Lý Tông Nhân đã may mắn nhặt lại được một cái mạng trong danh sách ám sát đó. Từ danh sách ấy, không khó để nhận ra, phàm là những nhân vật được xếp vào hàng đầu, nếu không phải là danh lưu giới chính trị đức cao vọng trọng, thì cũng là đại thần phong biên đã vướng oán thù phức tạp với Tưởng Giới Thạch suốt mấy chục năm.
Phó Tác Nghĩa chính là đại diện tiêu biểu trong số đó.
Tháng 1 năm 1949, tướng Phó Tác Nghĩa, quan chức quân chính cao nhất của Quốc dân đảng ở Hoa Bắc, đối mặt với cục diện chiến tranh ngày càng nguy cấp, đã xét rõ thế thời, quyết đoán tuyên bố Bắc Bình hòa bình giải phóng. Tin tức truyền ra chẳng khác nào một tiếng sét đánh ngang tai, đánh gục Tưởng Giới Thạch ngã nhào xuống đất. Khi đó, Tưởng Giới Thạch mải miết bận rộn với Trợ Bàng hội chiến (Chiến dịch Hoài Hải), mưu đồ bảo đảm vùng Giang Hoài, chiếm giữ nửa giang sơn phía nam, tranh thủ thời gian thở dốc rồi mới đối kháng với Đảng Cộng sản.
Do đó, đối với việc Phó Tác Nghĩa cùng hàng chục vạn đại quân bị vây khốn tại thành cô độc Bắc Bình, trong lòng ông ta vẫn luôn tính toán, hy vọng Phó Tác Nghĩa có thể rút lực lượng tinh nhuệ bằng đường biển từ Đường Cô về phía nam, giảm thiểu tổn thất của quân Quốc dân đảng ở Hoa Bắc xuống mức thấp nhất.
Phó Tác Nghĩa lúc này qua sự tranh thủ của Đảng Cộng sản, đã hạ quyết tâm kiên định đi theo con đường khởi nghĩa hòa bình. Ông nói một cách trang trọng với vị ái tướng tâm phúc, quân trưởng quân 35 Quốc dân đảng kiêm chủ tịch tỉnh Sơ Viễn là Đổng Kỳ Vũ rằng: "Xét về viễn cảnh trước mắt, chúng ta không cần phải bi quan. Tôi đã cân nhắc, con đường sống là có, đó chính là phải hạ quyết tâm đi theo con đường của nhân dân!"
Cuộc thảo luận bí mật giữa Phó Tác Nghĩa và Giải phóng quân đã nhanh chóng bị Tưởng Giới Thạch phát hiện. Để trấn an Phó Tác Nghĩa, Tưởng Giới Thạch đang lâm vào cảnh khốn đốn cả trong lẫn ngoài đã tốn biết bao tâm cơ, những Ajit (thuyết khách) do ông ta phái đi cứ lần lượt kéo đến Bắc Bình.
Đầu tiên chính là đại tướng lực lượng Tấn quân của Diêm Tích Sơn, kiêm nhiệm chức vụ bộ trưởng quân lệnh Quốc dân đảng lúc bấy giờ là Từ Vĩnh Xương. Ông ta và Phó Tác Nghĩa là bạn cũ cùng xuất thân từ hàng ngũ binh sĩ Tấn quân, sau này mỗi người phụng sự một chủ nhưng tình nghĩa vẫn duy trì suốt.
Từ Vĩnh Xương đến Bắc Bình, Phó Tác Nghĩa nhiệt tình tiếp đãi, cùng nâng chén ôn lại chuyện cũ, bạn bè cười nói vui vẻ khôn nguôi. Thấy thời cơ đã hòm hòm, Từ Vĩnh Xương đi thẳng vào vấn đề chính: "Ích Sinh, nghe nói anh đã bắt liên lạc với bên kia rồi, Tưởng công vô cùng kỳ vọng ở anh."
Phó Tác Nghĩa đặt ly rượu xuống, nghiêm mặt đáp: "Phó mưu đây thân là đại thần đảng quốc, sao có thể không tận trung với đảng quốc chứ?"
Khuôn mặt Từ Vĩnh Xương chợt đỏ bừng lên, khuyên nhủ: "Tôi chịu ủy thác của Tưởng công, vì việc công lẫn việc tư mà làm một phen Lỗ Trọng Liên. Tưởng công hy vọng anh hãy coi trọng tình nghĩa bạn cũ mấy chục năm, chia quân Quốc dân đảng ở Bình Tân thành ba đường rút về phía nam, để có thể lâu dài tác chiến với Cộng quân."
"Ba đường nào?" Phó Tác Nghĩa thong thả hỏi.
"Ý của Tưởng công," Từ Vĩnh Xương giơ tay ra làm động tác hình số "ba" rồi tiếp tục nói, "Cộng quân đại quân áp sát, để bảo toàn thực lực, nhằm lâu dài tác chiến với Cộng quân, hy vọng quân Quốc dân đảng Bình Tân chia làm ba đường rút về phía nam: Một đường từ Thiên Tân, Đường Cô qua đường biển rút về Thanh Đảo, đường thứ hai qua Hà Bắc, Sơn Đông đến Thanh Đảo, đường thứ ba có thể thỉnh không quân hỗ trợ..."
“Ai...” Phó Tác Nghĩa thở dài thườn thượt, “Sợ rằng muộn rồi, Cộng quân đã bao vây kín mít Bình Tân, làm sao có thể xông ra được. Dù có ra được, rút về phía nam chỉ càng làm nhanh thêm số phận bị tiêu diệt mà thôi.”
Từ Vĩnh Xương bị từ chối phũ phàng như vậy, đành thất vọng quay về Nam Kinh phục mệnh.
Tiếp theo, Tưởng Giới Thạch như giỗ gà dọa khỉ, phái kẻ cầm đầu tập đoàn quân thống cũ, lúc bấy giờ là thứ trưởng quốc phòng Quốc dân đảng Trịnh Giới Dân bay đến Bắc Bình một lần nữa. Ngoài việc lặp lại lời của Từ Vĩnh Xương, hắn ta còn vỗ ngực đảm bảo rằng: "Chỉ cần tổng tư lệnh Phó dẫn bộ đội rút về phía nam, nhân viên thuộc quyền của tôi ở Bắc Bình nhất định sẽ đảm bảo việc rút lui thành công, họ cũng tuân lệnh tổng tư lệnh Phó giống như phục tùng Tưởng ủy viên trưởng vậy."
Phó Tác Nghĩa vẫn dùng những lời lẽ đó để từ chối hắn mà nét mặt không hề thay đổi.
Trịnh Giới Dân không chịu từ bỏ, hắn ta lại dùng thủ đoạn đặc vụ công khai đe dọa ở những dịp khác nhau: "Đối với những kẻ dám đứng ra bôn ba vì hòa bình Bắc Bình, sẽ phái người theo dõi, khi cần thiết thì tiêu diệt bọn chúng, để đạt hiệu quả 'giết gà dọa khỉ'."
Phó Tác Nghĩa nghe vậy liền cứng rắn đáp trả lại: "Phó mưu đây ăn lương làm lính mấy chục năm, sống đến ngày nay tính ra cũng là thượng tướng cấp hai lục quân. Nếu có vài tên đặc vụ dám làm càn, tôi nghĩ bọn chúng chưa có bản lĩnh đó đâu."
Lần cuối cùng Trịnh Giới Dân đến khuyên can, lời còn chưa kịp thốt ra đã bị chặn họng đến mức nghẹn lời, đành tức tối bỏ đi.
Tưởng Giới Thạch thấy hai người trước khuyên bảo đều không có tác dụng, để tỏ rõ lòng mình, cuối cùng ông ta dứt khoát phái con trai mình là Tưởng Vĩ Quốc mang theo thư tay của ông ta đến, hành lễ theo vấy vế chú cháu, đồng thời lấy chức vụ trưởng quan hành chính Đông Nam làm mồi nhậu.
Tưởng Giới Thạch viết trong thư: "Huynh trưởng Ích Sinh huân giám: Năm ngoái liên tiếp nhận được thư thăm hỏi, đệ vì có việc nên chưa đáp thư, thực sự vô cùng hổ thẹn... Sự kiện Tây An 12 tháng 12 đã mắc lừa Đảng Cộng sản, Quốc Cộng hợp tác lần thứ hai chính là bài học lớn một đời. Nay nghe tin huynh trưởng hoàn cảnh nguy khốn, muốn lại hợp tác với đảng cộng sản, đặc biệt phái thứ nam Vĩ Quốc đến gặp mặt trần thuật. Xin hãy tự kiểm tra những sự hạng đã trần thuật trực tiếp. Kính cẩn chờ mong, chúc huân an. Đệ Tưởng Trung Chính."
Thế nhưng, Phó Tác Nghĩa tại sân bay Nam Uyển đối với Tưởng Vĩ Quốc mang "thiên thư của thiếu chủ" vẫn cự tuyệt rằng: "Tôi nửa đời binh mã, sống chết từ lâu đã gạt sang một bên, chỉ cần có lợi cho quốc gia dân tộc, có lợi cho nhân dân, được mất thì có xá gì! Xin hãy gửi lời xin lỗi tới tổng thống!"
Tưởng Giới Thạch "cùng đường mạt lộ" lại tung ra một chiêu nữa, thấy không thể thuyết phục được Phó Tác Nghĩa, ông ta liền phát điện tín yêu cầu Phó Tác Nghĩa dùng thời gian một tuần để vận chuyển sĩ quan cấp thiếu tá trở lên và vũ khí của quân đoàn 13 Quốc dân đảng về Nam Kinh.
Phó Tác Nghĩa vẫn chưa công khai phát điện tín khởi nghĩa, tỏ ý đồng ý. Thế nhưng khi chiếc chuyên cơ do phe Nam Kinh phái đến bay lượn trên bầu trời sân bay, ông ta lại lệnh cho bộ đội mặt đất pháo kích sân bay Thiên Đàn, máy bay đương nhiên không thể hạ cánh.
Giấc mộng vận chuyển đường không lực lượng tinh nhuệ của Tưởng Giới Thạch tan thành mây khói. Mao Trạch Đông sau đó khi gặp mặt Phó Tác Nghĩa đã nói đùa rằng: "Tưởng Giới Thạch xuất thân từ sở giao dịch, kết quả vẫn bị anh Phó Tác Nghĩa đánh bại."
Ngày 26 tháng 1 năm 1949, Phó Tác Nghĩa công khai phát điện tín tuyên bố khởi nghĩa hòa bình. Lúc này, Tưởng Giới Thạch đang chuẩn bị quy ẩn Khê Khẩu, giao quyền lại cho Lý Tông Nhân. Mười ngày sau, Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc tổ chức lễ vào thành, báo chí nước ngoài đã đưa tin nổi bật về việc này.
Quanh quẩn trong Mỹ Linh Cung, Tưởng Giới Thạch đã chuẩn bị trở về Khê Khẩu ở Chiết Giang, sau khi đọc xong bản tin của Hãng thông tấn Associated Press về việc Giải phóng quân tiến vào Bắc Bình tổ chức đại lễ vào thành, ông ta liền giận dữ ném phắt bản điện tín xuống đất. Thứ nam Tưởng Vĩ Quốc hầu hạ bên cạnh vội vàng tiến lên khuyên nhủ: "Cha, Phó Tác Nghĩa đầu cộng đã chẳng phải chuyện mới mẻ gì, cha không cần phải nổi giận, mong cha bảo trọng thân thể."
"Bá Xuyên nói rất đúng, Phó Tác Nghĩa sớm đã bị đồng hóa rồi." Tưởng Giới Thạch nhìn đứa con trai út yêu quý, lại tự tròn vành rõ nghĩa bào chữa: "Đều tại chiến tranh kháng chiến gây ra, nó lại đi giao du với Đảng Cộng sản. Ta sớm đã nói nó đã thành 'thất lộ bán' rồi (ý ngoài lời là rất gần gũi với Bát lộ)."