Định Số

Định Số

Lượt đọc: 50 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1

❊ ❊ ❊

Tiêu Tế Đông chưa từng nghĩ xem đời này mình có nên đổi nghề hay không. Anh vẫn luôn cho rằng cả đời một người làm việc ở một nơi chính là biểu hiện của phẩm hạnh tốt đẹp. Một là chứng tỏ anh tận tụy với nghề, hai là chứng tỏ các mối quan hệ nhân sự hòa thuận. Cho nên trong lúc rất nhiều người tới tấp nhảy việc, như chim công bay về đông nam, thì anh lại giữ một phong thái ung dung tự tại để soạn giáo án và sửa bài cho sinh viên. Chủ nhiệm khoa là một vị giáo sư già, đồng thời còn kiêm nhiệm một chức vụ trong đảng phái dân chủ ngoài xã hội. Tính tình ông cực kỳ lương thiện, mà cũng đặc biệt dễ xúc động. Đối với cách làm đi ngược trào lưu này của Tiêu Tế Đông, dĩ nhiên ông cũng cảm động sâu sắc. Đã mấy lần trong các cuộc họp toàn khoa, ông đều xúc động nói: Ai bảo giảng viên đại học chúng ta đang đối mặt với tình cảnh không có người nối nghiệp? Ai bảo các thầy cô trẻ tuổi đều bay ra khỏi khuôn viên trường học? Không, chỉ riêng trong khoa chúng ta thôi, những người thầy ưu tú, cam lòng giữ lấy cảnh thanh bần vẫn còn khối ra đấy, ví dụ như, Tiêu——Tế——Đông——! Đại loại thế.

Mới đầu khi chủ nhiệm khoa nói những lời này, Tiêu Tế Đông còn thấy bản thân cũng cừ thật. Phải biết rằng, tuy chỉ là một chủ nhiệm khoa nho nhỏ, nhưng muốn nhận được lời khen của ông cũng chẳng phải chuyện dễ dàng. Tiêu Tế Đông tốt nghiệp đại học năm tám mươi hai, ở lại trường mười năm, bình bình đạm đạm dạy học suốt mười năm, việc được khen ngợi mới chỉ là chuyện trong một, hai năm gần đây. Anh về nhà đem chuyện này khoe khoang với vợ, vợ anh khịt mũi một cái rồi bảo: Chẳng qua là cái khoa của các anh chỉ còn lại mỗi mình anh là cục cưng, không khen anh thì khen ai? Vợ anh là người Hồ Nam, mà người Hồ Nam dùng chữ "cục cưng" này với nghĩa rộng vô cùng, khen hay chê hoàn toàn dựa vào ngữ điệu để điều chỉnh, rõ ràng biết mười mươi cô đang châm chọc mình nhưng lại chẳng thể đánh trả. Mỗi lần rơi vào hoàn cảnh này, Tiêu Tế Đông lại có chút tức tối đến quẫn trí. Anh chỉ biết lắp bắp phân bua: Sao lại chỉ có một mình anh? Tiểu Trần, Tiểu Chu, Đại Tiền không phải đều là người sao? Vợ anh đối với sự quẫn trí của anh thường chỉ mỉm cười một tiếng, phong thái ra chiều kẻ cả bề trên. Đôi khi cô còn bồi thêm: Người ta là Tiểu Trần, Tiểu Chu năm nay mới được phân về, có cái gì đáng khen? Còn Đại Tiền chẳng phải là cái gã làm người thứ ba đó sao? Ai dám khen anh ta chứ? Thế chẳng phải chỉ còn lại mỗi mình anh thôi à? Tiêu Tế Đông ăn nói vụng về, không đáp lại được. Hễ không đáp lại được là đầu óc anh lại âm thầm tự rẽ ngoặt, trong bụng nghĩ thầm: Chẳng lẽ thật sự chỉ còn lại mỗi mình mình sao?

Tuy bị vợ mỉa mai, nhưng Tiêu Tế Đông vẫn cảm thấy có một niềm vinh dự. Nghĩ kỹ thì cũng dễ hiểu thôi. Dù là người thế nào đi nữa, thử hỏi có ai lại không thích nghe lời ngon ngọt? Cho dù trên lý trí biết rõ mười mươi đó là chuyện tâng bốc nịnh nọt, thì ít nhất về mặt cảm xúc nó vẫn mang lại cho người ta một sự an ủi. Tiêu Tế Đông nghĩ có lẽ chính là nhờ chút thành phần an ủi này, mà suốt mấy nghìn năm qua, món quà mang tên "nịnh nọt" chưa từng bao giờ có mùa ế ẩm. Đến khi chủ nhiệm khoa bảo Tiêu Tế Đông dạy thay ba tuần cho Đại Tiền—người đang túi bụi giải quyết mâu thuẫn gia đình, Tiêu Tế Đông chẳng thèm suy nghĩ gì mà hớn hở nhận lời ngay. Báo hại buổi tối hôm đó vợ anh làm ầm ĩ một trận ra trò. Bởi vì vợ anh đi làm ở một nơi rất xa, buổi trưa không thể về được, mà lịch dạy của Đại Tiền mỗi tuần hai buổi đều rơi vào tiết ba và tiết bốn, điều này khiến cho bữa trưa của con trai Tiêu Tế Đông hai ngày trong tuần gặp rắc rối. Tiêu Tế Đông sau khi nhận lỗi với vợ (mỗi lần cãi nhau, bất kể bản thân có sai hay không, anh đều rất tự giác cúi đầu nhận lỗi trước), mới quay đầu ngẫm lại: Nếu không phải chủ nhiệm khoa năm lần bảy lượt khen ngợi anh, cớ sao anh lại đi ôm cái việc này của Đại Tiền? Để đến mức Tiểu Bảo nhà anh bất đắc dĩ phải cùng anh ăn cơm căng tin mấy ngày liền. Cứ hễ nhớ tới cảnh con trai Tiểu Bảo ăn cơm căng tin đến mức nước mắt lưng tròng nuốt không trôi, anh vừa đau lòng lại vừa sinh ra vài phần ấm ức. Trong bụng thầm nghĩ: Thưa chủ nhiệm, ngài chỉ dùng có hai câu nói mà đổi lấy ba tuần lao động vất vả của tôi sao? Rồi lại nghĩ thầm: Đại Tiền ơi Đại Tiền, thằng nhãi nhà cậu hưởng hết phong lưu, từng ngủ với hai người đàn bà, thế mà lại bắt một kẻ chỉ mới ngủ với một người đàn bà như tôi đây đi dạy thay cho cậu, thế này chẳng phải là chồng thêm một tầng bất công lên nỗi bất công sẵn có hay sao? Nghĩ thì nghĩ vậy, ba tuần đứng lớp Tiêu Tế Đông vẫn chẳng bỏ sót một buổi nào, hơn nữa khi gặp chủ nhiệm khoa và Đại Tiền vẫn giữ vẻ mặt khách sáo: Đâu có đâu có, không sao đâu, ai mà chẳng có lúc bận việc chứ? Mọi người giúp đỡ lẫn nhau chẳng phải là điều nên làm sao? Một phen như vậy lại càng khiến cho chủ nhiệm khoa thêm phần cảm động, và càng thấy rằng lời khen ngợi chính là thứ xứng đáng nhất để trao cho những người như Tiêu Tế Đông.

Ở một nơi nào đó, nếu đột nhiên xảy ra một chuyện khiến người ta bất ngờ, thì nhân vật chính phần lớn lại là kiểu người ngày thường im thin thít đến mức gần như chẳng ai nhận ra sự tồn tại của anh ta. Còn những kẻ vốn quen thói phô trương ầm ĩ, thì dù có làm ra chuyện kinh thiên động địa cỡ nào, người ngoài cũng thấy là điều đương nhiên, dường như ngoài anh ta ra thì còn ai làm được nữa? Cho nên câu nói xưa "chó không sủa mới là chó cắn trộm" dùng cho đến tận ngày nay vẫn chẳng hề lỗi thời. Có điều chỉ cần hiểu chữ "cắn" này theo nghĩa rộng hơn một chút là có thể áp dụng hoàn hảo cho những nhân vật như Tiêu Tế Đông rồi.

Thời trẻ Tiêu Tế Đông từng lái xe buýt tuyến số 1. Từ cái phong thái ngồi xe buýt đầy vẻ lão luyện của anh vẫn còn có thể nhìn ra manh mối. Chẳng hạn như khi nhân viên bán vé kiểm tra vé, tuy trong tay không có vé, nhưng anh vẫn thản nhiên nói: "Bến một." Ý câu đó là bảo với nhân viên bán vé: Người nhà mình cả. Nói chung, người trong nội bộ lên xe thì không cần mua vé, chút phúc lợi này khi làm việc ở công ty xe buýt vẫn phải có chứ, cũng giống như làm ở nhà máy điện thì dùng điện không mất tiền, làm ở nhà máy nước thì dùng nước không tốn phí, và làm ở ngành đường sắt thì đi công tác chẳng cần mua vé tàu vậy. Tiêu Tế Đông lái xe buýt suốt năm năm, làm việc theo hai ca, cứ hết giờ làm là về nhà, ở cơ quan chưa từng làm chuyện gì nổi bật, đến mức các vị lãnh đạo gần như chẳng ai biết mặt anh, dĩ nhiên là trừ vị đội trưởng trực tiếp của anh ra. Bỗng nhiên vào một ngày nọ, Tiêu Tế Đông nhận được giấy báo trúng tuyển đại học. Nơi nhận anh là một trường đại học trọng điểm quốc gia, nhất thời khiến tất cả mọi người trong bến xe đều kinh ngạc véo tai mình, muốn xác thực xem có phải tai mình có vấn đề hay không. Tai dĩ nhiên là chẳng có vấn đề gì rồi, bởi vì đâu thể nào trong một đêm mà tai của tất cả già trẻ lớn bé ở bến xe số 1 lại đồng loạt dở chứng với chủ nhân của chúng được. Mọi người sau khi đã hiểu cho đôi tai của mình, thì lại đồng loạt nhìn Tiêu Tế Đông bằng cặp mắt khác xưa. Tiêu Tế Đông vẫn giữ nguyên cái bộ mặt như ngày thường, lặng lẽ làm xong thủ tục, rồi rời đi vào một buổi sáng sớm, thậm chí đến một điếu thuốc mừng cũng chẳng buồn mời ai một điếu. Vì lẽ đó mà những ánh mắt từng nhìn anh bằng vẻ khâm phục kia, khi thu hồi ánh nhìn lại, đều hậm hực nói những câu đại loại như Tiêu Tế Đông là thứ chó cắn trộm. Kỳ thực, Tiêu Tế Đông chẳng hề làm bất cứ điều gì tổn hại đến người khác cả.

Những chuyện đó dĩ nhiên đều là chuyện của ngày xửa ngày xưa rồi. Tiêu Tế Đông học xong đại học thì được giữ lại trường. Dạy một mạch mười mấy năm trời, anh vẫn giữ nguyên cái tác phong như thời còn ở bến xe số 1: Im thin thít chẳng hé răng. Bản tính con người anh vốn dĩ như thế, cũng thật khó mà trách được anh. Cũng vì chuyện này mà đồng nghiệp của anh là Đại Tiền từng bàn tán sau lưng anh: Cái người như Tiêu Tế Đông ấy à, cho dù trong lòng có dậy sóng ba đào đến đâu chăng nữa, thì ngoài mặt vẫn cứ phẳng lặng như tờ, đúng là một bộ mặt chết trơ trơ. Tiêu Tế Đông nghe được lời này cũng chẳng thấy phiền lòng chút nào, mặt chết thì có gì không tốt? Dẫu sao cũng đôn hậu hơn nhiều so với những kẻ mặt sống, hễ gặp người là lập tức đổi sang một bộ mặt khác, Tiêu Tế Đông nghĩ vậy.

Ấy thế mà chỉ hai ba ngày sau khi Đại Tiền nói về chuyện "mặt chết", Tiêu Tế Đông bỗng nhiên nộp một lá đơn xin nghỉ việc không lương một năm. Tin tức này vừa truyền ra, ít nhất một nửa số người trong khoa đã mất ngủ ròng rã suốt ba ngày liền. Mọi người thi nhau tự hỏi: Ngay cả Tiêu Tế Đông còn dứt áo ra đi, cớ sao chúng ta lại vẫn bám trụ ở đây? Khi Tiêu Tế Đông nộp đơn cho chủ nhiệm khoa, vị chủ nhiệm ban đầu tươi cười hớn hở, ngỡ rằng anh nộp đơn xin vào Đảng, bèn có chút kích động đứng dậy đón lấy tờ giấy mỏng manh kia, miệng không ngớt lời: Cậu phải nộp từ lâu rồi mới phải chứ, người như cậu mà không vào Đảng thì ai vào? Nào ngờ ông chẳng những không nhìn thấy lá đơn như ý muốn, mà trên trang giấy chỉ đập vào mắt mấy chữ "nghỉ việc không lương". Thế là ông kinh ngạc ngã ngồi phịch xuống ghế.

Chủ nhiệm khoa nói: Chẳng phải tôi đã biểu dương cậu mấy lần rồi sao?

Tiêu Tế Đông đáp: Chẳng phải tôi cũng đã nghe mấy lần rồi sao?

Chủ nhiệm khoa nghe vậy bèn hỏi ngược lại: Cậu nói thế là có ý gì?

Tiêu Tế Đông bảo: Ý tôi là nếu như không có ai nghe, thì chẳng phải ngài đã khen công cốc rồi sao?

Chủ nhiệm khoa nói: Cậu đi thế này, thì tôi lại càng khen công cốc hơn nữa hay sao?

Tiêu Tế Đông nói: Ngài nói ra, có người tiếp nhận, thế thì đâu phải là nói công cốc. Vả lại lời khen của ngài cũng đâu có giá trị vĩnh viễn đâu?

Chủ nhiệm khoa nhất thời cứng họng không đáp lại được, Tiêu Tế Đông thấy ông im lặng bèn quay lưng rời đi. Đám người Đại Tiền, Tiểu Chu, Tiểu Trần nghe được chuyện này cùng đoạn đối thoại kia, ai nấy cũng kinh ngạc khôn xiết, cảm giác ấy cũng chẳng khác gì những người ở bến xe số 1 năm xưa là bao, dẫu cho họ không tự véo tai mình.

Đại Tiền bảo: Cái gã Tiêu Tế Đông này có chút khí chất của một triết gia đấy.

Lời này lọt đến tai Tiêu Tế Đông, anh thầm nghĩ: Đây là cái thứ tiếng tăm gì vậy?

Chuyện khiến người ta không thể chấp nhận nổi còn ở phía sau, sau khi nghỉ việc, Tiêu Tế Đông không hề xuống phía nam, cũng chẳng đến công ty vốn đầu tư nước ngoài hay liên doanh nào để kiếm bộn tiền, mà anh lại đi làm tài xế taxi. Bỏ công việc giảng viên đại học đàng hoàng không làm, lại đi làm một lão tài xế, hành động này khiến tất cả những ai quen biết Tiêu Tế Đông đều nổi cơn thịnh nộ, đặc biệt là các đồng nghiệp ở trường đại học của anh. Mức độ phẫn nộ của các đồng nghiệp vượt xa vụ việc Đại Tiền làm kẻ thứ ba chen chân vào gia đình người khác cách đây không lâu. Bởi vì việc của Đại Tiền không làm mất thể diện của giới trí thức, người đàn bà kia sống chết đòi cặp với Đại Tiền chứ không thèm người chồng tiểu thương của ả, chứng tỏ ả có mắt nhìn, biết coi trọng trí thức, đó là lịch sử đang tiến bộ. Nhưng Tiêu Tế Đông thế này thì coi là cái gì? Chẳng phải rành rành đang tuyên bố với cả thế giới rằng: Giảng viên đại học còn không bằng một gã tài xế hay sao? Những sinh viên tốt nghiệp khác nhìn thấy tình cảnh thế này liệu còn chịu về trường đại học dạy học nữa không? Không chịu đi dạy thì chẳng phải sự nghiệp giáo dục sẽ lâm vào cảnh không người nối dõi hay sao? Tác động tiêu cực của nó lớn đến nhường nào chứ? Hoàn toàn liên quan đến đại sự quốc kế dân sinh. Cái anh chàng Tiêu Tế Đông này sao lại hồ đồ đến mức ấy? Quả thực có rất nhiều chuyện không thể nghĩ sâu xa được. Càng nghĩ thì trong lòng lại càng quặn thắt một nỗi đau đớn và bi phẫn. Cho nên bậc trí giả mới bảo người biết suy nghĩ thì luôn luôn đau khổ. Rõ ràng đang sống yên lành, có cá có thịt ăn, lại cứ thích đi nghĩ ngợi những chuyện chẳng liên quan gì đến thực tế, chẳng hạn như ta từ đâu tới, ta sẽ đi về đâu, đại loại như thế. Cậu chui ra từ bụng mẹ cậu, cuối cùng thông qua lò hỏa táng mà đi vào nấm mồ, đó chẳng phải là chuyện hiển nhiên rành rành ra đấy sao? Thế nhưng những kẻ hay nghĩ ngợi lại cứ cố tình làm ngơ trước những điều hiển nhiên ấy. Chủ nhiệm khoa của Tiêu Tế Đông có lẽ cũng được tính là một người biết suy nghĩ, vì nước cờ này của Tiêu Tế Đông mà ông đau khổ đến mức khi họp hành gần như chẳng thốt nên lời, mà một khi đã phát biểu thì dường như từng chữ đều run rẩy, cơ bản là khiến cho những ai nghe ông nói đều cảm thấy xót xa trong lòng.

Tiêu Tế Đông lại hoàn toàn chẳng hay biết gì về điều đó, anh cứ thong thả ung dung lái chiếc xe của mình chạy ngược chạy xuôi qua các phố lớn ngõ nhỏ, sạch sẽ hay bẩn thỉu, ở khắp đông tây nam bắc của thành phố.

Thực ra đưa ra quyết định này đối với Tiêu Tế Đông chẳng phải là sản phẩm sau một hồi suy đi tính lại kỹ càng gì. Đương nhiên, đối với một người chưa từng vì chuyện gì mà cuống cuồng hốt hoảng như Tiêu Tế Đông, chuyện lớn bằng trời thì cũng chỉ được quyết định trong sự bình bình đạm đạm mà thôi. Ví dụ như năm xưa anh thi đại học, chẳng qua chỉ là vào một ngày nọ chiếc xe anh lái bị hỏng giữa đường, hành khách vừa chửi bới om sòm vừa đổi sang xe khác, giữa những tiếng chửi rủa không dứt bên tai, Tiêu Tế Đông thầm nghĩ tội gì phải thế, chi bằng đi thi đại học cho rồi. Thế là anh đi thi. Lại ví như chuyện anh kết hôn, cũng chỉ vì một hôm ở thư viện, thấy một cô gái mồm mép sắc sảo đang tranh cãi với người ta, anh đứng nghe cãi cọ mà sinh ra một cảm giác khoái chí, thấy vô cùng thú vị, bèn nghĩ nếu có thể cưới cô gái này về làm vợ thì cũng hay đấy chứ. Quả nhiên sau này cô gái hay cãi nhau đó đã trở thành vợ anh. Còn như lần này, là lúc anh đang trên đường đi dạy cho sinh viên thì tình cờ gặp Đại Tiền, nghe Đại Tiền nói đợt xét duyệt phó giáo sư lần này sẽ đặc cách cất nhắc những người dưới ba mươi lăm tuổi. Tiêu Tế Đông vốn thuộc thế hệ học sinh thời kỳ trước, tuổi tác đã sớm vượt qua ba mươi lăm, chỉ đành trơ mắt nhìn một lũ miệng còn hôi sữa vượt lên trước mặt mình. Lòng anh thoáng chốc nguội lạnh ngắt. Khi chuông vào lớp vang lên, trong lòng anh thầm nhủ: Về đi thôi, về đi thôi, tiền đồ tẻ nhạt sao chẳng về. Giờ ra chơi anh liền viết xong báo cáo, vừa tan tiết học là đem nộp ngay cho chủ nhiệm khoa.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.