Đại đội nông nghiệp tiểu trấn ban đầu có tên là Lý Bát Oản. Nơi này trong truyền thuyết có chút lai lịch. Lý Bát Oản từ xưa đã nghèo. Nguyên nhân nghèo nghe nói là vì nơi này âm thịnh dương suy. Đàn ông ở đây ham ăn biếng làm. Họ tự hát thế này: "Ăn tám bát cơm, cấy tám khóm mạ, qua tám cái gò, ngã tám cú ngã." Lý Bát Oản từ đó mà có tên. Còn đàn bà ở đây thì rất lợi hại. Lợi hại thế nào, người bình thường đối mặt nói năng ấp úng, ai mà nói toẹt ra, khéo lại gây ra án mạng.
Truyền thuyết kể rằng Càn Long hoàng đế vi hành xuống Giang Nam, một hôm đến địa phận Lý Bát Oản (lúc đó đương nhiên không gọi là Lý Bát Oản), liền bị Lý Phượng Tỷ bán trà hàng quán làm cho mê mẩn, trong lúc mây mưa long phụng, nhân lúc long nhan đại duyệt, đòi được phong hiệu nương nương. Chỉ có điều vị phong lưu thiên tử này quay về triều đình liền chối bay chối biến, hại cho một giọt máu rồng đành phải theo họ mẹ là Lý. Đây suy cho cùng tự nhiên cũng chỉ là truyền thuyết, dù là chính sử hay dã sử, thì quyết không có xuất xứ. Du long hí phượng, hí là phượng ở Tô Châu, Lý Bát Oản đến cọ viền cũng chẳng bén tới. Thế mà lại đồn thổi cực kỳ linh ứng. Thậm chí còn nói một dải lụa trắng ngự ban năm xưa vẫn được Lý Bát Oản truyền lại qua nhiều đời, mãi cho đến thời Văn hóa Đại cách mạng phá tứ cũ mới bị lục ra rồi đem thiêu rụi. Lai lịch như thế tuy khiến người Lý Bát Oản khó tránh khỏi mang chút tiếng xấu hổ thẹn, nhưng trong lòng họ vẫn công nhận và có chút đắc ý. Bằng không, dải lụa trắng ấy có mấy ai biết đến? Đã là chuyện thật giả lẫn lộn thế này, sự việc thế nào cũng có chút nguyên cớ. Ít nhất chứng minh một điều, phong thủy của Lý Bát Oản có lợi cho phụ nữ.
Lý Phù Dung là người sinh ra lớn lên ở Lý Bát Oản.
Lý Phù Dung hồi nhỏ có tên là "Hoàng Mao" (từ khi làm trấn trưởng thì không ai gọi nữa), lấy ý từ hình dáng trông giống như vậy. Hồi nhỏ nhà nghèo, lại sinh liền tù tì mấy cô con gái, đến lượt cô ra đời, suýt chút nữa thì bị dìm chết trong ống tiểu, đầy tháng là bắt đầu uống nước canh rau, lớn lên trông như một chiếc lá rau cải úa. Người cùng lứa với cô ngực nở nang cao ngồng như bánh dày ngô, ngực cô thì vẫn lép kẹp như đứa trẻ suy dinh dưỡng, lúc tắm nhìn lại, phẳng lì như cái ván giặt đồ, chỉ muốn khóc thét lên. Trên đầu có vài sợi tóc vàng hoe thưa thớt, bện một bím tóc cũng chẳng bằng người ta bện hai bím mà một bím còn to hơn. Đố ai ngờ được sau này cô lại trở thành cha mẹ của cả một trấn.
Lý Phù Dung lớn lên đến mười ba tuổi, nhà đã gả chồng cho cô. Đã đính ước, thì chính là người nhà khác rồi. Thế nên, học chưa hết tiểu học cơ sở, nhà đã bắt cô nghỉ học, về nhà làm ruộng trả nợ sinh dưỡng. Nếu giữa chừng không xảy ra chuyện gì, Lý Phù Dung một khi đã gả đi, cũng sẽ giống như vô số chúng sinh khác, sống một đời cỏ cây một thu, sinh ra rồi tự diệt vong, không ai hay biết. Trên đời này nhiều thêm một cọng lông vàng cũng chẳng coi là nhiều, bớt đi một cọng lông vàng cũng quyết không coi là ít. Lý Phù Dung ngày thường cũng chẳng thể hiện ra điểm gì đặc biệt, chỉ là làm việc cực kỳ nhanh nhẹn tháo vát: từ đồng ruộng trở về, phải đi cắt củi, phải nấu cơm, phải thái rau lợn, phải giặt giũ vá víu, đêm đêm thức khuya đến tận tiếng gà gáy, hôm sau lại đi làm, chẳng kém ai một buổi. Thao vát thì thao vát, tía má không nắm bắt tư tưởng chính trị, cho nên chẳng có ai bình bầu chiến sĩ thi đua cho cô, càng không được lên báo đài. Làm việc ngoài đồng, điều lợi hại nhất của Lý Phù Dung chính là cái miệng. Cô dám cùng bà chị họ đã đẻ con xắn quần đàn ông lên rồi bôi phân bò vào trong, những lời thô tục ở nông thôn, qua miệng cô chưa từng biết ngập ngừng, tràng này tiếp tràng nọ, cứ như đốt pháo hoa. Chỉ có điều thịt chó không lên được mâm tiệc, những lời thế này, nói cả sọt cũng chẳng bằng một câu đàng hoàng, chẳng có ai coi đó là bản lĩnh cả.
Bỗng nhiên một hôm, một chiếc xe con "phành phạch" lái đến khoảnh sân ở Lý Bát Oản, bước xuống một người có tuổi. Nhìn là biết cán bộ lão thành: một bộ đồ cán bộ màu xám cởi tung toàn bộ cúc áo, một đôi giày vải miệng tròn, lộ ra đôi tất vải thô. Người mà ông đến tìm là bố chồng của Lý Phù Dung, hóa ra ông từng cùng bố chồng của Lý Phù Dung làm thuê ở cùng một nhà mấy ngày. Hồi đó ông đang làm cách mạng, từ thành phố chạy về nông thôn để tránh gió đầu sóng ngọn gió. Bố chồng Lý Phù Dung không hề hay biết chuyện này, chưa từng kể với người nhà về một người như thế. Vậy mà người này lại ghi nhớ suốt đời lúc ông vừa đến nhà đó, bố chồng Lý Phù Dung đã nhường cho ông một nửa chiếc bánh dày ngô trong bát của mình. Ông bây giờ là chuyên viên, vừa được điều đến chuyên khu này, nhậm chức chưa được mấy ngày, liền tranh thủ xuống nông thôn tìm lại người từng cùng mình hoạn nạn qua bao năm tháng. Ông từng viết thư nhiều lần, không hiểu sao không thấy hồi âm, chỉ không ngờ lão nhân gia đã không còn trên đời nữa. Cụ ông mất vào trận đói mùa xuân năm 1960. Người ngoài nói là chết đói, người nhà nói là chết vì bệnh dạ dày (ung thư dạ dày): nấu cháo xong đều nhường cho ông ăn trước, ông mãi vẫn ăn không trôi, bị ép uống hai ngụm, lại nôn ngược vào bát, bảo bưng cho bọn trẻ. Sau đó thì dứt khoát cắn chặt răng, cho đến chết cũng không mở miệng. Chuyên viên thở dài thổn thức, đứng trước nấm mồ cụ ông hồi lâu, cho đến khi huyện trưởng đi cùng cất tiếng giục, ông mới rời đi.
Chuyên viên đi chưa được mấy ngày, từ văn phòng chuyên sứ và chính quyền huyện đã đến mấy vị cán bộ, nói là đến viết tư liệu điển hình về Lý Phù Dung. Thế nào gọi là "tư liệu điển hình"? Không biết, dù sao thì cũng là chuyện tốt, sắp được lên báo lên đài, nói không chừng còn có rất nhiều lợi ích không ngờ tới, tỷ như sẽ dùng xe con đón vào thành phố một chuyến, sẽ cùng rất nhiều cán bộ ăn chung một bàn "cơm cải thiện", ít nhất là tám món một canh (thịt kho tàu ăn thả phanh). Lý Bát Oản do đó sôi sùng sục như một nồi cháo đang sôi.
Lý Phù Dung bị gọi về từ ngoài đồng, tay chân dính đầy bùn đứng giữa gian nhà chính của nhà mình, đối diện với mấy vị cán bộ ngồi ngay ngắn, nhất thời cứng họng, sống lưng có con bò sát đang bò. Bộ dạng lúc ấy trông giống như ở nhà người ta, tay chân không sạch sẽ, bị bắt quả tang tại chỗ. Vò vạt áo nửa ngày, mới bỗng nhiên quay người dùng chổi đuổi túm tụm những người vây quanh cửa chạy tán loạn như đàn chim én, rồi bước vào gian bếp bưng ra một chồng bát sành, rót nước chè cho từng cán bộ, kéo lê một chiếc ghế đẩu ba chân, cúi đầu ngồi xuống:
"Có chuyện gì, nói đi."
"Chúng tôi do chuyên sứ và huyện phái đến để phỏng vấn đồng chí, muốn mời đồng chí kể về công việc đồng chí làm mấy năm nay."
"Công việc ư? Chẳng phải là làm ruộng thôi sao."
"Làm ruộng cũng là công việc cách mạng. Xin đồng chí kể xem tại sao lại làm ruộng, làm ruộng thế nào."
"Làm ruộng thế nào thì có gì mà nói, cấy mạ, cấy lúa, làm cỏ, gặt lúa, ai mà chẳng biết? Còn tại sao lại làm ruộng chứ, chẳng phải vì cái miệng sao, chúng ta ở đây phân phối lương thực theo khẩu phần là 'bảy lao động ba dân số', không đi làm thì chỉ có thể chia lương thực khẩu phần..."
Các cán bộ nhìn nhau:
"Chúng tôi muốn mời đồng chí nói về nhận thức tư tưởng."
Lý Phù Dung bỗng khựng lại. Cô là người lanh lẹ, đầu óc quay nhanh, lập tức ngộ ra lời vừa rồi không tính là "nhận thức tư tưởng", "nhận thức tư tưởng" là những lời các cán bộ hay nói trong các cuộc họp. Cô cúi đầu suy nghĩ, nhưng lại không thể nghĩ ra mấy câu có thể nối liền nhau thuộc loại này, không khỏi hận bản thân họp hành toàn ngồi khâu giày. Lúc vô cùng hoảng hốt, cô nhìn thấy câu đối Tết đã bắt đầu mẻ góc trên tấm ván cửa đang mở, liền bật thốt đọc lên:
"Đứng ở cửa nhà, nhìn thấy Thiên An Môn."
"Được."
Trước khi tìm thấy Lý Phù Dung, các cán bộ chuyên khu và huyện đã nghe công xã giới thiệu trước, nắm được một tình hình: lượng lương thực cung cấp bù vào mỗi dịp giáp hạt hàng năm có hạn, thế nhưng cơm gạo nhà Lý Phù Dung luôn có thể ăn nối liền đến lúa mới. Điều này có liên quan đến Lý Phù Dung, bởi vì cô là người nấu cơm. Tình hình này khiến các cán bộ đến tổng kết kinh nghiệm vô cùng phấn chấn. Ý của chuyên viên là dựng lên điển hình Lý Phù Dung này.
Kinh nghiệm của Lý Phù Dung rất đơn giản, mỗi lần đong lượng gạo vừa đủ, trước khi bỏ nồi lại bốc thêm mấy vốc.
"Mấy vốc?" Các cán bộ sòn sòn ghi vào sổ, đột nhiên dừng lại, ngòi bút vẫn còn cắm trên sổ.
"Ba vốc đi." Lý Phù Dung đảo mắt, chà xát đôi bàn chân dính bùn đã bắt đầu đóng vảy.
Khi kinh nghiệm này chính thức lên báo, tiêu đề là 《Tiết kiệm ba vốc gạo, đánh đổ đế tu sửa phản》. Trong bài phát biểu kinh nghiệm sau đó của Lý Phù Dung, mỗi vốc gạo lại lần lượt gánh vác nhiệm vụ của riêng mình: một vốc đánh đổ chủ nghĩa đế quốc; một vốc đánh đổ chủ nghĩa xét lại; một vốc đánh đổ bọn phản động các nước.
Lý Phù Dung trước tiên là lên huyện, rồi vượt qua chuyên sứ lên tỉnh giới thiệu kinh nghiệm, sau đó lại trực tiếp từ tỉnh đi Bắc Kinh. Lúc trở về, thì không còn là "Hoàng Mao" của trước kia nữa.
Ở trấn, chuyện này e rằng chỉ có truyền thuyết Càn Long vi hành xuống Giang Nam sủng ái tổ tiên Lý Bát Oản mới có thể so sánh được. Ngày Lý Phù Dung từ Bắc Kinh trở về, người trong trấn và toàn thể hương dân Lý Bát Oản, chen chúc ở trong lẫn ngoài sân ủy ban trấn, đám đông chen kín mít không lọt nổi một giọt gió. Hôm đó thời tiết đẹp, nắng rất gắt, rất nhiều người chống cự không lâu liền ngất xỉu dưới đất. Không ít đứa trẻ ngã từ trên tường xuống, rơi trúng đầu người thì ăn một trận chửi mắng tơi bời, rơi xuống đất trống thì gãy tay, trật khớp cổ chân. Ngã cứ ngã, những người chưa ngã lại lớp lớp tiếp bước trèo lên. Sau sự việc, ủy ban trấn riêng tiền sửa chữa tường rường đã tốn mất mấy trăm đồng.
Lý Phù Dung được bí thư huyện ủy, huyện trưởng hộ tống, ngồi xe Jeep từ thành huyện đưa về trấn. Lúc cô chui ra từ cửa xe, rất nhiều người vô cùng thất vọng. Một đứa Hoàng Mao vừa gầy vừa nhỏ, gặp vận may thế này, chỉ sợ là trời mù mắt rồi.
Không phục thì vô ích. Lý Phù Dung lần này thực sự đã thành tài. Cô vừa cất lời, giọng nói cứ như phát ra từ loa phóng thanh, rất khó tưởng tượng một người nhỏ bé như thế lại có thể phát ra âm thanh lớn nhường này. Đây chính là hơi sức dồi dào, là đã đắc được chân truyền. Mấy lão già thì thầm bàn tán, liền coi Lý Phù Dung là kỳ nhân. Ở trấn, những người này nói chuyện là có trọng lượng nhất.
Lý Phù Dung đứng trên bậc thềm ủy ban trấn, hướng về dòng người cuồn cuộn không ngừng vẫy hai bàn tay giơ cao. Cách mấy lớp người, mọi người không thể nhìn thấy thân hình, khuôn mặt cô, mà chỉ có thể nhìn thấy đôi bàn tay đang khua khoát đó. Đôi bàn tay đó, chính là đôi bàn tay đã từng bắt tay với Chủ tịch Mao.
Lý Phù Dung ban đầu làm chủ nhiệm phụ nữ trấn, chẳng bao lâu thì làm trấn trưởng. Ban đầu, trong số cán bộ có người trong lòng khá không phục, luôn muốn chực chờ bắt lỗi cô, xem trò cười của cô, dần dần rồi cũng công nhận năng lực của cô. Tác phong của cô tháo vát, làm việc ào ào nhanh gọn, nói làm là làm, nói quyết là quyết. Rất nhiều khối u nhọt nhiều năm ở trấn (không phải khối u nhọt thật, mà chỉ những việc khó giải quyết), rơi vào tay cô, ba năm hai cú là cạo sạch sành sanh. Tỷ như trên phố trấn, vấn đề nước mái hiên chính là vấn đề khiến cán bộ đau đầu nhất từ bao năm nay: hàng xóm láng giềng nhà sát nhà, giả như tường hồi tựa tường hồi, vấn đề không lớn, đất thổ trạch do tổ tông định đoạt, không ai có thể tùy tiện dịch chuyển ra ngoài dù chỉ một tấc. Giả như tường sát tường, rắc rối liền kéo tới. Tường nào cao hơn, nước mái hiên tự nhiên sẽ chảy lên mái nhà của nhà kia, nhà này cũng thành ra "xui xẻo". Xui xẻo nhiều năm, có tiền, muốn ngẩng đầu vươn lên, liền nâng tường nhà mình cao lên, khiến nước mái hiên nhà mình dội lên mái nhà của cái nhà từng đè đầu cưỡi cổ họ trước kia, để nhà đó cũng phải chịu cái xui xẻo. Thế là sẽ xảy ra tranh chấp. Thường thì nhà kia sẽ chọc thủng mái nhà mới dựng của nhà này trước, rồi sau đó là hai nhà liều mạng sống mái. Giải quyết những loại vấn đề này, thường đều lấy tư liệu lịch sử làm căn cứ, tức là lúc ban đầu dựng nhà hai bên có thỏa thuận gì không, nếu không có, thì lấy nguyên trạng ban đầu làm chuẩn. Nhưng trấn này ít nhất cũng có lịch sử mấy trăm năm, nguyên trạng ban đầu ai mà nói cho rõ được? Một trăm năm nay nước mái hiên nhà ngươi rơi lên mái nhà ta, một trăm năm trước của một trăm năm này nước mái hiên nhà ta chưa chắc đã không rơi lên mái nhà ngươi. Cãi nhau thế này, là đời đời kiếp kiếp cũng không cãi rõ được.
Lý Phù Dung chỉ dùng một cách liền chặt đứt mớ bòng bong: tra cứu thành phần của hai bên, nhà nào thành phần cao, nhà đó chỉ có thể chấp nhận nước mái hiên của nhà kia. Giả như thành phần hai bên như nhau, thì tra cứu trong tổ tiên hoặc họ hàng thân thích. Lý Phù Dung không có quan hệ họ hàng trong vòng năm đời với bất kỳ ai trong trấn, không ai có thể nói cô thiên vị. Cách cô dùng lại là phương pháp phân tích giai cấp đúng đắn trong mọi hoàn cảnh. Đây là vị chuyên viên đã ăn cái bánh dày ngô của bố chồng cô dạy cho cô. Lúc dạy cô ban đầu, tự nhiên không phải để giải quyết vấn đề nước mái hiên, chỉ là cô vận dụng linh hoạt mà thôi.
Cô có tính sáng tạo. Vào mùa xuân cày bừa, cô liền phát động phong trào "ba gánh phân", để đông đảo cán bộ quần chúng các cơ quan, cửa hàng, đơn vị sự nghiệp doanh nghiệp, trường học trong trấn, mỗi ngày tận dụng sáng tối nhặt ba gánh phân đưa đến các đội sản xuất Lý Bát Oản ngoài trấn; mùa đông làm thủy lợi, thì tổ chức phong trào "ba viên đá", hình thức giống hệt "ba gánh phân", mỗi người mỗi ngày đưa ba viên đá đến công trường thủy lợi. Còn về việc tại sao nhất định phải là "ba gánh", "ba viên", đó là vì thứ nhất, thói quen; thứ hai, viết báo cáo cho tiện: "Đóng góp 'ba gánh phân' (hoặc ba viên đá), đánh đổ đế tu sửa phản". Những kinh nghiệm này đều nhanh chóng được phổ biến trong toàn huyện, toàn chuyên khu cho đến toàn tỉnh. Năng lực công tác của Lý Phù Dung nhờ đó mà nhận được đánh giá rất cao. Lúc đang chuẩn bị điều cô lên huyện ủy làm việc, thì Văn hóa Đại cách mạng ập đến.
Phong trào vừa bắt đầu, vị chuyên viên kia liền bị đánh đổ. Phản loạn phái dán bức họa châm biếm ông và Lý Phù Dung "quan hệ nam nữ lăng nhăng" từ trong thành phố dán ra đến phố trấn.
Cái miệng của Lý Phù Dung dẫu có cay độc đến mấy cũng chẳng ích gì, phải đứng ngoài lề hai năm, vội vã gả cho một công nhân tạm tuyển của công ty bốc vác trấn. Cho đến khi vị chuyên viên kia được giải phóng, Lý Phù Dung mới khôi phục công tác, sau đó lại được điều lên huyện để gánh vác trách nhiệm chính.
