Thiền Thị Nhất Chi Hoa

Lượt đọc: 725 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tắc Thứ Một Trăm: Kiếm Thổi Lông Của Ba Lăng

❊ ❊ ❊

Giới thiệu: Có vị tăng hỏi Thiền sư Hiển Giám tại viện Tân Khai, núi Ba Lăng, Nhạc Châu: "Thế nào là kiếm thổi lông?" Ba Lăng đáp: "Cành san hô chống vào trăng."

Thiền sư Tuyết Đậu tụng rằng:

"Muốn bình lại không bình, khéo lớn tựa vụng về.

Hoặc chỉ hoặc chưởng, tựa trời soi tuyết.

Lò lớn mài chẳng xuống, thợ giỏi lau chùi chẳng ngơi.

Cành san hô chống vào trăng."

Thiền sư Tuyết Đậu soạn Bích Nham Lục, chọn một trăm tắc công án, lấy đây làm bài kết thúc. Ý tứ bắt nguồn từ câu "lấy trí tuệ làm kiếm" trong kinh Phật Ấn Độ, nhưng kiếm của Thiền tông lại khác. "Cành san hô chống vào trăng" là san hô dưới biển cùng bóng trăng trôi giữa hư không tựa như chạm vào, lại tựa như chưa chạm, mà một kiếm đoạn hành, chính là nằm ở khoảnh khắc giao thoa của cơ duyên này. Kinh Phật dùng kiếm ví với trí tuệ phá tan bóng tối vân vân. Thiền sư Tuyết Đậu hoàn toàn không nhắc đến, trái lại còn nói những câu "muốn bình lại không bình", so ra thì kiếm trong kinh Phật là thuộc về quan niệm, còn kiếm của Tuyết Đậu nói là kiếm thật, có thể đánh lấy thiên hạ.

Hán Cao Tổ cầm ba thước kiếm, diệt Tần phá Sở mà có thiên hạ, tuy có được thiên hạ trên lưng ngựa, nhưng không thể trị quốc trên lưng ngựa, còn phải biết tạo ra hình thái của chế độ, khí vật, văn chương cho một thế hệ. Thiền tông không can dự vào hình thái của văn minh, tự ví mình chỉ là cơ phong của một thanh kiếm, đó là cái biết mình của Thiền, nhưng thanh kiếm này cũng đủ cho ta ngày ngày vuốt ve ba bận rồi. Hôm nay là ngày nào, đại đạo trộm nước, hãm hại cha ông con cháu Trung Nguyên ta, khiến người ta nhớ đến bài "Độc Lộc thiên" trong cổ thi:

"Kiếm hùng treo vách, thường thường rồng ngâm

Chẳng cắt tê tượng, thẹn thùng rêu sinh

Ai là chí sĩ, đều sẽ lệ rơi mấy hàng."

Trên đây là một trăm tắc tân ngữ Bích Nham Lục, viết từ ngày 3 tháng 5 năm Dân Quốc thứ 65, đến ngày 27 tháng 7 cùng năm thì hoàn thành.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.