẩn bị cho cuộc họp, hôm sau quay lại thì kinh ngạc phát hiện Tôn Văn đã không cánh mà bay, cáo biệt không từ.

Tôn Văn đã đi đâu?

Ông ta đã đến bang Colorado, Mỹ, tìm một công việc rửa bát tại một quán ăn nhỏ của người Hoa, không còn dính líu đến chuyện cách mạng nữa.

Phần 2: Đại tổng thống Diệu thủ không không

Theo ghi chép trong cuốn "Trung Quốc Quốc Dân Đảng sử" của Mao Gia Kỳ, sau khi Tôn Văn biến mất một cách bí ẩn tại Tokyo, các đảng viên không còn cách nào khác, đành "đá" Tôn Văn ra để làm cách mạng, thành lập chi bộ Đồng Minh hội Trung bộ trường giang. Hồ Hán Dân phản đối liền bị Đàm Nhân Phượng chửi cho tơi bời, hai người suýt chút nữa đánh nhau đến chết. Nhưng sau đó chi bộ Đồng Minh hội Trung bộ lại thành công rực rỡ, phát động Vũ Xương khởi nghĩa thắng lợi ngay lập tức, tình thế cách mạng đột nhiên chuyển biến tốt đẹp, điều này lại nằm ngoài dự đoán của Tôn Văn.

Đang ở bang Colorado, Mỹ, Tôn Văn nhận được tin tức, vội vàng gửi điện báo cho Hoàng Hưng, tuyên bố mình sẽ đi vay tiền khắp các nước, sẽ mang một số tiền lớn về nước.

Thế là Tôn Văn thẳng tiến đến Washington, viết thư cho Ngoại trưởng Mỹ Knox, yêu cầu gặp mặt đàm phán. Không ngờ cái tên người Mỹ thiếu đức Knox kia lại giả vờ như chưa nhận được thư, khiến Tôn Văn không có cách nào xoay xở.

Mỹ không ngoan, vậy thì trước hết hãy "xử lý" Nhật Bản.

Tôn Văn lại tìm đến Lãnh sự quán Nhật Bản tại Mỹ - Hạc Cương Vĩnh Thái Lang, hy vọng Nhật Bản có thể công khai mời ông đến thăm Nhật Bản để tạo ảnh hưởng quốc tế. Tên Hạc Cương kia nghe xong yêu cầu bèn nói: Để tôi thỉnh thị trong nước đã... Rồi sau đó thì trốn biệt tăm không gặp mặt.

Nhật Bản cũng không hợp tác, nhưng Tôn Văn không hề nản chí, thẳng tiến đến London, Anh, gửi điện báo cho Ngoại trưởng Anh - Edward Grey, cam kết rằng sau khi cách mạng thắng lợi, khi ông nắm quyền sẽ "cho Anh và Mỹ một số quyền ưu tiên tại Trung Quốc"... Lần này thì người Anh cuối cùng cũng hồi âm.

Edward Grey nói: Người tên Tôn Văn là một chính trị gia lý thuyết suông, thích khoác lác, nước Anh sẽ giữ trung lập, Chính phủ Anh không phản đối ông Tôn quá cảnh qua Anh và thuộc địa Hong Kong của Anh để trở về Trung Quốc trong thời gian ngắn.

Anh cũng không cho tiền, vậy thì đi Pháp.

Tại Pháp, Tôn Văn gặp mặt giám đốc Ngân hàng Đông Phương Hối Lý là Simon, đưa ra yêu cầu vay tiền một cách rõ ràng. Simon lắc đầu: Không, không, không cho vay. Tiền thì có đầy, nhưng chính là không cho ông vay.

Bạn xem, cái tên người Pháp này thật đáng ghét.

Tôn Văn sốt ruột, đổi cách nói, muốn vay tiền dưới danh nghĩa Trung Quốc hoàn trả bồi thường Canh Tý, còn có thể lấy thuế mỏ, thuế đất làm thế chấp. Người Pháp lịch sự trả lời: Những lời ngài nói, tôi thực sự một câu cũng không hiểu.

Hết cách rồi.

Hết cách rồi cũng không sao, về nước, đi tìm Triệu Phượng Xương, để ông ấy giải quyết vấn đề.

Nhưng sau khi Tôn tiên sinh về nước, nơi cư trú của ông rất quan trọng — ông ở tại nhà của ứng cử viên Cộng Tiến hội là Ứng Quỳ Thừa, toàn bộ chi phí đều do Ứng Quỳ Thừa bao trọn. Sau đó Ứng Quỳ Thừa báo cáo chi phí hơn 170.000, sau nữa Ứng Quỳ Thừa thuê sát thủ ám sát lãnh tụ Quốc Dân Đảng là Tống Giáo Nhân. Tôn tiên sinh nổi trận lôi đình, buộc tội Viên Thế Khải là hung thủ và phát động "Nhị thứ cách mạng".

Trước khi Ứng Quỳ Thừa giết Tống Giáo Nhân, mọi người vẫn một đoàn hòa khí, đều đến làm cộng hòa, liền cùng nhau đến nhà Triệu Phượng Xương chờ nghe phân phó. Trong cuốn "Tích Âm đường Tân Hợi cách mạng ký" của Triệu Tôn Nhạc có ghi chép chi tiết về việc Tôn Văn đến Thượng Hải ngày hôm sau đã đi Tích Âm đường báo cáo với Triệu Phượng Xương:

...Tôn Trung Sơn tiên sinh vừa về nước, lần đầu gặp Triệu Phượng Xương, nói về dân sinh tiêu điều, làm sao giải cứu quốc dân khỏi cảnh khó khăn nguy cấp. Tôn lập tức đưa ra lời cao giọng, bảo rằng nay nên miễn tiền thuế ruộng đất toàn quốc. Triệu Phượng Xương lập tức ngăn cản cách nói của Tôn và bảo rằng: Thuế phú là nguồn chi tiêu chi phí quân chính, ngài vừa mới về nước, một lời nói được muôn phương chú ý, xin đừng khinh suất phát ngôn.

Sau đó bàn đến kinh phí ưu đãi hoàng thất Thanh, Tôn Trung Sơn đột nhiên nói: Mỗi năm cho một nghìn vạn thì sao? Triệu Phượng Xương lại ngăn cản nói: Việc này nên giao cho quốc hội quyết nghị, không phải một hai người có thể định đoạt.

Chủ yếu là Tôn Trung Sơn thấy việc tiêu diệt Thanh trước mắt, cảm xúc còn đang hưng phấn, có chút vui mừng quá đỗi, không nên bộc lộ ra ngoài, cuối cùng cũng chỉ định là bốn trăm vạn lạng. Những việc này đều có thể thấy sự thẳng thắn hào sảng của đảng viên cách mạng, nhưng còn chưa quen với trị đạo, may mà còn nhiều người cơ trí dễ bảo, không đến mức để lại mầm họa...

Sau khi cuộc họp ở Tích Âm đường tan, Tôn Văn về nơi ở, tập hợp đảng viên tiếp tục họp. Tại cuộc họp, Tống Giáo Nhân cho rằng Trung Quốc không nên thực hiện chế độ tổng thống, nên thực hiện chế độ nội các, Tôn Văn không đồng ý, hai người cãi nhau to, Hoàng Hưng đứng ra can, cuộc họp trôi qua một cách vui vẻ trong những cuộc tranh cãi. Hôm sau, đại diện các tỉnh tại Nam Kinh phái Mã Quân Vũ dẫn đầu một đội nhỏ sáu người đến tìm Tôn Văn, Trần Tích Kỳ trong cuốn "Tôn Trung Sơn niên phổ trường biên" đã thuật lại chi tiết sự kiện này:

Các đại diện nói: Đoàn đại diện dự định bầu ông làm Đại nguyên soái lâm thời, ý ông thế nào?

Tôn Văn trả lời: Muốn bầu thì bầu Đại tổng thống, không cần bầu Đại nguyên soái, vì Đại nguyên soái ở nước ngoài không phải là nguyên thủ.

Có thể tưởng tượng, yêu cầu này của Tôn Văn khiến các đại diện trở tay không kịp. Rõ ràng là đàm phán Bắc - Nam đang tiến hành, Trung Quốc rốt cuộc thực hiện chế độ quân chủ lập hiến hay chế độ cộng hòa, việc này hiện tại vẫn chưa có kết quả. Chính vì quốc thể còn treo lơ lửng, các đại diện mới muốn đẩy Tôn Văn làm Đại nguyên soái, lãnh đạo quân phương Nam đối đầu với quân Bắc Dương. Nhưng Tôn Văn đột nhiên đưa ra yêu cầu muốn làm Đại tổng thống, việc này khiến các đại diện khó xử:

Các đại diện nói: Trong "Đại cương tổ chức Chính phủ lâm thời" đã được nghị quyết tại hội nghị đại biểu, vốn quy định bầu Đại tổng thống, nhưng đại diện của Viên Thế Khải là Đường Thiệu Nghi khi đến Hán Khẩu thử thăm dò đàm phán hòa bình, từng biểu thị nếu phía Nam có thể bầu Viên làm Đại tổng thống, thì Viên cũng có thể tán đồng cộng hòa. Vì vậy hội nghị đại biểu có quyết nghị chức vụ này tạm thời để lại.

Tôn trả lời: Thế thì không sao, chỉ cần Viên thực lòng ủng hộ cộng hòa, ta sẽ nhường cho hắn. Nhưng tổng thống chính là tổng thống, chữ "lâm thời" có thể bỏ đi.

Tôn Văn gia tăng yêu cầu của mình, không chỉ là muốn làm Đại tổng thống, mà còn không muốn có chữ "lâm thời". Thêm vào đó đảng cách mạng đã tung tin đồn rằng Tôn Văn mang từ Mỹ về hàng nghìn vạn đô la, hàng trăm chiến thuyền, có thực lực mạnh mẽ như thế, lẽ nào quân phương Nam còn sợ quân Bắc Dương sao?

Các đại diện làm sao biết cái gọi là hàng nghìn vạn đô la, hàng trăm chiến thuyền, thuần túy là hư không? Thêm vào đó, trước khi Tôn Văn về nước, đã bí mật lệnh cho Trần Kỳ Mỹ phái Tưởng Giới Thạch ra tay, bắn chết Đào Thành Chương - vị lãnh tụ cách mạng duy nhất có thể đối trọng với Tôn Văn, thế là Tôn Văn như nguyện đắc cử Đại tổng thống lâm thời.

Đợi đến khi Đại tổng thống lâm thời Tôn Văn xuất hiện, các đại diện mới biết hàng trăm chiến thuyền, hàng nghìn vạn đô la kia vốn dĩ chỉ là nói khoác, lập tức ai nấy đều sốt sắng. Thấy tình hình này, đồng hương Hương Sơn và đảng viên của Tôn Văn vội vàng tiến lên che đậy cho Tôn Văn, Tôn Văn vui mừng khôn xiết, tuyên bố mời mọi người ăn cơm. Đám đồng hương vui mừng khôn xiết, lần lượt dự tiệc, nhưng sau khi bữa tiệc kết thúc, lau miệng, mới kinh ngạc phát hiện Tôn Văn không có một xu dính túi, bữa cơm này đành phải để mọi người tự móc tiền túi.

Từ đó về sau, đồng hương Hương Sơn của Tôn tiên sinh nghe thấy danh tiếng Tôn Văn là chạy trốn, không bao giờ dám bén mảng đến Tôn tiên sinh dù chỉ một chút.

Nhưng Tôn tiên sinh tay trắng làm nên, dễ dàng chiếm được bảo tọa Đại tổng thống, lại khiến vài người xấu hổ và tức giận không thôi.

Phần 3: Đường Thiệu Nghi - "Giả dương quỷ tử"

Tôn Văn khéo chiếm bảo tọa Đại tổng thống, người xấu hổ nhất, khó chịu nhất, không ai khác chính là đặc sứ phương Bắc - Đường Thiệu Nghi.

Nói về Đường Thiệu Nghi, ông vốn là những ấu đồng lưu Mỹ sớm nhất của đế quốc Đại Thanh, trong thời gian lưu Mỹ vinh dự giành được biệt danh "Ajax", sống cạnh nhà đại văn hào Mỹ Mark Twain, thường xuyên mở tiệc, nhảy điệu tap dance với con gái của Mark Twain, kết quả là học được một đầu óc đầy tư tưởng tư bản chủ nghĩa phương Tây. Triều đình phát hiện ra điều này, lo ngại chủ nghĩa đế quốc Mỹ tranh giành thế hệ sau với chúng ta, liền ra lệnh cho ấu đồng về nước.

Sau khi về nước, Đường Thiệu Nghi từng sang Triều Tiên làm việc tại hải quan, tay cầm súng ngắn Browning, cùng Viên Thế Khải hợp sức đánh bại năm sư đoàn Nhật Bản, là người hùng Trung Quốc khiến người Nhật vô cùng ghen tị. Lần này ông đảm nhận vị trí đặc sứ hòa đàm Bắc - Nam, triều đình đã soạn thảo dự thảo hiệp nghị 22 điều, yêu cầu thiết lập chế độ quân chủ lập hiến. Thế nhưng Đường Thiệu Nghi chẳng thèm nhìn một cái, đã trực tiếp vứt dự thảo của triều đình vào thùng rác.

Báo "Hoa Tự Nhật Báo" ở Hong Kong lúc đó tiết lộ rằng: Trước khi lên đường, Viên Thế Khải gọi Đường Thiệu Nghi đến, dặn dò: "Đường đệ à, đệ nhớ kỹ nhé, điểm mấu chốt của chúng ta là, ngoài dân chủ chúng ta không thể nhượng bộ ra, bất kỳ điều kiện nào phía Nam đưa ra, đều có thể nhượng bộ".

Đường Thiệu Nghi hào hứng nói: "OK, cứ xem tôi làm đây...". Trong lúc nói chuyện, Đường Thiệu Nghi "xoẹt" một nhát cắt đứt bím tóc trên đầu mình, thay bằng tây trang, cà vạt, mũ phớt kiểu Pháp, áo khoác dạ. Viên Thế Khải nhìn thấy mà kinh ngạc thốt lên: "Đúng là một tên giả dương quỷ tử... Ta không hiểu nổi, tình thế hiện nay nguy cấp như vậy, sao tên Đường Thiệu Nghi này lại phấn khích đến thế nhỉ?"

Không chỉ Viên Thế Khải ngớ người, mà khi đại diện hai miền Bắc - Nam gặp nhau, những người có mặt càng thêm kinh ngạc đến rớt kính.

Đại diện đàm phán phía Nam là nhà ngoại giao lão luyện Ngũ Đình Phương, ông vốn đang an nhàn làm cư sĩ ở Thượng Hải, nhưng đại đô đốc quân cách mạng Vũ Xương cứ nhất quyết trả lương cao mời ông ra đàm phán. Người đi mời chính là đại ca Thanh Bang - Trần Kỳ Mỹ. Lúc đó Trần Kỳ Mỹ cầm danh thiếp đến tận cửa, vừa nói ra việc này, đã làm Ngũ Đình Phương giật bắn mình.

Phải biết rằng, Ngũ Đình Phương và Trần Kỳ Mỹ vốn không quen biết, chưa từng qua lại, lúc này Trần Kỳ Mỹ đột nhiên đến tận cửa lại đưa ra yêu cầu lớn như vậy, Ngũ Đình Phương sao dám đồng ý? Ông từ chối ngay lập tức.

Thấy Ngũ Đình Phương không chịu xuất sơn, Trần Kỳ Mỹ về không thể ăn nói với mọi người, trong lúc cấp bách, "bịch" một tiếng quỳ xuống trước cửa nhà Ngũ Đình Phương. Ngũ Đình Phương không ra đàm phán, anh ta liền không đứng dậy.

Đây chính là lý do mà chúng ta đã đề cập ở trên, sau khi đại hiệp Hoắc Nguyên Giáp chết một cách bí ẩn, Trần Kỳ Mỹ không tìm cách làm rõ sự việc, lại quỳ dài trước cửa nhà Ngũ Đình Phương không dậy.

Bị một người đàn ông to xác quỳ trước cửa nhà mình một cách khó hiểu như vậy, Ngũ Đình Phương không còn cách nào khác, đành phải đánh liều ra đàm phán. Khi xuất hiện, cách ăn mặc của ông tạo nên sự tương phản mạnh mẽ với Đường Thiệu Nghi. Đường Thiệu Nghi ăn mặc kiểu giả dương quỷ tử tiêu chuẩn, còn Ngũ Đình Phương lại mặc trường bào mã quái, khiến những người có mặt trong lòng cứ thấp thỏm: Hai vị hoạt bảo này, rốt cuộc ai mới là đại diện cho đảng cách mạng? Sao đặc sứ từ triều đình đến lại ăn mặc còn "oách" hơn cả đảng cách mạng thế này?

Đường Thiệu Nghi phát biểu trước: "Cộng hòa dân chủ, chúng tôi từ Bắc Kinh đến không có ý kiến phản đối".

Ngũ Đình Phương: "...Khá lắm, khá lắm... Thế thì chúng ta còn đàm phán cái gì nữa?"

Đường Thiệu Nghi: "Cần phải bàn về Thanh đình, nếu không có Thanh đình, chúng ta lập tức cộng hòa luôn, nhưng vấn đề là Thanh đình vẫn ở đây, ông không thể giả vờ như không thấy được, cho nên chúng ta phải...".

Đường Thiệu Nghi còn chưa nói dứt lời, trong giới giang hồ đột nhiên bùng nổ một tin tức chấn động, Tôn Văn đã bất ngờ không kịp đề phòng, ngồi lên bảo tọa Đại tổng thống, và tổ chức Phủ Đại tổng thống lâm thời tại Nam Kinh. Lúc đó Đường Thiệu Nghi ngớ người: "Cái này... cái này... điều này bắt tôi ăn nói thế nào với Viên Thế Khải đây?"

Lúc này Viên Thế Khải đã gửi điện mừng đến:

"Vấn đề quân chủ, cộng hòa hiện đang chờ quốc dân quyết định, không thể đoán trước, chuyện Chính phủ lâm thời, ta chưa được biết".

Cùng ngày, quân nhân Bắc Dương đứng đầu là Đoạn Kỳ Thụy, Phùng Quốc Chương cùng 47 người đồng loạt ra thông điện, muốn thề quyết chiến với chính quyền Nam Kinh.

Đối mặt với sự khiêu khích của Bắc Dương, Tôn Văn đáp lại bằng nụ cười khinh bỉ.

Đến đúng lúc lắm, quân cách mạng đang muốn hưng binh Bắc phạt đây.

Phần 4: Binh khí kỳ môn của Tôn Văn

Tôn Văn nhậm chức Đại tổng thống tại Nam Kinh, lập tức thề sư Bắc phạt.

Hưng khởi nghĩa quân, đánh thẳng vào thành Bắc Kinh, tiêu diệt quân Bắc Dương của Viên Thế Khải!

Đối mặt với quân Bắc Dương mạnh mẽ như vậy, tại sao Tôn Văn lại có tự tin như vậy?

Bởi vì ông đã thiết kế ra thứ binh khí kỳ môn chưa từng nghe thấy trong lịch sử quân sự:

Khí cầu bom!

Loại vũ khí này được thiết kế bằng cách dùng khinh khí cầu bay lên, bên dưới treo những quả bom khổng lồ, thuận gió trôi dạt đến thành Bắc Kinh, trôi đến tận nhà Viên Thế Khải ở Bắc Kinh, "ầm" một tiếng, nổ tung Viên Thế Khải ra thành từng mảnh, vấn đề sẽ được giải quyết triệt để.

Cục Chế tạo nhận được đơn đặt hàng của Chính quyền Nam Kinh, đặt làm 200 quả bom đường kính bốn tấc, cao sáu tấc, nặng 16 cân, trên nhọn dưới tròn, hình dáng giống quả bầu. Lúc đó kỹ sư của Cục Chế tạo cầm bản vẽ xem hồi lâu, hỏi: "Loại bom này, chế tạo ra không khó, chỉ là cực kỳ tốn vật liệu, lúc nổ hiệu quả cũng không tốt, còn không bằng đốt pháo. Nhìn là biết do người ngoài nghề không hiểu gì thiết kế rồi. Còn nữa, các người nói muốn dùng khí cầu mang những quả bom này trôi đến nhà Viên Thế Khải ở Bắc Kinh... nhưng tôi cứ thắc mắc, khí cầu này nó có biết đường không? Làm sao các người biết khí cầu chắc chắn sẽ trôi đến nhà Viên Thế Khải? Lỡ nó trôi vào nhà dân, "ầm" một tiếng nổ tung, thì phải làm sao?"

Người của Chính quyền Nam Kinh nói: "Ông nói gì đấy? Còn thái độ đối với Bắc phạt là thế nào? Quả bom này là do chính Đại tổng thống thiết kế đấy".

Kỹ sư nói: "Đừng nói ai thiết kế, khí cầu không thể nào biết đường được...".

Người của Chính quyền Nam Kinh nói: "Ông có biết không, ngôi sao đại minh tinh Phan Nguyệt Kiều của giới nghệ thuật đã nhận hai trăm khẩu súng, muốn dẫn đầu những hoa đán, võ sinh đẹp nhất, đẹp nhất đích thân tham gia cuộc Bắc phạt này".

Kỹ sư nói: "Phan Nguyệt Kiều là người hát tuồng, lại còn muốn dẫn cả hoa đán đi đánh trận, cái này... nhưng khí cầu cũng chưa chắc biết đường...".

Người của Chính quyền Nam Kinh nói: "Ông có biết không, Nữ tử Bắc phạt Thiết huyết đoàn đã thành lập rồi, đúng như câu 'Hùng thố cước bốc sóc, thư thố nhãn mê ly, song thố bàng địa tẩu, an năng biện ngã thị thư hùng' (Thỏ đực chân nhảy nhót, thỏ cái mắt lờ đờ, hai con chạy cạnh nhau, sao biết được là đực hay cái) - ông còn nghi ngờ gì nữa không?"

Kỹ sư: "...Không phải nói chuyện thỏ, tôi đang nói là, bom khí cầu nó không biết đường, sẽ nổ vào nhà dân đấy".

Người của Chính quyền Nam Kinh: "Ông có biết không, ngày chết của Dương Dĩ Đức đã gần kề".

Kỹ sư: "...Dương Dĩ Đức? Dương Dĩ Đức là cái gì?"

Người của Chính quyền Nam Kinh ném xấp dày "Dân Lập Báo" vào mặt kỹ sư: "Ông tự xem kỹ đi, không tin là ông còn dám cãi lại Đại tổng thống".

Kỹ sư nghi ngờ mở tờ báo ra, xem xong rồi đặt xuống: "Được, được, được, coi như tôi thua được chưa? Bom Đại tổng thống thiết kế, nhất định là biết đường nhận người, những quả bom này tôi nhất định sẽ dốc hết sức chế tạo, nhất định, nhất định".

Trên báo rốt cuộc đã đăng tin tức gì, mà làm cho kỹ sư sợ hãi đến mức này?

Phần 5: Bị đảng viên chơi cho một vố đau

"Dân Lập Báo" tháng 1 năm 1912 đăng đầy các trang về sự kiện đảng viên Thiên Tân tấn công giết Dương Dĩ Đức.

Chuyện này nói ra, vẫn là do tên đệ tử "thiếu tim óc" nhất dưới trướng Tôn Văn - Ứng Quỳ Thừa gây ra. Chuyện là lúc đầu Thượng Hải quang phục, quân dân nổi lên như ong, số lượng vô tận, đều chặn trước cửa Đại đô đốc Trần Kỳ Mỹ đòi phát lương, trong đó có một lãnh tụ quân dân là Vương Chung Thanh, hung hãn nhất, hắn dùng họng súng chĩa vào đầu Trần Kỳ Mỹ, ép Trần Kỳ Mỹ phải đưa 3.000 đồng tiền. Sau đó Vương Chung Thanh biết Trần Kỳ Mỹ chắc chắn sẽ không tha cho mình, liền lên thuyền trốn sang Thiên Tân.

Quả nhiên, Trần Kỳ Mỹ tức giận không chịu được, ra lệnh cho Giám đốc cơ quan tình báo của mình là Ứng Quỳ Thừa giải quyết việc này. Ứng Quỳ Thừa quả là quỷ kế đa đoan, liền gửi một bức điện báo nặc danh cho Cảnh bị đạo Thiên Tân là Dương Dĩ Đức, nói rằng có loạn đảng Vương Chung Thanh lẻn vào Thiên Tân, xin nhà chức trách mau chóng truy nã.

Dương Dĩ Đức là đại tướng dưới trướng Viên Thế Khải ở Bắc Dương, Thiên Tân lại là cửa ngõ của Bắc Kinh, nên sau khi nhận được điện báo, Dương Dĩ Đức không dám chậm trễ, lập tức dẫn quân cảnh lên thuyền, quả nhiên bắt được lãnh tụ đảng viên Vương Chung Thanh trốn từ Thượng Hải sang, sau khi xác minh danh tính, liền xử bắn hắn.

Sau khi sự việc xảy ra, "Dân Lập Báo" đăng bài điếu văn lớn, chỉ trích hành vi sát hại đồng chí cách mạng của nguyên hung phản động Dương Dĩ Đức. Trần Kỳ Mỹ và Ứng Quỳ Thừa đích thân đến lễ truy điệu Vương Chung Thanh, đọc điếu văn và đích thân rơi lệ.

Sau đó đảng viên rầm rộ tiến vào Thiên Tân, thề giết Dương Dĩ Đức. Đầu tiên là có người ném bom vào người Dương Dĩ Đức, Dương Dĩ Đức né được, không trúng. Ngay sau đó đảng viên đường hoàng chôn thuốc nổ trước nhà Dương Dĩ Đức, vệ đội của Dương Dĩ Đức cầm súng tiến lên can thiệp, kết quả lại nhảy ra một đám đảng viên, cầm súng bắn trả vệ đội.

Sau đó, tại Thiên Tân xuất hiện từng tốp đảng viên, mỗi người cầm súng ngắn bom đạn, trực tiếp giết đến nhà Dương Dĩ Đức. Dương Dĩ Đức kinh hãi, bay trốn vào khu tô giới, không dám ra ngoài nữa.

Hối hận đến mức muốn tự ăn tươi nuốt sống mình, Dương Dĩ Đức thầm nghĩ, mình đúng là nhàn rỗi không có việc gì làm hay sao? Vương Chung Thanh kia từ Thượng Hải trốn sang Thiên Tân, rõ ràng là đảng viên mượn đao giết người. Sao mình lại ngu ngốc như vậy? Đảng viên đào cái hố mà mình lại "bịch" một tiếng nhảy xuống... Ai, mình đúng là ngu, lúc đó nếu mình thông minh thêm một chút, đuổi Vương Chung Thanh xuất cảnh, đuổi hắn quay về Thượng Hải, để đảng viên tự tay giết hắn, thì chẳng phải không liên quan đến mình rồi sao?

Biết rõ chỉ số thông minh của mình quá thấp, bị Trần Kỳ Mỹ chơi cho một vố đau. Dương Dĩ Đức tìm người cầu xin, nói: "Các người đừng giết tôi nữa được không, tôi biết sai rồi, sau này tôi cũng ủng hộ cộng hòa được không?"

Câu trả lời của đảng viên là: Không được!

Phải giết tên tặc Dương để tạ tội với thiên hạ.

Từ đó Dương Dĩ Đức bị giam lỏng chết trong khu tô giới, ngày nào đảng viên cũng lũ lượt kéo đến, vào khu tô giới đi lại lắc lư trước nhà ông ta. Tuy nói đảng viên sợ nhất là người nước ngoài, không dám làm càn trong khu tô giới, nhưng cửa ngoài có từng nhóm sát thủ lượn lờ, thì Dương Dĩ Đức làm sao mà ngủ yên được?

Tàn độc hơn nữa là, đảng viên ngày nào cũng đăng báo tràng giang đại hải, bới móc quá khứ của Dương Dĩ Đức, nói Dương Dĩ Đức là con của thiếp, nói trước đây hắn từng làm ma cô dắt mối trong lầu xanh, nói hắn từng làm công việc soát vé ở ga tàu, còn ám chỉ hắn có mối quan hệ không rõ ràng với cô thiếp của cha mình... Tóm lại, cái tên Dương Dĩ Đức đã thối hoắc cả mười tám dặm, khiến người ta không bao giờ dám đụng vào "râu hùm" của đảng viên cách mạng nữa.

Tình cảnh khó khăn của Dương Dĩ Đức càng làm tăng thêm niềm tin tất thắng của đảng viên, trong hoàn cảnh này, còn ai dám nghi ngờ khí cầu bom do Đại tổng thống Tôn Văn thiết kế không biết đường nữa?

Dám chống đối với đảng cách mạng của Tôn Văn, Dương Dĩ Đức chính là ví dụ nhãn tiền.

Vì vậy kỹ sư của Cục Chế tạo không bao giờ dám nói thêm một lời nào nữa, chỉ biết nhắm mắt chế tạo bom.

Phần 6: Kiên quyết đè bẹp gã béo

Giam lỏng Dương Dĩ Đức ở Thiên Tân, lại thiết kế ra binh khí kỳ môn là bom khí cầu, Tôn Văn anh tư bừng bừng, hùng tâm tráng chí, quay sang nhắm vào gã béo Lê Nguyên Hồng ở Vũ Xương.

Tại sao lại phải nhắm vào gã béo Lê Nguyên Hồng? Lê Nguyên Hồng lãnh đạo cách mạng Vũ Xương, không có công lao thì cũng có khổ lao chứ?

Chính vì gã béo có khổ lao, cho nên mới phải chỉnh đốn ông ta một cách tàn nhẫn, người không có khổ lao như Viên Thế Khải, ngươi muốn chỉnh cũng không chỉnh được.

Xét từ góc độ quan hệ xã hội loài người, Tôn Văn lên làm Đại tổng thống, không có ảnh hưởng thực tế gì đến Viên Thế Khải, ảnh hưởng duy nhất là ấu đồng lưu Mỹ Đường Thiệu Nghi lâm trận phản chiến, nghiêng về cộng hòa, móc nối với đảng cách mạng của Tôn Văn, lừa Viên Thế Khải, làm cho thể chế quân chủ lập hiến của Viên Thế Khải tan thành mây khói. Nhưng tan thành mây khói cũng không sao, dù sao món canh này là canh của triều đình Thanh, không phải canh của Viên Thế Khải, tan thì tan vậy, Viên Thế Khải tỏ ra bình thản.

Nhưng, kể từ khi gã béo Lê Nguyên Hồng bị ép cưỡi vịt lên kệ, cắn răng đảm nhiệm chức Đại đô đốc Chính phủ quân cách mạng Hồ Bắc, phe đảng cách mạng ở Thượng Hải đứng đầu là Trần Kỳ Mỹ, luôn kiên trì làm một việc — họ cố gắng lãnh đạo cuộc cách mạng Trung Quốc — ý này là, họ luôn muốn lãnh đạo gã béo Lê Nguyên Hồng, luôn luôn đè bẹp thế lực của Lê Nguyên Hồng.

Trước đó, Hoàng Hưng đến Vũ Xương, nhậm chức quân sự thống soái, cuối cùng không đánh lại quân Bắc Dương của Phùng Quốc Chương, liền "xách đít" bỏ đi. Sau khi đến Thượng Hải, đại diện các tỉnh ở Thượng Hải bầu Hoàng Hưng làm Đại nguyên soái quân cách mạng, Lê Nguyên Hồng làm Phó nguyên soái, khiến đảng cách mạng Hồ Bắc vô cùng uất ức. Mặc dù các đại diện các tỉnh thấy tình hình không ổn, lại bầu lại Lê Nguyên Hồng làm Đại nguyên soái, Hoàng Hưng làm Phó nguyên soái, nhưng đảng viên Thượng Hải vẫn kỳ vọng vào Tôn Văn, danh tiếng của Tôn Văn vang dội, đủ để đè bẹp gã béo Lê Nguyên Hồng chết nửa phần.

Thực tế đúng là như vậy, sau khi Tôn Văn "minh tu Đại nguyên soái, ám độ Đại tổng thống", một bước đoạt được vị trí lãnh tụ tối cao của cuộc cách mạng Trung Quốc, địa vị của Lê Nguyên Hồng tụt dốc không phanh, thoắt cái hạ xuống ngang hàng với đô đốc các tỉnh.

Lúc này gã béo Lê Nguyên Hồng đang ở Vũ Xương, ôm ấn tín bị quân Bắc Dương của Phùng Quốc Chương đuổi chạy khắp nơi, không rảnh để lý luận với Tôn Văn, nhưng đại diện tỉnh Hồ Bắc là Thang Hóa Long, và đảng viên cách mạng Vũ Xương Tôn Vũ hăm hở chạy đến, lại đều vấp phải cục đá lớn.

Đảng cách mạng Hồ Bắc phái Tôn Vũ chuyên môn đến tìm Tôn Văn, là có lý do của nó. Trước đó, thành Vũ Xương rơi vào sự tấn công mạnh mẽ của quân Bắc Dương, lòng dân không ổn định, đảng viên bèn mở to mắt nói dối rằng: Tôn Văn hiện đang ở hải ngoại, dẫn quân hạm các nước đến, tạm thời phái em trai là Tôn Vũ về trước, lãnh đạo mọi người cách mạng. Lúc đó còn dùng cả kiệu tám người khiêng, ngày ngày khiêng Tôn Vũ bị bom nổ nát bét mông đi dạo phố. Cho nên về tình cảm, không chỉ bản thân Tôn Vũ, đảng viên cách mạng Vũ Xương cũng đều xem Tôn Vũ là em trai của Tôn Văn, nên phái ông ta đến thân cận với Tôn Văn.

Thế nhưng trước đó Hoàng Hưng ở Vũ Xương, vì chiến sự bất lợi, bị đảng viên nghi ngờ, từ đó cực kỳ chán ghét người Hồ Bắc. Mà người ông ta ghét nhất chính là Tôn Vũ — "Tôn Vũ đến Thượng Hải, thái độ rất đáng ghét" (được ghi trong "Thái Viêm tiên sinh tự đính niên phổ").

Mặc dù Hoàng Hưng chán ghét Tôn Vũ, nhưng điều này không có nghĩa là Tôn Văn cũng chán ghét Tôn Vũ. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, Chính phủ Nam Kinh vừa mới thành lập, những người tham gia đều không hiểu gì về chính vụ, các chức quan thiết lập ra không đáp ứng đủ nhu cầu của đảng viên, tức là hòa thượng nhiều cháo ít, nên Chính phủ Nam Kinh từ chối trao chức vụ cho Tôn Vũ. Còn Cục trưởng cục tư nghị tỉnh Hồ Bắc Thang Hóa Long còn thê thảm hơn, em trai ông là Thang Hương Minh vì thống lĩnh một hạm đội, được phong chức Thứ trưởng Hải quân, còn người anh Thang Hóa Long, vì thực sự không có chức quan nào để sắp xếp, lại không tìm được cái cớ, liền bịa ra một cái cớ, khăng khăng nói Thang Hóa Long là "quan trốn chạy", không dùng.

Chương Thái Viêm khi ghi chép việc này đã nói:

"Tôn Nghiêu Khanh (Tôn Vũ) đến Nam Kinh, không được dùng. Lúc đó Lê công đã bị bầu làm Phó, các tướng xin vẫn xưng là Đại nguyên soái, gửi thư đến Nam Kinh, gọi Thang Hóa Long là quan trốn chạy, không đáng dùng. Mối oán hận giữa hai phủ, từ đó mà ra".

Chương Thái Viêm tiên sinh là lãnh tụ của Quang Phục hội, lâu nay không hòa thuận với Tôn Văn, bây giờ ông ta coi trọng gã béo Lê Nguyên Hồng, muốn nói đỡ cho gã béo. Còn thành viên Đồng Minh hội Tra Quang Phật, lại kiên định chán ghét Tôn Vũ, và viết "Vũ Hán Dương Thu" vạch trần Tôn Vũ:

"Tôn Vũ đến Ninh ý muốn làm Thứ trưởng Lục quân, người Ngạc cũng nhiều người tuyên ngôn tranh giành. Vốn vì thanh danh từ trước đã kém, trong đảng viên nhiều lần mất tín nhiệm, hơn nữa không học không thuật, mà Hoàng cũng vì quân sự không phải sở trường của mình, muốn tìm người có học thức quân sự ưu việt hơn làm trợ tá, mà Tôn không phải người đó, hơn nữa lúc ở Hán Dương Tôn nhiều lần cản trở, vốn không tốt".

Ý là: Tôn Vũ người này chẳng hiểu cái gì, nhân phẩm cực kỳ thấp kém. Việc Hoàng Hưng thất bại quân sự ở Hán Dương, không trách Hoàng Hưng, đều trách Tôn Vũ nhân phẩm quá kém, nhân phẩm kém như vậy, tuyệt đối là "vốn không tốt", làm sao mà không bại trận được chứ?

Có thể tưởng tượng, Tôn Vũ chắc chắn sẽ không thích kết luận này. Thử nghĩ cho vị lão gia này xem, để phát động khởi nghĩa Vũ Xương, ông ta đã đánh cược cả tính mạng, bị bom nổ nát bét mông, còn kiên thủ thành Vũ Xương chiến đấu với quân Bắc Dương. Cách mạng đến cuối cùng, lại nhận được một kết quả là "vốn không tốt", đây gọi là cái chuyện gì chứ.

Tôn Vũ tức giận tột độ, lại không còn mặt mũi quay về Vũ Xương. Lúc ông ta đến thì oai phong lẫm liệt, là nguyên huân khởi nghĩa đấy, cho làm Thứ trưởng Lục quân cũng không gọi là oan ức, thế mà không ngờ lại tặng cho ông ta một cái danh "vốn không tốt", việc này làm Tôn Vũ làm sao mà xuống đài được? Đang lúc xấu hổ, có người Ngạc là Tôn Phát Tự tìm đến, nói: "Lão Tôn, ông nhìn rõ chưa? Cái Chính phủ Nam Kinh chó chết này, lại không có lấy một nguyên huân khởi nghĩa Vũ Xương, thực sự là quá mẹ nó không tốt rồi, tôi đề nghị ông tự lập một gánh đi..."

"Chính phủ Nam Kinh bài xích người Ngạc, người Ngạc công cao tài nhiều, nên tự lập một lá cờ".

Tôn Vũ nghĩ, đúng vậy, mình rõ ràng là nguyên huân khởi nghĩa, công lao thiên hạ đều biết, lại hà tất phải dây dưa với đám người quái dị như Tôn Văn này chứ?

Tháng 1 năm 1912, những người khởi nghĩa người Ngạc tại Thượng Hải liệt kê tên phát động "Dân xã", những nhân vật quan trọng có tên trong danh sách là: Lê Nguyên Hồng, Tôn Vũ, Lam Thiên Úy, Đàm Diên Khải, Vương Chính Đình, Chu Thụy, Trương Chấn Vũ... người này là quan trọng nhất, ông ta cũng bị gạt ra ngoài Chính phủ lâm thời Nam Kinh, không còn cách nào khác phải gia nhập Dân xã, nhưng vợ của ông ta quá nhiều, thế nào cũng không đủ ăn. Cuối cùng tất nhiên vẫn phải cách mạng tiếp, cuối cùng bị Viên Thế Khải giết chết, đây là chuyện sắp xảy ra rồi.

Từ đó Thượng Hải lấy Dân xã làm căn cứ địa, lấy Vũ Xương làm hậu phương lớn, không ngừng gây sự với Tôn Văn, làm cho Tôn Văn sứt đầu mẻ trán. Nhưng mâu thuẫn giữa hai phủ Nam Kinh và Vũ Xương là chuyện nhỏ, chuyện tài chính mới là chuyện lớn, vì Chính phủ Nam Kinh không có tiền tiêu, ép Tôn Văn suýt chút nữa phát điên.

Không có tiền, chuyện Bắc phạt cũng không có cách nào bàn tới, thêm vào đó Tôn Văn bản thân cũng hiểu rõ trong lòng, binh khí kỳ môn là bom khí cầu của ông, sự uy hiếp đối với Viên Thế Khải là thấp hơn số không. Như vậy, ép Tôn Văn chỉ mong mau chóng để "Cái đầu to" Viên đến tiếp quản cái mớ hỗn độn này.

Làm sao để dụ Viên Thế Khải tiếp quản?

Chỉ có thể lừa Triệu Phượng Xương ở Tích Âm đường thôi.

Phần 7: Để các người không tìm thấy ta

Tích Âm đường bị ép phải ra mặt, thay đảng cách mạng giải quyết rắc rối, nói kỹ ra thì nên quy công cho Trần Kỳ Mỹ.

Nhưng thực tế, Trần Kỳ Mỹ không hề lộ diện, mà là trốn đi, sâu sắc không lộ. Người đầu tiên lộ diện là thành viên Đồng Minh hội cũ Phùng Tự Do, Phùng Tự Do chúc mừng Tôn tiên sinh nói:

"Nguyện vọng bấy lâu của chúng ta, đã thành sự thật, thật là khoái chí!"

Tôn tiên sinh lại nhíu mày trả lời:

"Khoái chí nỗi gì, chỉ thấy phiền não thôi".

Đại tổng thống cũng đã làm rồi, còn có gì phiền não nữa chứ? Sau sự việc Tôn tiên sinh hồi tưởng lại nói:

"Lúc mới lập Dân quốc, ta cực lực chủ trương thực hành phương lược cách mạng, đã đạt được mục đích xây dựng cách mạng, thực hành Tam dân chủ nghĩa, nhưng sĩ tử của ta đa phần đều cho là không được. Sau khi ta dụ dỗ ba lần bốn lượt, biện luận nổi lên bốn phía, cuối cùng không có kết quả, không ai không cho là lý tưởng của ta quá cao... Hô! Đây đâu phải lý tưởng của ta quá cao? Chẳng lẽ là kiến thức của đảng viên lúc đó quá thấp sao? Ta vì thế không khỏi cảm thấy lạnh lòng! ... Đây là lý do tại sao ta nảy sinh ý định lui về, mà sau khi Chính phủ Nam Kinh thành lập, vẫn tiếp tục đình chiến, mở lại hòa đàm. Đến nay sự việc đã qua, thì nhiều người trách ta sau khi lập Dân quốc, không nên lại đồng ý hòa đàm, cam tâm nhường ngôi Tổng thống... Đảng viên sau khi phá hoại thành công, đa phần không giữ lời thề cách mạng, không theo chủ trương của lãnh tụ... Nếu như thế, thì ta không có lý do gì để làm Tổng thống".

Đoạn hồi tưởng này của Tôn tiên sinh, điểm sáng nằm ở câu cuối cùng. Dịch ra là: ...Mọi người đều không ngoan, không nghe lời ta, sớm biết tình hình này, ta hà tất phải làm cái chức Đại tổng thống này chứ?

Thế nhưng, tại sao mọi người không nghe lời Tôn tiên sinh?

Có một chi tiết nhỏ có thể cho chúng ta biết câu trả lời: Đại tổng thống Nam Kinh nhậm chức tuyên thệ, quân cách mạng phương Nam reo hò, thư từ bay như mưa đến Nam Kinh — toàn là hóa đơn đòi tiền, yêu cầu Tôn tiên sinh mau chóng chi trả kinh phí cách mạng. Quân cách mạng các tỉnh đang chờ nồi cơm trào lên có đến hàng triệu người, đều trông chờ vào việc Tôn tiên sinh móc tiền. Tôn tiên sinh nhận được đầu tiên là đơn đòi tiền của quân cách mạng An Huy, lúc đó ông vung bút một cái: Cấp 200.000! Rồi ném cho Tân nhậm Bộ trưởng Nội vụ Hồ Hán Dân: "Mau đi chuyển tiền!"

Hồ Hán Dân cầm tờ phê duyệt của Tôn tiên sinh, đến kho phủ xem, lập tức khóc. Hóa ra, Chính phủ lâm thời Nam Kinh to lớn như vậy, số vốn lưu động trên sổ sách chỉ có 10 đồng, Tôn tiên sinh dặn Hồ Hán Dân chuyển 200.000, đây chẳng phải là làm khó chết Hồ Hán Dân sao?

Hóa ra là không có tiền. Không có tiền cũng không sao, đây rồi, người giàu nhất - Trạng nguyên công Trương Kiển, đến tìm Tôn tiên sinh bày "long môn trận" rồi.

Trạng nguyên công, nhà thực nghiệp Trương Kiển đến tìm Tôn tiên sinh, sau khi trò chuyện, Trương Kiển về viết nhật ký, thuật lại chi tiết con người Tôn tiên sinh. Trong nhật ký có tổng cộng ba câu đánh giá:

Câu đầu: Trương Kiển nói, "(Tôn Văn tiên sinh) đối với cương vực, tập tục, chính quyền, sự thay đổi tổn ích của Trung Quốc bốn năm nghìn năm qua không hiểu thấu đáo..." Ý là nói, Tôn Văn tiên sinh không hiểu tình hình quốc gia cơ bản của Trung Quốc.

Câu thứ hai: Trương Kiển nói, "(Tôn Văn tiên sinh đối với) nguồn gốc chính trị phong tục của các nước chưa kịp thêm vào dung hội quán thông..." Ý là nói, Tôn Văn tiên sinh cũng không hiểu tình hình nước ngoài là thế nào.

Câu thứ ba: Trương Kiển nói, "...Cùng Tôn Trung Sơn bàn chính sách, chưa biết điểm dừng..." Ý là nói: "Lừa đảo, Tôn Văn là kẻ lừa đảo lớn, lừa người ta đến mức không tìm được hướng Bắc..."

Tóm lại, Trương Kiển làm thực nghiệp cả đời, lại không thể đối thoại với Tôn Văn tiên sinh, điều này có nghĩa là sự ủng hộ của thương nhân Thượng Hải đối với Tôn Văn tiên sinh tất nhiên sẽ bị hạn chế. Thực tế là, thương nhân Thượng Hải đã cung cấp cho Đại tổng thống lâm thời hơn 3,66 triệu vốn, sau đó dòng tiền mặt bị cắt đứt, Tổng trưởng Tài chính Chính phủ Nam Kinh Trần Cẩm Đào tức giận từ chức.

Tổng trưởng Tài chính có thể từ chức, nhưng Đô đốc Thượng Hải Trần Kỳ Mỹ lại ngớ người. Ai cũng có thể từ chức, chỉ có anh ta là không thể từ chức, cách mạng Thượng Hải là dưới sự lãnh đạo của anh ta mà thành công, bây giờ cách mạng thành công rồi, Trần Đại đô đốc cũng nên chi trả kinh phí cách mạng, việc này ngươi không nói được.

Không có tiền? Không có tiền thì ngươi làm cách mạng cái gì! Quân cách mạng Thượng Hải tức giận, bao vây Đại đô đốc phủ của Trần Kỳ Mỹ, không lấy tiền ra thì đốt luôn Đô đốc phủ của ngươi, xem ngươi có đưa tiền không!

Trong lúc cấp bách, Trần Kỳ Mỹ nảy ra một kế: "Ừm, các người đều đến tìm ta đòi tiền, nhưng ta không tìm được tiền, trừ khi để các người không tìm thấy ta, tai của ta sẽ được yên tĩnh..."

Tìm một chỗ trốn đi đã.

Trốn chỗ nào đây?

Tích Âm đường!

Tất nhiên là Tích Âm đường, ai bảo Triệu Phượng Xương ông nhiều chuyện, cứ thích lo nước lo dân làm chi? Cứ trốn ở Tích Âm đường không ra, không tin Triệu Phượng Xương ông có thể đuổi được ta.

Phần 8: Viên Thế Khải về quê làm ruộng

Trần Kỳ Mỹ trốn trong nhà Triệu Phượng Xương, thế nào cũng không chịu rời đi. Triệu Phượng Xương hết cách, đành phải gọi Trương Kiển đến lần nữa: "Tiểu Trương à, ông xem cái tên Trần Kỳ Mỹ này, ở nhà tôi không chịu đi, thật sự không còn cách nào với hắn, tôi thấy ông hay là gửi một bức điện báo đi".

Trương Kiển hỏi: "Điện báo gửi cho ai?"

Triệu Phượng Xương: "Tất nhiên là gửi cho Viên Thế Khải rồi, giải thích với lão Viên kia, cái Phủ Đại tổng thống Nam Kinh này không ổn, tiền cũng không có, còn suốt ngày cãi nhau với gã béo Vũ Xương, chế tạo ra bom khí cầu lại thuần túy là nhảm nhí, chắc chắn phải tan rã. Đại tổng thống sớm muộn gì vẫn là của lão Viên hắn, bảo lão Viên đừng vội, tuyệt đối đừng mang quân Bắc Dương đánh sang đây, có chuyện gì từ từ nói, từ từ nói..."

Ngày 10 tháng 1 năm 1912, Trương Kiển gửi điện báo cho Viên Thế Khải giải thích về Chính phủ lâm thời Nam Kinh:

"Các tỉnh phương Nam lần lượt độc lập, quyền hành không thống nhất, tạm thời thiết lập Chính phủ lâm thời, chuyên để đối phó các tỉnh độc lập, suy xét tình thế, quả thật là bất đắc dĩ. Tôn Trung Sơn đã tuyên thệ, đại cục đã định, lập tức sẽ thoái vị. Quân nhân phương Bắc, vì vậy nghi ngờ, thực sự chưa hiểu thấu đáo nỗi khổ tâm. Nếu không đẩy lòng thành công bố, cấp thiết tìm phương cách hòa hợp, e rằng Nam Bắc tương trì, sẽ báo trước sự phân liệt, đại bất hạnh cho người Hán tộc, trong lòng trộm đau xót, Quốc hội quyết nghị chính thể, đã được hai bên thừa nhận, điều cần thương thảo, chỉ là thủ tục và địa điểm khai hội mà thôi. Nếu vì chuyện này lại gây ra chiến họa, đại cục sao có thể tưởng tượng nổi? Trước đây tôi từng tự nhận là người thứ ba, nay nguy cơ đã lộ ra, không thể ngồi yên mà nhìn".

Viên Thế Khải nhận được điện báo, suy nghĩ một lúc, gọi mưu sĩ Hồng Thuật Tổ của mình đến.

Viên Thế Khải: "Tiểu Hồng à, nghe nói ngươi là anh rể của Triệu Phượng Xương ở Tích Âm đường, ta không nhầm chứ?"

Hồng Thuật Tổ: "...Sai quá xa rồi, tôi không phải là anh rể của Triệu Phượng Xương, Triệu Phượng Xương là anh rể của tôi. Chị gái tôi chính là gả cho Triệu Phượng Xương..."

Viên Thế Khải: "...Dù sao cũng gần giống nhau cả, dù sao cũng là chuyện nhà các người. Tình hình bên phía phương Nam, rốt cuộc anh rể ngươi nói thế nào?"

Hồng Thuật Tổ cười nói: "Ông chủ à, chuyện này còn phải nói sao? Tên Tôn Văn kia chỉ là một nhà lý thuyết miệng, không có bất kỳ kinh nghiệm chính vụ thực tế nào. Cái chức Đại tổng thống lâm thời này, vốn là anh rể tôi sắp xếp cho ông ta làm Đại nguyên soái, nhưng lại bị ông ta đánh tráo khái niệm, lừa các đại diện các tỉnh rằng ông ta mang về từ Mỹ hàng nghìn vạn đô la, hàng trăm chiến thuyền, các đại diện ngốc nghếch tin sái cổ, kết quả là bỏ phiếu cho ông ta làm Đại tổng thống, bây giờ đám đại diện đó hối hận chết đi được..."

Viên Thế Khải: "Ừm, vậy tình hình tài chính bên Nam Kinh thế nào?"

Hồng Thuật Tổ: "Ông chủ, ông hỏi đúng chỗ rồi, tôi nói cho ông một chuyện, hiện tại quân phí của quân Thượng Hải không thể chi trả, quân dân bao vây Đại đô đốc phủ của Trần Kỳ Mỹ, tuyên bố không đưa tiền thì đốt, Trần Kỳ Mỹ sợ quá trốn trong nhà anh rể tôi, không dám ra ngoài. Hoàng Hưng còn thê thảm hơn, tuyên bố muốn mổ bụng để tạ tội với thiên hạ..."

Hồng Thuật Tổ xuất hiện trong lịch sử, ông ta lại là em vợ của chủ nhân Tích Âm đường Triệu Phượng Xương. Chỉ cần chúng ta không quá ngốc, lập tức sẽ biết, người này sắp thảm rồi — nếu có kẻ dùng bạo lực xóa sổ Tích Âm đường và Triệu Phượng Xương khỏi lịch sử, thì người này - Hồng Thuật Tổ, chắc chắn khó tránh khỏi kiếp nạn. Thực tế, ông ta chết rất thảm, mặc dù ông ta liên tục giải thích ông ta không phải hung thủ ám sát Tống Giáo Nhân, nhưng càng biện hộ, chết càng không rõ ràng.

Nhưng lúc này, Viên Thế Khải dù có mưu sâu kế hiểm, làm sao có thể nghĩ tới có kẻ đang tính toán xóa sổ mưu sĩ này của ông ta khỏi lịch sử? Cho nên Viên Thế Khải nghe xong báo cáo của Hồng Thuật Tổ, gật đầu nói: "Đã như vậy, vậy thì ngươi soạn thảo một bức điện báo cho Trương Kiển đi".

Điện báo viết gì nhỉ? Hồng Thuật Tổ hỏi.

Viên Thế Khải nói: "Nói thật, cứ nói ta... sau này về quê làm ruộng, đừng có nghĩ đến việc ném cái đống hỗn độn của quân phương Nam cho ta!"

Hồng Thuật Tổ nghe xong lắc đầu: "Viên công, ông muốn về quê làm ruộng, tôi nghĩ chuyện này đủ khó, đám người ăn bẩn đó sẽ không đồng ý đâu..." Trong khoảnh khắc, điện văn đã soạn xong:

"Thăm dò gửi Đường Thiếu Xuyên tiên sinh, chuyển Ngũ Dật ông, Trương Quý ông cùng xem xét:

Hiện nay thiên hạ nát bét, kinh tế khó khăn, tương lai đầu mối trị dân trị quân muôn vàn, mà vấn đề phân mông càng khó xử lý, không phải cái cơ thể suy nhược của Khải có thể liệu lý. Nghị luận cộng hòa đã đạt được mục đích. Khải sẽ cố gắng tận nghĩa vụ, người yêu ta lại thành hại ta, mong ba ông cùng thương thảo với Tôn Trung Sơn, vẫn lấy lợi nước phúc dân làm niệm, thủy chung là được, đừng vứt bỏ công lao trước đó, Khải đợi người tiếp đại, vẫn trở về Hoàn Thượng lo việc nông nghiệp của ta, đều là ban tặng lớn của ba ông. Cảm kích không quên.

Viên Thế Khải, Tiển nhị."

Phần 9: Nghiêng ngả không thôi

Chính phủ Nam Kinh của Tôn Văn rơi vào rắc rối, đống hỗn độn phía Viên Thế Khải cũng xuất hiện vấn đề.

Vấn đề xuất phát từ đặc sứ Đường Thiệu Nghi do Viên Thế Khải phái ra. Nói về hai người Viên, Đường, đó thực sự là tình nghĩa sắt đá, hai người năm đó ở Triều Tiên hợp sức đánh bại năm sư đoàn Nhật Bản, hiểm cảnh trùng trùng, may mắn sống sót. Theo lý mà nói, tình nghĩa sâu nặng như vậy, không nên xảy ra vấn đề, nhưng vấn đề vẫn cứ xảy ra.

Vấn đề ở Đường Thiệu Nghi, trước khi lên đường, Viên Thế Khải đã dặn đi dặn lại: "Tiểu Đường à, thái độ của phía Bắc chúng ta là quân chủ lập hiến, nhớ kỹ nhé, quân chủ lập hiến, nếu không thì, lão Viên ta chính là Vương Mãng, Tào Tháo, Nghiêm Tung, Giả Tự Đạo ép cung... tất cả các gian thần lớn cộng lại cũng không tội nặng bằng ta. Cho nên nhất định phải quân chủ lập hiến, không thể để ta để lại tiếng xấu muôn đời..."

Đường Thiệu Nghi mặt đối mặt hứa rất tốt, nhưng đến Nam Kinh, gặp Ngũ Đình Phương, Đường Thiệu Nghi lại nói:

"Chính trị bình dân của Mỹ, khi chúng tôi du học ở nước này, đã say mê rồi. Tự phụng tân đại lục, càng lĩnh ngộ được chính thể cộng hòa của họ có lợi cho quốc kế dân sinh, càng là nghiêng ngả không thôi..."

Hóa ra, Đường Thiệu Nghi "nghiêng ngả không thôi" với chính trị bình dân của Mỹ, nguyện vọng cả đời đấy, nhìn sắp thành hiện thực rồi, lúc này thực sự không màng đến tình nghĩa máu và lửa với lão Viên nữa, cứ để lão Viên đi chết đi, Trung Quốc nhất định phải cộng hòa.

Đặc sứ do triều đình phái đến, lại "nghiêng ngả không thôi" với cộng hòa. Việc này khiến đặc sứ phương Nam Ngũ Đình Phương trái lại không biết nói gì. Nhưng Đường Thiệu Nghi "oa oa oa" nói không ngừng, căn bản không cho Ngũ Đình Phương cơ hội:

"Cộng hòa lập hiến, muôn người một lòng, chúng ta người Hán, không ai không tán thành... Nay điều bàn luận, không phải là người phản đối cộng hòa, mà chỉ cầu phương pháp đạt đến hòa bình mà thôi".

Đường Thiệu Nghi "đâm sau lưng" người bạn già Viên Thế Khải một dao, kết quả trong cuộc đàm phán này, Viên Thế Khải trở nên bị động. Mặc dù lão Viên thấy sự tình không ổn, vội vã hủy bỏ quyền đàm phán của Đường Thiệu Nghi, nhưng đã quá muộn, phía Nam chộp lấy lời của Đường Thiệu Nghi, ép lão Viên bày tỏ thái độ: "Lời đặc sứ của các người đã nói, tổng không thể không tính chứ?"

Viên Thế Khải bất lực: "Cộng hòa... các người cứ nhất quyết cộng hòa, vậy thì cộng hòa".

Hai bên Bắc - Nam, bí mật đạt được năm điều khoản:

1. Xác định chính thể cộng hòa.

2. Ưu đãi hoàng thất.

3. Người lật đổ triều Thanh trước là Đại tổng thống.

4. Tướng sĩ hai miền Nam Bắc, đều không chịu trách nhiệm chiến tranh.

5. Tổ chức nghị hội lâm thời, khôi phục trật tự các nơi.

Hai bên thương định xong năm điều này, Viên Thế Khải suy nghĩ, ừm, bây giờ chuyện còn lại, chính là ép cung.

Thông báo cho Long Dụ thái hậu trong cung, lấy quyết nghị của ngự tiền hội nghị để quyết định quốc thể cộng hòa.

Lịch sử đoạn này, nhân chứng duy nhất là Tuyên Thống đế Phổ Nghi. Lúc đó tiểu Phổ Nghi đang cắn ngón tay, ngồi trên ngai vàng, nhìn thái hậu khóc nức nở, dưới chân thái hậu, quỳ một ông già nát rượu, cũng đang khóc nức nở.

Hoàng thái hậu khóc nói: "Ngươi thấy nên làm thế nào, thì làm thế nào. Bất kể đại cục thế nào, ta tuyệt đối không oán ngươi, cũng không thể oán ngươi".

Ông già nát rượu Viên Thế Khải khóc nói: "Thần cùng các vụ đại thần, đảm nhiệm sự vụ hành chính. Về kế hoạch an nguy của hoàng thất, xin hãy hỏi thăm vương công gần gũi với hoàng tộc, luận về chính thể vốn nên là quân chủ lập hiến, nay không thể làm được, đảng cách mạng không chịu thừa nhận... Nếu khai chiến, sau khi bại trận, đều không thể bảo toàn hoàng thất. Việc này liên quan đến an nguy hoàng thất, vẫn xin thái hậu triệu kiến vương công gần gũi bàn bạc lại, chờ chỉ".

Thế là triệu tập ngự tiền hội nghị, mời vương công hoàng tộc đến dự. Tại hội nghị, vừa nghe đến cộng hòa, hoàng tộc "ầm" một tiếng nổ tung, đồng thanh mắng Viên Thế Khải: "ĐM mày, không thể cộng hòa,Cẩm tú giang sơn (gấm vóc giang sơn) này, là tài sản riêng của nhà Ái Tân Giác La chúng tao, cho phép các người nô tài này sống trong nhà chúng tao, đây đã là ân đức to lớn rồi, bây giờ các người lại muốn chia tài sản của nhà Ái Tân Giác La tao, quả là vô lý! Viên Thế Khải, cái đồ nô tài chó chết, lệnh cho ngươi trong vòng ba khắc, lập tức dẹp yên loạn đảng phương Nam, nếu không thì đem đầu đến gặp".

Viên Thế Khải liên tục gật đầu: "Dẹp yên loạn đảng, chuyện nhỏ, chuyện nhỏ thôi... Nhưng các vị, giang sơn vạn dặm này là tài sản riêng của các người, bây giờ quân Bắc Dương đang vì tài sản của các người mà đổ máu với quân phương Nam, nhưng tướng sĩ tiền tuyến không có gì để ăn, không có gì để uống, các người xem có nên mỗi nhà góp một ít bạc, gom một ít quân phí... Ủa, các vị đi đâu hết rồi? Lời của ta còn chưa nói xong mà, người đâu chạy đi đâu hết rồi?"

Vừa nghe đến chuyện phải bỏ bạc tài trợ quân phí, đám hoàng tộc lập tức tan tác như chim vỡ tổ, không còn ai đứng ra nói một lời. Viên Thế Khải vui mừng khôn xiết, lên xe ngựa, vào cung bắt nạt tiểu quả phụ Long Dụ thái hậu.

Một lát sau Viên Thế Khải xuất cung, bước lên con đường về nhà. Xe đi giữa đường, đột nhiên một vật bay ngang qua, "bình" một tiếng đập vào trục xe ngựa của Viên Thế Khải, sau đó là một tiếng nổ lớn, xe ngựa lật nhào, hất Viên Thế Khải xuống dưới xe.

Lúc đó Viên Thế Khải hét lên một tiếng: "Chết dở, Tôn Văn phái người ném bom đến rồi..."

Phần 10: Những liệt sĩ máu nóng

Về sự kiện Viên Thế Khải bị cách mạng đảng nhân ném bom, ghi chép sớm nhất được đề cập trong cuốn "Viên Thế Khải Kỷ" do con trai ông là Viên Khắc Văn viết: "...Một ngày nọ, tiên công vào chầu, có lũ tiểu nhân mang bom, phục trong lầu bên trái đường ngoài Đông An Môn, đợi tiên công về dinh thì ném bom vào xe... Ngựa kéo xe bị thương, vì đau nên chạy thục mạng về dinh, vừa vào đến nơi thì ngựa cũng chết, tiên công thần sắc vẫn thản nhiên, chỉ nói khẽ rằng tai bị chấn động hơi lãng..."

Viên Khắc Văn đúng là đồ khốn, khó khăn lắm mới viết được cuốn sách, vậy mà lại chẳng chịu giải thích lai lịch nguyên do của kẻ ám sát, thật là quá thiếu trách nhiệm.

Xét kỹ về vụ ám sát này, trách nhiệm vẫn nằm ở chỗ Uông Tinh Vệ.

Nói về Uông Tinh Vệ, vì mưu sát Nhiếp chính vương Tải Phong mà vào tù. Sau cuộc khởi nghĩa Vũ Xương, các tỉnh lần lượt độc lập, triều đình Thanh để lấy lòng cách mạng đảng nên đã phóng thích Uông Tinh Vệ. Sau khi ra tù, có một học sinh trường Quý Trụ tìm đến bái kiến. Đã là trường Quý Trụ thì học sinh đương nhiên là con em quan lại.

Quả nhiên, người tới tên là Trương Tiên Bồi. Ông nội của anh ta là Trương Lương, từng giữ chức An Huy đề đốc, sau vì dẹp loạn Lục Hợp Hội mà được bổ nhiệm làm phó tướng. Trương Tiên Bồi theo học trong trường, trớ trêu thay thầy giáo lại là một đảng viên cách mạng, khuyên anh ta hãy dốc lòng vì cách mạng. Trương Tiên Bồi động tâm, bèn tìm đến Uông Tinh Vệ.

Uông Tinh Vệ hỏi: Anh nói quê anh ở Quý Châu, vậy sao không về Quý Châu khởi sự?

Trương Tiên Bồi đáp: Tôi không muốn về Quý Châu, tôi muốn ở đây làm cùng anh.

Uông Tinh Vệ hỏi: Làm cùng? Làm gì?

Trương Tiên Bồi đề nghị: Anh xem, chúng ta liên thủ ném bom Viên Thế Khải thế nào?

Uông Tinh Vệ: ...Ném bom Viên Thế Khải? Tại sao phải ném bom ông ta?

Trương Tiên Bồi nói: Việc này còn phải hỏi sao? Bây giờ triều đình Thanh dựa vào mỗi một mình Viên Thế Khải, chỉ cần giết chết ông ta, cách mạng coi như thành công một nửa rồi.

Uông Tinh Vệ lắc đầu: Không phải, không phải, nói thật với anh, Viên Thế Khải đó thực ra cũng có tâm hướng về cộng hòa, từ lâu đã có ý định cải tà quy chính. Nếu anh giết ông ta, chỉ sợ thiên hạ lại binh đao nối tiếp, chiến hỏa tứ bề. Vì thế ý của tôi là, anh đừng vội ra tay, hãy cứ liên lạc với đồng chí, chuẩn bị sẵn sàng rồi hãy nói.

Trương Tiên Bồi đồng ý, bèn đi liên lạc với đồng chí. Bên này Uông Tinh Vệ lại bị Viên Thế Khải phái đến Nam Kinh để hội họp với Tôn Văn, sau đó Uông Tinh Vệ không chịu về Bắc Kinh ngay mà lại lang thang quanh vùng Tây Hồ. Trương Tiên Bồi một mình ở Bắc Kinh buồn chán quá, kết quả là gặp được người đồng hương Hoàng Chi Manh.

Hoàng Chi Manh, tướng mạo khôi ngô, thiên tư mẫn tuệ, anh ta có một quá khứ vô cùng đau buồn. Những năm đầu, bọn Pháp chiếm đóng Việt Nam, người Việt Nam cầu cứu Trung Quốc, nhưng triều đình Thanh lo thân còn chẳng xong, thế là bao nhiêu nghĩa sĩ nhiệt huyết lần lượt kéo sang. Khi đó Hoàng Chi Manh cũng muốn đến Việt Nam, cha mẹ biết tin liền lừa anh ta vào một căn phòng lấy đồ, chờ anh ta vừa vào liền khóa cửa bên ngoài cái rầm, không cho anh ta ra nữa. Hoàng Chi Manh sốt ruột giậm chân trong phòng, đến nửa đêm, vợ anh ta lén đến trước cửa, mở cửa cho anh ta, cổ vũ anh ta đến biên cương giết giặc. Nhưng Hoàng Chi Manh không có lộ phí, vợ bèn tháo chiếc trâm cài trên đầu đưa cho Hoàng Chi Manh, bảo anh ta trên đường hãy đem bán lấy tiền.

Hoàng Chi Manh cầm trâm cài của vợ làm lộ phí, trải qua muôn vàn gian khổ đến được Việt Nam, lại thấy đầu lâu của các nghĩa sĩ tự bỏ tiền túi đến Việt Nam bị bọn Pháp treo trên cột cờ. Hoàng Chi Manh khóc lớn rồi trở về, khi về nhà kể lại cho vợ nghe, người vợ nghe xong vì ưu phiền việc nước mà đổ bệnh không dậy nổi, một lũ hương hồn cứ thế lặng lẽ tan đi.

Vợ yêu vì lo nước mà chết, Hoàng Chi Manh trong lòng thề cả đời không tái giá, bèn vào kinh sư, nhập học tại trường trắc họa do Quân tư phủ lập ra, âm thầm thu thập được rất nhiều bản đồ.

Trương, Hoàng hai người gặp nhau, không giấu nổi vui mừng, đàm đạo suốt một đêm, quyết định dựng cờ nghĩa tại thành Bắc Kinh, làm một sự nghiệp kinh thiên động địa. Hôm sau, Hoàng Chi Manh phiêu lãng rời đi, không biết tung tích, vài ngày sau quay lại, dẫn theo một người nữa đến cho Trương Tiên Bồi.

Người đi cùng Hoàng Chi Manh họ Dương, tên Dương Vũ Xương, trước đây dạy học tại trường trung học lục quân Bảo Định. Sau cuộc khởi nghĩa Vũ Xương, anh ta nói với học sinh: Đại trượng phu lập công danh chính là lúc này, các vị hãy cùng tôi chia nhau đến các tỉnh, ngầm liên kết với đảng nhân khởi sự để cứu nguy cho đất nước. Sau đó anh ta dẫn một nhóm học sinh đến Thượng Hải, nhưng lại thấy đảng viên cách mạng ở Thượng Hải tụ tập thành đống, đầy đường đều là người, ai nấy đều vây quanh Đại đô đốc phủ của Trần Kỳ Mỹ nổ súng phóng hỏa, đòi phát bù tiền lương.

Thế là Dương Vũ Xương nói: Bắt giặc phải bắt vua trước! Liền tìm đường đến Bắc Kinh, dọc đường liên lạc với đảng nhân nhưng lại bị các đảng nhân nghi ngờ anh ta là gián điệp của triều đình Thanh. Dương Vũ Xương nổi giận nói: Nguy hiểm nhất cũng chỉ là mất mạng, không chết thì vẫn có thể làm nên chuyện, để xem tôi làm cho các người một vố ra trò đây!

Thế là Trương Tiên Bồi, Hoàng Chi Manh và Dương Vũ Xương, ba vị nghĩa sĩ cùng đến Bắc Kinh, ba người đồng tâm hiệp lực, chuẩn bị tiêu diệt Viên Thế Khải.

Ba vị nghĩa sĩ lập lời thề ở Bắc Kinh, Dương Vũ Xương hỏi Trương Tiên Bồi muốn ra tay từ chỗ nào.

Trương Tiên Bồi nói: Điều tôi lo ngại duy nhất là đầu chữ Thổ - đầu chữ Thổ chính là chữ "Thổ" trên đầu chữ "Viên" của Viên Thế Khải, vì mật thám Bắc Kinh giăng khắp nơi nên mới nói ẩn ngữ này - trước đó Uông Tinh Vệ bảo với tôi rằng đầu chữ Thổ có tâm muốn cải tà quy chính, nên tôi cứ chần chừ chưa ra tay, nhưng đợi đến tận hôm nay vẫn không thấy động tĩnh gì, mà cục diện ngày càng nát bét, nếu không ra tay nữa thì chỉ sợ tai họa khôn lường.

Dương Vũ Xương cho là phải, ba người kiếm được súng ngắn và bom, bàn bạc quyết định vào ngày 15 tháng 1 năm 1912, dẫn theo hơn mười đảng nhân đi đến Đông Hoa Môn, thấy có đội kỵ binh tụ tập ngoài rào chắn, lại gần nhìn kỹ, chính là đội kỵ binh của "Viên Đầu Bự". Ba người vui mừng, Trương Tiên Bồi và Dương Vũ Xương đi lại quanh một cửa tiệm gần đó, Hoàng Chi Manh thì đi về phía chợ Đông An, chuẩn bị chặn đường lui của Viên Thế Khải.

Chẳng bao lâu sau, thấy Viên Thế Khải từ nội cung đi ra, ngồi xe ngựa đôi, phía trước là đội kỵ binh bảo vệ, ào ào lao về phía này, Trương Tiên Bồi, Dương Vũ Xương mỗi người cầm một khẩu súng ngắn, bất thình lình lao ra, dẫn theo đám đảng nhân nổ súng đùng đoàng khiến đội kỵ binh ngẩn người ra, sau đó ném bom, một tiếng "ầm" vang lên, lật nhào xe ngựa của Viên Thế Khải.

Dù đạn bay như mưa, tại hiện trường lại không một ai bị thương, ai ngờ có một viên đạn bay vèo vào ống nước máy bên đường, "bộp" một tiếng bật ngược trở lại, trúng ngay đầu ngựa của đội trưởng vệ binh Viên Thế Khải là Viên Kim Tiêu, chỉ nghe một tiếng nổ lớn, cái đầu ngựa đó nổ tung, Viên Kim Tiêu ngã ngựa, không biết thương tích ra sao, tóm lại là không bao giờ bò dậy nổi nữa.

Lính vệ binh đội kỵ binh đã phát điên, lao tới bắt trói cả Trương Tiên Bồi và Dương Vũ Xương.

Phía chợ Đông An còn một Hoàng Chi Manh, tận mắt thấy Viên Thế Khải chui ra từ xe ngựa, chạy thục mạng về phía trước, Hoàng Chi Manh nổi giận, cầm súng đuổi theo. Không ngờ bên đường có hai tên thám tử bất thình lình lao ra, một trái một phải, túm chặt lấy cánh tay Hoàng Chi Manh, bắt sống anh ta.

Lúc này tuần cảnh nghe tiếng chạy đến, vây chặt cửa hàng trà đó, ra lệnh cho người bên trong giơ cao tay bước ra, tuần cảnh lục soát người, liên tiếp thu được mấy quả bom, lại bắt thêm vài đảng nhân nữa, trong đó còn có một nữ đảng viên.

Đang lúc lục soát, bất ngờ không biết từ đâu vang lên một tiếng súng, một tuần cảnh đang cưỡi ngựa cắm đầu xuống đất ngã nhào. Đám tuần cảnh vội vàng rút súng đuổi theo, nhưng kẻ nổ súng đã sớm biến mất không dấu vết.

Trong vụ ám sát này, các đảng nhân bị bắt ngoài Trương Tiên Bồi, Hoàng Chi Manh, Dương Vũ Xương ra, còn có Tiêu Sinh, Đào Hồng Nguyên, Hứa Đồng Hoa, Phó Ân Tốn, Hoàng Vĩnh Thanh, Tiết Vinh, Lý Hoài Liên và một đảng viên họ Trịnh.

Về ba vị nghĩa sĩ, có thuyết nói Trương Tiên Bồi ám sát không thành, bị trúng đạn sau gáy, chết tại chỗ. Có thuyết nói ba người hai ngày sau cùng bị trói ra pháp trường hành quyết. Còn một thuyết khác chỉ ra tướng lĩnh của Viên Thế Khải là Lục Kiến Chương đã lấy chăn bông bọc ba vị nghĩa sĩ lại, tưới dầu hỏa rồi phóng hỏa thiêu sống họ.

Lúc lâm chung, Hoàng Chi Manh để lại bài thơ tuyệt mệnh:

Xưa nay đầu óc liều va chạm, nay máu vương vãi thành đốm hoa.

Điểm đỏ bắn tung hoa đầy đất, từng lớp để lại cho người sau xem.

Ba vị nghĩa sĩ chết, Tôn Văn vô cùng bi phẫn, trong nỗi đau thương đã ban bố mệnh lệnh, nói rằng các liệt sĩ như Dương Vũ Xương "chạy ngược xuôi Thiên Tân, Thượng Hải, tổ chức mọi việc, công lao vô cùng to lớn, cuối cùng hy sinh ở Bắc Kinh", phong ba vị nghĩa sĩ làm Hữu Đô úy, phát tiền trợ cấp cho gia quyến.

Sau chuyện này, Viên Thế Khải tiếp tục ép cung, và phái đảng nhân Bành Gia Trân ám sát thủ lĩnh Tông Xã đảng là Lương Bật. Nhắc đến người tên Lương Bật đó, quả là một gã đàn ông cứng rắn, ông ta bị Bành Gia Trân ném bom bị thương, cần phải cắt cụt chi, nhưng nghiến răng không chịu gây tê, muốn học theo Quan Vũ thời xưa cạo xương chữa độc. Ông ta thực sự trợn mắt nhìn chân mình bị cưa đi, hiện trường vô cùng kinh khủng. Tiếc là máu chưa chảy hết, Lương Bật đã mất máu quá nhiều mà chết. Nếu người này còn sống, khó tránh khỏi một trận long tranh hổ đấu, con đường cách mạng cộng hòa này lại phải thêm bao trắc trở.

Ngay đúng ngày Lương Bật bị ám sát, tướng lĩnh Bắc Dương là Trương Hoài Chi đang ngồi tàu hỏa từ Bắc Kinh đi Thiên Tân. Tàu chạy đến ga mới thì dừng khẩn cấp. Trương Hoài Chi ngồi trong tàu, nhìn ra ngoài cửa sổ, nói: Giang sơn tươi đẹp, tiếc thay lại rơi vào tay bọn man di, ba ngàn giai nhân, lại phải ngủ cùng bọn nô lệ ngoại tộc... Lời chưa dứt, chỉ nghe vèo một tiếng, một quả bom từ ngoài cửa sổ ném vào, đập trúng đầu Trương Hoài Chi. Đập cho Trương Hoài Chi kêu lên một tiếng "mẹ ơi", nhìn kỹ thì thấy một mỹ thiếu niên phong thái tú lệ, mặt đầy sát khí, tay cầm súng ngắn nhảy vào trong tàu.

May mà quả bom đó không nổ, Trương Hoài Chi càng không do dự, quay đầu bỏ chạy, mỹ thiếu niên giơ súng đuổi theo, "đoàng đoàng đoàng" chỉ nhằm vào Trương Hoài Chi mà xả đạn. May mà đám tùy tùng của Trương Hoài Chi như phát điên, lấy thân mình che cho Trương Hoài Chi, xông lên bắt sống mỹ thiếu niên.

Hỏi tên tuổi, mỹ thiếu niên nghiêm nghị nói: Giang sơn tươi đẹp, tiếc thay lại rơi vào tay bọn man di, ba ngàn giai nhân, lại phải ngủ cùng bọn nô lệ ngoại tộc. Lũ nô tài của triều đình Thanh nghe cho kỹ đây, ta đây là thiếu chủ của Hoa Vinh Dương Hành ở Thượng Hải, Tiết Thành Hoa, trong nhà có tiền, hâm mộ cách mạng, nên cùng đồng chí Xa Tích Nguyên, Trương Mặc Lâm, Khúc Chấn Tông đến Bắc Kinh, muốn giết bốn tên Phùng Quốc Chương, Thiết Lương, Ấm Xương và Lương Bật. Chỉ hận bom bọn cách mạng đưa cho toàn là bom xịt, một quả cũng không nổ, bằng không thì lũ nô lệ ngoại tộc các ngươi khó lòng thoát chết.

Trương Hoài Chi nghe xong lẩm bẩm: Có nhầm không đấy, ngươi là phú nhị đại, thế mà cũng đi ám sát, cái tư tưởng cách mạng này ảnh hưởng đến người trẻ tuổi thật là quá đáng sợ...

Mặc dù mỹ thiếu niên Tiết Thành Hoa bị Trương Hoài Chi lén lút sát hại, nhưng đòn tấn công cuối cùng của anh ta không chỉ dọa sợ hoàng tộc, mà ngay cả quân nhân Bắc Dương cũng cảm nhận được sự khủng bố của cơn bão cách mạng.

Nhanh lên đi, mau chóng ép Hoàng đế Tuyên Thống thoái vị đi, chậm trễ nữa sẽ bị ném bom chết đấy.

Hòa nghị Bắc Nam đạt được, Viên Thế Khải trình bày điều kiện nghị quyết lên Thái hậu Long Dụ.

Thái hậu mở hòa nghị ra, lập tức khóc lớn, nói: Thực sự đẩy nhà Đại Thanh của ta đổ rồi sao? Đến cả câu "Đế hiệu kế thừa không thay" cũng không cho phép, bắt hai mẹ con ta thành loại người nào đây?

Thái giám, cung nữ, thị vệ bên cạnh đều khóc than thảm thiết, Viên Thế Khải không còn cách nào, cũng giả vờ khóc cùng mọi người. Chờ mọi người khóc mệt rồi, ông ta kiên nhẫn giải thích: Thái hậu à, Hoàng thượng thoái vị, đây là tấm lòng của Nghiêu Thuấn công thiên hạ, là chuyện tốt mà. Thần đã tranh cãi với đám sát tinh phương Nam kia rất lâu rồi, nhưng không còn cách nào khác, đây là tối hậu thư của họ rồi.

Thái hậu Long Dụ khóc: Viên Thế Khải, hai mẹ con ta đã phó thác thân mạng cho ngươi, chắc chắn sẽ không oán trách ngươi đâu, ngươi cứ làm theo nghị quyết đi.

Viên Thế Khải đại hỷ: Thần tuân chỉ.

Vội vàng ra khỏi cung, Viên Thế Khải về nhà, lập tức dặn Hồng Thuật Tổ: Nhanh nhanh nhanh, mau cầm bút viết đi, viết chiếu thư thoái vị của Hoàng thượng.

Hồng Thuật Tổ: ...Để tôi viết sao?

Viên Thế Khải: Nói nhảm, không phải ngươi viết thì để ta viết sao?

Hồng Thuật Tổ: Vâng, vâng, tôi viết, tôi viết, tôi viết viết viết... Hồng Thuật Tổ quay lại bên bàn sách, chẳng bao lâu đã viết xong, đưa cho Viên Thế Khải xem: Ông chủ, xem cái này thế nào?

Viên Thế Khải cầm chiếu thư lên xem. Xem một hồi, ông ta đột nhiên gào lên: Mẹ kiếp, đây là cái thằng khốn nào viết chiếu thư thoái vị thế này? Vừa thối vừa dài, trong chốc lát mà đọc cái chiếu thư này làm ta ngủ hai giấc, đây chẳng phải là vớ vẩn sao?

Hồng Thuật Tổ: ...Việc này sao lại trách tôi? Tôi đã bảo tôi không giỏi viết cái này rồi mà...

Viên Thế Khải: Vậy thì lập tức đánh điện tín cho em vợ của ngươi là Triệu Phượng Xương, bảo hắn soạn thảo ngay chiếu thư thoái vị của Hoàng đế.

Hồng Thuật Tổ: Đã bảo rồi, Triệu Phượng Xương không phải em vợ tôi, tôi mới là em vợ hắn...

Viên Thế Khải: Chẳng cần biết ai là em vợ ai, ngươi mau chóng đi làm đi, bớt ở đây nói nhảm.

Một lát sau, Hồng Thuật Tổ quay lại, trên tay cầm một xấp điện văn dày: Ông chủ, đây là chiếu thư thoái vị của Hoàng đế nhà Thanh mà em vợ tôi Triệu Phượng Xương gửi tới, đã viết xong được nửa tháng rồi...

Viên Thế Khải: Ngươi xem ngươi xem, ta đã bảo Triệu Phượng Xương là em vợ ngươi mà, ngươi cứ hay cãi bướng.

Hồng Thuật Tổ: ...Không đúng không đúng, là bị ông làm loạn đầu óc, nhầm rồi, Triệu Phượng Xương thực sự không phải em vợ tôi, tôi mới là em vợ hắn...

Viên Thế Khải: Được rồi được rồi, đừng phiền ta nữa, để ta xem chiếu thư này.

Trẫm khâm phụng ý chỉ của Thái hậu Long Dụ:

Trước vì dân quân khởi sự, các tỉnh hưởng ứng, chín cõi sôi sục, sinh linh đồ thán. Đặc mệnh Viên Thế Khải phái người cùng đại diện dân quân thảo luận đại cục, nghị mở quốc hội, công quyết chính thể. Hai tháng qua, vẫn chưa có biện pháp xác định. Nam Bắc nhìn nhau, đôi bên giằng co, thương buôn ngừng lại trên đường, sĩ phu phơi thây ngoài đồng, chỉ vì quốc thể một ngày chưa quyết, nên dân sinh một ngày chưa yên. Nay tâm lý nhân dân toàn quốc đa phần khuynh hướng cộng hòa, các tỉnh miền Nam đã khởi xướng từ trước, các tướng miền Bắc cũng chủ trương theo sau, lòng người hướng về, thiên mệnh có thể biết. Ta há nỡ vì sự tôn vinh của một họ mà làm trái ý muốn của muôn dân? Dùng cái này nhìn ngoài đại thế, trong xét dư tình, đặc biệt dẫn Hoàng đế, đem quyền thống trị công bố ra toàn quốc, định làm quốc thể cộng hòa lập hiến. Trước an ủi lòng mong trị ghét loạn trong nước, sau hợp nghĩa thiên hạ vi công của thánh hiền cổ xưa. Viên Thế Khải trước đây đã được Tư chính viện bầu làm Tổng lý đại thần, đương lúc thay cũ đổi mới này, nên có phương pháp thống nhất Nam Bắc, tức là do Viên Thế Khải tổ chức chính phủ cộng hòa lâm thời, thương thảo biện pháp thống nhất với dân quân. Tổng quát mong nhân dân an cư, trong nước nghĩa an, vẫn hợp lãnh thổ an toàn của năm tộc Hán, Mãn, Mông, Hồi, Tạng thành một nước Trung Hoa Dân Quốc; Ta cùng Hoàng đế được lui về chỗ rộng rãi thảnh thơi, an hưởng tháng ngày, mãi mãi hưởng sự ưu lễ của quốc dân, thân thấy chí trị thành công, há chẳng tốt đẹp sao? Khâm thử.

Viên Thế Khải cầm lấy xem, đại hỷ: Tiểu Hồng, em vợ ngươi quả nhiên có bản lĩnh, "lui về chỗ rộng rãi thảnh thơi, an hưởng tháng ngày", viết đúng là quá tài!

Liền cầm tờ chiếu thư này đi tìm Từ Thế Xương, Từ Thế Xương sửa đi sửa lại, sau đó vào cung, thỉnh Thái hậu Long Dụ triệu tập vương công đại thần đến, tuyên chiếu.

Thái hậu khóc nói: Hiện nay vương công đại thần đã sớm mang vàng bạc châu báu, trốn đến các tô giới rồi, chỉ còn hai mẹ con ta đáng thương này thôi, ngươi cứ thế mà tuyên chiếu đi.

Trong tiếng tuyên chiếu, Thái hậu Long Dụ khóc lớn, nước mắt rơi như mưa, đám thái giám cũng khóc theo.

Mà lúc này, ngoài cung, cả một nước Trung Hoa rộng lớn, lại là một cảnh hân hoan vui vẻ, tiếng pháo nổ rung trời chuyển đất.

Dân chủ rồi!

Cộng hòa rồi!

Ngay trong thời khắc tốt đẹpPhổ thiên đồng khánh (phổ thiên đồng khánh) này, đạch đạch đạch, tiếng súng ác liệt từ hướng thánh địa cách mạng Vũ Xương truyền đến.

Lại đánh nhau rồi.