Anseny Gutin, sinh năm 1941

Hiện là thợ điện

Vào ngày chiến thắng tôi được bốn tuổi.

Từ sáng tôi đã nói với mọi người là tôi đã lên năm. Không phải năm thứ năm, mà là năm tuổi. Tôi muốn khi ba từ chiến trận về thì tôi đã lớn.

Trưởng làng vào ngày hôm ấy đã triệu tập cánh phụ nữ lại: “Chiến thắng rồi”. Ông ôm hôn tất cả. Từng người một. Tôi đi cùng mẹ. Tôi vui mừng. Còn mẹ bật khóc.

Tất cả bọn trẻ con cũng tập hợp lại. Sau làng, người ta đốt lốp xe ô tô Đức. Mọi người la to: “Ura! U-ra! Chiến thắng rồi”. Họ gõ những chiếc mũ sắt của lính Đức mà trước đó vứt bỏ trong rừng. Gõ như gõ trống.

Chúng tôi sống dưới hầm trú ẩn. Tôi chạy xuống hầm và thấy mẹ khóc. Tôi không hiểu vì sao mẹ khóc vào cái ngày như thế.

Khi trời đổ mưa, tôi bẻ một nhành cây để đo vũng nước trong hầm trú ẩn.

- Cháu làm gì thế? - Mọi người hỏi tôi.

- Cháu đo xem cái hố có sâu không. Không thì khi tới chỗ mẹ con cháu, ba sẽ bị sụp chân xuống.

Những người láng giềng khóc, và mẹ cũng khóc. Tôi không hiểu thế nào là “mất tích”.

Tôi đã đợi ba rất lâu. Suốt cả cuộc đời.