Sử Ký I. Bản Kỷ

Lượt đọc: 134 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
QUYỂN 11 HIẾU CẢNH BẢN KỶ

❊ ❊ ❊

Hiếu Cảnh hoàng đế là con giữa của Hiếu Văn hoàng đế. Mẹ là Đậu thái hậu. Thời Hiếu Văn ở đất Đại, bà vương hậu trước có ba người con trai, đến khi Đậu thái hậu được sủng hạnh, vương hậu trước chết, ba người con cũng lần lượt chết, cho nên Hiếu Cảnh được lên ngôi.

Ngày Ất Mão, tháng Tư, năm đầu tiên, đại xá thiên hạ. Ngày Ất Tỵ, ban tước cho dân một cấp. Tháng Năm, miễn nửa thuế ruộng. Lập miếu Thái tông cho Hiếu Văn. Lệnh cho quần thần không phải đến chầu mừng. Hung Nô vào đất Đại, cùng giao ước hòa thân.

Mùa xuân, năm thứ hai, phong cho cháu của cố Tướng quốc Tiêu Hà là Tiêu Hệ làm Vũ Lăng hầu. Con trai hai mươi tuổi phải nhập ngũ. Ngày Nhâm Ngọ, tháng Tư, Hiếu Văn thái hậu băng. Quảng Xuyên vương, Trường Sa vương đều tới nước phong. Thừa tướng Thân Đồ Gia chết. Tháng Tám, cho Ngự sử đại phu Khai Phong hầu Đào Thanh làm thừa tướng. Sao chổi mọc ở phía đông bắc. Mùa thu, Hành Sơn mưa đá, viên lớn năm tấc, sâu đến hai thước. Sao Hỏa đi ngược, giữ Bắc cực. Mặt trăng mọc ở vùng Bắc cực. Sao Thái tuế đi ngược trong vùng Thiên đình. Đặt vùng Nam Lăng cùng Nội Sử, Đội Vũ làm huyện.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0b/SancaiJingdiHan.jpg

Hán Cảnh đế (tranh thời Minh)

Ngày Ất Tỵ, tháng Giêng, năm thứ ba, đại xá thiên hạ. Sao chổi mọc ở phương Tây. Lửa trời đất trụi điện lớn cùng lầu thành, cung thất ở Đông cung tại Lạc Dương. Ngô vương Tỵ, Sở vương Mậu, Triệu Vương Toại, Giao Tây vương Ngang, Tế Nam vương Tịch Quang, Tri Xuyên vương Hiền, Giao Đông vương Hùng Cù làm phản, dấy binh tiến về phía tây. Thiên tử vì vậy giết Triều Thố, sai Viên Áng truyền cáo dụ, vẫn không dừng, bèn tiến về Tây bao vây đất Lương. Vua bèn sai Đại tướng quân Đậu Anh, Thái úy Chu Á Phu đem quân tới giết. Ngày Ất Hợi, tháng Sáu, tha cho toán quân bỏ chạy cùng bọn Lưu Nghệ, con của Sở Nguyên vương, và những kẻ mưu phản. Phong Đại tướng quân Đậu Anh làm Ngụy Kỳ hầu. Lập con của Sở Nguyên vương là Bình Lục hầu Lưu Lễ làm Sở vương. Lập hoàng tử Đoan làm Giao Tây vương hoàng tử Thắng làm Trung Sơn vương. Dời Tế Bắc vương Chí làm Tri Xuyên vương, Hoài Dương Vương Dư làm Lỗ vương, Nhã Nam vương Phi làm Giang Đô vương. Tề vương Tương Lư, Yên vương Gia đều mất.

Mùa hạ, năm thứ tư, lập thái tử. Lập hoàng tử Triệt làm Giao Đông vương. Ngày Giáp Tuất, tháng Sáu, đại xá thiên hạ. Tháng Chín nhuận, đổi Dịch Dương làm Dương Lăng. Đặt lại bến bãi, quan ải, ra vào phải dùng thẻ. Mùa đông, đổi nước Triệu làm quận Hàm Đan.

Tháng Ba, năm thứ năm, xây Dương Lăng, Vị Kiều. Tháng Năm, chiêu mộ người dân đến ở Dương Lăng, cấp tiền hai mươi vạn. Giang Đô gặp bão lớn đến từ phía tây, hỏng hai mươi trượng tường thành. Ngày Đinh Mão, phong con của trưởng công chúa tên là Kiểu làm Long Lư hầu. Dời Quảng Xuyên vương làm Triệu vương.

Mùa xuân, năm thứ sáu, phong Trung úy tên là Oản làm Kiển Lăng hầu, thừa tướng Giang Đô tên là Gia làm Kiến Bình hầu, Thái thú Lũng Tây tên là Hồn Da làm Bình Khúc hầu, thừa tướng nước Triệu tên là Gia làm Giang Lăng hầu, nguyên tướng quân tên là Bố làm Thư hầu. Hai vương nước Lương, Sở đều mất. Tháng Chín nhuận, chặt cây hai bên đường vua đi, lấp ao Lan Trì.

Mùa đông, năm thứ bảy, phế truất thái tử Lật làm Lâm Giang vương. Ngày ba mươi, tháng Mười một, nhật thực. Mùa xuân, tha cho tù nhân và nô lệ xây Dịch Lăng. Thừa tướng Thanh bị bãi chức. Ngày Ất Tị, tháng Hai, cho Thái úy Điều hầu Chu Á Phu làm thừa tướng. Ngày Ất Tị, tháng Tư, lập Giao Đông vương thái hậu làm hoàng hậu. Ngày Đinh Tị, lập Giao Đông vương làm thái tử. Thái tử tên là Triệt.

Năm Trung nguyên đầu tiên, phong cho cháu của cố Ngự sử đại phu Chu Hạ là Bình làm Thằng hầu, cháu của cố Ngự sử đại phu Chu Xương là Tả Xa làm An Dương hầu. Ngày Ất Tị, tháng Tư, đại xá thiên hạ, ban tước cho dân một cấp. Bỏ lệnh cấm1. Động đất. Hành Sơn, Nguyên Đô mưa đá, viên lớn một thước tám tấc.

Tháng Hai, năm Trung nguyên thứ hai, Hung Nô tiến vào đất Yên, liền bỏ hòa thân. Tháng Ba, Vời Lâm Giang vương tới làm Giang vương chết ngay trong phủ Trung úy. Mùa hạ, lập hoàng tử Việt làm Quảng Xuyên vương, hoàng tử Ký làm Giao Đông vương. Phong bốn liệt hầu. Ngày Giáp Tuất, tháng Chín, nhật thực.

Mùa đông, năm Trung nguyên thứ ba, bỏ chức chư hầu Ngự sử trung thừa. Mùa xuân, hai vua Hung Nô đem bộ hạ tới đầu hàng, đều phong làm liệt hầu. Lập hoàng tử Phương Thừa làm Thanh Hà vương. Tháng Ba, sao chổi mọc ở tây bắc. Thừa tướng Chu Á Phu bị bãi chức, cho Ngự sử đại phu Đào hầu Lưu Xá làm thừa tướng. Tháng Tư, động đất. Tháng Chín, ngày ba mươi, Mậu Tuất, nhật thực. Đóng quân ở ngoài cửa Đông Đô.

Tháng Ba, năm Trung nguyên thứ tư, dựng cung Đức Dương. Có nạn châu chấu lớn. Mùa thu, tha cho tù nhân xây Dương Lăng.

Mùa hạ, năm Trung nguyên thứ năm, lập hoàng tử Thuấn làm Thường Sơn vương. Phong mười liệt hầu. Ngày Đinh Tị, tháng Sáu, đại xá thiên hạ, ban tước cho dân một cấp. Thiên hạ lụt lớn. Đổi gọi thừa tướng ở các nước chư hầu là Tướng. Mùa thu, động đất. Ngày Kỷ Mão, tháng Hai, năm Trung nguyên thứ sáu, thiên tử ngự giá đến huyện Ung, cử hành tế Giao để tế Ngũ đế. Tháng Ba, mưa đá. Tháng Tư, Lương Hiếu vương, Thành Dương Công vương, Nhã Nam vương đều mất. Lập con của Lương Hiếu vương là Minh làm Tế Xuyên vương, con là Bành Ly làm Tế Đông vương, con là Định làm Sơn Dương vương, con là Bất Thức làm Tế Âm vương. Chia đất Lương làm năm. Phong bốn hầu. Đổi chức Đình úy làm Đại lý, đổi Tương tác Thiếu phủ làm Tương tác Đại tượng, đổi Chủ tước trung úy làm Đô úy, đổi Trường tín Chiêm sự làm Trưởng tín Thiếu phủ, đổi Tướng hành làm Đại trường thu, Đại hành làm Hành nhân, Phụng thường làm Thái thường, Điển khách làm Đại hình, Trị túc nội sử làm Đại nông. Cho Đại nội lương hai ngăn thạch, đặt tả hữu nội quan, thuộc Đại nội. Ngày Tân Hợi, tháng Bảy nhật thực. Tháng Tám, Hung Nô tiến vào Thượng Quận.

Mùa đông, năm Hậu nguyên đầu tiên, đổi Trung đại phu lệnh làm Vệ úy. Ngày Đinh Dậu, tháng Ba, đại xá thiên hạ, ban tước cho dân một cấp, các quan lương hai ngàn thạch cùng quan Tướng của các nước chư hầu được ban tước Hữu thứ trưởng. Tháng Tư, cho thiên hạ ăn uống linh đình. Ngày Bính Tuất, tháng Năm, động đất, vào lúc ăn sáng lại động. Vùng Thượng Dung động đất hai mươi hai ngày, hỏng tường thành. Ngày Ất Tỵ, tháng Bảy, nhật thực. Thừa tướng Lưu Xá bị bãi chức. Ngày Nhâm Thìn, tháng Tám, cho Ngự sử đại phu tên là Oản làm thừa tướng, phong làm Kiển Lăng hầu.

Tháng Giêng, năm Hậu nguyên thứ hai, tháng Giêng, một ngày động đất ba lần. Tướng quân Chất Đô đánh Hung Nô. Ăn uống linh đình năm ngày. Lệnh cho Nội sử và các quận không được đem lương thực cho ngựa ăn, bằng không quan huyện tịch thu ngựa. Lệnh cho tù nhân, nô lệ mặc vải thô. Cấm dùng ngựa giã thóc. Vì mùa màng thất bát, không để cho thiên hạ hết lương thực trước vụ gặt thu. Giảm số liệt hầu, sai tới nước phong. Tháng Ba, Hung Nô tiến vào Nhạn Môn. Tháng Mười, cho thuê ruộng ở Trường Lăng. Đại hạn. Nước Hành Sơn, quận Hà Đông, quận Vân Trung, dân bị ôn dịch.

Tháng Mười, năm Hậu nguyên thứ ba, mặt trăng và mặt trời đều đỏ au trong năm ngày. Ngày ba mươi tháng Mười hai, có sấm. Mặt trời màu tía. Năm sao đi ngược, đóng giữ Thái Vi viên. Mặt trăng đi xuyên qua Thiên đình. Ngày Giáp Dần, tháng Giêng, hoàng thái tử làm lễ gia quan. Ngày Giáp Tý, Hiếu Cảnh hoàng đế băng. Di chiếu ban tước từ vua chư hầu tới dân thường, hễ ai nối nghiệp cha đều được một cấp, ban cho mỗi hộ trong thiên hạ trăm tiền. Thả cung phi về nhà, miễn mọi thuế má. Thái tử lên ngôi, đây là Hiếu Vũ hoàng đế. Tháng Ba, phong cho em của hoàng thái hậu là Điền Phân làm Vũ An hầu, em là Điền Thắng làm Chu Dương hầu. Chôn cất Cảnh đế ở Dương Lắng.

Thái sử công bàn rằng: Nhà Hán nổi lên, Hiếu Văn ban đức lớn, thiên hạ yên ổn. Đến thời Hiểu Cảnh, không còn lo họ khác làm phản, nhưng Triều Thố cắt tỉa thế lực chư hầu, khiến bảy nước cùng dấy binh, hợp tung tây tiến, ấy bởi chư hầu quá mạnh, mà Thố không thể lo việc một cách tuần tự, dần dần. Đến khi lời Chủ Phụ Yển được chấp thuận, chư hầu mới suy, rốt cục được yên ổn. Mấu chốt an nguy, há chẳng do mưu lược sao?

Phạm Văn Ánh (dịch)
Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 23 tháng 8 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.