◎ Chu Thiên Văn
Toàn tập Hồ Lan Thành đã xuất bản gồm có "Thiền thị nhất chi hoa" (hoàn thành năm Trung Hoa Dân Quốc thứ 65), "Sơn hà tuế nguyệt" (năm 43), "Kim sinh kim thế" (năm 48), "Kim nhật hà nhật hề" (năm 69). Cuốn "Trung Quốc văn học sử thoại" xuất bản lần này bao gồm các bài luận từ năm Trung Hoa Dân Quốc thứ 33 đến thứ 66, chia thành thượng quyển và hạ quyển.
Thượng quyển có năm chương. Thiên đầu tiên là "Lễ nhạc văn chương", giống như "Tam quốc diễn nghĩa" mở đầu không bàn chuyện thiên hạ đại sự, mà bàn về lý lẽ hợp tan của thiên hạ đại sự trước; tiên sinh Hồ viết văn học cũng không bàn về văn học, mà bàn về "năm quy luật cơ bản của tự nhiên" trước, để định tọa độ cho nó.
Thiên thứ hai "Thiên đạo nhân thế", cho rằng văn học Trung Quốc từ xưa đến nay chính là: Một, lòng biết ơn đối với tự nhiên. Hai, trung quân. Ba, ham vui. Bốn, thích phản kháng. Để làm rõ bản chất của nó.
Thiên thứ ba "Tác giả văn học Trung Quốc", một loại là sĩ, một loại là dân. Không trọng nghệ sĩ và nghệ thuật, để phân định phẩm vị của họ.
Cho nên thiên thứ tư "Văn học và khí vận thời đại", từ thời Đường, Ngu, Hạ, Thương, Châu bắt đầu, đến thời đại luận văn Xuân Thu Chiến Quốc, khai sinh ra văn chương nhà Hán, chuyển sang thời đại tình cảm mới của Ngụy Tấn Nam Bắc triều, khai sinh ra nhà Đường, đến Nam Tống thì tầng lớp sĩ phu bắt đầu suy yếu. Sĩ phu tuy tàn lụi, nhưng dân chúng vẫn tráng kiện, văn học thời Nguyên, Minh, Thanh càng lúc càng thô lậu, nhưng văn học của dân chúng lại như muôn vàn vì sao sáng rực trong đêm tối không trăng. Sau đó đến cuộc Cách mạng văn học Ngũ Tứ, mới bắt đầu xem văn học như nghệ thuật.
Thế là có thiên cuối cùng "Sứ mệnh văn học".
Trên đây là "Trung Quốc văn học sử thoại" do tiên sinh Hồ viết xong vào mùa hè năm Trung Hoa Dân Quốc thứ 66 tại nơi cư trú ở Nhật Bản. Vì trong số học sinh theo học tiên sinh Hồ ở Đài Loan có rất nhiều người viết trẻ tuổi, nên ngài viết tác phẩm này để khích lệ dạy dỗ và khơi gợi chí hướng, lại lấy tác phẩm của những người trẻ tuổi đó làm ví dụ để giải thích thêm, bối cảnh là như vậy.
Nay biên tập thành sách, bổ sung thêm một bài "Bàn về việc xây dựng văn học hiện đại Trung Quốc", được viết từ trước đó không lâu, được viết để đáp lại bài luận trên báo của một người bạn là Long tiên sinh, đây là thượng quyển.
Hạ quyển thu thập các bài bình luận đơn lẻ, chúng giống như những thành phố vệ tinh của thượng quyển. Sáu bài được viết vào thời kỳ đảo cô lập Thượng Hải, một bài lúc mới lưu vong sang Nhật Bản, hai bài trong thời gian dạy học tại Đài Loan, ba bài vào tuổi già sau khi trở về Tokyo. Có thể thấy được quỹ đạo tư tưởng của tiên sinh Hồ, và sự biến đổi của văn phong.
Cuối tháng 11 năm 1990