Không có ai là “con cừu đen trong đàn” hoặc “con quạ trắng” hay một con cá bơi khác hướng của cả đàn cá. Quy tắc 6 hướng dẫn bạn làm sao để có thể hòa nhập, trở thành “một phần của tập thể” và bạn không bị chú ý bởi bạn “lạc lõng và khác kiểu”. Bạn có thể được mọi người chú ý bởi năng lực điều hành người khác của bạn - bạn giỏi hơn hơn, hiệu quả hơn - nhưng bạn sẽ trở thành “một phần trong số đó” bởi vì bạn biết làm sao để “hòa nhập”.
QUY TẮC 51
HIỂU BIẾT VỀ VĂN HÓA CÔNG TY
Mỗi tập đoàn, công ty, ngành nghề hoặc thậm chí một văn phòng nhỏ đều có một văn hóa riêng. Sự hiểu biết về văn hóa đó sẽ giúp bạn có được phẩm chất cần thiết, có được chìa khóa của sự thành công. Tri thức là sức mạnh.
Văn hóa ở đây là cách mọi người làm việc thế nào. Đôi khi công ty chủ động đưa ra chính sách để tạo ra văn hóa đó, nhưng thường thì văn hóa công ty do mọi người tạo ra một cách tự nhiên không do kế hoạch hay chiến lược gì cả. Nếu bạn không hiểu biết về văn hóa - hoặc không biết cách tận dụng nó - thì bạn có thể trở thành một kẻ ngớ ngẩn và sẽ dễ dàng bị lợi dụng hoặc bị coi thường.
Hãy nhớ rằng có khoảng 70% người bị đuổi việc không phải bởi họ không làm tốt việc của mình, mà vì họ không hiểu gì về văn hóa của công ty mình làm việc - và họ không biết cách hòa nhập.
Hãy xem quảng cáo tuyển dụng của Viện thiết kế danh tiếng BMD. Khi Bruce Mau, chủ sở hữu của viện thiết kế này, muốn tuyển dụng nhân viên mới, ông ta đưa ra một bài trắc nghiệm với khoảng 40 câu hỏi để các ứng viên tham gia, trong đó có câu: “Ai đã làm ra bộ phim chẳng có gì ngoài một màu xanh da trời?”
(Câu trả lời là Dereck Jarman)
BẠN KHÔNG CẦN PHẢI TIN VÀO TÍNH HỢP LÝ CỦA VĂN HÓA CÔNG TY - TẤT CẢ NHỮNG GÌ BẠN CẦN LÀM LÀ HÒA NHẬP VÀO NÓ.
Bruce đã đặt tiêu đề cho quảng cáo tuyển dụng đó là “Hãy tránh những đồng cỏ, hãy nhảy qua những hàng rào”. Kết quả là, ông ta đã thu hút được một số người giỏi nhất, những nhà thiết kế tài năng hàng đầu tới làm việc cho mình - hoặc, như cách ông ta mô tả mối quan hệ công việc của mình với các nhân viên, là làm việc cùng với ông ta.
Bây giờ, bạn nghĩ rằng kiểu văn hóa công ty mà Bruce mong chờ, muốn và có được là gì? Làm thế nào để bạn hòa nhập vào nó? Bạn nghĩ Bruce mong muốn gì từ bạn?
Bạn không cần phải tin vào tính hợp lý của văn hóa công ty - tất cả những gì bạn cần làm là hòa nhập vào nó. Nếu họ đều chơi golf, bạn hãy chơi golf. Tôi biết là bạn ghét chơi golf, nhưng bạn sẽ chơi golf, nếu điều đó khiến bạn hòa nhập. Tất nhiên là bạn có thể đặt câu hỏi rằng liệu bạn có muốn hòa nhập không. Bạn có thể đặt câu hỏi rằng liệu chơi golf có phải là thứ bạn muốn. Nhưng nếu bạn là Người tuân theo luật chơi và bạn muốn thành đạt thì bạn cũng cần trở thành một phần của một công ty và chơi golf là văn hóa của công ty đó - vì thế bạn cần phải chơi golf.
QUY TẮC 52
NÓI CÙNG KIỂU NGÔN NGỮ
Hòa nhập có nghĩa là có thể hiểu và tham gia vào văn hóa của công ty, và nói cùng một kiểu ngôn ngữ là một phần của việc đó. Bạn có thể để lộ những gì bạn thực sự nghĩ nếu không biết sử dụng các biệt ngữ phù hợp, hoặc sử dụng không đúng lúc ngôn ngữ máy tính. Nếu họ đều nói một thứ ngôn ngữ kiểu tẻ ngắt thì bạn cũng phải dùng ngôn ngữ đó. Không, tôi không định bàn về việc liệu bạn có muốn tham gia vào một công ty như vậy hay không. Bạn hãy tự làm điều đó vào lúc sau nửa đêm nếu bạn mất ngủ ấy.
Nếu chủ công ty nói dưới dạng SPRs (staffproductratios - nhân viênsản phẩmtỷ lệ) thì bạn cũng phải nói theo dạng như vậy. Công việc của bạn không phải là giáo huấn họ, đào tạo lại họ, chỉnh sửa họ, dậy dỗ họ, nói những điều khó nghe với họ, bảo họ đừng sử dụng sai ngôn ngữ nữa hay cho họ biết họ phải làm gì. Bạn cần phải nói kiểu ngôn ngữ trong công ty đó. Tôi biết rằng có những lúc điều đó khiến bạn khó chịu muốn gào lên - nhưng bạn phải nói kiểu ngôn ngữ giống họ.
Tôi từng làm việc cho một chủ công ty người Ý, do sử dụng tiếng Anh không chính xác, ông ấy dùng từ “clienters” (từ đúng là client) hoặc nhầm lẫn giữa clients (người sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp từ một cá nhân như luật sư hay nhà thiết kế, hoặc từ một tổ chức) và customers (khách hàng sử dụng dịch vụ hoặc mua hàng từ các cửa hiệu hoặc công ty, hoặc khách hàng của ngân hàng) (Oxford Dictionary). Nhưng do ông ta là ông chủ nên cụm từ ngớ ngẩn đó trở nên thông dụng trong công ty mà nhân sự từ tổng giám đốc đến nhân viên bình thường đều dùng từ “clienters”. Tôi có thể đứng đó và gào lên rằng “Không, không, không, đừng có nói như thế nữa”. Nhưng điều đó chẳng có lợi gì cho tôi cả. Từ “clienters” luôn được sử dụng khi tôi làm việc ở đó và tôi ghét mỗi khi phải nghe thấy nó. Nhưng tôi biết Các quy tắc và tôi cũng sử dụng từ “clienters”.
Hãy bỏ ra chút thời gian lắng nghe xem mọi người trong văn phòng sử dụng ngôn ngữ thế nào. Họ có nói kiểu “ngôn ngữ chuẩn” hay kiểu địa phương riêng biệt không. Chúng ta không bàn tới các ngôn ngữ cổ ở đây, nhưng ở văn phòng nào cũng có những giám đốc thỉnh thoảng sử dụng các cụm từ kiểu “clienters”. Tôi từng làm việc với một người Mỹ, anh này so sánh những người làm việc chăm chỉ như những người Mexico. Đó là cách anh ta diễn tả, là những gì anh ta nghĩ là đúng về mặt chính trị. Tất nhiên điều đó thật tệ hại, sai trái và thô lỗ. Tuy nhiên, anh ta là chủ của công ty do đó cụm từ “những người Mexico” được sử dụng và cho dù cụm từ đó đúng là sai và tệ hại thì nó cũng đang được sử dụng.
Một trường hợp duy nhất mà bạn không áp dụng quy tắc này là chửi thề. Các quy tắc đã nói rằng không chửi thề, nhưng nếu văn hóa của công ty là mọi người đều chửi thề thì bạn sẽ làm gì? Câu trả lời là: không chửi thề. Sử dụng Quy tắc 4.8 thay cho Quy tắc 6.2 trong trường hợp này.
NẾU HỌ ĐỀU SỬ DỤNG MỘT NGÔN NGỮ TẺ NGẮT THÌ BẠN CŨNG PHẢI SỬ DỤNG NGÔN NGỮ ĐÓ.
QUY TẮC 53
ĂN MẶC TRANG TRỌNG HOẶC GIẢN DỊ CHO PHÙ HỢP
Chúng ta đã nói đến việc luôn ăn mặc thanh lịch, hợp mốt, lịch sự nhưng nếu bạn làm việc cho một công ty thiết kế nơi mọi người đều mặc quần bò và áo phông thì sao? Trong trường hợp đó, bạn cũng phải mặc quần bò. Chỉ có điều, hãy mặc những chiếc quần bò lịch sự nhất, hợp mốt, hợp thời trang nhất, hiện đại nhất -nhưng vì Chúa bạn đừng là phẳng chúng hoặc là ép li cho chúng.
Hãy chú ý xem những người khác làm thế nào. Nếu ở một cuộc họp, mọi người đều bỏ áo khoác ngoài ra và xắn ống tay áo lên thì bạn cũng làm như thế. Nếu cuộc họp đó rất trang trọng và mọi người đều mặc áo khoác ngoài thì bạn cũng làm vậy. Tôi biết rằng bạn nghĩ điều đó là hiển nhiên rồi còn gì, nhưng bạn sẽ ngạc nhiên nếu bạn nhìn quanh phòng họp và bạn sẽ thấy một ai đó ăn mặc trông khác kiểu với những người khác - người đó sẽ bị tẩy chay.
Cho dù ở mức độ rộng hơn hay hẹp hơn, chúng ta đều cần theo một tuýp người nào đó, để hòa nhập và ăn mặc sao cho chúng ta không thu hút những sự chú ý không cần thiết. Rõ ràng là, nếu chủ của bạn cởi áo khoác ngoài của họ ra thì bạn cũng làm như thế. Nhưng đừng trở thành kẻ bắt chước một cách không suy nghĩ những gì người khác làm. Chúng ta đang nói về việc ăn mặc trang trọng hay giản dị hơn một cách khái quát chứ không phải là từng ly từng tí đều phải giống hệt.
Tôi luôn cảm thấy tốt hơn hết là nên xem mọi người sẽ bắt chước cách ăn mặc của sếp như thế nào mà không bao giờ là kẻ đầu tiên. Biết đâu có gì sai lệch có thể làm hỏng cơ hội thăng tiến của tôi, hay có cái bẫy nào đó đặt ra cho những kẻ lao theo một cách mù quáng. Vì vậy, hãy ngồi xuống quan sát một lúc đã.
Tôi luôn thấy có ích khi tìm một hình mẫu để kiểm tra xem họ có những hành động nhất định không, hoặc mặc một loại quần áo nhất định không. Trong hầu suốt cuộc đời làm việc của mình, tôi đã sử dụng hình mẫu là Cary Grant. Thật dễ để hỏi “Cary có mặc kiểu này không nhỉ?” Nếu câu trả lời là có, thì cứ thế mà làm. Còn nếu câu trả lời là không, thì đừng làm. Thật dễ dàng phải không. Bạn hãy thử hình mẫu là Humphrey Bogart xem thế nào, nhưng ở Casablanca nhé chứ không phải ở African Queen.
Kể cả khi văn hóa của công ty chỉ là ăn mặc trang phục hàng ngày thì việc này cũng đòi hỏi bạn phải cố gắng. Không may thay, một trong những điều mà những người Anh như chúng ta không làm tốt là ăn mặc thoải mái. Thời tiết ở Anh chưa bao giờ cho chúng ta cơ hội để học cách ăn mặc như thế. Chúng ta không mặc quần soóc hoặc áo phông, áo kiểu Hawaii hay áo sarong (trang phục của phụ nữ Malaysia, Indonexia). Tuy nhiên chúng ta rất biết cách ăn mặc lịch sự.
QUY TẮC 54
MỖI KIỂU NGƯỜI MỖI CÁCH XỬ TRÍ
Nếu bạn luôn cố gắng là một người dễ thích ứng thì hãy cố gắng duy trì điều này càng lâu càng tốt. Có nhiều kiểu người khác nhau và nếu bạn cư xử cùng một kiểu với tất cả mọi người thì có nguy cơ họ coi bạn là thô lỗ hoặc không ai hài lòng với bạn cả.
Nếu bạn đã là cha mẹ thì quy tắc này thật dễ hiểu. Nếu bạn có hơn một đứa con thì bạn sẽ hiểu tầm quan trọng của việc không nên đối xử cùng một kiểu với tất cả chúng là thế nào. Mỗi đứa trẻ cần những cách đối xử khác nhau. Đối với một số thì việc mắng mỏ một chút cũng là đủ. Nhưng đối với một số khác thì bạn phải trở nên rất ghê gớm chỉ để làm sao chúng mặc quần áo vào mỗi sáng.
Tôi có năm đứa con trai và một cô con gái và tôi phải đối xử với chúng mỗi đứa mỗi khác. Đôi khi tôi quên mất và đối xử với chúng theo cùng một cách. Chúng cảm thấy khá ngạc nhiên và bị tổn thương. Mỗi đứa đều cần tôi cư xử với chúng theo một cách khác, một cách riêng biệt với chúng, một cách đặc biệt. Là một nhà quản lý bạn giống như cha mẹ với các cấp dưới và bạn phải xử lý với từng người một.
Một lần tôi đã giả vờ nổi giận lôi đình lên giải quyết một vấn đề nhỏ. Người bị tôi gào lên vào mặt lúc đó đã rất ngạc nhiên vì sau đó tôi dịu đi và vui vẻ rất nhanh. Giờ đây chỉ còn một số ít các ông chủ coi những hành động đó là quá quắt và đuổi tôi ra khỏi phòng ngay lập tức.
Khi tôi còn là tổng giám đốc tôi cho rằng tôi có thể có được những người giỏi nhất trong đội ngũ nhân viên của mình nếu tỏ ra khá dễ chịu và thân thiện. Nhưng cũng có một số ít người theo phong cách cũ nên cách đó của tôi không có tác dụng với họ. Họ quá bảo thủ với phong cách làm việc cổ lỗ của mình vì vậy cần có một ông chủ ghê gớm quát vào mặt họ và bảo họ phải làm gì. Trong trường hợp đó tôi đã phải tự đặt ra câu hỏi rằng họ là người như thế nào, và họ nghĩ về điều đó ra sao. Họ không thể tự thoát khỏi cái lề lối cũ đó và tôi phải trở nên ghê gớm với họ để họ đáp ứng lại - mỗi kiểu người cần những cách xử trí khác nhau.
Bạn phải thích ứng, sẵn sàng thay đổi nhanh chóng tuỳ theo yêu cầu của hoàn cảnh. Một nhà quản lý giỏi là người có khả năng thay đổi linh hoạt. Hãy xem xem bạn là người thế nào trong mắt mọi người. Bạn có luôn cư xử cùng một kiểu bất kể họ là ai hoặc bất kể tình huống là thế nào? Bạn có thích ứng và thay đổi dễ dàng không? Hãy tìm những người ở quanh bạn thành công trong việc này và quan sát họ cư xử với mọi người thế nào.
QUY TẮC 55
BIẾT NƠI NÀO VÀ LÚC NÀO ĐỂ GẶP GỠ NGOÀI NƠI LÀM VIỆC
Luôn có những nơi quan trọng mà những người máu mặt gặp nhau vào lúc nghỉ giữa giờ hoặc ngoài giờ làm việc. Bạn phải tìm ra những nơi này và tận dụng chúng, cũng như phát hiện được những nơi quan trọng để thu thập thông tin, thiết lập quan hệ và tạo dựng ảnh hưởng. Các ông chủ lớn thường sử dụng những nơi vui chơi thư giãn. Đó có thể là một câu lạc bộ golf 19 lỗ, quán bar ở địa phương, hoặc một nhà hàng, một câu lạc bộ nhất định, vân vân và vân vân. Nhiệm vụ của bạn là phải biết những nơi đó ở đâu. Bây giờ đừng có xông vào đó ngay rồi bị cười nhạo. Bạn phải thám thính khu vực đó, thăm dò xung quanh để có thể biết được mọi thứ cần biết trước khi bước nào. Liệu quán ăn đó có yêu cầu về ăn mặc, kiểu cách đặc biệt nào không? Liệu câu lạc bộ golf đó có danh sách chờ gia nhập làm thành viên không? Liệu quán bar đó có phải là nơi bạn nên đến một mình hoặc nên đi cùng ai đó không? Liệu có dễ dàng để gia nhập câu lạc bộ đó không? Bạn có thể cứ gặp gỡ các ông chủ khác mà không quan sát nơi đó không? Đó có phải là nơi mà khi thám thính, bạn có thể giả vờ rằng mình vô tình di ngang qua đó, hoặc người ta thấy rõ bạn đang thám thính loanh quoanh ở đây?
ĐỪNG LÔI KÉO CHÚ Ý, NHƯNG HÃY ĐỂ MỌI NGƯỜI BIẾT TÊN CỦA BẠN.
Bạn phải cẩn thận với trường hợp này, nhưng bạn nên biết họ gặp nhau ở đâu và làm thế nào để vào những nơi đó. Lựa chọn của bạn có thể là không bao giờ đi tới đó. Thế cũng tốt thôi. Nhưng nếu thông tin chợt xuất hiện trong cuộc tán gẫu nơi công sở thì bạn sẽ biết họ đi đâu - tri thức là sức mạnh.
Ở nơi làm việc có thể có những hành lang nơi họ tha thẩn ở gần những máy bán cà phê hoặc máy photocopy. Bạn có thể giả vờ vô tình đi ngang qua để nghe ngóng thông tin. Đừng lôi kéo sự chú ý, nhưng hãy để mọi người biết tên của bạn.
Trong các dịp trang trọng các ông chú thường đi ra ngoài để hút thuốc. Cho dù bạn không buông thả bản thân thì bạn thoải mái một chút và hòa nhập với họ. Hoặc có thể họ đều thích đến quán bar trước khi tới phòng họp hoặc đại loại như thế. Nhưng bạn hãy đến nơi đó trước họ, vì nếu bạn đến sau bạn sẽ phải xin lỗi vì tham gia vào giữa chừng.
QUY TẮC 56
HIỂU VỀ NHỮNG LUẬT BẤT THÀNH VĂN
Trong mỗi công ty hoặc nơi làm việc đều có những luật bất thành văn. Hãy tìm hiểu và sử dụng chúng. Những luật bất thành văn này có thể khá đơn giản.
• Bạn không bao giờ mang theo ai khác tới bữa tiệc dành cho nhân sự công ty.
• Bạn luôn tới dự các cuộc họp vào ngày nghỉ của bạn.
• Bạn không bao giờ đỗ xe ở một vài vị trí nhất định cho dù chỗ đó trống bởi vì đã là bất thành văn, chỗ đó dành cho người thân hay con cái của tổng giám đốc.
• Bạn luôn chi Năm đồng cho các phong bì gửi đi nhưng chỉ Hai đồng cho thiệp chúc mừng sinh nhật.
• Bạn không bao giờ ăn bánh mứt với café bởi vì Sylvia mới làm như thế - đã và sẽ luôn như thế.
• Bạn luôn gọi tổng giám đốc là Charles khi gặp ông ấy nhưng gọi ông ấy một cách thân mật là Charlie với các nhân viên khác, nhưng với trợ lý riêng của ông ấy thì hãy thật trang trọng với Ngài Charles.
• Không vấn đề gì nếu bạn gọi một chai rượu vang trong bữa ăn trưa nhưng bia thì hoàn toàn cấm tiệt.
Bạn có thể chẳng bao giờ biết làm thế nào mà những luật bất thành văn đó xuất hiện - Charles đã từng một lần bị thụi rất mạnh bởi một nhân viên uống bia, vì thế không bia gì hết trong bữa trưa; Charles từng một lần bị làm cho xấu hổ bởi vợ của một giám đốc dưới quyền. Bà này đã định rủ rê ông quan hệ tình dục trong một bữa tiệc dành cho nhân viên nhưng không thành công, vì thế không mang theo ai đi kèm hết.
Tất nhiên, có thể dễ dàng nhận ra các luật bất thành văn này - Sylvia thích bánh mứt và bà ấy có vị trí và ảnh hưởng trong công ty - điều quan trọng là bạn phải nhận ra chúng, nếu bạn thích thì hãy áp dụng chúng một cách thành thục nhưng ít nhất là bạn nên biết về chúng nếu không bạn có thể gây rắc rối cho mình vì nói hay làm hớ điều gì đó.
Tôi từng làm cho một công ty nơi cấm tiệt hút thuốc trong giờ làm việc. Bạn cũng không thể uống bia vào bữa ăn trưa. Các chất có cồn thì lại càng không và tôi không thể biết tại sao lại như thế. Đối với tôi thì những điều này không vấn đề gì bởi vì tôi không phải là người thích bia rượu, nhưng điều đó làm tôi thấy khó hiểu. Cuối cùng tôi đã tìm ra rằng công ty này trước kia có một giám đốc tài chính chiều nào cũng chợp mắt một lúc trong văn phòng của ông ta - để hết say. Trên thực tế không phải như vậy. Ông ta uống rất nhiều bia vào mỗi bữa ăn trưa, nhưng vào mỗi buổi chiều thì ông ta thức và cẩn thận rút bớt tiền từ quỹ công ty vào tài khoản riêng của ông ta. Cuối cùng ông ta bị bắt quả tang và bị đuổi việc, nhưng sau đó không uống bia rượu trở thành một quy tắc - và cửa các văn phòng không được phép đóng kín.
TẤT NHIÊN, CÓ THỂ DỄ DÀNG NHẬN RA CÁC LUẬT BẤT THÀNH VĂN NÀY - ĐIỀU QUAN TRỌNG LÀ NHẬN RA CHÚNG VÀ ÁP DỤNG CHÚNG MỘT CÁCH THÀNH THỤC
QUY TẮC 57
BIẾT QUYỀN QUẢN LÝ THỰC SỰ NẰM TRONG TAY AI
Ai là người điều hành văn phòng của bạn? Tôi đánh cược đó không phải là ông chủ. Các ông chủ thường ở trong văn phòng riêng của họ, còn công việc điều hành hoạt động thực sự thì để người khác làm. Công việc của bạn là nhận ra người này và kết thân với họ.
Tôi từng làm việc cho các công ty mà quyền hành thực sự lại nằm trong tay của người tư vấn PR (Quan hệ cộng đồng), hay người tư vấn pháp lý, người kiểm toán, hay người quản lý dưới quyền. Tuỳ từng trường hợp, lý do tại sao những người đó lại thực sự nắm quyền là do họ:
• Là người cố vấn thân cận của ông chủ
• Rất được ông chủ tin cậy
• Không nói công khai mà giao tiếp với từng người riêng biệt
• Đã ở đó lâu năm
• Họ rất thích quyền lực và quản lý người khác
• Dám sử dụng nhiều chiến thuật để thực hiện mục đích của mình bất kể như thế nào
• Vô cùng thông minh, nhưng thiếu kinh nghiệm, phẩm chất cũng như kỹ năng để thực sự làm tốt công việc chuyên môn của họ.
Trong mỗi trường hợp, một khi tôi đã kết thân với những người này thì công việc của tôi suôn sẻ hơn nhiều. Lúc đầu do chưa biết, tôi chưa quan tâm đến họ lắm. Điều này đã gây cho tôi những rắc rối. Tôi thường đi đến gặp ông chủ và chỉ sau đó mới nhận ra rằng thật sai lầm khi làm vậy - “Ồ tất cả mọi thứ cứ để Sarah xem trước”, “Tôi sẽ chuyển nó qua Janinne trước để xem liệu cô ấy có nghĩ đây là một ý kiến hay hay không”, “Anh có muốn xem xét lại vấn đề này với Trevor rồi quay trở lại đưa cho tôi không?”
TÔI TỪNG LÀM VIỆC CHO CÁC CÔNG TY MÀ QUYỀN HÀNH THỰC SỰ LẠI NẰM TRONG TAY CỦA NGƯỜI TƯ VẤN PR (QUAN HỆ CỘNG ĐỒNG), HAY NGƯỜI CỐ VẤN PHÁP LÝ, NGƯỜI KIỂM TOÁN, HAY NGƯỜI QUẢN LÝ DƯỚI QUYỀN.
Tôi nhanh chóng học được rằng phải thông qua người cố vấn thân cận của ông chủ trước. Sau đó làm thân với người đó và đừng trở thành kẻ thù của họ. Họ nắm quyền hành thực sự và bạn cần tỏ ra kính trọng họ. Tôi biết điều đó không công bằng và bạn ghét làm việc này, nhưng cho tới khi có được một hệ thống quản lý tốt hơn thì chúng ta phải chấp nhận làm việc trong môi trường hiện tại như thế.
QUY TẮC 58
BIẾT CÁC QUY ĐỊNH VỀ HỆ THỐNG CẤP BẬC TRONG VĂN PHÒNG
Quy tắc này có mối liên hệ chặt chẽ với Quy tắc 6.7. Bạn phải biết ai là thân tín của ông chủ và bạn phải biết ai điều hành văn phòng. Bạn có thể đã có được một vị trí tương đối nhưng bạn sẽ không có được chìa khóa của tủ đựng đồ văn phòng nếu đầu tiên bạn vẫn chưa nói một cách thân thiện với người quản lý văn phòng. Và cốc trà vào buổi sáng của bạn có thể trở nên lạnh ngắt vì bạn làm cho nhân viên phục vụ thấy khó xử khi bạn đi thẳng tới căng tin và gọi một cốc trà mà không thông qua trước quản lý của văn phòng.
Các thủ tục và cấp bậc trong văn phòng thường cổ lỗ, vụn vặt, hẹp hòi, cũ kỹ nhưng lại rất quan trọng với chúng ta. Cách đây không lâu, tôi có làm việc cho một văn phòng. Tại đó, bạn phải mang những gì cần soạn thảo cho quản lý của văn phòng sau đó người này sẽ chuyển nó qua người soạn thảo văn bản và cuối cùng văn bản sẽ chuyển lại cho bạn, thủ tục như thế là hoàn thành.
Vấn đề là nếu bạn làm cho người quản lý văn phòng khó chịu - và bạn có thể làm như thế bằng cách hút thuốc gần bà ta, nói một cách xúc phạm với ông chủ, chửi thề, tới nơi làm việc mà không mặc trang phục công sở - bạn sẽ thấy những gì bạn nhận được là văn bản của bạn được giao cho một người soạn thảo kém nhất và khi chuyển lại cho bạn thì vừa chậm trễ vừa đầy lỗi, bị dây bẩn bởi vết cà phê, nhiều từ viết sai, không có bản copy đi kèm,…
Một khi bạn đã trở nên thân thiện với nhà quản lý văn phòng, mọi thứ sẽ thay đổi và người soạn thảo văn bản cho bạn sẽ thực hiện một công việc mẫu mực, đúng giờ và không một chút lỗi.
CÁC THỦ TỤC VÀ CẤP BẬC TRONG VĂN PHÒNG THƯỜNG CỔ LỖ, VỤN VẶT, HẸP HÒI, CŨ KỸ NHƯNG LẠI RẤT QUAN TRỌNG VỚI CHÚNG TA.
Bây giờ bạn có thể nói rằng mọi thứ vốn như thế rồi làm sao mà phàn nàn được. Đúng vậy, nhưng không phải người quản lý văn phòng nào cũng giống như người quản lý văn phòng ở chỗ của tôi. Tôi chỉ thỉnh thoảng mới sử dụng đội ngũ đánh máy và tôi có một ví trí cao ở công ty. Nhưng tôi vẫn phải làm theo hệ thống cấp bậc này và phải tìm sự giúp đỡ của một ai đó dưới quyền để các công việc khá tẻ nhạt thường ngày được hoàn thành. Điều đó thực sự làm tôi phát điên và tôi phải dành khá nhiều thời gian tranh thủ nhờ cậy người quản lý văn phòng chỉ để hoàn thành một bức thư. Thật phí thời gian, không hiệu quả và vụn vặt. Nhưng bạn đúng, chúng ta phải làm việc trong hệ thống hiện tại như thế.
Vậy thì chúng ta làm gì? Chúng ta tiến hành theo những cách như trên. Chúng ta không có cơ hội nào khác ngoài việc mỉm cười và tranh thủ họ.
QUY TẮC 59
KHÔNG BAO GIỜ CHÊ BAI NGƯỜI KHÁC
Tất cả mọi người đều đi tới quán bar rượu vang vào giờ ăn trưa. Bạn ghét chuyện đó. Bạn ghét khói thuốc, tiếng ồn hoặc những cuộc tán phét vô nghĩa về chương trình TV hôm qua.
Nhưng bạn có nói điều đó ra với họ không? Không, đừng làm vậy. Bạn phải là một phần của mọi người - hòa nhập vào. Bạn cần họ nghĩ rằng bạn hiện diện ở đó, ít nhất là trong tâm trí họ cho dù lúc đó bạn có không thực sự ở đó đi chăng nữa. Thật là dễ dàng. Bạn có thể thoát ra khỏi những khó chịu đó bằng cách nói rằng bạn phải đi mua ít đồ, thăm một người bạn hoặc đi tới phòng tập thể dục.
Đừng chê bai cách mọi người ăn và nghỉ ngơi vào buổi trưa, điều đó sẽ khiến họ nghĩ bạn là một kẻ ngoài lề. Bạn cũng đừng nói với họ là bạn ở lại văn phòng để làm thêm mấy việc - họ sẽ nghĩ bạn là kẻ tham công tiếc việc. Nhưng sẽ ổn nếu nói rằng bạn đi ra ngoài để sắm ít đồ và sau đó bạn có thể tự do tìm một nơi ăn trưa. Với chiếc laptop mang theo, bạn có thể hoàn thành thêm các công việc mà không cần phải cho họ biết điều đó.
Đừng cho họ biết rằng bạn nghĩ uống bia, rượu vào giờ ăn trưa là không tốt cho sức khỏe và không hiệu quả cho công việc - nói với họ rằng bạn phải ra ngoài một chút và mọi người cứ tiếp tục mà không có bạn - “hãy gọi sẵn cho tôi một cốc nhé”. Theo cách đó, vào giờ ăn trưa mọi người sẽ coi bạn là “một phần trong số họ” cho dù bạn không thực sự phải ở đó. Bạn sẽ được chấp nhận nếu bạn không chê bai.
Hoặc họ có thể đều cùng đi chơi bowling vào tối thứ ba hàng tuần. Bạn đừng nói rằng “nhưng bowling là dành cho những kẻ quái gở phải không?” Thay vào đó bạn có thể nói rằng “À, tối thứ ba à? Tôi e rằng tối đó tôi phải đưa mẹ tới rạp chiếu phim rồi?” Hoặc bạn hãy giấu đi cái tôi của mình, các tiêu chuẩn riêng và những lời chê bai của mình - và thực sự đi cùng họ. Biết đâu bạn lại thấy vui vẻ ở đó. Ít nhất bạn sẽ hòa nhập và không thể hiện sự chê bai của mình với đồng nghiệp. Một hành động khôn ngoan.
Người khác giải trí, tiêu tiền thế nào hoặc sống ra sao không phải là điều khiến bạn phải quan tâm. Người hành động khôn ngoan là người tập trung vào con đường của họ và bỏ qua những con đường mà người khác chọn. Tập trung vào những gì bạn đang phấn đấu và bỏ qua những việc khác. Bằng cách bỏ qua như vậy, bạn sẽ dễ dàng thôi không phán xét người khác. Và nếu bạn đưa ra lời phán xét thì mọi người sẽ biết bạn thực sự nhìn nhận vấn đề thế nào và bạn sẽ rất khó để linh hoạt và xử lý các tình huống phát sinh sau này. Nếu bạn phán xét người khác thì tự bạn sẽ để mọi người biết quan điểm thực sự của bạn - và đó không phải là một điều hay ho.
QUY TẮC 60
HIỂU BIẾT VỀ TÂM LÝ CỦA MỌI NGƯỜI
Mọi người đều thích tạo thành những nhóm nhỏ an toàn - gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, thị trấn, quốc gia, dân tộc, các đơn vị quân đội - và bạn sẽ chiến đấu khá ác liệt để bảo vệ nhóm của mình. Nếu bạn đe dọa nhóm khác - hoặc họ nghĩ là bạn đe dọa họ (đây là một điểm quan trọng) - họ sẽ không ưa điều đó. Vì vậy đừng làm thế. Hãy hiểu rằng tầm quan trọng của tâm lý mọi người mà hòa nhập vào.
Giả sử bạn thuộc về một đàn sư tử kiêu hùng. Đúng vậy, bạn có thể lăn tròn trên cát, gầm lên, ăn thịt ngựa vằn và tỏ ra hung dữ và bạn sẽ hòa nhập - bạn là một con sư tử. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn phải mất đi cái tôi của mình hoặc buông xuôi theo mọi người. Trong mỗi đàn sư tử đều có con cầm đầu - con sư tử đầu đàn. Bạn có thể hòa nhập nhưng vẫn nổi bật bằng cách nắm quyền, là một nhà lãnh đạo của cả nhóm, là người chỉ huy.
Hòa nhập là trở nên linh hoạt chứ không phải là buông xuôi. Tôi nói rằng bạn phải hòa nhập không có nghĩa là bạn phải vứt bỏ cá tính của mình hoặc trở thành một kẻ bắt chước hoặc gạt đi tất cá cảm nhận riêng của bạn. Tất cả những gì bạn phải làm là hiểu và biết về tâm lý của mọi người - và sau đó sử dụng điều này sao cho có lợi cho bạn. Tôi từng nhìn thấy một một nhân viên bị ức tới phát khóc vì anh ta không hiểu gì về hệ thống cấp bậc trong công ty, tâm lý của mọi người và các đồng nghiệp của anh ta trở nên căm ghét anh ta. Anh ta “khác lạ” và họ cảm thấy sự sợ hãi của anh ta và tấn công điều đó.
TÔI NÓI RẰNG BẠN PHẢI HÒA NHẬP KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ BẠN PHẢI VỨT BỎ CÁ TÍNH CỦA MÌNH HOẶC TRỞ THÀNH MỘT KẺ BẮT CHƯỚC HOẶC GẠT ĐI TẤT CẢ CẢM NHẬN RIÊNG CỦA BẠN.
Việc bạn sắp làm là trở thành một con sói trong lớp da cừu, một câu truyện cổ mà ai cũng biết. Nếu các con cừu chấp nhận bạn thì bạn có thể làm nhiều việc mà bạn muốn. Nếu họ phát hiện ra bất cứ chút hơi chó sói nào của bạn thì họ sẽ trở nên rất bất an và cảnh giác.
Hãy nghiên cứu mọi nhóm người cần thiết và bạn sẽ thấy thoải mái. Họ đều là những con cừu, điều đó khiến họ cảm thấy:
• Không bị đe dọa
• Thoải mái
• An toàn
• Được bảo vệ.
Tất cả những suy nghĩ của họ đều bị xác định sẵn, họ chỉ có thể ăn cỏ và luôn yên tâm rằng họ sẽ được chăm sóc. Bạn không cần những thứ đó, những thứ đó là dành cho loài cừu. Bạn là một con sói. Hãy nghĩ một cách độc lập, những suy nghĩ của loài sói.