Thế là phải chiến đấu. Thế giới hành chính, thế giới của những con dấu, những giấy phép, những công chức cáu kỉnh khi bị đánh thức, chẳng ai chào đón chúng tôi. Nhưng không gì khiến ông Ibrahim nản lòng.

“Momo ạ, chữ không đồng ý thì chúng ta có sẵn rồi. Giờ chỉ cần đạt được chữ đồng ý nữa là xong.”

Mẹ tôi, với sự giúp đỡ của nhân viên bảo trợ xã hội, cuối cùng cũng chấp nhận việc ông Ibrahim nhận nuôi tôi.

“Thế vợ của ông, ông Ibrahim, bà ấy có đồng ý không?”

“Vợ ta, bà ấy đã quay về nước từ lâu rồi. Ta làm những gì ta muốn. Nhưng nếu cháu muốn, chúng ta sẽ đi thăm bà ấy, hè này.”

Ngày chúng tôi có được tờ giấy, tờ giấy bá cháy tuyên bố rằng từ nay tôi là con của người mà tôi chọn, ông Ibrahim quyết định chúng tôi phải mua một cái ô tô để ăn mừng.

“Chúng ta sẽ đi du lịch, Momo ạ. Và hè này, chúng ta sẽ cùng đi đến vùng Lưỡi Liềm Vàng, ta sẽ cho con thấy biển, vùng biển duy nhất, vùng biển quê hương ta.”

“Thay vì thế, chúng ta không thể đến đó bằng thảm bay sao?”

“Cầm catalog và chọn một cái xe đi.”

“Vâng, thưa cha.”

Thật điên rồ, cùng là một từ nhưng người ta lại có thể có những cảm xúc khác nhau. Khi gọi ông Ibrahim là "cha", trái tim tôi hoan ca, tôi căng tràn hạnh phúc, tương lai sáng chói.

Chúng tôi đi đến cửa hàng ô tô.

“Tôi muốn mua mẫu này. Chính con trai tôi đã chọn.”

Về phần ông Ibrahim, chuyện ngôn từ của ông còn tệ hơn cả tôi. Ông chêm từ "con trai" vào tất cả các câu nói, như thể ông vừa sáng tạo ra quan hệ cha con.

Người bán hàng bắt đầu ca ngợi những đặc tính của chiếc xe.

“Khỏi phải giới thiệu nhiều, tôi đã nói là tôi muốn mua cái xe này.”

“Ông có bằng lái không, thưa ông?”

“Tất nhiên.”

Và thế là ông Ibrahim rút ra từ chiếc ví bằng da dê một tờ giấy hẳn phải có từ thời Ai Cập cổ đại là ít. Người bán hàng hoảng hốt xem xét tờ giấy cũ kỹ nhăn nhúm, trước hết vì phần lớn chữ đã mờ hết, lại nữa là vì nó được viết bằng thứ tiếng mà ông ta không biết.

“Cái này là giấy phép lái xe sao?”

“Rõ ràng là thế, không phải sao?”

“Được rồi. Vậy chúng tôi xin đề xuất với ông hình thức thanh toán trả góp. Ví dụ như trong vòng ba năm, ông sẽ phải...”

“Khi tôi nói với anh rằng tôi muốn mua một chiếc xe, tức là tôi có thể mua. Tôi trả tiền ngay.”

Ông Ibrahim rất khó chịu. Rõ ràng là người bán hàng này nói hớ hết lần này đến lần khác.

“Vậy ông hãy viết một tấm séc...”

“Thôi đủ rồi đấy! Tôi đã nói với anh là tôi trả tiền ngay. Bằng tiền. Tiền thật.”

Rồi ông đặt những xấp tiền lên mặt bàn, những xấp tiền cũ đẹp đẽ, xếp trong những chiếc túi ni lông.

Người bán hàng ngộp thở.

“Nhưng... nhưng... không ai trả bằng tiền mặt... điều này... không thể như thế được...”

“Vậy là sao, đây không phải là tiền à? Tôi nhận tiền này ở cửa hàng của tôi, thế sao anh lại không nhận? Momo, chúng ta có vào một cửa hàng nghiêm túc không vậy?”

“Thôi được. Vậy chúng ta làm thế này. Chúng tôi sẽ giao xe cho ông trong vòng mười lăm ngày nữa!”

“Mười lăm ngày? Không thể như thế được: mười lăm ngày nữa thì tôi chết rồi!”

Hai ngày sau, xe được giao đến cho chúng tôi, trước cửa hàng tạp hóa... ông Ibrahim giỏi thật.

Khi lên xe, ông Ibrahim bắt đầu tỉ mẩn sờ tất cả các nút điều khiển trên xe bằng những ngón tay dài và thon của mình; rồi ông lau trán, mặt ông tái xanh.

“Ta không biết nữa, Momo ạ.”

“Nhưng cha học lái rồi mà?”

“Ừ, lâu lắm rồi, cùng với anh bạn Abdullah của ta. Nhưng...”

“Nhưng sao ạ?”

“Nhưng xe hồi ấy không như thế này.”

Ông Ibrahim thực sự bối rối.

“Cha Ibrahim này, xe mà cha học lái không phải xe ngựa kéo đấy chứ?”

“Không, Momo bé nhỏ của ta, lừa kéo con ạ. Xe lừa.”

“Thế còn cái bằng lái xe hôm trước cha chìa ra, nó là cái gì?”

“Ừm... đó là một bức thư cũ của anh bạn Abdullah của ta, kể chuyện mùa vụ như thế nào.”

“Chà, chúng ta cũng chưa đến nỗi rắc rối lắm đâu!”

“Đấy là con nói đấy, Momo nhé.”

“Không có gì trong kinh Coran của cha cho chúng ta một giải pháp, như thường lệ, hay sao?”

“Con nghĩ xem Momo, kinh Coran đâu phải là sổ tay cơ khí! Nó hữu ích cho những thứ về tinh thần chứ không phải mấy thứ sắt vụn. Với lại, trong kinh Coran, họ đi lại bằng lạc đà cơ!”

“Đừng căng thẳng thế, cha Ibrahim.”

Cuối cùng, ông Ibrahim quyết định chúng tôi sẽ cùng nhau học lái xe. Vì tôi chưa đến tuổi, ông là người học chính thức, trong khi tôi ngồi ở hàng ghế sau, nghe như nuốt từng lời hướng dẫn của thầy dạy. Khi lớp học kết thúc, chúng tôi mang xe ra đường rồi tôi ngồi vào sau tay lái. Chúng tôi lái xe trong Paris vào ban đêm để tránh lúc đường đông.

Tôi xoay xở ngày càng tốt.

Cuối cùng, mùa hè cũng đến và chúng tôi lên đường.

Hàng nghìn ki lô mét. Chúng tôi đi xuyên châu Âu từ phía Nam. Cửa kính xe để mở. Chúng tôi đi Trung Đông. Càng đi với ông Ibrahim càng thấy thế giới thay đổi thú vị theo cách đáng kinh ngạc. Bởi vì tôi phải dính chặt vào vô lăng và tập trung nhìn đường, ông miêu tả cho tôi phong cảnh, bầu trời, những đám mây, những ngôi làng, những người dân. Giọng nói líu lo của ông Ibrahim, chất giọng mỏng như giấy cuốn thuốc lá, chút kích thích trong âm sắc, những hình ảnh, những cảm xúc, những nỗi ngạc nhiên xen lẫn những câu bông đùa tinh quái, đối với tôi, đó chính là con đường dẫn từ Paris đến Istanbul. Tôi khám phá châu Âu không phải bằng mắt mà bằng tai.

“Ôi này Momo, chúng ta đang ở chỗ của người giàu: con nhìn xem, có thùng rác kìa.”

“Có thùng rác thì sao ạ?”

“Nếu con muốn biết mình đang ở nơi giàu hay nghèo, thì hãy nhìn những thùng rác. Nếu con không nhìn thấy cả rác lẫn thùng rác, tức là nơi đó rất giàu. Nếu con nhìn thấy thùng rác mà không nhìn thấy rác, đó là nơi giàu. Nếu con nhìn thấy rác bên cạnh thùng rác, đó là nơi không giàu không nghèo: đó là điểm du lịch. Nếu con nhìn, thấy rác mà không thấy có thùng rác, đó là một nơi nghèo. Còn nếu mọi người sống chung với rác, đó là nơi rất rất nghèo. Ở đây thì giàu.”

“Tất nhiên rồi, Thụy Sĩ mà!”

“Ồ không, đừng đi đường cao tốc Momo nhé, không đi đường cao tốc. Đường cao tốc có nghĩa là: đi thôi, chả có gì xem cả. Đường đó dành cho bọn ngốc nghếch muốn đi càng nhanh càng tốt từ điểm này sang điểm khác. Còn chúng ta, không phải chúng ta đang học hình học, chúng ta đi du ngoạn. Con hãy tìm cho ta những con đường nhỏ mà đẹp, thể hiện hết những gì chúng ta cần thấy.”

“Rõ ràng là cha không phải lái xe, cha Ibrahim ạ.”

“Nghe này Momo, nếu con không muốn xem gì cả thì hãy đi máy bay, như mọi người.”

“Ở đây nghèo cha nhỉ?”

“Ừ, đây là Albania.”

“Thế còn kia?”

“Dừng lại Momo. Con có ngửi thấy không?”

Mùi của hạnh phúc, đây là Hy Lạp. Mọi người ngồi bất động, họ đủng đỉnh nhìn chúng ta lái xe qua, họ hít thở. Con thấy không Momo, cả đời ta, ta đã làm việc rất nhiều, nhưng lẽ ra ta nên làm việc chậm rãi thôi, từ từ, ta đâu có muốn cắm đầu vào số má, hay nhìn ngắm khách hàng diễu qua, không đâu. Sự ung dung, chính nó, là bí quyết của hạnh phúc. Sau này con muốn làm nghề gì?

“Con không biết, cha Ibrahim ạ. À có, con sẽ làm xuất nhập khẩu.”

“Xuất nhập khẩu?”

Tôi đã ghi điểm, tôi đã tìm ra từ mầu nhiệm. “Xuất nhập khẩu”, ông Ibrahim há hốc miệng, đó là một từ nghiêm túc, đồng thời cũng mang nghĩa phiêu lưu, một từ gọi nên những chuyến đi, những con tàu, những kiện hàng, những doanh thu khổng lồ, một từ cũng nặng nề như những âm tiết tạo nên nó “xuất-nhập-khẩu”!

“Tôi xin giới thiệu với quý vị, con trai của tôi, Momo, người sẽ làm nghề xuất nhập khẩu trong tương lai.”

Chúng tôi có đầy các trò chơi. Ông đưa tôi vào các công trình tôn giáo với một dải băng bịt mắt, rồi bảo tôi đoán tôn giáo theo mùi.

“Ở đây có mùi nến, là Công giáo.”

“Đúng rồi, đây là nhà thờ Saint-Antoine.”

“Ở đây có mùi hương, là Chính thống giáo.”

“Đúng rồi, đây là nhà thờ Sainte-Sophie.”

“Ở đây có mùi chân, là Hồi giáo. Ôi không, mùi quá, hôi quá...”

“Gì cơ! Chúng ta đang ở nhà nguyện Bleue! Một nơi có mùi người thì không đủ tốt với con sao? Bởi vì chân con thì không bao giờ bốc mùi chăng? Một nơi cầu nguyện bốc mùi người, được tạo ra dành cho con người, với những con người ở trong, điều này làm con ghê tởm à? Đầu con đúng là đầy những suy nghĩ kiểu Paris! Ta ấy à, mùi của những chiếc tất khiên ta thấy yên tâm. Ta tự nhủ rằng ta không cao quý hơn người bên cạnh ta. Khi ta ngửi thấy mình, ngửi thấy những người xung quanh, chỉ thế là ta đã cảm thấy khỏe hơn rồi!”

Từ Istanbul trở đi, ông Ibrahim ngày càng ít nói. Ông xúc động.

“Chẳng mấy nữa, chúng ta sẽ đến vùng biển quê hương ta.”

Mỗi ngày, ông lại muốn chúng tôi đi chậm hơn. Ông muốn tận hưởng. Và cũng thấy sợ nữa.

“Biển quê hương cha đâu, cha Ibrahim? Hãy chỉ trên bản đồ cho con xem.”

“Ôi, đừng làm phiền ta với mớ bản đồ của con, Momo, có phải chúng ta đang đi học đâu!”

Chúng tôi dừng lại ở một ngôi làng trên núi.

“Ta hạnh phúc, Momo ạ. Con đang ở đây và ta biết có gì trong kinh Coran của ta. Giờ đây, ta muốn đưa con đi nhảy múa.”

“Nhảy múa ư, cha Ibrahim?”

“Cần phải làm thế. Chắc chắn phải làm thế. ‘Trái tim con người giống như một con chim bị giam trong cái lồng cơ thể.’ Khi con nhảy múa, trái tim sẽ hát như một con chim khao khát được tan chảy trong Thượng đế. Đi nào, chúng ta đi tekké.”

“Đi đâu cơ ạ?”