Vụ án mới đương nhiên là vụ án của Phạm Tam. Khác với những người khác, Phạm Nhất và Phạm Nhị thuộc nhóm khách mời bị định tội, muốn lật lại bản án. Việc họ tham gia chương trình là có lý do chính đáng. Phạm Tam bị bắt vì phòng vệ quá mức, hơn nữa chỉ bị án treo, tại sao lại tình nguyện tái diễn vụ án?

Từ tám giờ đến chín giờ sáng là thời gian thả lỏng, Lý Long triệu tập các nhân viên liên quan đến tư pháp để họp một cuộc họp nhỏ.

“Mọi người, tôi cho rằng mục tiêu của Đại Danh Thành rất có khả năng là chế độ bồi thẩm.”

Không sai, vụ án của Phạm Nhất, lẽ ra Phạm Nhất vô tội, nhưng bồi thẩm đoàn lại phán có tội. Vụ án của Phạm Nhị, lẽ ra Phạm Nhị có tội, nhưng bồi thẩm đoàn lại phán vô tội. Trong thực tế, bồi thẩm đoàn bắt buộc phải nhất trí toàn bộ mới đưa ra được kết luận, còn trong bồi thẩm đoàn của Đại Danh Thành, chế độ đa số là tiêu chuẩn. Một khi chương trình phát sóng, khán giả chắc chắn sẽ nghi ngờ chế độ bồi thẩm.

Âu Dương Dật nói: “Trong Đại Danh Thành, nghề cảnh sát là vô dụng nhất, tôi đề nghị xếp năm cảnh sát vào bồi thẩm đoàn.”

Cửu Vĩ: “Tôi đề nghị thành lập bồi thẩm đoàn dựa trên cơ sở tham chiếu thực tế một cách nghiêm ngặt.”

Chế độ bồi thẩm trong thực tế là như thế nào?

Khi cần đến bồi thẩm đoàn, tòa án sẽ rút thăm mười một bồi thẩm viên dự bị để trở thành bồi thẩm viên chính thức. Ở một số quốc gia, còn quy định trong thành phần bắt buộc phải có bao nhiêu phụ nữ, bao nhiêu người da đen, bao nhiêu người gốc Á, thậm chí còn có yêu cầu về nghề nghiệp và thu nhập. Cố gắng hết mức để cân nhắc đến mọi tầng lớp xã hội, màu da, dân tộc, giới tính, độ tuổi, thu nhập...

Điều này sẽ dẫn đến một vấn đề to lớn, bởi vì sự đa dạng của xã hội không chỉ là mười một đơn vị. Ví dụ như xu hướng tính dục, tôn giáo, trình độ học vấn, vân vân, số lượng rất nhiều. Ngay cả đại bồi thẩm đoàn 23 người của Mỹ cũng không thể bao quát hết từng tầng lớp. Cách làm của Đông Đường đơn giản hơn Mỹ, rút trực tiếp mười một người, không quan tâm đến xuất thân của mười một người này.

Vấn đề hiện tại là mười một người này được rút như thế nào? Mỗi bang ở Mỹ đều khác nhau, có nơi là lật danh bạ điện thoại rút ngẫu nhiên, có nơi là rút bằng lái xe, rút trúng là bạn phải đến, không đến sẽ bị phạt. Một bồi thẩm đoàn thường làm việc trong bốn tuần, không chỉ phụ trách một vụ án duy nhất.

Chế độ bồi thẩm là tốt hay xấu? Mỗi người nói một kiểu. Theo góc nhìn của Tào Vân, tốt hay xấu của chế độ bồi thẩm phải xem vào tố chất tổng hợp của người dân. Lấy Đông Đường làm ví dụ, tố chất người dân tương đối cao, trình độ học vấn tương đối cao, họ áp dụng chế độ bồi thẩm là có lợi.

Điểm xấu đương nhiên là hiệu suất thấp.

Chẳng hạn như việc lựa chọn bồi thẩm viên khá phiền phức, sau khi mười một bồi thẩm viên có mặt, phải tiến hành thẩm tra. Thẩm phán phải hỏi từng người một về nghề nghiệp và mối liên hệ lợi hại với vụ án, liệu có tồn tại định kiến hay không, vân vân.

Ý kiến của Cửu Vĩ đại diện cho các khách mời dường như khiến phía chương trình rất đau đầu, nhà sản xuất chương trình đã thảo luận với đại gia người Mexico, ba bên ngồi lại thảo luận trong nửa tiếng đồng hồ. Cuối cùng, đại gia người Mexico đồng ý với đề nghị thành lập bồi thẩm đoàn chân thực mà Cửu Vĩ đưa ra. Quyết định rút thăm mười một người từ các nền tảng mạng để thành lập bồi thẩm đoàn.

Cộng đồng trên các nền tảng mạng rất thú vị, nói khó nghe một chút thì chính là "ngưu tầm ngưu, mã tầm mã". Ví dụ như những chuyên mục có tiêu đề kiểu như "Mỹ tè ra quần", "EU tè ra quần", "Toàn cầu tè ra quần"..., những người tụ tập ở đó về cơ bản đều là những người thích loại tin tức này. Giả sử vụ Phạm Tam mở phiên tòa, Phạm Tam là một kẻ sùng ngoại, khẳng định trăng phương Tây tròn hơn. Nếu bồi thẩm đoàn toàn là thành viên của chuyên mục "tè ra quần", thì vụ án của Phạm Tam đã không còn quan trọng nữa, chắc chắn là có tội.

Có thể loại trừ chuyên mục "tè ra quần" không? Đương nhiên là không, bởi vì họ thuộc một phần của thị dân, không thể phủ nhận sự tồn tại của những người như vậy ở Đông Đường. Cũng không ai dám phủ nhận rằng họ không phải là đa số của xã hội.

Phía chương trình cuối cùng đã rút mỗi chuyên mục một người từ mười một chuyên mục như "tè ra quần", "hòa bình xanh", "sành ăn", "câu cá", "hưu trí", v.v. để thành lập bồi thẩm đoàn. Những người được rút thăm đều là người chịu trách nhiệm chính của từng chuyên mục, kiểu như thân phận nhóm trưởng và quản trị viên. Các bồi thẩm viên sẽ sống riêng, không qua lại với thế giới bên ngoài và khách mời, ăn ngon mặc đẹp. Bên đầu tư còn cung cấp khoản bồi thường kinh tế năm ngàn đô mỗi ngày cho mỗi người.

Vì lý do thành lập bồi thẩm đoàn, Đại Danh Thành nghỉ thêm hai ngày. Trong hai ngày này, các kiểm sát viên của Danh Đường tìm đến, một trong số đó đã có cuộc đàm phán bí mật riêng tư kéo dài hai tiếng đồng hồ với Việt Truyền. Sau khi cuộc hội đàm kết thúc, kiểm sát viên rời đi, Việt Truyền như không có chuyện gì xảy ra, tiếp tục tham gia Đại Danh Thành.

Vì bồi thẩm đoàn khách mời đã bị giải tán, phía chương trình bắt đầu sắp xếp lại nghề nghiệp, điều chỉnh quy tắc trò chơi. Năm cảnh sát, bồi thẩm viên, luật sư biện hộ, công tố viên chính sẽ bị xáo trộn hoàn toàn, sau khi án phát sinh sẽ do khách mời tự chọn thân phận. Bạn cho rằng Phạm Tam có tội, bạn có thể làm công tố viên chính, thắng thì có thể chia tiền thưởng thắng kiện. Ngược lại cũng vậy.

Người duy nhất không thay đổi là thẩm phán San Ni. Không phải chương trình không muốn đổi, mà là San Ni không chịu. San Ni cho rằng, phía chương trình đã nói rất rõ ràng khi sắp xếp nghề nghiệp, mình không đồng ý thay đổi thỏa thuận tạm thời, chương trình chỉ còn cách để ông tiếp tục làm thẩm phán.

Sau vài ngày điều chỉnh, vụ án Phạm Tam cũng xuất hiện trước mặt mọi người.

Thời điểm án phát là khoảng tám giờ tối, Phạm Tam từ công ty về nhà, phát hiện một người đàn ông đang xâm hại vợ mình trong phòng ngủ, thế là cầm cúp vinh danh đập vào đầu người đàn ông đó. Người đàn ông bỏ chạy, Phạm Tam đuổi theo, đập người đàn ông thêm hai lần nữa ở lối đi thang máy, sau khi người đàn ông ngã xuống đất không động đậy, Phạm Tam lại tiếp tục tấn công vào đầu người đàn ông đó thêm ba lần nữa.

Trong phiên tòa thực tế, phía công tố cho rằng lần đập đầu tiên thuộc phòng vệ chính đáng. Lần đập thứ hai ở lối đi đã thuộc về phòng vệ quá mức. Lần thứ ba tấn công vào người đã không còn khả năng phản kháng thuộc về cố ý giết người.

Luật sư của Phạm Tam cho rằng, cảm xúc của con người là tuyến tính, chứ không phải theo từng giai đoạn. Tiêu chuẩn mà phía công tố đưa ra quá thô bạo và đơn giản, phải cân nhắc đến cảm xúc kích động của Phạm Tam lúc đó thuộc về cảm xúc bình thường của con người. Khoảng cách thời gian từ lần tấn công thứ nhất đến thứ ba rất ngắn, chỉ thừa nhận lần thứ ba là phòng vệ quá mức.

Nhìn vào tư liệu văn bản có thể thấy phiên tòa lúc đó rất quyết liệt. Không chỉ vậy, bồi thẩm đoàn cũng xuất hiện sự chia rẽ lớn. Mất hai ngày trời, bồi thẩm đoàn không đưa ra được kết luận cuối cùng. Theo quy định pháp luật, thẩm phán giải tán bồi thẩm đoàn, xây dựng bồi thẩm đoàn mới. Công tố viên và luật sư biện hộ đang suy sụp nội tâm lại tái diễn phiên tòa của mấy ngày trước, bồi thẩm đoàn vẫn không đưa ra được kết luận cuối cùng. Theo quy định pháp luật, hai bồi thẩm đoàn trong cùng một vụ án không thể đưa ra kết luận cuối cùng, thẩm phán đưa ra phán quyết cuối cùng, thẩm phán phán quyết Phạm Tam phòng vệ quá mức.

Vợ của Phạm Tam sẽ xuất hiện với tư cách nhân chứng, các lời khai liên quan đến vụ án, biên bản đều đã mang đến. Phần lớn là do phía chương trình chuẩn bị từ trước, một phần nhỏ là tư liệu bổ sung do Tổ Trọng Án cung cấp. Người phụ trách xử lý vụ án lúc đó là Tổ Trọng Án, tổ trưởng tổ một Lý Mặc trở thành nhân chứng dự bị.

Tại sao Lý Mặc lại tình nguyện xuất hiện lần nữa trong show thực tế? Bởi vì sau khi ông ấy chết, trong tài khoản thực sự nhận được tiền, sau khi Lý Mặc thương lượng với cơ quan thuế, cơ quan thuế miễn trừ số tiền thuế cho Lý Mặc, Lý Mặc đã đưa toàn bộ năm mươi vạn đô cho "Gia đình Cảnh sát". Hôm nay Lý Mặc đến nữa là thuần túy kiếm phí xuất hiện, mặc dù phí xuất hiện chỉ có mười vạn đô, nhưng đối với "Gia đình Cảnh sát" mà nói cũng là một khoản thu nhập rất lớn.

Sau khi tất cả tài liệu được đưa ra, các khách mời bắt đầu chọn phe, bên công tố hay bên biện hộ, tương đương với một lần đặt cược. Thời gian cân nhắc là hai tiếng đồng hồ.

...Hàn Tử ngồi bên cạnh Tào Vân cùng xem tư liệu phiên tòa, Tào Vân nói: “Gạt bỏ luật pháp ra một bên, tôi cho rằng "Liệt Diễm" sẽ phán Phạm Tam là tội phạm. Lý do: Phạm Tam không có lý do gì để tham gia show thực tế nữa, anh ta đến chỉ vì tiền thôi.”

Hàn Tử hỏi: “Phạm Tam bị định tội trong show thực tế, ra ngoài thực tế có gặp phiền phức gì không?”

Tào Vân trả lời: “Thông thường mà nói là sẽ không. Các vụ án hình sự sau khi xuất hiện chứng cứ mới hoặc nhân chứng quan trọng, thông qua đơn kháng cáo của hai bên công biện, vụ án có thể sẽ được xét xử lại. Sự thật của vụ án này đã rất rõ ràng, chỉ là tồn tại chia rẽ trong việc xác định trách nhiệm. Việc xác định trách nhiệm sẽ không bị ảnh hưởng bởi chứng cứ và manh mối mới.”

Tào Vân nói: “Dù bây giờ tôi là bên công tố, tôi thuyết phục bồi thẩm đoàn phán Phạm Tam tội cố ý giết người. Phiên tòa Đại Danh Thành chỉ xuất hiện sự chia rẽ trong việc xác định trách nhiệm, không tồn tại sự chia rẽ về sự thật. Giả sử tôi là bên kiểm sát, tôi phát hiện người giết người là vợ Phạm Tam, chứ không phải Phạm Tam, đây không phải là vấn đề xác định trách nhiệm, mà là sự thật đã xuất hiện vấn đề. Vậy thì Phạm Tam xui xẻo rồi, vì bên kiểm sát thực tế có thể vì vậy mà nộp đơn xét xử lại.”

Hàn Tử đã hiểu: “Cho dù bên công tố thắng, cũng không gây ra tổn hại thực chất cho Phạm Tam.”

Tào Vân gật đầu: “Đúng vậy, cho nên tôi cho rằng Phạm Tam hẳn là kẻ xấu đã được định sẵn.” Kẻ xấu không đồng nghĩa với thẻ kẻ xấu. Phạm Nhị là tình cờ làm kẻ xấu, lại nắm giữ thẻ kẻ xấu. Tào Vân đoán là Liệt Diễm cố tình sắp xếp.

Tào Vân nói: “Cô là nhà đầu tư mạo hiểm ngược, Phạm Tam thắng cô mới có tiền kiếm.”

Hàn Tử nói: “Tào Vân, bây giờ tôi bỏ mười vạn đô thuê anh làm luật sư biện hộ, đầu tư rủi ro. Anh tính xem, số người bên công tố không ít, nhiều người như vậy chia năm mươi vạn, chẳng được bao nhiêu tiền. Anh làm luật sư biện hộ thắng, không chỉ có thể nhận được hoa hồng biện hộ, mà còn có thể lấy thêm mười vạn đô thù lao.”

Tào Vân đảo mắt: “Kẻ xấu thắng một lần là bốn trăm vạn đô, cô có thể lấy bốn trăm tám mươi vạn đô. Cô bỏ mười vạn đô thuê tôi?”

Hàn Tử: “Ít quá à?”

Tào Vân: “Đương nhiên.”

Hàn Tử: “Thêm mười vạn đô.”

Tào Vân: “Một trăm vạn đô.”

Hàn Tử: “Vậy thì tôi đi kéo Âu Dương Dật, tôi đoán Âu Dương Dật năm vạn là đủ.”

Tào Vân: “Tiền nào của nấy.”

Hàn Tử: “Việc này cũng đâu có khó lắm.”

Tào Vân nói: “Rất khó đó được không, vụ án Phạm Tam này tồn tại không gian tranh tụng rất lớn. Chỉ là lúc đó kiểm sát viên phiên tòa nhặt được hạt vừng bỏ mất quả dưa, quá tập trung vào việc tranh luận giết người và phòng vệ quá mức... sao cảm giác có một mùi vị Cửu Vĩ đậm đặc thế nhỉ? Chẳng lẽ Cửu Vĩ là kiểm sát viên vụ án thực tế? Không đúng, nếu là Cửu Vĩ, Cửu Vĩ hẳn là sẽ thắng vòng này mới phải... Này.” Tào Vân nghe điện thoại thật.

Sima Luo: “Chào anh Tào.”

Tào Vân nhíu mày: “Chẳng lẽ công tố viên chính lúc đó của vụ Phạm Tam là cậu?”

Sima Luo cười ha ha: “Có lẽ, có lẽ.” Toát mồ hôi lạnh, cái này cũng quá yêu nghiệt rồi, cái này mà cũng đoán ra được?

Ai ngờ Tào Vân là dùng phép loại trừ, quan hệ giữa Tào Vân và Sima Luo cũng không tệ, nhưng không tính là bạn cực kỳ thân thiết, ngày thường sẽ không mời gọi xã giao, vì biết đối phương chưa chắc đã muốn tham gia những buổi xã giao nhàm chán, mời đối phương ăn cơm là nợ nhân tình của đối phương. Sima Luo liên hệ mình chắc chắn là có việc. Tào Vân liên tưởng đến vụ Phạm Tam không hề bảo mật, Lý Mặc với tư cách là thám tử chủ trì đều xuất hiện rồi, vậy tại sao công tố viên chủ trì lại không xuất hiện? Sima Luo gọi điện đến, thế là Tào Vân đoán thử một chút.

Về vụ Phạm Tam thực tế, tuy Sima Luo phát huy không tệ, nhưng trên tay cậu ta đè nén năm vụ án, thiếu sự tập trung vào vụ án, dẫn đến cậu ta cuối cùng thất bại. Đây là một tệ hại trong quá trình Đông Đường dần dần chuyển biến từ hệ thống pháp luật dân sự sang hệ thống pháp luật thông luật. Hệ thống dân sự hiệu suất cao, cần ít người hơn. Thông luật cân nhắc quá nhiều, cần nhiều tài nguyên hơn.

Sima Luo vẫn luôn cảm thấy vụ án này mình đánh không tốt, trong thời gian học tập tại văn phòng luật sư, cậu ta rốt cuộc cũng có thời gian lật lại những vụ án cũ. Phát hiện ra vụ án này mình đã bỏ qua rất nhiều yếu tố. Sima Luo gọi điện đến, hy vọng Tào Vân có thể thương lượng với phía chương trình, để cậu ta đảm nhận lại vị trí công tố viên.

Tào Vân liên hệ phía chương trình, phía chương trình thực sự không muốn gây chuyện vô ích, vụ Phạm Tam vẫn luôn khó sản xuất khiến họ cũng rất khó chịu. Thế là bác bỏ đề nghị của Tào Vân. Đây cũng là do bảng hiệu của Tào Vân chưa đủ lớn, không phải là ngôi sao. Đổi lại là Bạch Như thử xem.

Sau khúc nhạc đệm điện thoại của Sima Luo, còn mười phút nữa là đến thời gian xác định phe phái.

Tào Vân nói: “Tôi đoán tôi sẽ đứng cùng bên công tố.”

Hàn Tử nói: “Cho anh một trăm vạn đô đó.” Thật là.

Tào Vân nói: “Không, nhìn từ manh mối vụ án, tôi cảm thấy biện hộ cho Phạm Tam có khả năng sẽ không bù đắp được tổn thất.”

Mắt Hàn Tử sáng lên: “Tôi cũng đi bên công tố.”

Tào Vân nghi ngờ: “Cô đi bên công tố làm gì?”

Hàn Tử: “Tôi đi quấy rối mà.” Cô là người tốt sở hữu tư cách quấy rối danh chính ngôn thuận.

...Mười phút sau, danh sách đã có, San Ni vẫn là thẩm phán.

Phe công tố: Cửu Vĩ, Tào Vân, Âu Dương Dật, Việt Truyền, Lý Long, vân vân và vân vân.

Phe biện hộ: Tôn Địa, Vân Ẩn.

Khán giả: Phạm Tứ và Phạm Ngũ.

Tại sao bên công tố lại đông người như vậy? Bởi vì không ai chê tiền quá nhiều. Trước tiên họ phải phán đoán Phạm Tam là người tốt hay kẻ xấu. Suy nghĩ của họ gần giống Tào Vân, cho rằng Phạm Tam rất có khả năng là kẻ xấu đã được Liệt Diễm định sẵn. Đứng về phía công tố chắc chắn là đúng. Ngoài ra, những người không thạo nghiệp vụ đã tham khảo những người thạo nghiệp vụ, như Âu Dương Dật chẳng hạn, Âu Dương Dật cho rằng mình làm bên công tố là nắm chắc. Điều này cũng dẫn đến việc số lượng người bên công tố tăng vọt.

Tại sao không có ai tìm Tào Vân thương lượng? Tào Vân và Hàn Tử ở cùng một phòng, Hàn Tử là nhà đầu tư mạo hiểm rõ ràng như vậy, thương lượng với Tào Vân không có ý nghĩa. Cho nên khi mọi người phát hiện Tào Vân và Hàn Tử đều đi bên công tố, không khỏi cảm thấy rùng mình trong lòng: Cái quỷ gì vậy?

Vân Ẩn nhìn danh sách mà linh hồn lạnh toát, chẳng lẽ chỉ số thông minh của mình chỉ ở cấp độ Tôn Địa này sao? Anh ta có bằng luật sư, anh ta từng lên tòa, nhưng anh ta càng biết mình nặng mấy cân mấy lạng.

Đây là một đề bài điển hình về việc năng lực của luật sư liệu có ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng của phiên tòa hay không. Tài nguyên bên biện hộ vô cùng hùng hậu, vụ án này đã từng mở phiên tòa thực tế, Vân Ẩn trong tay nắm giữ lượng tư liệu khổng lồ để hỗ trợ. Dư luận mạng hoàn toàn nghiêng về phía Phạm Tam. Nếu Vân Ẩn thua kiện, vậy có phải đại diện cho việc người nghèo chính nghĩa vĩnh viễn không phải là đối thủ của kẻ giàu gian ác không? Đồng thời cũng nói lên một việc, luật sư giỏi đều là tay sai của người giàu sao?

Về phần Tôn Địa, Vân Ẩn không trông mong anh ta có thể làm được gì. Vân Ẩn trong lòng chột dạ không ngờ rằng, bên công tố cũng phát điên.

Lý do phát điên là: Ai là người chủ trì công tố. Đưa ra cáo buộc, nhất định phải có một suy nghĩ rõ ràng, không thể kiểm sát viên này đánh kiểu này, kiểm sát viên khác lại đánh kiểu khác. Trong số những người phe công tố, những người mạnh mẽ được công nhận là ứng cử viên cho vị trí công tố viên chính gồm: Tào Vân, Âu Dương Dật và Cửu Vĩ. Lệnh Hồ Điềm Nhi không có tên trong danh sách.

Sau khi trưng cầu sự đồng ý của phía chương trình, hơn mười người phe công tố đã mở một cuộc họp nhỏ.

Tào Vân: “Tôi chỉ đến xem cho vui thôi.”

Âu Dương Dật khiêm tốn nói: “Tôi thì đến uống rượu vang.”

Cửu Vĩ thực tế nhất: “Tôi thì sẵn lòng làm công tố viên chính, nhưng các người có tin tưởng năng lực của tôi không?”

Lập tức có người nói: “Tôi cho rằng luật sư Âu Dương làm công tố viên chính thì thích hợp hơn.”

Tuy đã chuẩn bị tâm lý, tuy đã tự làm xấu mình, nhưng Cửu Vĩ vẫn cảm thấy tim đau nhói.

Âu Dương Dật nói: “Mọi người vì nghề phụ của Hàn Tử mà có chút hiểu lầm với Tào Vân, tôi rất tin tưởng Tào Vân, sự chuyên nghiệp và thái độ làm việc của anh ấy khiến tôi ngưỡng mộ, tôi cho rằng nên để Tào Vân làm công tố viên chính.”

Tào Vân nhìn mọi người: “Xin hãy tin tôi, tôi có mười phần chắc chắn.”

Sau khi im lặng mười giây, mọi người đồng thanh nói: “Âu Dương Dật, anh làm đi, vẫn là anh làm đi.”