Không biết là xuất phát từ một mục đích gì —— dù sao thì những mục đích đó đều rất vĩ đại, Trung ương phái xuống một nữ phóng viên đến để viết bài về nhân vật điển hình. Khi đến tỉnh, chủ nhiệm ủy ban cách mạng tỉnh giới thiệu rằng, dưới cơ sở có một Lý Phù Dung, rất là ưu tú. Phóng viên có lai lịch lớn, kiến thức rộng rãi, sau khi đọc một số tài liệu liên quan đến Lý Phù Dung, thì không thấy có gì là quá mức kinh ngạc. Điều thực sự khiến cô cảm động, chính là lòng trắc ẩn của người phụ nữ.
Lý Phù Dung rất huy hoàng trong xã hội, nhưng đời sống gia đình lại không như ý. Sau khi cô được điều động lên huyện, cũng đưa cả người chồng làm công nhân tạm thời ở công ty vận tải trấn theo cùng, lại còn chuyển đổi thân phận cho anh ta thành cán bộ nhà nước. Thế nhưng người đàn ông không biết là đang tức giận chuyện cô "lăng nhăng", hay là tức giận chuyện bản thân thấp hơn vợ một bậc, lúc nào cũng chán nản tinh thần, hở một chút là lôi vợ ra làm bia để luyện quyền cước. Lý Phù Dung cũng không biết là do hổ thẹn hay là có đức tính nhẫn nhịn, mỗi lần hễ chồng nổi giận, cô đều đóng chặt cửa phòng, nghiến chặt răng, không thốt một lời, mặc cho đối phương trút giận. Có lúc không tránh khỏi bị các cán bộ khác đến tìm cô để báo cáo công việc bắt gặp. Những cán bộ có tính cách thẳng thắn, tỷ như Hồ Nguyệt Lan - người tiếp quản vị trí trấn trưởng trấn nhỏ của Lý Phù Dung, vì lòng bất bình, thường đem những chuyện khó xử như vậy ra nói trong đại hội, khiến cho toàn huyện đều biết vị quan phụ mẫu của mình đang bị bắt nạt dưới trướng một người, thế mà lại không giúp gì được. Khi giới thiệu tình hình cho phóng viên, Hồ Nguyệt Lan vẫn tỏ ra căm phẫn sục sôi giống như trong đại hội, vừa khua tay múa chân vừa giới thiệu chi tiết chuyện chồng của Lý Phù Dung đã túm từng nắm tóc của bí thư huyện ủy giật rụng, tát từng cú tát làm bí thư huyện ủy chảy đầy máu miệng ra sao. Hồ Nguyệt Lan căm ghét nói: "Người đàn ông như thế, quả thực là phản cách mạng!"
“Đúng là phát xít!” Gương mặt vốn dĩ trắng trẻo mịn màng của nữ phóng viên trở nên tái mét, hai mắt đầm đìa nước mắt, cảm xúc còn kích động hơn cả Hồ Nguyệt Lan.
Hồ Nguyệt Lan là một kẻ "dở hơi" nổi tiếng, hỉ nộ ái lạc thường chẳng bao giờ để tâm suy nghĩ, chuyện tày đình gì đi nữa, quay đầu là có thể vứt ra sau đầu ngay. Nhưng phóng viên thì lại động lòng thật sự. Cô lớn lên trong một gia đình quan lại quyền quý chốn kinh thành, những bạo hành kiểu này trong đời sống gia đình thì chưa từng nghe thấy bao giờ. Cô thậm chí còn cố ý đi quan sát ké chồng của Lý Phù Dung một lần. Đó là một kẻ vóc dáng lùn tịt, râu ria đầy mặt, trông giống như một cây xương rồng, khiến cô cảm thấy buồn nôn.
Bài báo mà nữ phóng viên viết về Lý Phù Dung sau đó đã dồn chứa trọn vẹn sự nhiệt huyết lớn nhất của cô. Cô noi theo khuôn mẫu của một bài báo nổi tiếng về quân tình nguyện vào thập niên năm mươi, gọi Lý Phù Dung là "người đáng yêu mới nhất".
Tại đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh vào năm khôi phục lại cơ cấu tỉnh ủy này, người đáng yêu mới nhất Lý Phù Dung đã đắc cử ủy viên tỉnh ủy. Đại hội được tổ chức theo quy chuẩn cao nhất, việc ăn ở cũng được sắp xếp theo quy chuẩn cao nhất. Sau khi trở thành mô hình tiên tiến và làm bí thư huyện ủy, Lý Phù Dung từng lên thành phố tỉnh lỵ họp, còn từng đi Bắc Kinh, nhưng nơi ở đều là những nhà khách giản dị, còn lần này lại được ở trong khách sạn duy nhất của thành phố tỉnh lỵ. Khách sạn này do người Liên Xô thiết kế xây dựng vào thập niên năm mươi, bên trong vừa cao vừa rộng, trống trải khiến con người ta trở nên nhỏ bé. Thế nhưng phong cách này thì cũng chẳng khác gì mấy so với những ngôi nhà ở huyện thành, trấn lỵ hay thậm chí là ở nông thôn. Điểm khác biệt là không hiểu tại sao trên tường lại phải dán vải hoa. Dưới đất trơn trượt, để người ta đi lại cho yên tâm, người ta liền trải lên đó những tấm thảm dày cộp. Dẫm lên mềm mại thực ra lại càng không yên tâm, lại còn khiến người ta xót ruột — những món đồ tốt như thế — Lý Phù Dung nghe nói đó là dệt bằng lông cừu. Cửa sổ to đến đáng sợ, trọn vẹn một bức tường đều trống hoác (tại sao không dùng gạch xây bịt lại chứ? Cửa sổ ở quê đều rất nhỏ, cố gắng không để lộ ra ngoài), để che chắn cái sự trống rỗng này, người ta liền dùng vải nhung dày cộp treo từ mái nhà xuống tận mặt đất, vừa nặng, lúc vén nó lên thực sự còn phải tốn chút sức lực. Mặt kia của tấm vải nhung thậm chí còn có những sợi chỉ vàng lấp lánh. Lý Phù Dung nghĩ mãi không thông, việc gì phải khổ thế này? Lại còn cả một bức tường kính cửa sổ kia nữa. Lẽ nào kính ở thành phố còn rẻ mạt hơn gạch ư? Chiếc giường lại càng cốt tình không để cho người ta ngủ yên giấc, trở mình qua trở mình lại toàn là hõm, người nằm xuống có vẻ như trâu nước rơi xuống đầm bùn nát. Điều khiến người ta hoảng sợ nhất chính là phòng vệ sinh. Bồn cầu còn trắng sáng tinh xảo hơn cả bát cơm của nhà ăn huyện ủy, sao nỡ lòng nào dùng phân nước tiểu để mà tàn phá chứ! Đương nhiên cũng có những điểm mà Lý Phù Dung cảm thấy có thể phê bình: hình dạng bồn tắm không đẹp, chẳng khác gì cái chậu cạo lông heo. Nước tắm lại càng chết người, hai cái vòi, một cái vòi nước ra lạnh làm toàn thân run lẩy bẩy, một cái vòi nước ra nóng làm bỏng rộp mất một tầng da ở ngực cô. Thế nhưng cô là một người tinh ranh, biết rằng đây không phải là vấn đề của khách sạn, mà là do bản thân cô không tìm được mẹo mực tiện lợi, thế là đành nhẫn nhịn, không làm ầm lên. Mấy ngày sau đó, không dùng bồn tắm nữa là xong. Trong lòng liền nghĩ, hở ra là lúc phong trào Cách mạng Văn hóa bắt đầu, phe nổi dậy lại muốn niêm phong cái khách sạn này. Rơi vào một cái ổ an nhàn hưởng lạc thế này, không tu sửa thì cũng phải tu sửa thôi. Mà nay đã được gỡ bỏ niêm phong, giao cho bọn họ sử dụng, là vì đã đánh đổ chủ nghĩa xét lại, để cho công nông binh bọn họ đến chiếm lĩnh. Nghĩ như vậy thế là liền có một thứ cảm giác sứ mệnh và lòng tự hào. Phóng viên phỏng vấn, Lý Phù Dung cứ nói đi nói lại rằng chúng ta Lý Bát Oản, nghèo đến mức hòn dái đập ván giặt kêu lách cách, người bên ngoài đều hát "Có con gái chớ gả Lý Bát Oản, gả đi rồi cũng phải đánh võng quay về", chúng ta nằm mơ cũng không ngờ có một ngày lại được ở ngôi nhà thế này, ăn bữa cơm thế này, ngồi cái bồn cầu thế này. Đúng là trước kia là một cọng cỏ, nay đã trở thành báu vật. Phóng viên hỏi cô về nhận thức đối với đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh, cô chỉ biết nghẹn ngào: Chính phủ coi trọng, trong lòng tôi đau như cắt... loại đại loại thế. Phóng viên không tiện gỏng hỏi thêm, liền cứ thế cho đăng nguyên văn. Vài tờ báo và đài phát thanh phát đi, bí thư tỉnh ủy (cũng chính là chủ nhiệm ủy ban cách mạng tỉnh) sau khi xem xong, liền nói với cô rằng: "Cô đừng có suốt ngày chỉ biết cảm động, cô không phải là bách tính bình thường nữa rồi, phải nâng cao tình cảm giai cấp mộc mạc lên tầm cao đấu tranh đường lối." Bí thư tỉnh ủy nghiêm túc nói, "Đấu tranh giữa hai giai cấp, hai con đường, hai đường lối chưa bao giờ kết thúc, thậm chí còn gay gắt hơn, quyết liệt hơn. Ngay cả Chủ tịch Mao làm Chủ tịch nước mà cũng có người phản đối."
“Lại có chuyện như vậy sao?” Lý Phù Dung khó mà tin nổi.
“Thật sự có đấy, cô tính sao?”
“Tôi liều mạng với hắn.”
“Đó không phải là cách.”
“Vậy tôi nghe anh. Anh bảo thế nào, tôi làm thế nào.” Lý Phù Dung lần này quả thực là nghiêm túc. Những chuyện thế này cô hoàn toàn không thể tưởng tượng nổi.
Thế là mới có bức thư có sức ảnh hưởng cực lớn của Lý Phù Dung gửi Trung ương Đảng sau đó. Cô đại diện cho quảng đại bần hạ trung nông và cán bộ, đảng viên cơ sở nông thôn, yêu cầu thiết lập chức vụ Chủ tịch nước. Ai phản đối Chủ tịch Mao, phản đối Phó chủ tịch Lâm thì hãy đập nát đầu chó kẻ đó!
Trải qua một năm rưỡi, nội dung bức thư này được đính kèm trong một tài liệu nội bộ công bố ra ngoài, bị coi là một phần của âm mưu phản đảng có tổ chức có kế hoạch có bước đi, trở thành một trong những tài liệu tội chứng dùng để phê phán. Trong năm qua, vật đổi sao dời, trời đất đảo lộn, Lý Phù Dung từng kiên quyết đi theo vị đại diện cho con đường chính xác mà bí thư tỉnh ủy từng thề chết bảo vệ, nay lại trở thành đầu sỏ của con đường phản động. Tại cuộc họp do tỉnh ủy triệu tập trước đó, đã xuất hiện sự đối lập công khai. Vị bí thư tỉnh ủy vốn dĩ nói một không hai vậy mà lại bị mắng cho xối xả. Người dẫn đầu là "đặc viên", hắn chỉ vào mũi bí thư tỉnh ủy mà mắng chửi, chốc chốc lại đập bàn họp "bộp bộp".
Lý Phù Dung sợ đến mức luống cuống tay chân, đây là lần đầu tiên cô nhìn thấy bí thư tỉnh ủy có vẻ mặt tiều tụy thế này.
Đối mặt với "đặc viên" hùng hổ dọa người, giọng bí thư tỉnh ủy khàn đạm nói: "Không cần phải kích động thế chứ, chúng ta là thảo luận theo kiểu đồng chí mà——"
“Không đúng, giữa chúng ta là đấu tranh giai cấp!” "Đặc viên" chém đinh chặt sắt trả lời. Lúc này, ông ta vẫn chưa có bất kỳ chức vụ nào trong tỉnh ủy, mà tham gia cuộc họp với thân phận là người dự thính. Dù là vậy, vị bí thư tỉnh ủy đương nhiệm vẫn chỉ có thể cúi thấp cái đầu vốn dĩ luôn ngẩng cao ấy xuống.
Lý Phù Dung lần đầu tiên nghĩ rằng: Người đứng đầu hóa ra cũng không phải lúc nào cũng vững chãi. Trước đó, cô một lòng một dạ cho rằng, phàm là làm việc gì hễ bám sát lãnh đạo chủ chốt thì tuyệt đối sẽ không có sai sót. Trước đây, để cho cô làm "mẫu mực" cũng được, làm "trưởng" này "trưởng" nọ cũng được, làm "ủy viên", "đại biểu" gì gì đi nữa, thì đều chỉ là một thứ vinh quang, một thứ khiến cô nở mày nở mặt trước rất nhiều người. Chỉ cần cô làm việc một cách thiết thực, thì vinh quang đó sẽ ngày càng nhiều, thể diện cũng sẽ ngày càng rạng rỡ. Đương nhiên cô cũng không phải chỉ vì những thứ này mà mới làm việc một cách thiết thực, làm người thì ai mà chẳng phải biết điều tốt xấu, ai mà chẳng phải biết ơn nghĩa. "Biết ơn" tự nhiên không phải là cảm kích cá nhân, mà là cảm kích Đảng, cảm kích chính phủ. Cho nên cô mới bám sát chủ nhiệm ủy ban cách mạng tỉnh vào lúc chủ nhiệm ủy ban cách mạng tỉnh và "đặc viên" có ý kiến bất đồng. Bởi vì chủ nhiệm ủy ban cách mạng tỉnh có tính đại diện hơn "đặc viên". Giờ đây mọi chuyện hình như có chút phức tạp rồi, chỉ làm việc thiết thực thôi là không được, chỉ biết ơn thôi là không được. Nghe lời ai? Theo ai? Nào có quy chuẩn cố định đâu. Nghe nhầm, theo nhầm, là sẽ gặp rắc rối, thậm chí là có nguy hiểm.
Lý Phù Dung lần đầu tiên đụng phải một chuyện khó khăn tày đình. Khó ở chỗ là ai nấy đều nói cô sai, cô cũng nhận sai, thế nhưng lại không biết mình sai ở chỗ nào. Sau khi văn bản đó xuống, có lời đồn thổi là sẽ bãi nhiệm chức vụ ủy viên tỉnh ủy và bí thư huyện ủy của cô. Cô sở dĩ trở nên cực kỳ nổi đình nổi đám là nhờ bí thư tỉnh ủy và bài báo nói cô là "người đáng yêu mới nhất" đó. Bí thư tỉnh ủy và người cha của phóng viên viết bài báo đó đều là những nhân vật cốt cán trên "con thuyền giặc" phản động. Lý Phù Dung có lên "con thuyền giặc" hay không thì cũng không thể nói là không có vấn đề.
Lý Phù Dung thon thót lo sợ đợi chờ ở huyện mấy ngày trời, thế nhưng lời đồn đó lại không hề trở thành sự thật.
