Sau khi vị Bí thư Tỉnh ủy lên nhầm thuyền giặc phải xuống đài, Tỉnh ủy viên mới nhậm chức là một "Ủy viên". "Ủy viên" đã triệu tập Lý Phù Dung lên tỉnh, có một buổi nói chuyện nghiêm túc với bà. Bản thân Lý Phù Dung vốn đã gầy, trải qua cú sốc này, gầy đến mức chẳng còn ra hình người nữa. "Ủy viên" trầm mặc nhìn bà rất lâu, thở dài một hơi. "Ủy viên" nói: "Tỉnh ủy vẫn tin tưởng cô, cô vẫn phải xốc lại tinh thần. Gốc rễ và phẩm chất của cô tôi đều rõ, cô phạm sai lầm không phải trách nhiệm của cô. Vấn đề hiện tại của cô là chưa có đủ tố chất để tham gia chính trị cấp cao. Ý kiến của tôi là cô tự viết một bức thư từ chức, không làm Tỉnh ủy viên nữa, yên tâm làm công tác cơ sở. Trở về, Bí thư Huyện ủy vẫn tiếp tục làm, nhưng phải tăng cường học tập lý luận, giảm bớt tính mù quáng. Sau này nếu lại gặp phải đại sự đại phi, thì sẽ không đến mức không có năng lực phân biệt, không đến mức thấy ai làm quan to là chạy theo người đó."

Lý Phù Dung vừa nức nở rất dữ dội, vừa nặng nề gật đầu. Trở về bình tĩnh ngẫm lại, bà thấy mình đồng ý quá ư dễ dãi. "Tăng cường học tập lý luận ư?" Tăng cường từ đâu bắt đầu? Những ngày tháng khó hiểu khi vô duyên vô cớ phạm sai lầm (quả thực là "vô duyên vô cớ" nha, người trong trấn nói, "Lý Phù Dung đúng là nửa đêm ngủ bị quỷ châm một chọc"), những người điều tra bắt bà viết tài liệu làm chứng, bởi vì liên quan đến cơ mật, quy định bắt buộc phải do chính tay bà viết, không được để người viết thay, quả thực còn khó khăn hơn cả chuyện sinh khó suýt mất mạng. Một tờ giấy chỉ có mấy dòng chữ, chẳng có mấy chữ viết đúng đầu mối. Những chữ như "gà", "vịt" vốn dĩ ngày thường nhìn rất quen mắt, cũng phải vẽ một bức tranh đầu Ngô mình Sở để thay thế. Trước đây, bản tổng kết báo cáo phát biểu của bà đều do người khác viết, bà chưa từng xem, bảo người khác đọc, bà nghe qua đại khái ý chính, đến lúc đó, vẫn y như Vương mù xem bói, cứ thế mà nói thẳng ra.

Lại nói, cho dù thực sự "tăng cường học tập lý luận" rồi, thì có thể đảm bảo phân biệt được đại sự đại phi chăng? Sao bao nhiêu người học nhiều lý luận lại từ trước không nhìn ra Phó thống soái có tâm địa mưu hại lãnh tụ chứ? Một cán bộ cơ sở, học lý luận rồi thì có thể không nghe lời Bí thư Tỉnh ủy, không theo mệnh lệnh "sớm, nhỏ, mật, lùn" (cho dù là "chỉ huy mù quáng") để cày cấy sao? Trong "lý luận" có lời nào rõ ràng dạy người ta liếc qua là nhìn thấu ngay chuyện tốt xấu phải trái không? Ví dụ, Bí thư Tỉnh ủy phê chuẩn cho huyện của họ xây cây cầu xưa nay chưa từng có, là tốt hay xấu, là phải hay trái đây? Còn nữ phóng viên kia nữa, tuy không gọi là xinh đẹp, nhưng nhìn là biết con nhà đại phú đại quý ở chốn phồn hoa, non tơ như cọng hành, đừng nói là véo, chỉ chạm vào là ra nước ngay. Hai con mắt to, không động cảm xúc thì cũng ngấn lệ, vừa giận lên, nhìn khiến người ta xót ruột. Một cô em gái tốt bụng như vậy, nay lại thành con gái phản cách mạng, không biết khó nhọc thế nào để sống tiếp đây.

Nghĩ như vậy, Lý Phù Dung cảm thấy vô cùng đau đớn, vô cùng gian nan, đau đầu dữ dội, có cảm giác như muốn nứt toác ra (đây là căn bệnh để lại từ những lần đến kỳ, ở cữ cứ hay dính nước lạnh của bà).

Điểm mạnh của Lý Phù Dung so với những người phụ nữ thông thường nằm ở chỗ bà trước nay chưa từng chịu nhận thua, trước nay không cho rằng trên đời này có nỗi khổ nào là không thể chịu đựng, có chuyện gì là không thể làm được. Bà lại càng không phải là loại phụ nữ không có tâm cơ, không biết thông suốt. Mấy năm nay trải qua không ít chuyện, ít nhiều cũng tích lũy được chút hiểu biết. Bản thân cũng không phải là hoàn toàn không biết tổng kết, chỉ là bản kết luận đó chẳng có hoa thơm cỏ lạ gì, cũng chẳng nói được lý luận gì, nhưng lại vô cùng thiết thực và hữu ích. Bài học lần này đã giúp bà khắc ghi hai đạo lý: Một là sau này, hễ làm việc biểu thái thì không nhất thiết phải nhìn chức vị lớn nhỏ; Hai là lúc không quyết định được ý kiến thì đừng tùy tiện lên tiếng.

Hai đạo lý này sau đó đã thực sự giúp đỡ bà, mà cũng thực sự hại chết bà.

Một năm sau bắt đầu phong trào "Phê Lâm phê Khổng", từ thành phố tỉnh lỵ có mấy vị "Pháp gia" đến, động viên Lý Phù Dung cùng họ về tỉnh phê phán "Khổng lão tử". Người dẫn đầu Lý Phù Dung có quen, trước đây là người viết kịch bản trong Đoàn kịch của tỉnh, thời kỳ Cách mạng văn hóa làm Tư lệnh tổ chức nổi dậy ở tỉnh lỵ, sau lại làm Phó chủ nhiệm Ủy판 Cách mạng tỉnh. Sau khi "Ủy viên" lên nắm quyền đã hất cẳng ông ta khỏi Ủy ban Cách mạng tỉnh, đuổi đến một nông trại nào đó trong núi làm Phó chủ nhiệm nông trại. Đương nhiên ông ta phải căm hận "Ủy viên" rồi. Ông ta nói với Lý Phù Dung rằng: "Khổng lão tử thù hận nhân dân lao động, không cho cô làm Tỉnh ủy viên, chính là Khổng lão tử đương thời." Lý Phù Dung chớp chớp mắt, đáp lại rất khôn ngoan: "Trong văn bản quy định phong trào không được vượt khu vực vượt ngành nghề, tôi không thể rời khỏi vị trí công tác của mình." Mấy vị kia còn muốn nói gì đó, Lý Phù Dung kiên quyết nói: "Các vị không cần nói nhiều nữa."

Lý Phù Dung rất ăn mừng vì sự khôn ngoan và kiên quyết lần này của mình. Sau đó, "Ủy viên" vẫn là Bí thư Tỉnh ủy, còn đi Bắc Kinh tham dự Đại hội Đại biểu Nhân dân. Còn vị Pháp gia viết kịch bản kia sau khi "chống khôi phục" và "chống trào lưu" cũng quay về Ủy ban Cách mạng tỉnh, vẫn làm Phó chủ nhiệm. Lý Phù Dung không đắc tội với ai cả.

Mấy năm đó dường như có quá nhiều chuyện. Những chuyện nói là bảy, tám năm mới đến một lần, lại đợi mãi không thấy. Sóng gió chưa lắng xuống, sóng gió khác đã nổi lên. Phê phán Khổng lão tử hình như vẫn chưa có kết quả rõ ràng nào, thì lại "bình luận Thủy Hử" rồi. Về "Thủy Hử", điều duy nhất Lý Phù Dung biết là Võ Song đả hổ, ngay cả "Tống Giang" cũng là lần đầu tiên nghe nói đến. Vị Phó chủ nhiệm từng viết kịch bản ở Ủy ban Cách mạng tỉnh lại lặn lội đến huyện. Lần này ông ta đi xe chuyên dụng của mình, lời nói cũng rất rõ ràng: "Tống Giang chính là phái đầu hàng, trong Trung ương có, trong tỉnh cũng có. Tống Giang ở tỉnh chính là 'Ủy viên'. Cô nên dũng cảm đứng ra, bảo vệ đường lối cách mạng, bảo vệ thành quả Cách mạng văn hóa, bảo vệ giang sơn đỏ không đổi màu." Lý Phù Dung tiếp tiệc ông ta suốt buổi không động đũa, nghe khuyên nhủ nửa ngày, cuối cùng hỏi: "Tại sao cứ nhất thiết phải là tôi đi?" Đối phương đáp: "Bởi vì lời vạch trần của cô là mạnh mẽ nhất." Lý Phù Dung cuối cùng nói: "Để tôi suy nghĩ đã."

Trong mấy tháng trời, những người ở tỉnh hầu như ngày nào cũng gọi điện cho Lý Phù Dung. Báo chí, đài phát thanh, văn kiện (thời đó tivi chưa phổ biến) ngập tràn "phản kích gió tả khuynh lật lại án tích". Ở tỉnh lỵ, đã trình diễn vở kịch lớn do vị Phó chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng tỉnh viết kịch bản đó. Nhân vật "Đội trưởng đoàn hoàn hương", "Kẻ đi theo con đường tư bản" vừa phục chức đã phản công lật lại án tích trong vở kịch, khiến người ta liếc mắt là nhận ra ngay "Ủy viên". Còn nhân vật chính diện số một lại là một nữ anh hùng, từ cốt truyện đến tạo hình đều khiến người ta ngay lập tức liên tưởng đến Lý Phù Dung. Điểm khác biệt duy nhất là, Lý Phù Dung trong đời thực chịu đả kích đến mức im hơi lặng tiếng, còn nữ anh hùng trên sân khấu chống cự bức hại không chịu khuất phục. Kịch bản và ảnh chụp vở kịch được đăng lên báo, những người ở lại cơ quan Huyện ủy xem xong liền cử người mang đến tận công trường thủy lợi cho Lý Phù Dung.

Lý Phù Dung vốn dĩ rất ít khi ngồi văn phòng, nay lại càng hiếm khi bước chân vào sân Huyện ủy. Bốn mùa trong năm, gặt xuân cày xuân, gặt hè cấy hè, gặt thu cày đông, hưng tu thủy lợi, làm ruộng Đại Trại... trực tiếp ở lại trên công trường. Lúc báo chí đưa tới, ban ngày cô không kịp xem. Đến ban đêm khi mọi người đã ngủ say, mấy thanh niên không yên phận cũng ngừng đùa nghịch, cô mới gỡ chiếc đèn bão khỏi xà nhà, đặt xuống trước chỗ nằm của mình, lật giật tờ báo đó, chữ thì nhận được mấy chữ, nhưng ảnh kịch thì có thể xem hiểu được. Xem một hồi thì ngẩn người. Mấy ngày trước vừa công bố tin Thủ tướng qua đời, chuyện kinh thiên động động trời như vậy mới chỉ có mấy ngày, sao trên báo vẫn còn tâm trí đăng ảnh kịch? Thời thế giống như một đám mây đen ban ngày, ai mà biết đằng sau là mưa hay nắng. Đây là một mùa đông lạnh cắt da cắt thịt. Gió lại lớn, tuyết lại lớn, túp lều cỏ dựng tạm ngoài đồng hoang chẳng che chắn được gì. Chưa đến nửa đêm, tuyết từ khe cửa thốc vào đã phủ một lớp mỏng lên chỗ ngủ dưới đất. Những bông tuyết rơi trúng phần đầu và mặt lộ ra ngoài chăn bị hơi nóng làm tan chảy, khiến cho một mảng trắng xóa ấy xuất hiện một chuỗi điểm tròn rất có quy luật. Lán công nhân dựng rất rộng, dưới đất rải rơm, nam nữ mỗi bên một nửa, ở giữa dùng hai hàng thân cây ngăn thành một lối đi. Lúc trước, mọi người đều để giày ở lối đi ngang chân mình, sáng thức dậy, giày đã bị tuyết tràn vào. Một số đôi giày ướt thì bị đông cứng dưới đất không nhấc lên được. Đành nhắc nhở họ sau khi ngủ nhét giày vào dưới lớp rơm ở chỗ nằm, một số người bất cẩn vẫn cứ hay quên. Lý Phù Dung đứng dậy, đi dọc lối đi một vòng, nhét giùm mấy đôi giày vào, lại nhân tiện đắp chăn cho mấy người, rồi chui lại vào ổ chăn của mình, vặn tắt đèn, nằm xuống, nhưng vẫn không ngủ được. Lớp rơm dưới thân kêu sột sạt. Sợ làm phiền người khác, cô không dám cử động loạn xạ, toàn thân lạnh ngắt thấu xương, không ủ ra được chút hơi ấm nào. Trong bóng tối trước mắt là một đống hình ảnh hỗn độn, giống như cuốn phim bị gió thổi rối tung màn ảnh. Vị Thủ tướng đất nước trên tấm màn nhấp nhô ấy vội vã bước về phía cô, rất nghiêm túc rất mạnh mẽ nắm lấy tay cô, ánh mắt rất tập trung rất ân cần nhìn cô. Năm đó cô lên Bắc Kinh, Quốc vụ viện dọn sạch văn phòng Trung Nam Hải để giải quyết chỗ ở cho các đại biểu đến Bắc Kinh. Tình hình lúc đó hình như đang ở trong mơ, cẳng chân mềm nhũn ra, chỉ muốn vái lạy, quỳ xuống. Dù thế nào đi nữa, cô cảm thấy ông là một người tốt. Nhưng sau này nghe nói, đến cả ông ấy cũng là người không đáng tin, nếu không phải đã hóa thành tro, thì cũng khó tránh khỏi một kiếp nạn. Có thể thấy, dùng người tốt kẻ xấu để nhìn nhận sự việc, suy cho cùng cũng chỉ là cái thước đo của người trấn nhỏ, quá nông cạn, quá thiếu hiểu biết.

Cục diện chính trị càng thêm gay gắt và minh bạch hơn. Vô số nhân vật anh hùng kiểu mẫu trên mọi mặt trận nổi tiếng trước sau như một với Lý Phù Dung trong cả nước, lần lượt dũng cảm đứng ra, phản kích gió tả khuynh lật lại án tích. Những cuộc điện thoại từ tỉnh ngày càng đượm mùi thuốc súng nồng nặc hơn, giục Lý Phù Dung giáp giáp ra trận. Mọi người tràn đầy nhiệt huyết thỉnh cầu cô, đừng tiếp tục im lặng nữa. Im lặng đồng nghĩa với việc dung túng cho kẻ thù của cách mạng và nhân dân, cũng đồng nghĩa với việc tội ác chống lại cách mạng và nhân dân.

Những điều này không phải là lời đe dọa suông, xung đột giữa hai thế lực cuối cùng cũng bước vào giai đoạn nước sôi lửa bỏng. Tháng Tư, quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh đã xảy ra bạo loạn phản cách mạng. Cuộc bạo loạn đương nhiên đã bị trấn áp xuống. Sự thật đẫm máu không cho phép con người ta — đặc biệt là một người như Lý Phù Dung — đứng ngoài quan sát, cũng không cho phép cô có chút do dự nào nữa.

Ngày Lý Phù Dung cuối cùng quyết định đi tỉnh lỵ, chính là ngày thứ hai sau khi hàng triệu quân dân quần chúng ở quảng trường Thiên An Môn Bắc Kinh xuống đường tuần hành, chúc mừng quyết sách anh minh bãi bỏ mọi chức vụ trong và ngoài đảng của tổng đại diện phái hữu khuynh lật lại án tích. Sau khi nghe xong bản tin phát thanh về tin tức đó, cô tìm chủ nhiệm văn phòng Huyện ủy, nói với ông ấy: "Sắp xếp xe cộ cho tốt, ngày mai tôi đi tỉnh."

Cơ quan Tỉnh ủy, Ủy ban Cách mạng tỉnh đã long trọng nhiệt liệt tổ chức đại hội chào mừng Lý Phù Dung. Hội trường chật như nêm cống, người chen chúc kín hành lang, lối đi. Họ vỗ tay, hoan hô, bày tỏ lòng kính trọng với Lý Phù Dung, nhường đường trước mặt cô, rồi lại siết chặt lại phía sau lưng cô. Sau đó nâng bổng cô lên sân khấu, để cô rọi sáng như vầng thái dương giữa đại dương của những tiếng hô vang và tiếng hát (bài Quốc tế ca). Cảnh tượng này Lý Phù Dung tuy không lạ lẫm nhưng đã lâu lắm rồi không gặp. Nhìn đám đông cuồn cuộn như sóng vỗ, cô không khỏi trào nước mắt. Trong đó có sự phấn khích, có cả sự cay đắng, tự nhiên là còn có cả sự hối hận vì bản thân.

Sau đại hội chào mừng đó, cô liền được đám đông vây quanh, rầm rộ đi thẳng đến khu bệnh xá cán bộ cao cấp của tỉnh.

“Ủy viên” đã ở đó được mấy ngày rồi, tình hình bệnh tật nghe nói ngày càng nghiêm trọng, đã phải dựa vào việc thở oxy để hấp hối qua ngày. Thế nhưng, lòng dạ Tư Mã Chiêu, ai ai cũng biết. Lấy cớ nằm viện để tránh né đấu tranh, chống lại phong trào, chờ đợi thời cơ, mưu đồ đạt được mục đích, chẳng qua chỉ là chiêu trò quen thuộc của "kẻ đi theo con đường tư bản" mà thôi.

"Ủy viên" nằm ngửa dưới tấm ga trắng trên giường bệnh yên tĩnh như một cái thây khô. Trên chiếc mặt nạ dưỡng oxy lộ ra hai con mắt thất thần, khi phát hiện người đứng trước giường hóa ra lại là Lý Phù Dung, đôi mắt đang nheo lại có chút kinh ngạc trợn to lên. Sau đó một tia sáng nhỏ nhoi đã bị sự hoang mang và tiếc nuối bất lực nhấn chìm, mờ dần đi.

Những người chen chúc chật kín trong ngoài phòng bệnh, hô khẩu hiệu đợt này cao hơn đợt trước. Không khí dường như đang sôi sục, đang bùng cháy. Ngoài việc tiến lên phía sau, Lý Phù Dung đã không còn một chút đường lui nào nữa. Thế nhưng, sau khi cô hạ quyết tâm vươn tay ra, vẫn không tránh khỏi một trận run rẩy. Dù sao đi nữa, vị lão nhân trước mặt này, cô cách gì cũng không thể thực sự hận từ tận đáy lòng được, điều duy nhất cô hiểu rõ là, cô hiện tại không phải là một cá nhân theo nghĩa ban đầu nữa; mà là một hóa thân, hóa thân của nguyện vọng và tình cảm của rất nhiều người. Lý Phù Dung tóc vàng hoe, gầy gò ốm đói chưa nổi một trăm cân, chỉ vì để sống qua ngày ăn uống đại tiểu tiện ngủ nghếch sinh con đẻ cái cho chính mình tạm thời là không tồn tại.

Đương nhiên, trong số rất nhiều nguyên tắc thúc đẩy cô đưa ra quyết định cuối cùng, cũng bao gồm cả những lời giáo huấn của "Ủy viên" dành cho cô, phải phân biệt rõ đại sự đại phi, không được nhìn quan lớn quan nhỏ.