Từ "sinh thái" ban đầu bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp ECO, có nghĩa là "nhà", "chỗ ở". Trong hơn nửa năm trời sống ở thảo nguyên, tôi đã thấm thía sâu sắc ý nghĩa nặng nề của từ "nhà". Đây là ngôi nhà chung của tất cả sự sống trên Trái Đất.
Đó là mùa hoa cúc dại nở rộ trên thảo nguyên, vì một lời hứa mang sự sống về nhà, tôi ôm chú sói con sống sót sau trong gang tấc được cứu từ tay thợ săn, một mình đến thảo nguyên. Đặt tên cho nó là "Green" lấy theo cỏ xanh và màu mắt của nó. Từ việc cứu chữa một sinh mạng nhỏ bé sắp chết đói, chưa mở mắt chào đời được mấy ngày đã mất mẹ, đến gần một năm quấn quýt không rời, giữa tôi và chú sói con từ lâu đã tích tụ thứ tình thân không thể dứt bỏ. Tôi chưa bao giờ xích nó, không hạn chế tự do của nó, cùng nó học tập sinh tồn chốn hoang dã giữa bầu trời xanh cỏ biếc, cùng nó săn mồi, cùng nó vui đùa, cùng nó tản bộ, cùng nó tranh thức ăn, cùng chia sẻ buồn vui, cùng gối đầu ngủ say dưới bầu trời xanh. Tất cả mọi nỗ lực tôi bỏ ra đều là vì hy vọng có thể đồng hành cùng nó qua quãng thời gian thơ ấu mong manh và khó khăn nhất trong đời, hy vọng nó có thể trưởng thành thành một chú sói thực thụ, có thể sinh ra trong tự do, trả về với tự do.
Có ai chưa từng mơ được một lần đi đến tận cùng thế giới? Đây là một vùng hoang dã kinh ngạc đến dường nào, một vùng đất ngập nước tràn trề sức sống. Ban đầu, tôi chỉ định ghi chép lại một cách đơn giản về một hệ sinh thái đặc biệt và tráng lệ, nhưng chẳng mấy chốc, tôi cảm thấy linh hồn mình đã bị nơi này cuốn đi, đến cả chuẩn bị cũng không kịp, đã bị văng ra khỏi thời gian không gian, lạc lối trong một thế giới hoang sơ cỏ cây khắp chốn. Dù cách biệt với xã hội hiện đại, nhưng tôi cũng như những người du mục khác, đã bám rễ trên mảnh đất này, trong trái tim của tự nhiên, duy trì một mối quan hệ nồng nhiệt và hòa hợp với tự nhiên. Nghiên cứu về động vật càng sâu, người ta sẽ càng chú ý nhiều hơn rằng nhận thức và tình cảm của chúng vượt xa trí tưởng tượng của con người, nhưng bên trong chuyện này vẫn vướng một chút tư tâm của loài người, đây là một thứ tư tâm không muốn bị đưa vào phạm trù tự nhiên cùng với loài vật.
Sói có cách sống của sói, người có cách sống của người. Chúng có thể sống bầy đàn, cũng có thể cô độc mưu sinh. Trái lại, tôi đột ngột rời khỏi xã hội văn minh để bước vào thế giới hoang vu thì vô cùng chật vật, còn sói con lại vùng vẫy vô cùng thoải mái trong môi trường sinh tồn hoang dã. Sói có thể học được bất cứ thứ gì dưới sự thúc đẩy của cơn đói, quả thực là như vậy, từ lần đầu tiên nó ăn con chuột chết đuối, lần đầu tiên phục kích thỏ pika, lần đầu tiên săn bắt culi, lần đầu tiên trộm thỏ rừng từ bẫy của con người, lần đầu tiên mang đến cho tôi con mồi nó dự trữ khi tôi đổ bệnh, lần đầu tiên chiến đấu với chó Ngao Tây Tạng lạ mặt để tranh giành thức ăn, lần đầu tiên liếm vết thương cho người anh em chó Ngao Tây Tạng lớn lên từ nhỏ cùng mình bị thương trong trận chiến bầy đàn, lần đầu tiên đối đầu với bò Tây Tạng, lần đầu tiên lĩnh hội được sức mạnh tác chiến bầy đàn trong vòng vây của bầy chó hoang, lần đầu tiên vì bảo vệ tôi mà liều mạng tử chiến với ba con chó hoang... Quá nhiều lần đầu tiên như vậy, đã khiến Green từ một cục bông nhỏ run lẩy bẩy trong ngực tôi trưởng thành thành một chú sói hoang cao lớn vạm vỡ và nhanh nhẹn như ngày nay. Cùng với việc nó khám phá tự nhiên ngày càng sâu sắc, phạm vi hoạt động ngày càng rộng lớn, tôi dần dần theo không kịp bước chân của nó, nó thường xuyên rời khỏi tầm mắt của tôi để thăm dò thế giới xa lạ, rồi lại hóa thân thành bóng ma trở về trong tiếng gọi của tôi. Tôi cảm thấy vô cùng vui mừng vì sự trưởng thành và lanh lợi của nó, nó vô cùng lưu luyến người mẹ loài người này. Ở tận cùng thế giới này, chúng ta đang tận hưởng niềm vui sự sống thuần khiết nhất.
Thế nhưng, một thứ cảm giác nguy cơ hiện thực tàn nhẫn hơn lại đè nặng trong lòng tôi, tôi biết rõ tình trạng hiện tại mà giống loài của nó đang phải đối mặt — tại vùng đất ngập nước thảo nguyên đẹp nhất Trung Quốc này, những chiếc hàng rào dây thép đan dày như mạng nhện đã khoanh vùng từng mảnh đất thuộc về con người, thế nhưng khu vực nào là dành cho động vật? Ngày càng có nhiều khu vực trở thành những "hòn đảo hoang" bị bao bọc bởi những bãi chăn gia súc đang dần cằn cỗi, sự chia cắt manh mún của môi trường sống này cùng với việc con người khai hoang, giao phối cận huyết, dịch bệnh và thiên tai theo sau đó đã làm trầm trọng thêm nguy cơ tuyệt chủng của các loài bản địa.
Sự suy thoái và mất mát của môi trường sống, sự thiếu hụt thức ăn trong tự nhiên, cũng như gia súc chăn thả quá mức cùng chia sẻ chung một mảnh đất với bầy sói, đã dẫn đến xung đột giữa những người du mục và bầy sói đói. Mặc dù bầy sói đã ít đến mức không đủ để cấu thành mối đe dọa đối với người và gia súc, con người vẫn ôm giữ định kiến vốn có để nguyền rủa, tiến hành tàn sát diệt chủng đối với loài sói vốn là kẻ thù tự nhiên này. Có lẽ họ không biết rằng, nếu sói không còn, những loài chim trên trời cũng sẽ biến mất theo, bởi vì những loài chim ăn thịt toàn dựa vào việc ăn xác mồi thừa của sói để vượt qua mùa đông khắc nghiệt thiếu thốn thức ăn. Chim ăn thịt và sói đều tuyệt chủng, đồng cỏ lại càng trở thành thiên hạ của các loài gặm nhấm, chỉ riêng thỏ pika thôi cũng đủ làm đảo lộn cả thảo nguyên, trên thảo nguyên vô tận sẽ không còn tiếng gọi của hoang dã, không còn đại bàng thảo nguyên, thậm chí không còn cỏ, thứ còn lại chỉ có cát vàng ngập trời và cảnh tượng xơ xác tiêu điều khắp chốn!!!
Tôi thường bừng tỉnh từ trong giấc mơ, hoảng hốt vén lều lên, lo lắng gọi tên chú sói con Green, cho đến khi nhìn thấy hai đốm sao quen thuộc trong bóng tối mờ ảo nhạt dần rồi lững thững bước tới, mới thở phào nằm xuống. Tôi không biết tương lai của Green nằm ở đâu, liệu nó có thể như tôi kỳ vọng mà sinh ra trong tự do rồi trả về với tự do? Hay là vừa trở về tự nhiên không lâu đã bị con người đánh chết? Hoặc vì để sống cho thật tốt mà vứt bỏ quê hương đi đến nơi đất khách quê người tìm kiếm sự che chở?
