Khi Ethan bị gọi trở về trang trại vì cơn bệnh của người cha, mẹ anh đã nhường lại cho anh sử dụng một căn phòng nhỏ nằm phía sau căn "phòng khách lớn" lúc nào cũng bỏ trống. Tại đây, anh đã tự tay đóng những chiếc kệ để sách, dựng một chiếc điểm-ghế (box-sofa) bằng ván và đệm, bày biện giấy tờ lên một chiếc bàn bếp, treo trên bức tường trát vữa thô một bức tranh khắc chân dung Abraham Lincoln cùng một cuốn lịch có đề "Những suy ngẫm từ các nhà thơ". Với những vật dụng nghèo nàn ấy, anh đã cố gắng tái tạo lại phần nào dáng dấp phòng làm việc của một vị "mục sư" từng đối xử rất tốt với anh và cho anh mượn sách khi anh còn ở Worcester. Anh vẫn thường tìm về chốn ấy vào mùa hè, nhưng từ khi Mattie đến ở tại trang trại, anh phải nhường lại lò sưởi cho cô, và hệ quả là căn phòng trở nên không thể ở được trong suốt mấy tháng trời trong năm.
Anh bước xuống chốn ẩn náu ấy ngay khi ngôi nhà đã chìm vào yên lặng, và tiếng thở đều đều của Zeena phát ra từ chiếc giường đã trấn an anh rằng sẽ không có màn kịch tiếp nối nào diễn ra trong bếp. Sau khi Zeena lui về phòng, anh và Mattie đứng lặng người, chẳng ai tìm cách đến gần đối phương. Rồi cô gái quay trở lại công việc dọn dẹp căn bếp cho qua đêm, còn anh cầm chiếc đèn lồng đi ra ngoài kiểm tra quanh nhà theo thói quen. Căn bếp trống hoác khi anh quay trở lại; nhưng chiếc túi đựng thuốc lá cùng cái tẩu của anh đã được đặt lên bàn, và bên dưới là một mảnh giấy xé từ bìa sau cuốn catalog của một cửa hàng bán hạt giống, trên đó viết ba từ: "Đừng bận tâm, Ethan."
Bước vào căn "phòng nghiên cứu" tối tăm và lạnh lẽo của mình, anh đặt chiếc đèn lồng lên bàn và cúi xuống ánh sáng của nó, đọc đi đọc lại bức nhắn nhủ ấy. Đó là lần đầu tiên Mattie viết thư cho anh, và việc sở hữu mảnh giấy mang lại cho anh một cảm giác xa lạ nhưng đầy mới mẻ về sự gần gũi của cô; thế nhưng nó lại làm sâu sắc thêm nỗi thống khổ của anh khi nhắc nhở anh rằng từ nay về sau họ sẽ không còn cách nào khác để trò chuyện với nhau nữa. Tránh sao được ánh cười, hơi ấm giọng nói của cô, mà giờ đây chỉ còn lại trang giấy lạnh lẽo và những con chữ vô tri!
Những luồng xung động nổi loạn hỗn độn cuồn cuộn dâng trào trong lòng anh. Anh còn quá trẻ, quá khỏe mạnh, nhựa sống còn tràn trề, làm sao có thể dễ dàng khuất phục trước sự hủy hoại những hy vọng của mình chứ? Lẽ nào anh phải chôn vùi toàn bộ những năm tháng cuộc đời bên cạnh một người đàn bà cay đắng và hay cằn nhằn ư? Đã từng có những khả năng khác mở ra trước mắt anh, những khả năng bị tước đoạt từng cái một bởi sự ích kỷ và dốt nát của Zeena. Và rồi điều tốt đẹp nào đã đến từ chuyện đó chứ? Bà ta ngày càng cay nghiệt và bất mãn hơn gấp trăm lần so với thời điểm anh cưới bà ta: niềm vui duy nhất còn sót lại của bà ta là hành hạ anh. Tất cả những bản năng tự vệ lành mạnh trong anh trỗi dậy để chống lại sự lãng phí cuộc đời như thế...
Anh cuộn mình trong chiếc áo khoác lông chồn cũ kỹ và nằm dài lên chiếc điểm-ghế để suy tính. Dưới má, anh cảm thấy vướng phải một vật cứng có những khối u kỳ lạ. Đó là chiếc gối mà Zeena đã thêu cho anh hồi họ đính hôn—món đồ thêu thùa duy nhất mà anh từng thấy bà làm. Anh ném phăng nó xuống sàn nhà và tì đầu vào vách tường...
Anh biết trường hợp của một người đàn ông ở bên kia sườn núi—một chàng trai trẻ trạc tuổi anh—từng thoát khỏi một cuộc sống khốn khổ y như thế bằng cách đi về miền Tây cùng cô gái mà anh ta yêu thương. Người vợ đã ly hôn với anh ta, và anh ta đã kết hôn với cô gái nọ rồi sống sung túc. Ethan từng gặp cặp đôi ấy vào mùa hè năm trước tại Shadd’s Falls, nơi họ đến thăm họ hàng. Họ có một cô con gái nhỏ tóc xoăn vàng, đeo một chiếc huy hiệu vàng và ăn mặc như một nàng công chúa. Người vợ bị bỏ rơi cũng chẳng đến nỗi nào. Chồng cũ đã để lại cho bà ta trang trại và bà ta đã xoay sở bán nó đi, rồi dùng số tiền ấy cùng tiền trợ cấp hàng tháng để mở một quán ăn nhẹ ở Bettsbridge, vươn lên đầy năng động và có địa vị. Ethan bị thiêu đốt bởi ý nghĩ ấy. Tại sao anh lại không thể cùng Mattie rời đi vào ngày mai, thay vì để cô đi một mình? Anh sẽ giấu chiếc va-li dưới ghế của chiếc xe trượt tuyết, và Zeena sẽ chẳng mảy may nghi ngờ cho đến khi bà bước lên lầu nghỉ trưa và tìm thấy bức thư trên giường...
Những xúc cảm bồng bột vẫn còn cuồn cuộn ngay bề mặt tâm trí, anh chồm dậy, thắp lại ngọn đèn lồng và ngồi xuống bàn. Anh lục lọi trong ngăn kéo tìm một tờ giấy, tìm thấy một tờ, và bắt đầu viết.
"Zeena, anh đã làm tất cả những gì có thể vì em, và anh thấy chẳng có ích gì cả. Anh không trách em, mà anh cũng chẳng trách chính mình. Có lẽ cả hai chúng ta sẽ sống tốt hơn khi chia tay. Anh định thử vận may ở miền Tây, còn em có thể bán trang trại và nhà máy xay, rồi giữ lấy số tiền đó—"
Cây bút của anh khựng lại trước từ ấy, thứ kéo anh trở về với thực tại phũ phàng về hoàn cảnh nghiệt ngã của mình. Nếu anh giao trang trại và nhà máy xay cho Zeena thì anh sẽ lấy gì để bắt đầu cuộc đời mới của riêng mình? Một khi đặt chân đến miền Tây, anh chắc chắn sẽ tìm được việc làm—anh chẳng ngần ngại gì việc thử vận may một mình cả. Nhưng với việc Mattie đang phụ thuộc vào anh thì mọi chuyện lại hoàn toàn khác. Và số phận của Zeena sẽ ra sao? Trang trại và nhà máy đã bị thế chấp đến tận kịch trần giá trị của chúng, và ngay cả khi bà tìm được người mua—điều bản thân nó đã rất khó xảy ra—thì cũng thật nghi ngờ việc bà có thể thu lời nổi một ngàn đô la từ thương vụ đó. Trong khi ấy, làm sao bà có thể duy trì hoạt động của trang trại? Chỉ nhờ vào lao động không ngơi nghỉ và sự giám sát trực tiếp thì Ethan mới kiếm nổi một chút sinh kế đạm bạc từ mảnh đất của mình, và vợ anh, dù có sức khỏe tốt hơn tưởng tượng đi chăng nữa, cũng không bao giờ có thể gánh vác nổi một gánh nặng như thế một mình.
Chà, vậy thì bà ta có thể quay về với họ hàng của mình, và xem họ sẽ làm gì cho bà ta. Đó chính là số phận mà bà ta đang áp đặt lên Mattie—tại sao lại không để chính bà ta trải nghiệm nó cơ chứ? Vào thời điểm bà ta phát hiện ra tung tích của anh và đâm đơn kiện ly hôn, thì có lẽ anh—dù ở bất cứ đâu—cũng đã kiếm đủ tiền để chu cấp cho bà ta một khoản tiền ly hôn thỏa đáng rồi. Và con đường lựa chọn khác chính là để Mattie bước đi một mình, với hy vọng mong manh hơn rất nhiều về một chốn nương thân lâu dài...
Anh đã làm vương vãi đống đồ đạc trong ngăn kéo bàn khi tìm kiếm một tờ giấy, và khi cầm bút lên, ánh mắt anh rơi vào một số báo cũ của tờ Bettsbridge Eagle. Trang quảng cáo được gấp ngửa lên trên, và anh đọc được những dòng chữ đầy sức cám dỗ: "Những chuyến đi miền Tây: Giảm giá vé."
Anh kéo chiếc đèn lồng lại gần hơn và chăm chú rà soát các mức giá; rồi tờ giấy tuột khỏi tay anh và anh đẩy bức thư còn dang dở sang một bên. Mới một thoáng trước, anh còn tự hỏi anh và Mattie sẽ sống bằng gì khi đặt chân đến miền Tây; giờ đây anh nhận ra rằng mình thậm chí còn không có nổi tiền để đưa cô đến đó. Việc vay mượn là điều không thể: sáu tháng trước, anh đã đem thế chấp tài sản duy nhất của mình để huy động vốn cho việc sửa chữa cần thiết ở nhà máy xay, và anh thừa biết rằng nếu không có tài sản thế chấp thì chẳng ai ở Starkfield chịu cho anh vay nổi mười đô la. Những sự thật tàn nhẫn khép lại xung quanh anh giống như những tên gác ngục đang còng tay một tên tù nhân. Không có lối thoát nào cả—hoàn toàn không. Anh là một tù nhân chung thân, và giờ đây tia sáng duy nhất đời anh sắp sửa bị dập tắt.
Anh lê bước nặng nề trở lại chiếc ghế sofa, duỗi người ra với đôi chân nặng trĩu như chì đến mức anh cảm thấy chúng sẽ chẳng bao giờ cử động lại được nữa. Nước mắt dâng lên nghẹn ở cổ họng và từ từ cay đắng bò lên đến khóe mi.
Khi anh nằm đó, khung cửa sổ đối diện với anh dần sáng lên, khắc họa lên màn đêm một ô trời ngập tràn ánh trăng. Một cành cây ngoằn ngoèo vắt ngang qua đó, một cành cây táo mà vào những buổi tối mùa hè, anh vẫn thường thấy Mattie ngồi dưới đó mỗi khi anh từ nhà máy đi lên. Chậm rãi, vành mây mưa bắt đầu rực sáng rồi tan đi, và một vầng trăng tinh khôi trôi lững lờ vào khoảng trời xanh thẳm. Ethan chống khuỷu tay ngồi dậy, ngắm nhìn cảnh vật phơi mình trắng xóa và định hình dưới nét điêu khắc của ánh trăng. Đây chính là đêm mà đáng lẽ anh phải đưa Mattie đi trượt tuyết, và kìa ngọn đèn treo sẵn sàng thắp sáng cho họ! Anh phóng tầm mắt ra những sườn đồi đẫm trong ánh hào quang, bóng tối viền bạc của khu rừng, sắc tía ma mị của những ngọn đồi chập chùng nổi bật trên nền trời, và dường như toàn bộ vẻ đẹp của đêm nay đã được trút xuống chỉ để chế giễu sự khốn khổ của anh...
Anh thiếp đi, và khi tỉnh dậy, cái lạnh buốt của bình minh mùa đông đã tràn ngập căn phòng. Anh cảm thấy lạnh cóc, tê cứng, đói cào ruột và thấy xấu hổ vì cái sự đói ấy. Anh dụi mắt và bước ra cửa sổ. Một vầng mặt trời đỏ rực treo lơ lửng trên vành viền xám xịt của cánh đồng, phía sau những hàng cây trông đen đúa và giòn tan. Anh tự nhủ: "Đây là ngày cuối cùng của Matt rồi," và cố tưởng tượng xem nơi này sẽ ra sao khi thiếu vắng cô.
Khi anh đang đứng đó, anh nghe thấy một tiếng bước chân phía sau và cô bước vào.
"Ôi, Ethan—anh đã ở đây suốt đêm ư?"
Trông cô thật nhỏ bé và tiều tụy trong bộ váy nghèo nàn, với chiếc khăn choàng đỏ quấn quanh cổ, cùng thứ ánh sáng lạnh lẽo biến làn da nhợt nhạt của cô thành màu vàng vọt, đến mức Ethan cứ đứng ngây ra trước mặt cô mà không nói nên lời.
Anh bước lại gần thêm một bước. "Sao em lại biết anh ở đây?"
"Bởi vì em nghe thấy tiếng anh đi xuống lầu sau khi em đã lên giường, và em đã nằm lắng nghe suốt đêm, rồi anh không hề quay lên."
Mọi sự dịu dàng trong anh dồn cả lên khóe môi. Anh nhìn cô và nói: "Anh ra bếp nhóm lửa ngay đây."
Họ quay trở lại nhà bếp, anh đi lấy than củi và dọn dẹp lò sưởi giúp cô, trong khi cô mang sữa và phần bánh thịt nướng còn thừa từ hôm trước ra. Khi hơi ấm bắt đầu lan tỏa từ chiếc lò sưởi, và tia nắng đầu tiên nằm trải dài trên sàn bếp, những suy nghĩ u tối của Ethan tan chảy trong bầu không khí dịu ngọt hơn. Cảnh tượng Mattie bận rộn với công việc quen thuộc như anh từng thấy vào bao buổi sáng khác khiến anh có cảm giác như thể việc cô vĩnh viễn rời khỏi khung cảnh này là điều bất khả thi. Anh tự nhủ rằng chắc hẳn mình đã phóng đại tầm quan trọng từ những lời đe dọa của Zeena, và rồi cô ấy cũng sẽ trở lại với tâm trạng tỉnh táo hơn khi ban ngày ló dạng.
Anh bước lại gần Mattie khi cô đang cúi người bên lò sưởi, và đặt tay lên cánh tay cô. "Anh không muốn em phải bận lòng đâu," anh nói, nhìn sâu vào đôi mắt cô với một nụ cười.
Cô đỏ bừng mặt và thì thầm đáp lại: "Không đâu, Ethan, em sẽ không bận lòng đâu."
"Anh đoán mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa thôi," anh nói thêm.
Không có câu trả lời nào ngoài cái chớp mắt nhanh của cô, và anh tiếp tục: "Sáng nay cô ấy có nói gì không?"
"Không. Em chưa gặp cô ấy."
"Đừng để ý làm gì khi em gặp cô ấy nhé."
Dặn dò xong, anh rời khỏi nhà và đi ra chuồng bò. Anh nhìn thấy Jotham Powell đang đi ngược dốc qua lớp sương mù buổi sớm, và cảnh tượng quen thuộc ấy càng củng cố thêm niềm tin ngày càng lớn của anh về sự an toàn.
Khi hai người đàn ông đang dọn dẹp các ô chuồng, Jotham tì người lên chiếc chĩa ba để nói: "Trưa nay Dan’l Byrne sẽ sang khu The Flats, và anh ấy có thể chở theo chiếc rương của Mattie luôn, để khi tôi chở cô ấy sang bên đó bằng xe trượt tuyết thì đi sẽ nhẹ nhàng hơn."
Ethan ngẩn người nhìn anh ta, và Jotham tiếp tục nói: "Bà Frome bảo cô hầu gái mới sẽ có mặt ở The Flats lúc năm giờ, và lúc đó tôi phải chở Mattie đi, để cô ấy kịp bắt chuyến tàu sáu giờ đi Stamford."
Ethan cảm thấy máu đập thình thịch trong thái dương. Anh phải mất một lúc mới tìm lại được giọng nói để cất lời: "Ôi, chuyện Mattie đi vẫn chưa chắc chắn đâu—"
"Thế à?" Jotham nói một cách dửng dưng; và họ tiếp tục công việc của mình.
Khi họ quay trở lại nhà bếp, hai người phụ nữ đã ngồi vào bàn ăn sáng. Zeena mang một vẻ nhanh nhẹn và hoạt bát bất thường. Bà uống hai tách cà phê và cho con mèo ăn những mẩu thức ăn thừa còn sót lại trong đĩa bánh nướng; sau đó bà đứng dậy khỏi ghế, bước tới bên cửa sổ, và ngắt bỏ hai, ba chiếc lá vàng trên chậu phong lữ. "Lá của thím Martha chẳng có lấy một chiếc lá nào phéo héo cả; nhưng chúng cứ cằn cỗi đi khi không được chăm sóc," bà nói vẻ đầy chiêm nghiệm. Rồi bà quay sang Jotham và hỏi: "Anh vừa bảo lúc mấy giờ thì Dan’l Byrne tới ấy nhỉ?"
Người làm thuê liếc nhìn Ethan đầy do dự.
"Khoảng chừng trưa," anh ta nói.
Zeena quay sang Mattie. "Cái rương của cô nặng quá không vừa xe trượt tuyết đâu, và Dan’l Byrne sẽ ghé qua để chở nó sang The Flats," bà nói.
"Em rất cảm ơn chị, Zeena," Mattie nói.
"Tôi muốn điểm lại đồ đạc với cô trước đã," Zeena tiếp tục với giọng điệu bình thản. "Tôi biết là thiếu một chiếc khăn mặt vải thô; và tôi không tài nào tìm ra chiếc hộp đựng diêm mà cô từng để đằng sau con cú nhồi bông ở phòng khách là đã vứt đi đâu rồi."
Bà bước ra ngoài, theo sau là Mattie, và khi hai người đàn ông ở lại một mình, Jotham nói với ông chủ: "Tôi nghĩ tốt hơn là cứ để Dan’l ghé qua vậy."
Ethan hoàn thành những công việc buổi sáng quen thuộc quanh nhà và chuồng trại; rồi anh nói với Jotham: "Tôi xuống Starkfield đây. Nhắn họ đừng đợi cơm trưa nhé."
Cơn bùng nổ nổi loạn lại trỗi dậy trong anh một lần nữa. Điều từng có vẻ khó tin dưới ánh sáng ban ngày tỉnh táo nay đã thực sự xảy ra, và anh sắp phải chứng kiến việc Mattie bị lưu đày với tư cách là một kẻ bàng quan bất lực. Phẩm giá của một người đàn ông trong anh bị tổn thương sâu sắc bởi vai trò mà anh buộc phải đóng và bởi suy nghĩ về việc Mattie sẽ nghĩ gì về mình. Những cảm xúc hỗn độn tranh đấu trong lồng ngực khi anh sải bước hướng về ngôi làng. Anh đã hạ quyết tâm làm một điều gì đó, nhưng anh lại chẳng biết đó sẽ là điều gì.
Lớp sương mù buổi sớm đã tan biến và những cánh đồng nằm trải dài tựa một chiếc khiên bạc dưới ánh mặt trời. Đó là một trong những ngày mà thứ ánh lấp lánh của mùa đông tỏa chiếu qua lớp sương mờ nhạt nhòa của mùa xuân. Mỗi thước đường đều sống động sự hiện diện của Mattie, và hầu như chẳng có cành cây nào chĩa lên bầu trời hay bụi gai nào ven đường mà ở đó không vương vấn một mảnh kỷ niệm rực rỡ nào. Có lúc, giữa không gian tĩnh lặng, tiếng kêu của một loài chim trên cây thanh lương trà gợi ta liên tưởng đến tiếng cười của cô đến mức thắt cả tim gan rồi lại trào dâng mạnh mẽ; và tất cả những điều ấy khiến anh nhận ra rằng phải hành động ngay lập tức.
Đột nhiên anh nảy ra ý nghĩ rằng Andrew Hale, một người vốn tốt bụng, có thể sẽ được thuyết phục để thay đổi quyết định từ chối trước đó và ứng trước một khoản tiền nhỏ đổi lấy số gỗ xẻ nếu anh ta biết rằng tình trạng sức khỏe kém của Zeena buộc họ phải thuê người hầu. Dẫu sao thì Hale cũng hiểu rõ tình cảnh của Ethan để anh có thể mở lời cầu xin một lần nữa mà không quá tổn hại đến lòng tự trọng; hơn nữa, lòng tự trọng còn có nghĩa lý gì giữa lúc trào lưu cảm xúc đang sục sôi trong lồng ngực anh?
Càng ngẫm nghĩ, kế hoạch của anh càng có vẻ lóe lên nhiều hy vọng. Nếu anh có thể lọt vào tai ông Hale, anh chắc chắn mình sẽ thành công, và với năm mươi đô la trong túi thì chẳng gì có thể ngăn cản anh đến với Mattie...
Mục tiêu đầu tiên của anh là phải đến Starkfield trước khi Hale ra khỏi nhà đi làm; anh biết người thợ mộc đó có một công việc dưới con đường Corbury và có khả năng rời nhà từ sớm. Những bước sải dài của Ethan càng lúc càng nhanh theo nhịp đập dồn dập của tâm trí, và khi đến chân dốc School House Hill, anh thoáng thấy chiếc xe trượt tuyết của Hale ở đằng xa. Anh vội vã tiến lên để đón đầu nó, nhưng khi nó đến gần hơn, anh nhận ra người điều khiển là cậu con trai út của người thợ mộc và hình dáng ngồi cạnh cậu ta, trông giống như một cái kén đứng sừng sững đeo kính, chính là bà Hale. Ethan ra hiệu cho họ dừng lại, và bà Hale chồm người về phía trước, những nếp nhăn hồng hào ánh lên vẻ từ tâm.
"Ông Hale ư? Ồ vâng, anh sẽ tìm thấy ông ấy ở nhà ngay lúc này. Sáng nay ông ấy không đi làm đâu. Ông ấy thức dậy với một cơn đau thắt lưng, và tôi vừa bắt ông ấy dán một miếng cao dán của lão bác sĩ Kidder rồi ngồi sát vào lò sưởi đấy."
Nở nụ cười hiền hậu như người mẹ nhìn Ethan, bà cúi người nói thêm: "Tôi vừa nghe ông Hale kể chuyện Zeena sang Bettsbridge để khám vị bác sĩ mới đấy. Tôi thực sự rất tiếc khi biết con bé lại cảm thấy tệ như vậy! Tôi hy vọng ông bác sĩ đó có thể làm gì đó giúp nó. Tôi chẳng biết ai quanh đây lại hay đau ốm nhiều như Zeena cả. Tôi vẫn luôn nói với ông Hale rằng tôi không biết con bé sẽ ra sao nếu không có anh chăm sóc; và trước kia tôi cũng hay nói thế về mẹ anh. Anh đã phải trải qua một quãng thời gian vô cùng khổ cực đấy, Ethan Frome."
Bà gật đầu chào thông cảm lần cuối trong lúc con trai vẫy roi thúc ngựa; và Ethan, khi chiếc xe trượt tuyết phóng đi, đứng thẫn thờ giữa lòng đường dõi theo chiếc xe đang khuất dạng.
Đã lâu lắm rồi mới có ai nói chuyện với anh một cách ân cần như bà Hale. Hầu hết mọi người đều dửng dưng trước những rắc rối của anh, hoặc có xu hướng coi việc một thanh niên ở tuổi anh phải gánh vác gánh nặng của ba mảnh đời tàn tật mà không một lời oán thán là điều hiển nhiên. Thế nhưng bà Hale đã nói: "Anh đã phải trải qua một quãng thời gian vô cùng khổ cực đấy, Ethan Frome," và anh cảm thấy bớt cô độc hơn với nỗi bất hạnh của mình. Nếu vợ chồng ông Hale thương xót anh, chắc chắn họ sẽ đáp lại lời cầu xin của anh...
Anh bắt đầu bước đi dọc con đường hướng về nhà họ, nhưng chỉ đi được vài thước thì anh khựng lại đột ngột, máu dồn cả lên mặt. Lần đầu tiên, dưới ánh sáng của những lời anh vừa nghe, anh nhìn rõ việc mình đang định làm. Anh đang toan tính lợi dụng lòng thương cảm của vợ chồng nhà Hale để vòi vạn tiền từ họ bằng những lời lẽ gian dối. Đó chính là bức tranh trần trụi về mục đích mờ ám đã thúc giục anh cắm cổ lao đến Starkfield.
Nhận thức được cái hố sâu mà sự cuồng loạn đã kéo anh tới, cơn cuồng loạn chợt tan biến và anh nhìn thấy cuộc đời mình bày ra trước mắt đúng như bản chất của nó. Anh là một người đàn ông nghèo, là chồng của một người đàn bà ốm yếu, kẻ mà sự đào tẩu của anh sẽ bỏ lại bà ta bơ vơ và khốn cùng; và ngay cả khi anh có đủ nhẫn tâm để ruồng bỏ bà ta thì anh cũng chỉ có thể làm điều đó bằng cách lừa dối hai con người tử tế từng thương xót mình.
Anh quay người và chậm rãi bước chân trở về trang trại.