Nhiều năm sau, khi Nhĩ Vân đến thăm Tụ Vân đang làm bảo mẫu ở Nam Kinh, thực chất cô ta và lão Kiều đã tòm tèm với nhau từ lâu rồi. Lão Kiều tên là Kiều Phát Phẩm, ai nấy đều gọi là lão Kiều. Theo cách nói thường ngày của mọi người, họ đã sớm dan díu với nhau. Nhĩ Vân thấy rõ trong lòng, nhưng trong lòng lại không muốn nghĩ theo hướng đó.

Lúc Nhĩ Vân đến, đúng lúc Tụ Vân đang ngồi trên giường, mặc chiếc quần đùi kiểu người thành phố, dỗ con gái lão Kiều đi ngủ. Rất có thể lúc đó Tụ Vân cũng đang mơ màng ngủ thiếp đi, lảng vảng nghe thấy ngoài cửa có tiếng gõ cửa, liền vùng dậy mở cửa, thì Nhĩ Vân đã đứng sẵn trong khoảng sân nhỏ rồi.

Nhĩ Vân đến Nam Kinh tham gia một hội nghị về công tác trị an. Thông qua người quen ở cục công an, Nhĩ Vân tìm địa chỉ của Tụ Vân rất dễ dàng. Người như Tụ Vân, chỉ có cục công an mới dò ra được. Nghe Nhĩ Vân nói muốn đi gặp cô ta, người quen ở cục công an không khỏi kinh ngạc, vẫn thấy việc đi gặp một người phụ nữ đã có hồ sơ lưu lại trong cục ít nhiều có phần mạo hiểm, nói nhẹ ra cũng là không thỏa đáng. Nhĩ Vân nói: "Dù sao cô ấy cũng là chị dâu tôi, tính theo lễ nghĩa, tôi cũng nên ghé thăm. Chỉ không biết gia đình bên đó thế nào?" Người quen ở cục công an bảo: "Cụ thể thì chúng tôi cũng không rõ lắm, đại loại vợ chồng người ta đều là cán bộ, hình như người vợ không có nhà, còn người phụ nữ này – chị dâu cậu ở đó chủ yếu là để trông trẻ."

Đúng vào mùa mưa phùn, lúc ra về, người quen ở cục công an bảo Nhĩ Vân mặc chiếc áo mưa của anh ta, nhưng Nhĩ Vân chê oi bức nên lấy một cây ô giấy cũ. Nào ngờ có trận mưa rào bất chợt đổ xuống, chiếc ô giấy thủng rách không chỉ một chỗ, khiến một nửa cơ thể anh đều ướt sũng. Địa chỉ cũng không khó tìm lắm, con phố cần tìm hỏi thăm vài lần là thấy ngay, chỉ có điều số nhà hơi lắt léo rắc rối. Gõ cửa hồi lâu không có tiếng đáp, Nhĩ Vân dứt khoát đẩy cửa bước vào trong sân.

Đã mấy năm không gặp, Tụ Vân hình như mập lên một chút, đôi chân trắng ngần thoáng lướt qua trước mắt, vội vàng cuống cuồng tìm quần để mặc. Nhĩ Vân rất tự nhiên nhìn Tụ Vân, năm tháng đã tôi luyện ý chí con người, anh từ sự rụt rè quá mức của những năm trước nay đã trở nên chín chắn vừa độ. Đợi Tụ Vân lúng túng tròng chiếc quần dài vào, lại qua loa phất phất mái tóc, Nhĩ Vân mới chính thức bắt đầu cất lời. Anh vẫn luôn thấy mình không giỏi ăn nói, đây là sự tiếc nuối điển hình của một kẻ nhà quê, thế nên anh rất ít khi nói nhảm, sau những câu xã giao đơn giản liền nhìn Tụ Vân mỉm cười.

Mấy năm nay là một khoảng trống. Tụ Vân không kìm được mà hai má nóng bừng, hổ thẹn cúi gằm mặt xuống, y như cái năm sau khi Bạch Diện bị đánh chết, cô ta theo những kẻ phất tay đầu hàng đi ngang qua trước mặt Nhĩ Vân vậy. Tụ Vân nghĩ bản thân thực sự không còn mặt mũi nào để đối mặt với Nhĩ Vân. Cô ta cảm thấy mình không thể tha thứ, tội nghiệp không được dung tha, thế nhưng nụ cười thiện ý mà Nhĩ Vân bày tỏ lại tự nhiên mang một vẻ bao dung đến mức thái quá. Đối với Tụ Vân, nụ cười bao dung đầy thiện ý quen thuộc ấy lại vô cùng tàn nhẫn. Nó gợi lại những chuyện cũ mà cô ta khó lòng quên nổi và cũng là điều ít muốn nhớ lại nhất.

Nhĩ Vân tự tìm một chiếc ghế ngồi xuống. Trong mắt Tụ Vân, người béo lên chút ít luôn là chuyện tốt, cô ta nhìn chằm chằm vào vòng eo của Nhĩ Vân một lát rồi lặp lại câu nói đó: "Thật không ngờ cậu lại đến."

Nhĩ Vân cười nói: "Mấy lần muốn đến thăm chị dâu, địa chỉ của chị khó tìm quá, bằng không thì... bằng không thì đã đến sớm rồi."

Tụ Vân muốn hỏi sao Nhĩ Vân lại dò ra được chốn này, lời đến bên mép lại thôi. Cô ta biết Nhĩ Vân làm việc ở cục công an, những người làm bảo mẫu cùng nhau vẫn thường nói, kẻ có thân phận mờ ám như cô ta có trốn đến chân trời góc bể cũng chẳng qua mắt được cục công an. Vì mối quan hệ giữa cô ta và Bạch Diện, cô ta thực sự chỉ muốn cả đời này không bao giờ gặp lại Nhĩ Vân nữa.

"Dạo này chị dâu vẫn ổn chứ?" Nhĩ Vân gãi gãi mái tóc bị mưa làm ướt, tiếp tục cười nói: "Nhìn sắc mặt thì cũng khá đấy, nghe nói nhà này..."

Tụ Vân bỗng đỏ bừng mặt, cúi đầu nói: "Cậu đừng gọi tôi là chị dâu nữa." Cô ta định nói: "Tôi không còn mặt mũi làm, tôi... không xứng," trong lòng nhói lên một trận, sống cay sè, vội vã nở một nụ cười cực kỳ gượng gạo.

Nhĩ Vân ngẩn người ra một lúc, có chút không hiểu nổi: "Chị dâu nói thế là có ý gì?" Lại nói tiếp: "Tôi vốn dĩ trước nay chưa từng coi chị dâu nhà mình là người ngoài, trừ phi chị..." Ngước mắt lên nhìn thấy nước mắt Tụ Vân ào ào tuôn rơi, lời đến bên miệng đành nuốt xuống không nói tiếp được nữa.

Tụ Vân khóc một hồi, trong lòng ngược lại cảm thấy dễ chịu hơn rất nhiều. Cô ta nhìn Nhĩ Vân lặng lẽ ngồi đó, miệng không kìm được lại thốt lên một câu: "Thật không ngờ cậu lại đến!" Nhĩ Vân không kìm được cười nói: "Chị dâu cứ nói câu này mãi, chắc không phải là không hoan nghênh tôi đến chứ." Tụ Vân nghe vậy, không kìm chế được mà thốt lên: "Đừng nói là cậu tự mình đến, chỉ cần cậu còn nhớ đến chị dâu chút xíu thôi là tôi mãn nguyện lắm rồi." Nói xong, cô ta phá lên cười sau giọt nước mắt, quay người đi lấy chậu rửa mặt và khăn lông để Nhĩ Vân lau mặt bằng nước ấm, lại giục anh cởi bộ quần áo ẩm một nửa ra, liên mồm hỏi có thấy lạnh không. Cảnh tượng này dường như đưa người ta quay trở lại những năm tháng lánh nạn ở Nam Kinh hồi đó. Tụ Vân tìm một chiếc ca men sứ trắng lớn, cho thêm ít đường trắng, pha nước sôi cho Nhĩ Vân uống.

Cả hai rõ ràng đều muốn gạt bỏ những chuyện không vui từng xảy ra ở giữa sang một bên, thế nên đều chỉ nói chuyện trước mắt. So với trước kia, Tụ Vân đã già đi rất nhiều, hoàn toàn là dáng vẻ của một người phụ nữ gia đình. Mặc dù trên mặt thỉnh thoảng vẫn thoáng qua vẻ thẹn thùng ấy, nhưng chút dư vận thời thiếu nữ ấy chẳng khác nào ánh đèn lóe lên trước lúc lâm chung của con người, lại càng dễ khơi gợi lên trong lòng người ta một nỗi xót xa. Nhĩ Vân vừa uống nước đường ngọt lịm, trong lòng lại mang một tâm tư khác. Người anh trai Nhĩ Hàn chết quá thảm và quá sớm, còn anh làm em trai lại chẳng thể bảo vệ nổi người chị dâu góa phụ.

Con gái lão Kiều trở mình trên giường, vừa nói mớ vừa ngủ thiếp đi. Đây là một đứa trẻ tầm ba tuổi, trông vô cùng trắng trẻo. Tụ Vân mỉm cười chạy tới, ngồi bên mép giường, vừa vỗ về dỗ dành đứa trẻ đã im bặt từ lâu, vừa quay đầu lại nói: "Đứa nhỏ này, người thì chẳng lớn mà lúc ngủ cứ hay mơ mộng."

Ý định ban đầu của Nhĩ Vân là ghé qua thăm Tụ Vân rồi đi ngay. Hội nghị trị an đã kết thúc, anh tính toán ngày một ngày hai sẽ trở về trấn Thái Bình. Nào ngờ phút chót lại ở lại ăn cơm, thậm chí còn ngủ lại một đêm. Chủ nhà là lão Kiều là một người vô cùng hiếu khách và nhiệt tình, vừa gặp Nhĩ Vân cứ như đã quen biết từ nhiều năm trước vậy. Anh ta làm việc trong một cơ quan, là một cán bộ tầm cấp trưởng phòng. Người vô cùng phong độ, ngoại trừ đôi mắt hơi nhỏ một chút thì có thể coi là một mỹ nam. Nhĩ Vân lần đầu tiên phát hiện ra rằng trong số đàn ông cũng có người sở hữu làn da mịn màng như phụ nữ. Lão Kiều cao hơn Nhĩ Vân cả một cái đầu, thế nên lúc nói chuyện luôn mang theo vẻ nhìn xuống từ trên cao. Anh ta là người lắm lời, hễ mở miệng là nói không dứt.

Tụ Vân làm hai món tủ, lại ra phố mua thêm vịt muối và ba xu thịt thủ heo. Lão Kiều khui một chai rượu trắng mới, lấy ra hai chiếc chén rượu vô cùng nhỏ, mồm mép náo nhiệt giục Nhĩ Vân đừng khách sáo. Nhĩ Vân không khách sáo ngồi xuống, trong lòng thầm cười chiếc chén rượu nhỏ nhắn tinh tế chẳng khác nào nửa vỏ trứng gà. Tụ Vân dỗ con ăn cơm, miệng thì dỗ dành mà tai vẫn lắng nghe hai người đàn ông nói chuyện. Lão Kiều nói năng lưu loát trôi chảy, đến đoạn thú vị, Tụ Vân lại mím môi cườim. Nụ cười này ẩn chứa đủ mọi ý tứ, Nhĩ Vân không thể không để tâm.

Con gái lão Kiều vốn được gửi đi nhà trẻ, ngặt nỗi cứ hay đau ốm. Mẹ con bé đi công tác biền biệt suốt năm rưỡi, chức vụ còn làm to hơn cả chồng, đã là phó huyện trưởng rồi. Từ khi Tụ Vân đến, sức khỏe cô con gái nhỏ dần tốt lên, cắt đứt hẳn với bệnh viện, vì thế lão Kiều gặp ai cũng hết lời ca ngợi Tụ Vân. Khen Tụ Vân xong, lão Kiều lại quay sang kể cho Nhĩ Vân nghe về việc trước giải phóng mình tham gia hoạt động ngầm thế nào, kể nghe vô cùng ly kỳ hiểm trở, Nhĩ Vân nghe xong nửa tin nửa ngờ.

"Chúng tôi tham gia cách mạng mà nói thật nhé, nói thật là không giống các cậu đâu," lão Kiều uống hai chén rượu, ra hiệu tử lượng của mình đã chạm tới cực hạn, đồng thời ra hiệu cho Nhĩ Vân cứ uống thỏa thích, "Uống đi, rượu này mà uống cạn được là tôi vui nhất. Cậu biết tại sao tôi lại nói chúng ta không giống nhau không? Cậu nghĩ xem, các cậu là tầng lớp đau khổ sâu sắc căm thù tận xương tủy, vì sự giải phóng của bản thân nên mới lao vào công tác cách mạng. Còn chúng tôi thì khác, cậu nghĩ xem, chỉ cần cậu ngẫm lại xem xuất thân của chúng tôi là gì. Giống như tôi và vợ tôi, đều xuất thân từ gia đình bóc lột, chúng tôi tham gia cách mạng chính là để phản bội gia đình. Vì sự giải phóng của nhân loại mà chúng tôi đã phản bội lại gia đình mình."

Con gái lão Kiều vừa nghe vừa ngơ ngác hiểu nửa vời, trên gương mặt bé xíu đã phảng phất vài biểu cảm của người lớn, Nhĩ Vân cảm thấy vô cùng thú vị. Tụ Vân vẫn luôn lén lút chú ý đến anh, khiến anh đành phải bày ra vẻ mặt nghe giảng vô cùng nghiêm túc. Lão Kiều nói: "Gia đình như tôi thì vẫn chưa thấm vào đâu, cậu biết vợ tôi chứ, ý tôi là nhà vợ tôi ấy, hồi đó có tới nửa cái huyện là của nhà cô ấy đấy. Nửa cái huyện cơ đấy!"

"Nửa cái huyện ư?" Nhĩ Vân giật mình kinh ngạc, không tài nào tưởng tượng nổi nửa cái huyện rộng lớn đến nhường nào.

"Chứ lại không phải nửa cái huyện sao," lão Kiều xách chai rượu lên, rót đầy cho Nhĩ Vân, hô lớn: "Nào, cậu uống được đấy, nhìn là biết, một hơi cạn sạch một cốc, uống xong là phải uống cạn!" Nhĩ Vân vốn có bản tính ham uống rượu, tính tình hào sảng chuyện rượu chè, tài cao gan lớn, liền một mạch uống cạn hơn nửa chai. Lão Kiều bảo chừa lại một ít thì chẳng có ý nghĩa gì. Thế là uống sạch bách không còn một giọt.

Lão Kiều cực kỳ nể phục những người uống được rượu, sau khi nể phục lại sinh ra ghen tị vì Nhĩ Vân dám uống nhiều rượu như vậy. Mặt Nhĩ Vân hơi ửng đỏ, lời nói cũng nhiều hơn mấy câu. Nhân lúc Nhĩ Vân đi vệ sinh, lão Kiều liền nói với Tụ Vân rằng anh ta đã say rồi. Tụ Vân vội vàng chú ý quan sát, quả nhiên thấy Nhĩ Vân đi đứng có vẻ loạng choạng, hơn nữa ít nhiều còn có chút ủ rũ chán nản. Bên ngoài trời lại đổ mưa lớn, Nhĩ Vân đòi cáo từ, nhưng lão Kiều và Tụ Vân cứ khăng khăng giữ lại không cho đi.

Nhĩ Vân cũng thấy lạ vì sao mình lại ở lại đêm hôm đó. Lão Kiều và Tụ Vân đều đinh ninh rằng anh đã say, và anh cũng chẳng muốn đôi co giải thích, đành mặc kệ cho họ muốn nói gì thì nói. Hai người lén lút đưa mắt ra hiệu với nhau mấy bận sau lưng anh, cứ ngỡ anh say rượu đến mức hồ đồ rồi, mà đâu biết rằng trong bụng anh đang tính toán mưu tính gì, trong lòng đều rõ mồn một cả. Tụ Vân xách nước vào hầu hạ anh và lão Kiều rửa mặt, lại rửa chân, rồi trò chuyện thêm lát nữa thì đi ngủ. Tụ Vân ngủ chung phòng với đứa trẻ, dỗ con bé ngủ say xong lại từ trên giường bước xuống, thoáng thấy bộ quần áo của Nhĩ Vân cô độc treo ở đó, không kìm được bước tới sờ thử, vẫn còn ẩm ướt. Nhĩ Vân và lão Kiều ngủ chung một giường, trò chuyện suốt nửa đêm. Anh có chút hối hận vì không nên đến thăm cái gọi là chị dâu này làm gì, anh vốn dĩ chẳng còn chị dâu nào nữa cả, đọng lại trong lòng chỉ là một nỗi chán ghét và mệt mỏi. Rốt cuộc là chán ghét ai thì anh cũng chẳng nói rõ được. Mãi đến gần sáng anh mới thiu thiu chìm vào giấc ngủ, trong mơ, lần đầu tiên anh mơ thấy Tư lệnh Tạ đã qua đời từ sớm.