Lê từ bưu điện trở về nhà sau khi gởi thư cho mẹ. Thằng Hòa tốt quá, chở Lê về tận ngõ hẻm mới chia tay. Có nhiều lần Lê cũng tự hỏi tại sao thằng Hòa lại quá tốt với nó như thế? Đáng lý ra Hòa phải giận Lê vì Lê đã nện Hòa một trận nên thân trong thời gian chuẩn bị thi đấu với khu phố B cách đây chưa lâu.

Bây giờ trước những niềm vui và nỗi buồn lẫn lộn, Lê đứng giữa những chọn lựa: Bóng đá và xuất cảnh, bán vé số và vào trường năng khiếu như dự tính của phòng thanh niên quận qua thông báo của anh bí thư chi đoàn phường. Những ý nghĩ theo Lê về đến nhà.

Ngạc nhiên vô cùng khi trước mặt Lê là một bà ăn mặc sang trọng ngồi nói chuyện với ngoại Lê. Trên chiếc bàn nhỏ duy nhất của gia đình, Lê thấy có một xấp vải, một bịch cam, một bao thư dày cộm… Lê cúi chào người khách lạ. Bà khách nở nụ cười hiền từ hỏi Lê:

– Cháu là Lê?

– Dạ, vâng.

– Cháu vừa đi chơi về?

– Thưa bà, cháu ra Bưu điện gởi thư cho mẹ cháu.

– Mẹ cháu có hay liên lạc với cháu không?

– Thỉnh thoảng mẹ cháu có gởi thư.

– Nghe bà ngoại cháu nói, mẹ cháu sắp vào đây để lo chuyện xuất cảnh cho cháu?

– Dạ, trong thư có thấy mẹ cháu nói vậy.

– Thôi được, cháu vào rửa mặt rồi ra đây nói chuyện với dì và bà ngoại.

Khi Lê đi rồi, bà ngoại Lê nói với người khách:

– Tôi đã có lần nhắc chuyện đi Mỹ nhưng hình như cháu nó không thích… Trước đây cũng có một bà như bà đến lo hồ sơ cho nó nhưng rồi nó không chịu.

– Hồi đó nó còn nhỏ, còn bây giờ, nó lớn rồi, chắc nó thích.

Lê trở lên nhà, rón rén ngồi ở giường, nghe bà khách nói chuyện với bà ngoại.

Bà khách lạ gọi Lê đến bên cạnh:

– Năm nay cháu bao nhiêu tuổi?

– Dạ, cháu sinh năm một chín bảy lăm…

– Cháu có nghe nói nhà nước cho con lai xuất cảnh không?

– Dạ, cháu có nghe nhiều lần.

– Thế cháu có biết bất cứ ai con lai cũng đều phải xuất cảnh.

– Dạ, đâu có, cháu có hỏi nhiều người, con lai muốn xuất cảnh thì làm đơn, còn không muốn thì cũng được, không ai ép.

– Cháu nói bậy, trước sau gì cháu cũng phải đi.

– Cháu không tin như thế, nhà nước không ép ai cả.

– Dựa vào đâu mà cháu nói vậy?

– Cháu đọc báo.

– Cháu bán vé số tiền đâu mà mua báo.

– Cháu đọc báo nhờ của bạn cháu.

Nghe Lê khăng khăng với ý kiến của mình, bà khách quay sang nói với ngoại Lê.

– Những gì tôi nói với ngoại, ngoại cứ nói thẳng cho cháu biết, cho nó thấy cái đúng, cái sai.

– Thôi được, bà cứ về. Để lát nữa tôi nói cho cháu nó biết, thằng này thuộc dạng cứng đầu, phải khuyên lơn nó từ từ.

Bà khách đứng dậy định đi về thì bà ngoại Lê lấy xấp vải, gói cam, bao thư trả lại cho bà khách:

– Thưa bà, những cái này tôi không dám nhận. Khi nào cháu nó đồng ý, bà giúp gì cũng được.

Bà khách nài nỉ, nhưng ngoại Lê vẫn từ chối, cuối cùng bà đành cầm gói quà ra về.

Đưa bà khách qua cổng, trở vào nhà ngoại chưa kịp lên tiếng, Lê đã nói:

– Con thưa với ngoại, lần sau ngoại đừng tiếp những bà như vậy, con không thích đâu.

Ngoại im lặng, không trả lời Lê. Khi bà xuống bếp, Lê thấy bà đưa tay lau nước mắt. Lê lặng thinh nhìn bà ngoại, một tình thương dâng tràn lên trong lòng Lê. Cả một đời ngoại khổ vì mẹ, vì Lê và trong những tháng ngày còn lại của đời người, ngoại vẫn mong cho đứa cháu trai sung sướng thay vì phải tiếp tục chịu đựng những tháng ngày gian khó.

Ngoại trở lên. Bây giờ không còn giấu diếm, ngoại đến trước bàn thờ ông ngoại, thắp hương và khóc òa:

– Ông ơi, tôi cực khổ theo con, theo cháu, số tôi cực tôi chịu, còn thằng Lê tội nghiệp nó… Sinh ra không thấy mặt cha, bây giờ có người lo cho nó, nó không chịu đi. Không lý nó cứ chịu cực như thế này hoài sao ông ơi!

Lê đến bên ngoại, dìu ngoại ngồi xuống chiếc ghế nhỏ, nó ra sau nhà lấy chiếc khăn thấm nước trở vào lau nước mắt cho ngoại.

– Thôi ngoại đừng buồn, đợi khi nào ngoại mất, con sẽ làm hồ sơ đi.

– Khi đó thì người ta đâu cho đi nữa?

– Cho chứ ngoại, miễn sao đúng là con lai.

– Thì con là con lai chứ là con gì nữa?

– Vậy ngoại đừng suy nghĩ thêm hại sức khỏe. Trời xanh có mắt, thế nào rồi cũng có ngày con sung sướng.

Ngoại không hiểu gì về bóng đá, nhưng Lê vẫn kể cho ngoại nghe về thành tích Lê đạt được trong suốt kỳ tranh giải vô địch bóng đá thiếu nhi quận. Nó kể huyên thuyên đến nỗi ngoại phải tốp lại.

– Ngoại có biết đá banh, đá biếc gì đâu mà con kể với ngoại?

– Thì con được khen, con kể cho ngoại nghe không được sao?

– À, mà quên, sao phường lại thưởng cho con?

– Thì con kể cho ngoại nghe rồi, ngoại quên rồi sao?

– Ngoại nhớ chứ, ngoại đang giữ tiền thưởng của con nhưng ngoại muốn biết phường lấy tiền đâu mà thưởng cho con?

– Các chú, các bác trong phường góp lại tặng con vì con đá hay.

– À, mấy chú, mấy bác cũng tốt, cũng biết thương con nhà nghèo.

– Một phần vì nghèo, một phần vì con đá hay chớ bộ…

Thế là đội tuyển thiếu nhi được lập với hai đội A và B, đội A có mười lăm cầu thủ, đội B có mười sáu cầu thủ. Lê, Hoàng, Minh, Hòa, Phan được chọn vào đội A, các bạn khác trong đội bóng của Lê đều được tuyển vào đội B.

Theo chương trình tập dượt được phổ biến, mỗi buổi chiều hai đội được tập dượt tại sân bóng quận từ bốn giờ rưỡi chiều, riêng chủ nhật tập vào buổi sáng… Với chương trình tập luyện này không gây trở ngại cho cả Lê và Hoàng.

Trong ba ngày qua, Lê bận rộn với nhiều công việc, đi với Hoàng về Biên Hòa, chuẩn bị liên hoan cuối năm ở lớp bổ túc văn hóa. Nếu trong ngày sinh nhật Lê nhận được những phần thưởng bất ngờ, thì trong buổi sinh hoạt cuối năm Lê cũng nhận được phần thưởng đặc biệt của thầy chủ nhiệm. Không hiểu sao thầy cũng biết rõ Lê lập được nhiều thành tích trong bóng đá, và khi biểu dương các học sinh xuất sắc trong suốt niên học, thầy đã nói nhiều về Lê.

– Trong lớp chúng ta có em Lê là gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống, thầy khỏi phải nói ra, chắc nhiều em trong lớp cũng hiểu được phần nào hoàn cảnh của Lê. Mặc dù vậy, em Lê cũng đã cố gắng học tập và tổng kết cuối năm được xếp hạng khá về văn hóa và đạo đức được xếp hạng tốt. Trong bảng tổng kết, em Lê xếp hạng ba toàn lớp. Ngoài phần thưởng nhà trường tặng cho ba em xuất sắc nhất lớp: Mỗi em được năm cuốn vở, riêng em Lê, thầy có phần thưởng riêng. Để dành sự bất ngờ, thầy mời ba em xuất sắc nhận phần thưởng. Riêng em Lê, thầy đề nghị tự tay mở phần thưởng đặc biệt của thầy dành cho em.

Cả lớp vỗ tay chào mừng ba học sinh xuất sắc nhất. Lê đứng ngoài cùng, tay run run nhận phần thưởng thầy trao. Ngoài tập vở còn có một bao ni lông bọc kín bằng một lớp giấy. Lê hồi hộp mở, chưa bao giờ Lê hồi hộp và xúc động như thế này:

– A, đôi giày.

Cả lớp reo lên, những tràng pháo tay nối tiếp. Lê giơ cao đôi giày, rồi áp vào má mình. Tự nhiên những dòng nước mắt cứ thi nhau rơi… Cả lớp yên lặng. Riêng thầy chủ nhiệm đến bên Lê, bàn tay gầy guộc của thầy đặt lên vai Lê. Qua đôi mắt kính trắng Lê đọc được cả tấm lòng thầy dành cho người học trò nghèo khổ.

– Thầy được biết em là một cầu thủ xuất sắc của đội bóng quận, tặng em đôi giày bata để em nhớ đến thầy và nhớ đến lớp.

Quay lại lớp học nhìn từng học sinh đã được thầy dìu dắt trong suốt một năm qua.

Thầy nói chậm rãi:

– Niên học tới, các em lên lớp tám, dù là lớp tám bổ túc văn hóa. Thầy rất tiếc không còn dịp gặp lại các em, do điều kiện gia đình, thầy xin chuyển về ngoại thành. Thầy trò chúng ta chỉ còn gặp nhau trong buổi sinh hoạt này… buổi sinh hoạt cuối năm, đồng thời là buổi sinh hoạt giã từ… Thầy trò chia tay, nhưng thầy nhớ mãi các em… những học sinh do điều kiện gia đình đã không theo học được các lớp phổ thông ban ngày đành phải học bổ túc, có em mười ba, mười bốn, có em đến mười bảy. Dù ở tuổi nào, các em vẫn thuộc lớp trẻ, những công dân tương lai của đất nước… Thầy mong rằng các em sẽ là những con người tốt của xã hội.

Thầy dứt lời, cả lớp học như lắng đi trong sự yên lặng tận cùng. Không khí của buổi chia tay buồn và cảm động làm sao.

Chị Tuyết, mười tám tuổi - thợ may, học sinh lớn tuổi nhất lớp, đồng thời là trưởng lớp đã thay mặt lớp đứng dậy. Giọng chị đầy xúc động:

– Thưa thầy, hôm nay là buổi sinh hoạt cuối cùng của lớp, thay mặt lớp, chúng em xin chúc thầy dồi dào sức khỏe… Chúng em cứ tưởng rằng năm đến vẫn còn được học với thầy, vẫn được thầy dìu dắt… Những không ngờ thầy vừa cho biết thầy chuyển về ngoại thành, chúng em không bao giờ quên được những tiết học mà thầy đã dạy chúng em…. Dù không gặp thầy nhưng chúng em vẫn nhớ mãi đến thầy… Nhân tiện đây, chúng em xin có món quà tặng thầy..

Chị Tuyết rời khỏi bục, tiến đến trước mặt thầy. Tay run run, chị trao tặng thầy một gói quà bọc giấy hoa.

– Thưa thầy, đây là món quà nhỏ; một cuốn sổ tay, hai cây bút để thầy soạn giáo án và chấm điểm.

Nhận quà từ tay học sinh trưởng lớp, thầy chỉ nói được hai tiếng “cám ơn”. Giọng thầy nghẹn lại, những giọt nước mắt qua đôi kính chảy xuống đôi má hóp của thầy.

Thầy trò chia tay, Lê ở lại cuối cùng với thầy chủ nhiệm. Lê dắt chiếc xe đạp cho thầy, hai thầy trò đi dọc hành lang trường. Đến cổng, thầy dừng lại, nhìn thật lâu vào người học trò hai dòng máu, người học trò mà có thể thầy không có dịp gặp lại…

– Thành công trong bóng đá cũng là một thành công. Thầy chúc em sớm trở thành một tài năng của đất nước. Nếu một ngày nào đó, thầy được tin em có tên trong thành phần đội tuyển quốc gia, thầy sẽ vô cùng sung sướng và hãnh diện.

Đến giờ phút này thì Lê không dằn được xúc động, nó nắm đôi bàn tay gầy guộc của thầy, nghẹn ngào:

– Em biết nhà thầy, tuần đến em sẽ tới thăm thầy. Khi nào thầy về ngoại thành, thầy cho em địa chỉ, em sẽ thăm thầy.

– Thầy về Củ Chi, đừng đi xa xôi, em có tấm lòng với thầy là đủ. Ừ, mà hôm nay sao không thấy em Hoàng?

– Dạ, ba bạn Hoàng bị tai nạn gãy chân nằm ở nhà thương Biên Hòa. Hôm nay Hoàng về thăm ba.

– Thầy có nghe tin ba Hoàng bị tai nạn.

Nếu có gặp Hoàng, nói cho thầy gởi lời thăm…

– À, em quên báo cho thầy biết là Hoàng và em đều được chọn vào đội bóng đá quận.

– Thầy có biết, thầy mừng cho hai em. Dù ít có dịp trò chuyện với hai em nhưng những thành công của học trò thầy đều theo dõi và vui mừng trước những gì các em đạt được.

Ngày tháng chóng qua nhanh, mới hôm nào được gọi lên phòng thanh niên quận để nghe phổ biến chương trình huấn luyện, ấy thế mà hôm nay đội bóng quận đã bước vào giai đoạn tranh giải. Theo điều lệ, các đội sẽ chia làm hai nhóm. Đội bóng của Lê sẽ gặp một đội bóng đã hai năm liền đoạt giải bóng đá vô địch thiếu nhi toàn thành. Trước ngày ra quân, để kiểm tra đội hình, chỉ đạo viên và huấn luyện viên đã cho đội nhà đấu giao hữu với đội bóng trường Cửu Long. Niềm vui đã không mỉm cười với Lê khi còn bốn phút chót, trong một lâàn lên bóng, Lê bị té sưng xương đầu gối, và thế là trong trận ra quân chính thức Lê đành ngồi ở hàng ghế khán giả.

Dù đã được huấn luyện kỹ, nhưng so với các cầu thủ thiếu nhi quận Năm, đội bóng của Lê có phần lép vế từ kỹ thuật giao bóng đến thể lực. Ngồi trong sân nhìn ra, Lê nhận thấy đội bạn mạnh về hàng thủ. Lê nhớ lại lời dặn của chú Nhân về chiến thuật tấn công trước hàng phòng vệ mạnh. Theo chú, để phá được bức thành trì kiên cố của đối phương là phải tạo yếu tố bất ngờ, thay vì dẫn banh đến khung thành, phải có những cú sút bất ngờ từ xa… Giá như Lê đừng bị đau đầu gối, thì Lê có dịp thực hiện bài học mà chú Nhân đã dạy.

Trận ra quân đầu tiên thắng lợi thuộc về đội quận Năm, tỷ số 1-0, cả đội Lê đứa nào mặt cũng buồn xo. Còn hai trận nữa, đội của Lê khó lòng dẫn đầu toán.

Hai ngày sau gặp đội bóng đá quận Bốn, may mắn đã mỉm cười với các cầu thủ Bà Chiểu, dù các đồng đội của Lê phải vất vả lắm mới thắng được với tỷ số sát nút 1-0.

Trận thứ ba là trận quyết định, cả bốn đội đều thắng một trận, được hai điểm, tỷ số thắng bại bằng nhau.

Nếu trận thứ tư, đội của Lê thắng đậm sẽ được vào chung kết. May mắn cho đội Lê là gặp đội quận Bốn trong trận thứ ba, diễn ra trước trận đội của Lê gặp đội quận Nhất một ngày và quận Năm đã thắng với tỷ số 2-1. Như vậy đội quận Năm dẫn đầu bảng với bốn điểm, tỷ số bàn thắng bại là 3-2.

Trước giờ ra quân, huấn luyện viên họp toàn đội phổ biến phương án thi đấu, sau khi phân tích khả năng từng đội, anh nói:

– Nếu trận này ta thắng đội quận Nhất hai bàn cách biệt, đội chúng ta sẽ vào chung kết. Trong trận này, anh vẫn để Lê ở ghế dự bị, chỉ vào khi nào cần thiết.

Trận thứ ba quyết định vé vào chung kết diễn ra rất căng thẳng. Hết hiệp một, hai bên vẫn chưa mở được tỷ số. Thế là con bài chủ lực “Pêlê” được tung vào. Chân Lê đã lành hẳn, nhưng huấn luyện viên khuyên Lê tránh đụng chạm, Lê ở vị trí tiền vệ, sự có mặt của Lê làm đội nhà đá hay hơn, các đường giao banh kiến hiệu hơn. Chỉ sau năm phút, bằng một đường chuyền chính xác của Lê, Hoàng sút căng vào góc phải , ghi bàn thắng đầu tiên vào khung thành đối phương của các ngôi sao Bà Chiểu. Niềm vui vẫn chưa trọn vẹn, nếu không ghi thêm một bàn thắng. Nếu tỷ số dừng lại ở đây thì đội quận 5 và đội Lê đồng điểm, đồng hiệu số bàn thắng bại; nhưng tính theo số bàn thắng, thì đội quận Năm hơn đến một bàn và như vậy thì hạnh phúc bóng đá vẫn ở ngoài tầm tay của các cầu thủ Bà Chiểu. Chỉ có thắng 2-0 hay 3-1 thì mới vào được chung kết.

Khi chỉ còn vài phút tan hiệp, con số 0-1 vẫn là tỷ số thách đố sự cố gắng của đội bóng PêLê Bà Chiểu. Không thể chờ đợi được nữa, Lê nhận đường chuyêàn cuối cùng, tạt ngang cho Minh, Minh chuyền cho Toàn, Lê vượt lên nhận đường bóng của Toàn, qua luôn hai hậu vệ. Bây giờ chỉ có Lê và thủ môn, Lê sút thật căng. Bóng dội xà ngang bật ngược trở lại, Lê nhào lên. Bằng cú đánh đầu tuyệt vời, Lê đưa gọn trái banh vào lưới. Sân bóng như muốn nổ tung trong hàng năm tiếng reo hò và ngay sau đó, trọng tài đã nổi còi kết thúc trận đấu. Cả sân cỏ tràn ngập cổ động viên của đội PêLê Bà Chiểu. Vinh quang đã mỉm cười với PêLê, với các cầu thủ nhí Bà Chiểu. Còn nỗi vui nào hơn thế nữa? Còn nụ cười nào đẹp hơn thế nữa? Còn tình thương yêu nào hơn thế nữa khi những vòng tay đan chặt vào nhau quàng Lê rời sân cỏ.

Chỉ còn ba ngày nữa là trận tranh chung kết sẽ diễn ra trên sân vận động Hoa Lư. Đã hai tuần nay, Lê phải tạm nghỉ bán vé số để dành sức cho trận đấu. Nghỉ bán vé số sẽ ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày nhưng nhờ tiền bồi dưỡng của quận, nhờ sự giúp đỡ của các chú, các bác trong phường, thêm vào đó lúc này khách uống cà phê đông hơn, nên cũng đủ bù qua sớt lại…

Trưa nay, trong lúc đang thiu thiu ngủ trên nền nhà thì Lê nghe tiếng gọi:

– Lê ơi, Lê, mở cửa cho mẹ vào.

Lê tỉnh dậy ngơ ngác… có thể vui sướng như vậy sao khi nỗi chờ mong mẹ vào gần như tuyệt vọng. Lê cuống quýt chạy ra mở cửa… mẹ con ôm nhau, cười trong nước mắt.

– Thế là mẹ vẫn vào một mình, không mang hai em vào. Nhìn qua đồ đạc của mẹ, Lê đoán đời sống kinh tế có khá hơn và lần này chắc hẳn mẹ mang vào nhiều tin vui. Nửa giờ sau thì Lê hiểu được vì sao mẹ vào sớm hơn dự tính. Dượng của Lê trúng số độc đắc vào lúc gia đình kiệt quệ, với số tiền lớn như vậy, dượng sửa sang lại nhà cửa, sắm sửa đồ đạc và giục mẹ vào thăm Lê và bà ngoại. Đáng lý ra mẹ sẽ mang hai em vào nhưng bà nội chúng lại muốn đưa chúng về thăm quê biển, ở Đà Nẵng lúc này quá nóng, chúng hay bị nổi mụt…

Mẹ mang vào rất nhiều quà, cả bộ áo quần may sẵn cho Lê, một bộ áo quần cho bà ngoại.

Suốt buổi chiều hôm đó hai mẹ con bên nhau kể chuyện về những ngày xa cách - Lê báo cho mẹ biết những thành công của mình trong bóng đá.

– Mẹ biết không, con được nhận vào đội tuyển quận.

– Đá bóng không phải là cái nghề, kỳ này vào đây mẹ sẽ lo giấy tờ cho con đi xuất cảnh, mẹ không đi được vì còn hai em, bà ngoại và dượng con.

– Con đã nói là con không muốn đi.

– Người ta chạy tiền để được đi, còn con đủ điều kiện để đi, lại không chịu đi, thế có khùng không?

– Không phải con không muốn nhưng qua đó một mình con buồn lắm. Ở Việt Nam mình tuy cực nhưng được nhiều người thương lại còn có ngoại và mẹ, có bạn bè. Qua bên đó con chẳng có ai cả.

– Cái thằng này, qua bên đó thời gian cũng có bạn bè, biết đâu lại còn gặp cha.

– Cả một nước Mỹ mấy trăm triệu người làm sao mà tìm được?

Mặc dù nghe nói vậy, trong hai ngày đầu ở Sài Gòn mẹ Lê vẫn tìm cách liên lạc với các cơ quan dịch vụ để hỏi về thủ tục xuất cảnh của Lê.

Theo lời hẹn, Lê sẽ gặp nhân viên phụ trách vào đầu tuần tới. Nghe mẹ báo Lê vẫn dửng dưng. Lê chỉ nghĩ đến trận quyết định sắp đến, mơ ước sẽ đoạt chức vô địch toàn thành vào chiều chủ nhật này.

Khi trọng tài đặt quả bóng vào vạch phạt đền thì hy vọng của đội Bà Chiểu lịm tắt. Chỉ còn năm phút nữa là kết thúc trận đấu. Suốt hiệp đầu hai đội tuy mở nhiều đợt tấn công uy hiếp khung thành của nhau nhưng không kết quả. Hiệp nhì đội bóng quận Bình Thạnh của PêLê Bà Chiểu xuống sức, đội Thủ Đức mở những cuộc tấn công ồ ạt, và thảm họa đã xảy ra, vào năm phút cuối trong một pha bóng Hòa đã đốn ngã không hợp lệ một tiền đạo của Thủ Đức ngay trong vòng mười sáu mét năm mươi.

Quả bóng phạt thật căng, cả sân cỏ như muốn nín thở, nhưng một thủ môn Phan tài ba đã đỡ được quả phạt đền. Phan tung người lên đánh quả sút ra khỏi khung thành, giữa tiếng hoan hô vang dậy của đồng đội và cả khán giả.

Dù vậy, lo âu vẫn đến với đội Lê. Tất cả đội Bình Thạnh xuống sức. Những phút sau đó, vẫn đè nặng lên phần đất của các ngôi sao Bà Chiểu. Nếu phải đấu giải quyết bằng những quả phạt luân lưu, phần thắng sẽ nghiêng về phần đội Thủ Đức.

Những phút sau cùng thật căng thẳng. Minh cướp được bóng liền đẩy sang cho Hoàng, Hoàng trả sang cho Lê đang ở giữa sân, Lê tạt sang cho Minh vừa vượt lên từ tuyến giữa, Minh lại trả sang cho Hoàng… Vừa lúc đó, Lê đã có mặt ở vùng mười sáu mét năm mươi, không chờ đợi gì nữa, bằng một cú sút xoay người, Lê đã đưa bóng vào lưới và cuối cùng, may mắn đã mỉn cười với Lê và đội bóng Bà Chiểu.