Mariam Yuzefovskaya sinh năm 1941

Hiện là kỹ sư

Tôi sinh ra trong chiến tranh. Tôi trưởng thành từ chiến tranh.

Và, chúng tôi đợi ba mình trở về từ chiến tranh.

Còn gì với tôi mà mẹ chưa làm: Cạo trọc đầu, chà dầu hỏa, bôi thuốc mỡ. Còn tôi thì căm thù mình đến tuyệt vọng. Xẩu hổ. Thậm chí tôi còn không dám bước ra sân bởi lũ chấy và dịch mụn nhọt năm đầu sau chiến tranh. Tôi không có cách nào thoát khỏi chúng.

Thế rồi điện tín gởi về: Ba được giải ngũ. Để đi đón ba ở nhà ga, mẹ liền chưng diện cho tôi. Bà cột một cái ruy băng thắt nơ đỏ trên đầu tôi. Nó được giữ lại bằng cách gì khi không có tóc, tôi thật không hiểu. Còn đầu tôi thì cứ giần giật. Tôi tự nhủ: “Đừng gãi. Đừng gãi nào”. Nhưng ngứa không sao chịu được! Cái băng nơ đáng nguyền rủa, nó sắp rơi ra, còn đầu tôi thì cứ quay cuồng: “Nếu ba không thích mình thì sao? Ông chưa lần nào thấy mình kia mà”.

Nhưng những gì diễn ra thậm chí còn tệ hơn. Ba thấy và lao về phía tôi trước tiên. Nhưng ngay lúc đó, trong một sát na, một khoảnh khắc nào đó, tôi cảm nhận được ngay bằng da thịt, bằng cả cơ thể. Ông dường như hơi lùi lại. Chỉ trong một khắc ngắn ngủi… Tôi cảm thấy tổn thương. Và cay đắng không chịu nổi. Đến độ khi ông nắm lấy tay tôi, tôi đã lấy hết sức bình sinh đẩy ông ra. Mũi tôi thoáng nghe mùi dầu hỏa. Cái mùi đã theo tôi khắp nơi khắp chốn suốt cả năm qua, tôi đã không còn ngửi thấy nó nữa. Tôi đã quen với nó. Còn giờ sao tôi lại ngửi thấy. Có thể bởi vì cha tôi toát lên mùi tuyệt vời và lạ lẫm. Ông đẹp làm sao so với tôi và người mẹ phờ phạc. Nhưng điều đó chỉ làm tổn thương tôi tới tận tâm hồn mà thôi. Tôi giật cái băng nơ ném xuống đất rồi lấy chân dẫm lên.

- Con làm gì thế? - Ba ngạc nhiên.

- Cha nào con nấy. - Mẹ cười, người hiểu hết mọi chuyện.

Bà ôm lấy ba tôi bằng cả hai tay, và cứ thế chúng tôi đi về nhà.

Ban đêm tôi gọi mẹ. Tôi xin mẹ ngủ cùng. Tôi luôn ngủ với mẹ, suốt chiến tranh. Nhưng mẹ không trả lời, dường như mẹ đã ngủ. Chẳng có ai để tôi kể lại nỗi buồn bực của mình.

Khi thiếp đi, tôi quyết tâm sẽ bỏ trốn vào trại mồ côi.

Sáng hôm sau, ba tặng tôi hai con búp bê. Mà đến lúc năm tuổi tôi vẫn chưa có con búp bê nào. Toàn là những món đồ chơi tự chế bằng quần áo cũ của bà. Còn những con búp bê ba mang về, mắt chúng có thể khép mở, tay chân có thể chuyển động, một con còn kêu “mẹ” nữa chứ. Tôi có cảm tưởng đó là một phép mầu. Tôi rất quý chúng, thậm chí còn sợ không dám mang ra đường. Nhưng tôi khoe chúng từ cửa sổ. Nhà tôi sống ở tầng một, và bọn trẻ con cả xóm tụ tập đến ngắm búp bê của tôi.

Tôi rất yếu ớt, dễ đau ốm. Và kém may mắn. Lúc thì dập trán, lúc thì dẫm đinh. Và nói chung rất hay té ngất. Vì thế bọn trẻ con không thích cho tôi chơi chung. Tôi cố làm chúng tin mình, bằng mọi cách, còn gì mà tôi không nghĩ ra đâu. Thậm chí tôi còn đi phỉnh nịnh cả Dusya, con gái bà quét sân. Dusya chắc nịch, vui vẻ, ai cũng thích chơi với nó.

Nó đề nghị tôi mang búp bê ra chơi, và tôi đã xiêu lòng. Phải nói là cũng có chút ngần ngừ với bản thân.

- Bằng không tớ sẽ không chơi với cậu nữa. - Dusya dọa.

Lời đe dọa tác động đến tôi ngay lập tức.

Tôi mang ra một búp bê, con “biết nói”. Nhưng chúng tôi chơi với nhau chẳng được lâu. Chúng tôi cãi vã chuyện gì đó, rồi dẫn tới một trận chiến sống mái. Dusya nắm chân con búp bê của tôi quăng vào tường. Đầu búp bê văng ra, và từ bụng rơi ra một chiếc nút.

- Dusya, cậu điên rồi. - Tất cả bọn trẻ con đều khóc.

- Nó ra lệnh cho ai vậy? - Dusya lau nước mắt trên má. - Đâu phải nó còn ba là muốn gì được nấy. Vừa có ba, vừa có búp bê. Chỉ có nó mới được như thế.

Dusya không có cha lẫn búp bê.

Cây thông đầu tiên chúng tôi dựng lên là dưới gầm bàn. Khi đó chúng tôi sống với ông, rất chật chội. Chật đến độ chỗ trống còn lại trong căn hộ là dưới gầm cái bàn lớn. Ở đó chúng tôi đặt một cây thông nhỏ. Tôi trang trí nó bằng những bông cẩm chướng đỏ. Tôi nhớ rất rõ mùi thông tinh khiết và tươi mới ra sao. Không gì có thể lấn át nó. Dù là món bánh đúc ngô bà nấu, hay mùi nhựa thông dán giày của ông.

Tôi có một hạt thủy tinh. Của báu riêng mình. Tôi không cách nào tìm được chỗ cho nó trên cây thông. Mà tôi thì muốn sao cho nhìn từ phía nào nó cũng đều chiếu sáng. Tôi bèn đặt nó lên ngọn cây. Khi đi ngủ, tôi lấy xuống và giấu đi. Tôi sợ nó biến mất.

Tôi ngủ trong chậu giặt. Cái chậu kẽm óng ánh màu thanh thiên với những đường gân như giọt băng ấy. Dù mẹ có cọ rửa thế nào, thì mùi tro giặt quần áo, lúc đó xà phòng vốn là thứ hiếm hoi, vẫn còn đọng lại. Tôi rất thích cái chậu ấy. Tôi thích áp trán vào những gờ rìa mát lạnh của nó, nhất là khi ốm. Tôi còn thích lắc lư nó, như đưa nôi. Và khi nó giở trò kêu xủng xoẻng, tôi bị mẹ mắng ngay. Cả nhà rất quý cái chậu này. Đó là thứ duy nhất chúng tôi còn từ cuộc sống trước chiến tranh.

Rồi bỗng nhiên ba tôi mua về một cái giường với những quả cầu óng ánh trên thành giường. Nó làm tôi hân hoan không bút nào tả xiết! Tôi trèo lên rồi ngay lập tức tụt xuống sàn. Sao có thể! Chẳng lẽ nào! Tôi không tin là mình có thể ngủ trên chiếc giường đẹp thế.

Ba thấy tôi ngồi trên sàn, ông bồng tôi lên, ôm sát vào lòng. Tôi áp chặt vào ba. Tôi ôm cổ ông, như mẹ vẫn thường thế.

Tôi nhớ ông đã cười vang hạnh phúc.