Pipich đã đem đến cho đứa bé một tách cà-phê thế phẩm nóng trong đó anh đã quấy thêm vài thìa nước đường củ cải. Đứa bé hớp một ngụm rồi đẩy tách ra.

- Chính tớ cũng chẳng thích cái của này.

- Chúng mình biết cho đứa bé cái gì được? - Krôpinxki nhún vai chán nản. - Chân tay nó gầy guộc quá...

Pipich thứ nắn nắn đứa bé:

- Chẳng có mấy tí thịt...

- Trẻ con phải có bánh mì trắng[1], đường sữa nguyên chất.

Pipich bật cười:

- Sữa? Trời ơi, Marian! Tớ chẳng có bộ ngực trắng mềm.

Krôpinxki lắc đầu buồn bã. Pipich đưa hai tay lên xoa xoa cái đầu tọc tếu, bỗng anh buột miệng nói:

- Sao, tất nhiên chứ! Thằng bé phải có sữa ăn chứ?

- Cậu lấy ở đâu được?

Nhưng hình như Pipich đã có cách, và một khi anh đã quyết thì không bao giờ anh còn nghi hoặc nữa.

- Ai gây ra cái trò này ở đây, cậu hay tớ? Chính tớ!

Anh càu nhàu nói, nhưng ngay liền đó anh quỳ xuống bên đứa bé vỗ vỗ đôi tay nhỏ xíu của nó:

- Nào, em bé nghe nào. Đến mai, chú Pipich sẽ đi ra một nơi có cánh đồng cỏ thật to, ở đấy có bao nhiêu là bò cái nó kêu bò... bò... bò.

Đứa bé cười. Pipich sung sướng lấy tay ôm choàng cái mặt nhỏ.

- Rồi em phải học cười với chúng tớ nữa, em bé ơi. - Anh dúi một cái vào vai Krôpinxki trong lúc anh này đang ngạc nhiên - Mai cậu sẽ phải cho nó bú, hiểu chưa?

Trong phòng nhân viên, Hơfen không phải nói nhiều về việc tình hình thay đổi. Đứa bé sẽ ở lại trong căn nhà; việc đó đã được thu xếp, anh giải thích bằng một cái hất đầu đầy ý nghĩa về phía phòng tên Xvailinh. Các anh em tù nhân trong đội Commando đã hiểu anh ngay.

- Đừng nói với bất cứ ai trong trại rằng ở căn nhà chúng ta... - Anh làm một cử chỉ diễn tả vấn đề để khỏi nói hết câu ấy. Chỉ cần làm thế là đủ.

Sau giờ làm việc. Hơfen ngồi một mình bên bàn. Pipich không có đấy. Nhiều anh em đã bò vào giường. Đằng sau chiếc bàn của Hơfen, một nhóm anh em ngồi thì thầm có vẻ sôi nổi.

Những ý nghĩ đang gào thét trong đầu Hơfen. Có một cái gì chán nản đang đè lên ngực anh. Anh chống đầu lên hai tay và nhắm mắt lại. Từ lâu, anh đã biết là phải trình bày cho Bôkhâu hiểu. Anh có quá hèn nhát đến nỗi không dám làm việc đó không? Anh có nên giấu kín đứa bé mà không nói với ai về chuyện ấy không? Với cả Bôkhâu và Krêmơ ư?

Hơfen ngồi trầm ngâm. Tiếng thì thào phía sau lưng lọt vào tai anh.

Quân Mỹ đã lập được đầu cầu mới gần Ốpênhaimơ. Các chiến xa đã chọc thủng được sang phía Đông! Mũi dùi của nó đã tới Men, gần Hanau và Asafenbuôc. Ở phía đông Bon, những trận đánh lẻ tẻ đang diễn ra. Quân chiếm đóng Côblen đã rút về bờ sông phía đông. Ở Bingen những trận chiến dấu trên các đường phố đang diễn ra.

Hơfen dần dần chăm chú nghe. Họ đã tiến khá xa rồi! Sự việc đã đi nhanh đến thế!

Chỉ việc giấu đứa bé đi thôi, trong lòng anh vẳng tiếng nhủ thầm. Anh mở mắt.

Thực ra anh đã hành động bình tĩnh và sáng suốt chưa? Anh đã nghe theo lời thúc giục của con tim và để nó lôi kéo mình đi mà không biết. Có phải con tim mạnh hơn khối óc không?

Con tim và khối óc, khối óc và con tim...

Như một con thuyền không lái, những ý nghĩ của anh đưa anh đi lang thang phiêu bạt và anh tự bào chữa bằng muôn nghìn cách biện hộ có lý. Nếu như anh qua một con sông chảy xiết, có một đứa bé đang sắp chết đuối, anh sẽ làm thế nào? Không hề nghĩ đến thân mình, anh sẽ nhảy ngay xuống dòng sông, và không có gì tự nhiên hơn thế.

Hơfen hít một hơi dài. Còn Bôkhâu? Krêmơ? Anh sẽ nói với ai về việc anh vừa làm?

Các “đội viên Commando” đều ở khối 3 - đó là những anh em tù nhân làm hầu bàn ở câu lạc bộ sĩ quan, làm bếp, hoặc làm thợ may, thợ giày, chạy thư hay gác cửa cho bọn SS.

- Kác này, tối nhé. - Pipich ngồi xuống bên cạnh Vunđelich, người làm việc trong nhà bếp của bọn SS, và nháy anh ta ranh mãnh. Vunđelich thấy ngay là trong đầu anh chàng bé nhỏ kia đang có chuyện gì.

- Cậu muốn gì?

- Sữa.

- Sữa à? Để làm gì?

- Để uống, hỏi gì ngốc thế.

- Cho cậu ư?

Pipich bực mình:

- Tớ uống bia, nếu như tớ có...

Anh kéo Vunđelich lại gần và khẽ ri tai:

- Chúng tớ có một đứa bé.

- Cái gì?

Pipich cẩn thận đưa mắt nhìn quanh, nói nhỏ cái bí mật ấy cho Vunđelich biết, rồi đặt một tay lên vai anh ta.

- Su... y... t!

“Đấy, Kác ạ[2], vì vậy chúng tớ cần một ít sữa cho đứa bé. Chân tay nó gầy quá cơ. Cái hột lạc ấy có thể chết trong tay chúng mình mất. Đấy, cậu nghĩ thế nào. Kác? Chỉ độ một phần tư lít thôi, được không?

Vunđelich suy nghĩ:

- Cậu làm thế nào đem sữa qua cổng được?

Thấy anh ta đồng ý, Pipich mừng rỡ.

- Để tớ lo việc ấy.

- Thế nhỡ chúng nó bắt được cậu thì sao?

Pipich bực mình:

- Ai gây ra cái trò này ở đây, cậu hay tớ?

Vunđelich phá lên cười. Hai người bàn bạc về việc đó; chuyện này không đơn giản như người ta tưởng, vì Pipich sẽ đem sữa đi như thế nào? Anh có thể xoay xở thế nào để “có việc” ở bên ngoài cổng và đem một ít quần áo cũ đến cho trạm may của bọn SS. Cái ấy thì được. Như vậy sữa sẽ phải đưa tới trạm may.

Vunđelich nhìn quanh khối, ra hiệu cho một anh chạy thư.

- Gì thế? - Anh kia bước đến bên bàn hỏi.

- Nghe nhá, sáng sớm cậu đến chỗ tớ mang một chai sữa về trạm may. Rồi Ruđi sẽ đến đó lấy.

Anh chạy thư bắt tay Pipich.

- Chào Ruđi.

- Chào Anfrêt.

Nhiệm vụ đó đối với anh chạy thư chỉ là trò đùa. Trong khu bọn SS anh ta đã quen làm thế lắm rồi.

Cho nên anh ta chỉ nói “được”, mà không hỏi han gì cả, vì việc không bình thường bao giờ cũng được giải quyết dường như đó là câu chuyện bình thường vậy.

- Bây giờ chúng mình còn phải đi bảo với Ôttô nữa. Vunđelich nói, rồi cùng Pipich sang chái bên kia của nhà khối.

Ôttô Langơ, anh Kapô trong trạm may của bọn SS, là một người đã đứng tuổi, trước kia là một tay thợ may tư, vì hay bàn tán xì xào mà bị tống vào trại; đang đứng bên cạnh loa nghe tin tức.

Vunđelich kéo anh sang một bên.

- Sáng mai tớ gửi đến chỗ cậu một chai sữa. Pipich sẽ đến đó lấy.

Anh thợ may gật đầu và giơ tay vuốt chéo lên môi trên. Đó là thói quen của anh ta trong đời sống bình thường trước kia, khi anh ta còn để bộ ria.

- Nghe này, - Pipich dặn anh thợ may. - Tớ sẽ đem đến cho cậu một ít áo cũ. Cậu gọi chúng tớ lấy những đồ ấy, hiểu chưa?

Langơ gật:

- Phải phải, cứ việc đem đến.

Việc thu xếp để có được một phần tư lít sữa thật là một con đường phức tạp, và là một con đường nguy hiểm đối với tất cả những ai sẵn lòng dính dáng vào đó. Nếu Pipich bị tóm ở cổng trại, thế là vĩnh biệt. Anh sẽ bị đưa ngay xuống boong-ke. Nếu may phúc lắm anh cũng bị một trận đòn nhừ tử. Nếu không đời anh sẽ kết liễu trong lò thiêu người và cái đó là như thế. Nhưng Pipich không sợ. Trong tất cả những việc điên rồ anh đã làm, bao giờ anh cũng nghe theo một tình cảm lạc quan. Ông trời chẳng bao giờ phụ con người táo tợn. Ra đến cửa nhà khối, Vunđelich dặn dò Pipich:

- Này cậu, chớ để nó tóm được nhé.

Pipich sắp sửa công phẫn quật lại, nhưng Vunđelich xua tay vẫy anh đi, cười nói:

- Tớ biết - chính cậu gây ra mà.

Pipich đắc chí, vội bước đi. Trở vào trong nhà, Vunđelich gặp một anh y tá của trạm y tế SS.

- Này, Franz, sáng mai cậu có thể gửi đến cho tớ một ít đường được không?

Anh y tá lắc đầu, vẻ nghiêm trang:

- Đường ấy à? Đường dùng cho bản thân chúng tôi cũng chẳng còn là mấy![3].

- Tớ cần cho một thằng bạn.

Anh y tá thở dài:

- Cho một gói, thế thôi. Tôi sẽ gửi qua anh chạy thư, Vunđelich vỗ lên vai Franz.

Krêmơ còn đang ngồi chuẩn bị cho một phiên điểm danh hôm sau thì Hơfen bước vào. Anh ngồi xuống một chiếc ghế, châm thuốc hút. Krêmơ liếc nhìn anh:

- Nó đi xong xuôi rồi chứ?

Hơfen im lặng hút thuõc.

- Một người trong đám anh em đi có cái bị trên lưng. Tớ đoán đó là... - Krêmơ vừa viết vừa hỏi.

Hơfen chỉ cần gật đầu là Krêmơ sẽ thỏa mãn. Nhưng anh không tỏ thái độ gì hết, anh nhìn xuống sàn. Krêmơ đâm ngờ vực.

- Có điều gì thế?

Hơfen lấy đế giày dí nát đầu mẩu thuốc lá.

- Tôi có cái này cần nói với anh...

Krêrnơ đặt bút chì xuồng!

- Chả lẽ cậu không cho đứa bé đi hay sao?

Hơfen nhìn thẳng vào mặt Krêmơ:

- Đúng.

Hai người đột nhiên im lặng.

- Trời...

Krêmơ vùng dậy, chạy ra mở toang cửa. Đó là thói quen anh vẫn làm để biết chắc rằng ngoài họ ra không còn ai nữa.

Phòng nhân viên đã trống, Krêmơ lại khép cửa và đứng tì vào cánh cửa. Anh cho hai tay vào túi, mím chặt đôi môi nhìn thẳng trước mặt. Hơfen chờ đợi Krêmơ nổi giận, và anh cũng quyết sức hết sức chống cự lại.

Nhưng Krêmơ vẫn im lặng một cách quái lạ, một lúc lâu anh mới nói.

- Cậu coi thường mệnh lệnh à?

- Đúng và không đúng!

Krêmơ chờ Hơfen nói thêm nữa, nhưng Hơfen im lặng.

- Thế à? - Sau cùng Krêmơ hỏi.

Hơfen thở một cái.

- Có một việc xảy đến...

Anh ngần ngừ, rồi ngập ngừng anh thuật lại chuyện xảy ra giữa anh với tên Xvailinh. Anh làm thế vừa là để giải thích, vừa là thanh minh.

- Cậu có tin ở tất cả những điều cậu nói với tớ đấy không?

Hơfen đã lấy lại được lòng tin ở mình, trả lời bốp chát.

- Tôi không bịa chuyện với anh.

Krêmơ lấy vai ẩy mình ra khỏi cánh cửa một cách mệt nhọc, đi đi lại lại một lát rồi nói như tự nhủ với mình:

- Cố nhiên là cậu không nói dối tớ, nhưng... - Anh dừng lại trước mặt Hơfen - Nhưng có lẽ cậu đang tự dối cậu?

Hơfen tỏ vẻ bực mình, và Krêmơ nói không úp mở:

- Cậu đã chơi với một thằng bịp! Xvailinh là một thằng bịp! Cái thằng vô lại ấy chỉ muốn dùng chúng mình để che chở cho nó!

Nhưng Hơfen quyết tự bênh vực mình, nên lại hăng hơn:

- Như vậy tức là mình đã nắm được nó ở chỗ mình cần đến nó.

Krêmơ bật ra một tiếng cười khô khan.

- Mình cần đến nó ở chỗ nào chứ? Anđrê, cậu ở trại này đã bao lâu rồi? Sáu tháng chứ gì? - Krêmơ vẫy vẫy ngón tay cái.

- “Nó sẽ tìm chỗ che chở ở ngay cả trong bọn nó nữa. Nay chỗ này, mai chỗ khác, gió chiều nào theo chiều ấy. Nếu bọn chúng mà đẩy lui được quân Mỹ chừng năm dặm, là thằng Xvailinh của chúng ta lại “mở cờ gióng trống”[4], bấy giờ nó đã nắm được gáy cậu rồi, cả cậu với đứa bé tội nghiệp ấy! Anđrê, cậu đã làm một việc rất bậy!

Hơfen giơ hai tay lên; trông như anh muốn bịt tai lại.

- Đừng làm khổ tôi quá thế!

- Chính cậu đang làm chúng tôi khổ đây.

Hơfen càu nhàu, bứt rứt:

- Tôi không thể nào cho đứa bé đi...

- Cậu phải trả đứa bé lại cho người coi giữ nó, lệnh là như thế. Cậu không tuân theo. Đó là vi phạm kỷ luật!

Hơfen cam kết với Krêmơ:

- Nếu chúng mình sống sót ra khỏi nơi đây, tôi sẽ chịu trách nhiệm trước Đảng về việc ấy, anh có thể tin như vậy.

Krêmơ nghiêm nghị nhìn vào mắt Hơfen;

- Đảng ở ngay đây.

Hơfen đã có sẵn một câu trả lời kiên quyết, nhưng câu ấy tắt lịm ở trên môi.

Trước cái nhìn của Krêmơ, anh phải nhìn xuống. Hối hận đốt cháy trong lòng; anh phải thừa nhận với mình rằng Krêmơ có lý. Nhưng chỉ cần nghĩ đến việc anh phó mặc đứa bé cho số phận của nó là tất cả lòng anh lại sôi lên. Anh cảm thấy như có một bàn tay nào đầy quyền lực đang thọc chiếc chìa khóa vào tim anh và khóa nó lại. Anh cảm thấy có tội đối với đứa bé và có tội đối với Đảng. Đầu anh cúi gập xuống ngực.

- Tôi không thể làm thế nào khác được... Tôi... không thể...

Anh nói khẽ; đó là một lời bênh vực, nhưng cũng là một sự dày vò trong lòng.

Lúc ấy Krêmơ thấy thương con người đang bị day dứt, nhưng anh tự chủ được mình.

- Việc đó không chờ lúc nào khác hay chỗ nào khác mới giải quyết, mà phải giải quyết bây giờ, và ngay ở đây, - anh nói một cách cứng rắn.

Cả hai người im lặng Krêmơ nhíu đôi lông mày. Không đứng im được, anh bắt đầu đi đi lại lại như để tìm một lối thoát.

- Không còn ai có thể lấy được đứa bé khỏi tay tôi, - sau cùng anh nói và quay ngay lại phía Hơfen. - Hay cậu tưởng rằng tôi còn có thể giao nó cho một người nào như giao một thứ hành lý?

Anh lại càng phát cáu và vùng vằng, đi đi lại lại.

- Nếu cậu đưa thằng bé cho anh Ba Lan kia thì nó đã ra khỏi trại và mọi việc đã êm đẹp. Bây giờ làm thế nào? Làm thế nào?

Anh ngồi xuống bàn, hai bàn tay nắm vào nhau đặt giữa hai đầu gối mở rộng. Hơfen mệt mỏi ngồi phịch xuống chiếc ghế đẩu. Cái say sưa tự do của trái tim anh bây giờ đã hết...

Cuộc va chạm vẫn chờ đợi đã không diễn ra, và cái vẻ cao cả, cái cao thuợng của hành động đã tan biến đâu hết. Cái còn lại chỉ là cặn bã trần truồng, nhạt nhẽo của nó: Vi phạm kỷ luật! Hơfen nhìn đăm đăm trước mặt.

Krêmơ buông rơi hai bàn tay ra, sau cùng anh nói dịu dàng hơn:

- Chúng ta không muốn trở thành những người thù, Anđrê ạ, không muốn như vậy. Cái thằng bịp kia không đáng làm cho chúng ta phải như vậy.

Anh nặng nề tụt từ trên bàn xuống, nói tiếp, để trả lời một quyết định bất ngờ:

- Cậu phải nói với Bôkhâu. Cậu phải nói! - Anh nhấn mạnh.

Nhưng Hơfen kịch liệt phản đối.

- Chuyện đó chỉ để chúng mình biết thôi, Vante ạ. Cứ để Bôkhâu tưởng là đứa bé đã đi với anh Ba Lan.

Câu cãi của Hơfen làm cho Krêmơ nổi giận:

- Bây giờ vì đứa bé đã phải ở lại trong trại - phải ở lại cậu nghe rõ chưa? - Krêmơ gắt lên. - Nên vấn đề không chỉ còn là việc riêng của chúng ta nữa. Tôi không biết chức vụ của cậu. Mà cậu cũng không có nhiệm vụ phải nói với tôi bất cứ chuyện gì về việc đó, nhưng cậu phải hiểu rằng đứa bé này đã khiến cho cậu lao vào một tình trạng nguy hiểm như thế nào.

- Tôi tìm thấy nó, tôi còn biết làm thế nào?

- Nói bậy! Vấn đề không phải ở đấy. Cậu đã có lệnh là cho đứa bé ra khỏi trại.

- Phải, tất nhiên, nhưng mà...

Tiếng kêu thất vọng của Hơfen xé bầu không khí. Krêmơ càu nhàu, vẻ mặt anh sa sầm lại. Hai người đứng trước mặt nhau không nói một lời, đều có vẻ nghĩ ngợi. Krêmơ không chịu được nữa. Anh nện gót đi đi lại lại, tìm một lối giải quyết.

Anh chỉ nghe nửa tai những lời Hơfen đang van nài.

- Sẽ không lâu nữa đâu, Vante ạ, không thể lâu được. Quân Mỹ có thể tới đây bất cứ ngày nào. Mấy ngày đó, chúng ta có thể cầm cự được. Thế thì việc gì tôi phải nói với Bôkhâu nữa để anh ấy thêm lo ngại? Chúng ta sẽ không đưa đứa bé ra khỏi trại nữa. Chính cậu cũng nói thế, vậy còn gì nữa? Để nó ở với chúng tôi. Chẳng ai biết đâu. Chỉ có cậu với tôi, thế thôi.

- Thế còn thằng Xvailinh?

- Nó đã thành vô hại rồi.

Krêmơ cười khẩy chua chát mà khinh bỉ. Tình hình đòi hỏi phải hành động, dù Bôkhâu có biết hay không cũng vậy. Đứa bé sẽ không rời trại. Anh đã không thi hành đúng nhiệm vụ Bôkhâu trao cho anh. Nhiệm vụ anh đáng lẽ là phải kiểm soát Hơfen, nhưng anh đã giao tất cả cho Hơfen, và bây giờ...?

- Mẹ kiếp thật là cứt.

Krêmơ càu nhàu, giận dữ với mình, với mọi việc, và bước quanh như có ai kéo đi. Đến lúc phải miễn cưỡng thừa nhận mọi điều của Hơfen, anh lại bẳn gắt với Hơfen:

- Thế nếu bọn mình không nói gì với Bôkhâu thì sao? Thì sao?

Điều đó hầu như đã đồng ý với nhau! Hơfen giơ tay lên, khoan khoái, như định đặt tay vào vai Krêmơ. Krêmơ lui ra gắt:

- Đứa bé phải ra khỏi phòng đồ đạc, phải rời khỏi chỗ cậu.

- Rời đi đâu chứ? - Hơfen hỏi.

- Phải, đi đâu? Cậu có thấy cậu đã làm như thế nào không? Bây giờ chúng ta để đứa bé ở đâu được? Nó phải rời khỏi chỗ cậu và rời khỏi cái thằng khốn kiếp Xvailinh, đến chỗ nào bọn SS không tới ấy.

Chỉ có một chỗ được, đó là căn nhà giành cho những người mắc bệnh truyền nhiễm trong Trại Nhỏ. Tất cả bọn SS để cho căn nhà đó một khu rộng, vì sợ lây bệnh chấy rận hoặc bệnh đau màng óc.

Krêmơ dứng trước mặt Hơfen và nhìn anh nghiêm khắc:

- Khối 61! - Anh nói gọn lỏn.

Hơfen co rúm người lại:

- Ở nhà truyền nhiễm à? Không được!

- Đứa bé phải đến khối 61! - Krêmơ thấy quyết định của anh là đúng. - Các anh em hộ lý người Ba Lan đã ở trong căn nhà đó bao nhiêu tháng mà họ chẳng mắc bệnh gì hết. Họ biết là họ đang làm gì. Họ sẽ săn sóc đứa bé như săn sóc một con bò để thờ. Nó là người Ba Lan, là một người của họ. Hay cậu muốn để tôi cho nó vào sọt rác của tôi ở đây? Hả?

Hơfen không nói gì, chỉ cắn môi. Krêmơ gầm lên:

- Không làm thể nào khác được. Thôi! cậu kéo tôi vào chuyện này đến thế là đủ lắm rồi! Đừng làm trò khỉ nữa! Đứa bé phải đến khối 61!

Hơfen nhìn đăm đăm phía trước. Như vậy vẫn còn hơn là cho nó đi với chuyến tù.

Anh nhìn lên:

- Thế còn Bôkhâu?

Krêmơ lại sôi lên.

- Tôi tưởng chuyện này là giữa chúng ta biết thôi? Chẳng phải chính cậu đã nói thế sao?

Hơfen gật đầu im thin thít; anh còn lòng nào mà vui mừng nữa.

Tên Xvailinh ở riêng ngoài trại, trong khu nhà xinh xắn do anh em tù nhân xây cho bọn SS. Hắn đã lấy vợ được hai năm, vợ hắn là mụ Horten khoảng hai mươi lăm tuổi, và có nhiều tên hạ sĩ trong khu này cũng phải ghen tị với hắn. Mụ ta là một người có bộ ngực đầy đặn, sức khỏe dồi dào. Nhưng vì nhiều lý do, cuộc hôn nhân đã không đem lại kết quả gì. Bộ quân phục hào nhoáng đã có thời làm cho mụ Horten mê mẩn tâm thần, nhưng sau khoảng thời gian ngắn ngủi sau khi cưới, cái bề ngoài ấy đã không che giấu nổi một sự thật: dưới những cấp hiệu choáng lộn kia chính là một thằng ngu ngốc tính khí nhu nhược. Mụ Horten thường vẫn thầm so sánh chồng mụ với tên đại úy Kluttich cứng rắn kia, nếu như không bảnh trai thì ít nhất cũng còn ra cái thớ người. Cũng vì so sánh như vậy nên đối với Xvailinh, mụ chỉ biết dè bỉu, khinh bỉ. Cuộc hôn nhân luôn luôn trở thành buồn chán vô vị, và hai đứa ít khi tìm được chuyện gì nói với nhau nữa. Nhưng cái đó không phải là nỗi thất vọng chính của người đàn bà. Mụ Horten không thể có con được. Bác sĩ chẳng làm thế nào nổi; một sự sai lệch từ bên trong làm cho mụ không mang thai được. Mụ ta không thể khắc phục được cái đó, và mụ thầm đổ tội cho chồng là có bộ ngực nhỏ quá, cái thân hình yếu ớt với màu da bờn bợt ấy trông chẳng ra hình ra dáng bên cạnh mụ. Đời sống tình cảm của mụ Horten đâm ra khô khan, và mụ thường đuổi chồng mụ ra khỏi giường mình, nhăn nhó: “Ôi, để cho tôi yên”.

Nhưng đôi khi mụ cũng thương hại, và khi nào mụ uể oải chịu đựng hắn thì hắn lại bò vào giường mụ như một con chó được chiều chuộng.

Cai quản công việc trong nhà, mụ Horten rất độc lập và không cho hắn được can thiệp tới, mụ cũng chẳng bao giờ hỏi ý kiến hắn trước khi mụ định làm bất cứ việc gì.

Tối hôm đó, mụ Horten đang ngồi trong phòng khách trước tủ dựng bát đĩa cốc chén và đang cẩn thận gói ghém những đồ sứ vào giấy báo, bỏ vào một chiếc hòm gỗ.

Tên Xvailinh đã về nhà. Hắn đã tụt một chiếc giày ra, ghếch cái chân không lên ghế bành. Hắn đang cầm chiếc bít tất dày xám lau các kẽ ngón chân vừa nóng vừa ẩm ướt xông lên mùi chua chua, rồi hắn lo lắng xem gót chân hắn bây giờ lại bắt đầu đau.

Mụ Horten không để ý đến hắn. Mụ còn bận xếp cốc chén váo hòm. Xvailinh lại xỏ tất vào, và cởi chiếc giày bên kia. Hắn mang đôi giày ra ngoài, rồi trở lại phòng khách, chân đi dép nhẹ, áo quân phục đã cởi hết khuy, hắn ngồi xuống ghế bành.

Hắn nhìn mụ Horten một lúc, môi dưới hắn cụp vào. Hắn nhớ có một tên hạ sĩ đã nói với một cái chép miệng thèm muốn:

- Vợ mày có đôi chân... ôi chao...

Xvailinh chăm chú nhìn hai bắp chân tròn nây nẩy của mụ Horten, với khoảng đùi lộ ra dưới chiếc váy vén cao. Ừ phải, hắn cũng khoái bộ giò nữa.

- Mình làm gì đấy?

Mụ Horten trả lời lơ lửng:

- Anh chẳng biết được đâu...

Câu trả lời ấy đối với Xvailinh chẳng có nghĩa gì. Hắn thử tìm xem nó có ý nghĩa gì không, nhưng hắn chịu. Hắn lại nói:

- Thế là thế nào?

Mụ Horten ngẩng lên gắt gỏng đáp:

- Thế anh tưởng tôi sẽ bỏ những đồ sứ đẹp này của tôi lại hay sao?

Bấy giờ Xvailinh đã hiểu. Hắn ngoắt tay làm một cử chỉ vô nghĩa:

- Cũng chưa đến nỗi gay như thế.

Mụ Horten cười khẩy khó chịu và tiếp tục gói; mụ ta đã phát cáu. Xvailinh ngả người vào ghế, đôi chân duỗi thẳng ra thoải mái, hai tay chắp để lên bụng. Một lúc sau hắn nói:

- Nhưng tôi đã đề phòng rồi...

Mụ Horten không trả lời ngay, điều đó hình như không quan trọng đối với mụ, nhưng rồi mụ cũng quay đầu lại về phía Xvailinh, tò mò hỏi:

- Thế à? Đề phòng như thế nào?

Xvailinh cười một mình.

- Nào, nói đi chứ! - mụ Horten gắt hỏi.

- Có một đứa trong căn nhà trại của tôi đã giấu một thằng bé Do Thái ở đó - thằng Kapô của tôi đấy.

Xvailinh lại cười một mình. Mụ Horten xoay cả người trên đôi mông to tướng của mụ về phía chồng:

- Ừ, rồi sao? Rồi sao nữa?

- Tôi bắt được nó.

- Anh có lấy thằng bé đi không?

- Mình tưởng tôi ngốc hẳn?

- Được, thế anh làm thế nào? - Mụ gạn hỏi.

Xvailinh chíu mồm cười khẩy, nháy một bên mắt, rồi vươn người đến chỗ mụ vợ, kín đáo nói: “Mình giấu đồ sứ, còn tôi thì giấu một thằng oắt Do Thái” - Hắn cười không thành tiếng.

Mụ Horten đứng phắt dậy:

- Anh kể lại đi!

Xvailinh ngả người trên cái ghế dựa.

- Có gì đâu nữa mà nói? Tôi tóm được nó như thế thôi, còn về sau thế nào thì đơn giản lắm. Nếu tôi đưa nó xuống boong-ke thì con lừa của nó bây giờ đã chết cứng.

Mụ Horten nghe mỗi lúc thêm hồi hộp:

- Ừ phải... Nhưng mà tại sao anh không...

Xvailinh trỏ ngón tay lên trán đầy ý nghĩa:

- Mày để yên cho thằng Do Thái của tao thì tao cũng để yên cho thằng Do Thái của mày. An toàn là an toàn chứ.

Hắn lấy làm lạ thấy Horten đang trố mắt nhìn hắn lo ngại; hắn ngạc nhiên hỏi:

- Sao, cái gì thế, mình nhìn gì thế?

- Nhưng còn thằng bé? - Mụ Horten hỏi, nín thở.

Xvailinh nhún vai đáp bâng quơ:

- Nó vẫn ở trong căn nhà của tôi. Bọn kia đang canh gác cho nó, mình có thể tin chắc điều đó.

Chẳng nói chẳng rằng, mụ Horten ngồi phịch xuống một chiếc ghế.

- Thế là anh lệ thuộc vào những thằng đó à? Thế nào, anh định ở lại trong trại ngay cả khi nếu quân Mỹ tới đây phải không? Có phải không, nghe đây này...

Xvailinh xua tay, bực mình. “Mình đừng có nói nhảm nhí như thế. Ở lại trong trại à? Mình có biết liệu lúc đó tôi có thể nhanh chân chuồn kịp ra khỏi trại không. Thằng nhóc Do Thái kia lúc nào cũng có sẵn trong tay mình. Mình có thấy thế không? Thế rồi ít nhất họ cũng biết tôi là một thằng tốt bụng.

Mụ Horten chắp tay thất vọng:

- Gôthâu[5] - Trời ơi! - Anh làm cái trò gì thế?

Xvailinh kinh hoảng thấy vợ rối rít:

- Mình muốn gì kia chứ, mọi việc đều tốt đẹp cả.

- Anh đang nghĩ vớ vẩn gì thế? - Mụ Horten gay gắt đáp lại. - Nếu sự việc diễn ra đúng như vậy, thì chúng sẽ không cần biết anh là một thằng tốt hay xấu. Chúng sẽ cho anh đi đời trước khi người Mỹ đầu tiên tới đây.

Mụ ta lại chắp hai tay.

- Thế mà đã ở trong SS sáu năm rồi đấy...

Xvailinh muốn nổi điên lên. Hắn đang định không để cho mụ Horten đem hắn ra lam trò đùa về chuyện hắn gia nhập SS - về điểm này hắn không để cho ai phê phán gì hết. Nhưng mụ vợ hắn đã xấc xược cắt ngang:

- Anh còn nghĩ gì nữa nào? Nào? Khi sự việc xảy ra, anh định làm gì nào?

Khó chịu với thái độ hung hăng của mụ vợ, Xvailinh nhìn lên. Mụ Horten đứng trước mặt hắn, khoanh tay khiêu khích. Xvailinh chớp chớp con mắt, đầu óc trống rỗng. Rồi bỗng nhiên mất hết bình tĩnh, mụ Horten hét lên:

- Tôi còn có thể làm việc được! Tôi còn có thể xin một chân nấu bếp! Chứ còn anh? Anh chẳng bao giờ học nghề ngỗng gì! Khi không còn SS nữa thì sẽ thế nào?

Xvailinh chỉ trả lời bằng một cử chỉ bâng quơ, nhưng mụ Horten không bằng lòng như vậy.

- Có phải lúc đó tôi phải nuôi anh không?

- Đừng nói bậy! - Xvailinh cảm thấy sự khinh bỉ của mụ Horten. - Hãy đợi xem ra sao đã. Mình thấy là tôi đã đề phòng.

- Một thằng oắt Do Thái? - Mụ Horten cười lanh lảnh. - Đề phòng! Hay lắm! Bắt tay với bọn cộng sản!

- Mình chẳng biết gì cả.

Xvailinh tức giận chồm lên bước thình thịch quanh phòng. Mụ Horten bước theo sau cầm tay áo kéo hắn quay lại chỗ mụ; câu hét mắng của hắn chẳng gây cho mụ một ấn tượng gì hết.

- Nhỡ chuyện này vỡ lở ra thì sao?

Xvailinh nhìn mụ Horten kinh hãi.

- Cái gì có thể vỡ lở?

Mụ kéo tay áo hắn, khẩn khoản nhắc lại:

- Nhỡ chuyện này vỡ lở?...

Xvailinh bực tức đẩy tay mụ ra, nhưng mụ Horten không chịu bỏ. Mụ đứng chắn lấy lối đi, không cho hắn bước qua.

- Này anh! Anh đã hoàn toàn mất trí rồi? Tại sao lại làm một việc như vậy đúng vào lúc sắp kết thúc! Anh không hiểu là anh đã làm gì ư? Nếu như cái đó vỡ lở ra thì đến phút cuối cùng chính những người của anh sẽ bắn anh chết.

Xvailinh đã đâm ra ngờ vực, ngoác mồm lên:

- Thế thì làm thế nào bây giờ.

- Đừng có kêu rầm lên - mụ Horten rít giọng. - Hãy vứt cái thằng nhóc Do Thái mà anh đang tròng vào cổ ấy, càng nhanh càng hay!

Nỗi sợ hãi thật sự của mụ Horten cũng bò sang cả tên Xvailing. Hắn bỗng nhiên nhận ra điều nguy hiểm!

- Vậy tôi... hỏi cô, bây giờ tôi phải làm thế nào?

Mụ Horten kêu lên:

- Làm sao tôi biết điều đó được kia chứ! Anh là ông thượng sĩ chứ không phải tôi?

Mụ ta đã hét to quá nên lúc im lặng rồi mụ thấy dơ dáng. Câu chuyện bỗng gián đoạn một cách đột ngột.

Mụ Horten quỳ trước một cái rổ, tiếp tục gói. Mụ điên tiết xé những tờ báo, và suốt buổi tối hôm đó, hai đứa chẳng buồn nói chuyện với nhau một câu.

Tên Xvailinh cố tìm một lối ra khỏi chỗ bế tắc. Sau khi lên giường nằm rồi, hắn vẫn còn nghĩ ngợi miên man một lúc lâu. Bỗng hắn ngồi dậy vỗ vào lưng mụ vợ: “Horten!”.

Mụ choàng dậy hoảng hốt, vẫn còn ngái ngủ, chưa biết chuyện gì thì Xvailinh hét vào tai mụ, giọng đắc thắng:

- Nghĩ ra rồi!

- Cái gì?

Xvailinh bật đèn.

- Mau lên, đi!

Rùng mình vì lạnh, mụ Horten cong cớn đôi môi nói dỗi:

- Anh muốn tôi làm gì nào?

Xvailinh đã ra đến cửa. Hắn càu nhàu giục: “Đi - i”.

Lúc này hắn là một ông thượng sĩ, nên mụ Horten sợ. Mụ đành bò ra khỏi giường ấm, khoác áo choàng ngoài chiếc áo ngủ mỏng manh rồi theo Xvailinh ra phòng khách. Hắn đang lục lọi trong ngăn kéo tủ đựng bát đĩa.

- Tôi cần mảnh giấy để viết.

Mụ Horten đẩy hắn sang một bên, bới bới trong đám đồ linh tinh để lộn bậy ở ngăn kéo.

- Đây.

Mụ đưa cho Xvailinh một tấm thiếp mời cũ của Tổ chức Phụ nữ Quốc xã, nhưng Xvailinh cáu tiết quẳng tấm thiếp vào ngăn kéo.

- Sao mà ngốc thế?

Hắn nhìn quanh mình. Một gói đồ nằm trên ghế. Xvailinh xé một miếng ở tờ giấy.

- Cái này mới được.

Hắn để mảnh giấy lên bàn, bảo mụ Horten như ra lệnh.

- Lấy bút chì, mau lên! Ngồi xuống đây, cô phải viết.

Trong cơn hăng máu, hắn gãi gãi lên má:

- Ta nên viết thế nào nhỉ?

- Tôi chẳng hiểu anh muốn cái gì, - mụ Horten đã ngồi xuống bàn tay cầm bút chì, hỏi lại.

- Viết đi!

Xvailinh ra lệnh, nhưng mụ Horten vừa đặt bút chì xuống mảnh giấy thì hắn đã ngăn lại.

- Không phải thế - viết kiểu chữ in cơ. Phải trông như chữ của tù nhân viết ấy.

Mụ Horten bực mình quẳng bút chì xuống:

- Quả thực, tôi phải nói rằng...

- Ồ thôi! Viết đi!

Hắn gãi má, rồi đọc:

Tên Kapô Hơfen và tên Ba Lan Krôpinxki ở phòng đồ đạc đã giấu một thắng bé Do Thái mà thượng sĩ Xvailinh không biết„

Mụ Horten vạch lên giấy những chữ cái to tướng. Xvailinh ngắm nghía. Như thế không được.

Hắn xé một miếng giấy khác ở gói đồ và đưa cho mụ Horten.

Tên Hơfen ở phòng đồ đạc và tên Ba Lan Krôpinxki muốn chơi thượng sĩ Xvailinh một trò bẩn thỉu. Chúng có một thằng bé Do Thái giấu trong phòng quần áo, ở góc bên phải, phía sau nhà...

Xvailinh bước đến sau lưng mụ Horten, nghếch nhìn qua vai.

- Thế được đấy. Bây giờ viết xuống dưới: Một tù nhân ở phòng đồ đạc.

Trong khi viết, mụ Horten hỏi:

- Anh sẽ làm gì với mảnh giấy này?

Xvailinh xoa hai tay sung sướng:

- Tôi sẽ luồn nó vào trong xúp của Rainơbôt.

- Anh ranh ma như con cáo ấy, đúng thế, - mụ Horten nói giọng khinh bỉ.

Xvalinh lại cho đó là một lời khen. Đôi vú núng nính dưới chiếc áo ngủ mỏng dính của mụ Horten đã khiêu gợi những cảm giác của hắn.

Sáng hôm sau, ngay lúc điểm danh xong, Pipich chạy xuống y xá. Anh gặp Kơn trong phòng bệnh nhân.

- Này, tớ cần một túi đựng nước nóng.

- Để làm gì?

Kơn sửng sốt nhìn Pipich đang thở hồng hộc vì chạy quá nhanh, rồi anh lắc đầu tỏ ý không có.

- Chúng tớ chỉ có vài cái túi cho y xá ở đây thôi.

- Tớ sẽ đem trả ngay.

Pipich khẩn khoản mãi, và phải đem hết tài năng thuyết phục của mình ra mới lấy được một bình đựng nước nóng quý báu ở tay anh chàng Kơn đa nghi ấy. Pipich mang bình chạy về nhà bảo Krôpinxki buộc vào ngang người cho mình. Rồi vớ một bọc áo Krôpinxki đã gói sẵn, anh ra khỏi phòng đồ đạc, lên sân kiểm soát ra cổng. Đến đó, anh báo cáo đi ra. Tên SS ngồi sau cửa sổ lặng lẽ ghi sổ ra, và tên chỉ huy khối phụ trách việc ra vào ngồi trước cửa sổ xem xét Pipich.

- Mày mang cái mớ gì đi đâu thế?

Đã chuẩn bị sẵn để đối phó với những câu hỏi và các biến cố, Pipich xoay ngoắt người sang trái một cái rất gọn, vì anh biết rất rõ rằng sự chuẩn xác về quân sự mà bọn SS đặc biệt chú ý là tờ giấy thông hành tốt nhất.

- Đồ len chọn ra đem chữa ở trạm may SS.

Anh báo cáo, và nhấn mạnh vào chữ “đồ len”, cái đó có thể đặc biệt dễ nghe đối với lỗ tai tên chỉ huy khối. Dù sao chiến tranh đến giờ cũng đã bước sang năm thứ năm rồi...

Pipich lấy làm khoái trá để tên chỉ huy khối kiểm soát quần áo. Câu nói buông ra rất đúng và phẩm chất hảo hạng của những chiếc áo len khiến tên chỉ huy khối không còn chê trách anh tù nhân ở chỗ nào. Hắn cho Pipich đi bằng một cái hất đầu.

- Đi đi, thằng ăn cướp.

Pipich đập gót vào nhau quay đằng sau, động tác hơi thừa nhưng rất đúng kiểu. Lọt qua cổng rồi, anh cảm thấy như mình vừa chui được qua một lỗ kim.

Trong trạm may, Pipich chạm trán với một tên nha sĩ.

- Mày mang đồ gì thế.

Không đợi Pipich trả lời, Langơ đã từ phía sau lưng tên SS lên tiếng:

- Thưa ngài, đồ để chữa lại đấy ạ, tôi bảo phòng đồ đạc đưa ra. Không có gì ạ.

Tên SS để Pipich đi qua.

Anh mang mớ áo, qua dãy tù nhân đang ngồi chăm chỉ làm việc bên máy khâu, vứt cái gói nghe phịch một tiếng lên bàn cắt trước mặt Langơ.

Anh Kapô cẩn thận xem xét từng chiếc áo. Anh cầm một chiếc lên, lật đi lật lại các phía, trải lên bàn, xem kỹ lần lót với hàng áo, ra vẻ rất bận rộn. Riêng có đôi mắt anh trong khi hoạt động tập trung ấy, vẫn hướng về một chỗ đặc biệt mà Pipich chú ý theo dõi.

À, trong thùng giẻ vụn dưới bàn!

Pipich mau lẹ cúi xuống Langơ cầm áo giơ lên che cho Pipich lúc anh cúi xuống, và ở phía dưới Pipich lại được che bằng những tấm gỗ đóng quây chung quanh bàn. Những ngón tay nhanh nhẹn của Pipich cởi khuy áo gi-lê, áo sơ mi, vặn nút túi đựng nước nóng, thọc vào lục lọi trong thùng giẻ vụn, tìm thấy cái chai. Khi anh đang đổ sữa vào túi đựng nước nóng và đang giấu cái chai không vào thùng giẻ vụn như cũ thì một gói nhỏ ở trên rơi xuống. Đường! Pipich ngẩng lên nhìn Langơ. Langơ nháy nháy con mắt. Hai người hiểu nhau.

Pipich để riêng gói nhỏ ra, cài áo lại đứng lên. Họ nói thêm vài câu vô nghĩa nữa, rồi anh chàng nhỏ bé cun cút bước đi. Tên hạ sĩ ngoài cửa ký lên giấy ra vào.

Sữa ướp lạnh làm mát cả bụng Pipich. Trên đường về, anh chuyển gói đường lên đằng trước cái mũ không có chóp của tù nhân, để nhỡ gặp tên SS nào phải bỏ mũ ra chào cũng vẫn nắm được gói đường trong tay.

Pipich đang đi về phía cổng trại bỗng thấy đằng xa có một đám tù nhân đứng bên cửa sổ, anh biết, là tên chỉ huy khối đang lục soát quần áo họ.

Bỏ mẹ rồi! Cái thằng khốn ấy đang lục lọi từng người thế kia!

Pipich không quay lại được, cũng không thể đứng im một chỗ; anh đã tới gần cổng quá rồi. Làm thế nào? Phải cứng rắn lên, cậu ơi! Ai gây ra cái trò này ở đây, cậu hay tớ? Chính tớ! Không sợ hãi, Pipich bước gần đến cái lỗ kim ấy. Đến nơi, anh lách đường đi qua đám tù nhân, bỏ phứt cái mũ trong đó có gói con ra, đập gót vào nhau miệng hét:

- Tù nhân số 2398 ở trạm may SS trở về trại!

Tên chỉ huy khối đang bận lục soát quay lại, Pipich đưa giấy thông hành cho hắn, làm một động tác quay đằng sau rất lịch sự, và - thế là anh lọt qua được lỗ kim. Những giây phút trôi qua, đầy căng thẳng đến muốn đứt mạch máu. Nhỡ có một tiếng hét đằng sau lưng anh? Ê này! Cái thằng ở phòng đồ đạc kia! Quay lại cổng!...

Mỗi bước chân đưa Pipich đi xa cổng, càng làm cho tình trạng căng thẳng dịu bớt. Anh không còn cảm thấy cái lạnh ở bụng nữa. Chẳng có ai hét gọi gì cả! Sau lưng Pipich là một khoảng trống mênh mông, che chở cho anh. Đi được nửa sân kiểm soát, Pipich co cẳng chạy. Sự căng thẳng hoàn toàn biến mất, thay thế cho nó là cả một nỗi vui sướng mãnh liệt tràn ngập lồng ngực.

Pipich chạy! Có tin mừng, chú bé ơi, chúng ta có sữa rồi!

Krôpinxki sung sướng đến chảy nước mắt. Anh đập mãi vào tay Pipich khi hai người ngồi xổm trước mặt đứa bé, nâng niu nhìn nó thích thú uống sữa. Đứa bé giơ cả hai tay ra cầm lấy cái cốc nhôm to tướng trông như một con gấu con, cứ chùn chụt liếm môi mãi.

Krôpinxki thầm thì:

- Cậu thật tốt, cậu là người anh em tốt và can đảm.

Pipich đáp:

- Chao ôi, cậu mà biết tớ suýt vãi đái ra quần như thế nào thì...

Anh cười, chính mình cũng không tin như vậy.

Bỗng Hơfen đến đứng đằng sau, họ sung sướng ngẩng nhìn Hơfen.

- Cậu lấy sữa ở đâu thế?

Pipich nhe răng cười với Hơfen, lấy ngón tay trỏ gõ gõ vào bụng đứa bé: bò ở ngoài đồng ơi, chào bò! Bò cho tớ ít sữa. Rồi đi mà bò - ò - ò.

Đứa bé cười.

Pipich lăn mình ra đằng sau, đập hai tay vào nhau.

- Nó cười đấy! Các cậu có thấy không? Nó cười đấy!

Hơfen vẫn nghiêm nghị. Anh có vẻ mệt mỏi, vì đêm vừa qua trằn trọc không ngủ. Trước lúc điểm danh buổi sáng, anh nghe Krêmơ nói là mọi việc đã thu xếp với Zitkôpxki, anh Ba Lan trùm khối 61 rồi.

Lúc này, Hơfen đứng trước mặt đứa bé và thấy nó sung sướng được ăn sữa như thế nào. Anh có nhiệm vụ phải cho hai người biết rằng đứa bé...

- Này, - Hơfen bắt đầu.

Pipich đã chú ý đến việc Krêmơ tới thăm sáng nay, anh biết ngay là anh trùm trại đang nhờ Hơfen nói lại, và hẳn anh ta cho đứa bé đi khỏi căn nhà này. Nhưng có ngờ đâu lại là căn nhà truyền nhiễm?

Hơfen nói cho họ yên lòng. Giữa ban ngày không thể nào đem đứa bé đến Trại Nhỏ được. Chỉ có thể làm lúc đêm tối. Tên Xvailinh thường thường rời khỏi căn nhà vào buổi tối sau phiên tổng điểm danh. Đó là lúc thuận tiện nhất. Pipich đút hai tay vào túi quần, buồn bã nói:

- Một con mèo con xinh xắn thế...

Một tù nhân đến báo tên Xvailinh vừa tới. Họ phải giải tán ngay.

Tên Xvailinh đã chui ngay vào phòng giấy và hắn vẫn chưa đưa mảnh giấy kia đi được. Lúc bước vào trại, hắn đã cẩn thận nhìn vào phòng điểm danh. Tên Rainơbôt ngồi ở bàn giấy ngạc nhiên nhìn lên thấy Xvailinh lui ra với một câu chào lung túng. Không biết cái thằng cha Haini[6] ngốc nghếch ở phòng đồ đạc ấy muốn gì thế?

Trong buổi sáng, đã mấy lần Xvailinh bước ra, nhưng hắn không gặp may, lúc nào ở cổng cũng đang có chuyện gì.

Cả buổi chiều, Xvailinh ngồi trong phòng suy nghĩ. Sau phiên điểm danh buổi chiều, thường tên Rainơbôt hay nhảy lên chiếc xe “mô-tô” chạy về Vaima gặp con bạn của hắn. Muốn đưa được mảnh giấy đi, Xvailinh chỉ còn cách đợi cho phiên điểm danh buổi chiều xong xuôi và Rainơbôt đi khỏi trại.

Có nên đưa mảnh giấy quỷ quái này đi không chứ?

Nỗi sợ hãi của mụ Horten truyền sang người hắn làm cho giờ đây chân tay hắn vẫn còn run. Hắn còn ở trong tổ chức SS, hắn không bao giờ phải lo lắng về tương lai. Cho đến nay việc hắn gia nhập tổ chức Sọ Người ấy với bọn SS ở trại đã làm cho hắn chẳng phải bận tâm vào việc vật lộn để sống. Chỉ mới từ lúc tranh cãi với mụ Horten hôm qua hắn mới thấy giờ kết thúc của trại này đã đến gần một cách khủng khiếp. Hắn không nghĩ đến việc hắn có thể chết - về cái đó, hắn chậm hiểu lắm. Buồn phiền ngẩn ngơ, hắn nhìn qua cửa sổ ra chỗ anh em tù nhân đang bận rộn ở phòng quần áo, và những ý nghĩ bừng lên trong người hắn. Rồi hắn sẽ ra sao?

Có phải là tôi nuôi anh không? Anh chẳng bao giờ học được nghề ngỗng gì, không được cái gì cả... Câu nói ấy cứ day dứt hắn mãi, và ý cảnh lên voi xuống chó trong một tương lai bấp bênh làm cho hắn buồn vô hạn. Ai ngờ rằng chiến tranh lại có thể kết thúc tai hại đến như vậy ư!

Cho đến bây giờ, Xvailinh vẫn có đời sống riêng của hắn. Thế mà bất thình lình phải ách cả những cái này lại ư? Der Fuhrerw[7] đã tính sai rồi. Führer? Xì ì! Lúc này Xvailinh nghĩ đến gã ấy như nghĩ đến một người hoàn toàn xa lạ, không với tới được, đang ngồi dưới căn hầm kín tránh bom lịch sự ở một chỗ nào đó rất yên lành vô sự!

Xvailinh cảm thấy hắn bị bỏ rơi. Tên chỉ huy trưởng trại rất ít chú ý đến hắn. Còn những thằng khác? Kluttich? Rainơbôt? Chúng nó chỉ làm bộ thân thiện khi nào chúng kiếm chác được cái gì của hắn thôi. Một hộp thuốc lá bằng vàng của một anh Do Thái nào đó, một chiếc nhẫn kim cương, một cái bút máy bằng vàng... Đồng chí thượng sĩ[8]... và chúng vỗ vai hắn.

Đồng chí? Xvailinh có thể tưởng tượng thấy tất cả sự khinh bỉ của những tên “đồng chí lịch sự” ấy sẽ có ngày cười vào mũi hắn khi hắn cầu chúng giúp đỡ; hắn tự cười mình trước. Nỗi sợ hãi chung của hắn bỗng biến thành nỗi sợ hãi trước Kluttich và Rainơbôt. Hai thằng ấy sẽ có thể khử hắn đi không một chút ân hận nếu như chuyện thằng nhóc Do Thái vỡ lở ra.

Hơfen đã ra chỗ quầy dài nói chuyện với anh em tù nhân. Xvailinh nham hiểm nhìn qua cửa sổ. Nỗi sợ hãi của hắn biến sang lòng căm ghét “tên vô lại” đứng ngoài kia đã đưa hắn vào tròng - về việc thằng oắt Do Thái. Chính mình phải cám ơn nó đấy. Xvailinh nghĩ thế? Đồ lợn, rồi tao sẽ xem mày bị quay như thế nào!

Đóng cái cửa ấy lại, anh lại nói nhảm rồi... mụ Horten đã quen nói câu ấy vì mụ không chịu nổi cái mồm của Xvailinh lúc nào cũng há hốc. Như nghe thấy mụ lại vừa nói câu ấy, Xvailinh đang mơ màng choàng tỉnh người, ngậm miệng lại như người có tội, hắn đứng dậy chậm chạp bước ra mở cửa: “Hơfen!”.

Hơfen nhìn lên và theo Xvailinh vào trong phòng. Tuy đã nhiều lần hai bên đối diện nhau như vậy, nhưng vẫn có một cái gì giữa hai người phải cố ý không biết đến, đó là câu chuyện đứa bé. Cái đó chỉ lơ lửng trên không như một sự hiểu biết nguy hiểm, và Hơfen hồi hộp chờ đợi xem Xvailinh nói gì với anh, Anh bình tĩnh nhìn vào mắt tên thượng sĩ.

Xvailinh duỗi đôi chân “cò hương” của hắn ra đằng sau bàn giấy.

- Hôm nay không còn chuyến nào đến nữa. Điểm danh xong, cho tất cả chúng mày trở về khối.

- Thế nghĩa là thế nào?

- Ồ, được về sớm mà chúng mày cũng không thích nữa sao? - Hắn cố làm ra vẻ nhã nhặn.

- Chúng tôi còn nhiều việc phải làm.

Xvailinh gạt ý kiến ấy đi:

- Để đến mai. Hôm nay thế là xong. Dù sao cũng là xong sớm, - hắn nói tiếp.

- Ngài định nói thế nào ạ, thưa ngài thượng sĩ? - Hơfen hỏi, làm ra bộ ngây thơ.

- Thôi đừng vờ nữa, - Xvailinh cố thân mật nói. - Mày với tao đều hiểu chuyện rồi...

Hai bên đưa mắt thăm dò nhau.

- Bảo chúng nó xếp hàng ra điểm danh. Hôm nay tự tao sẽ cầm chìa khóa.

Hơfen bước ra khỏi phòng, cảm thấy cái nhìn soi mói của tên Xvailinh ở sau lưng mình. Một cái nháy mắt ra hiệu cho Pipich từ nãy đã đứng ở quầy lo lắng quan sát, để Pipich biết là có chuyện. Họ không nói với nhau một lời, chỉ có cặp mắt của họ nói: coi chừng!

Xếp hàng điểm danh! Hơfen đi khắp căn nhà.

Xếp hàng điểm danh!

Các anh em trong đội Commando tập hợp trong phòng trước quầy dài, đã ngạc nhiên vì bị gọi ra điểm danh sớm như vậy. Trong khi đó, Hơfen đi khắp nhà, coi lại xem các cửa sổ đã khóa hết chưa. Vừa làm việc ấy, anh vừa suy nghĩ. Nếu lần này tên Xvailinh tự tay hắn mang chìa khóa ra cổng thì như vậy là họ bị kẹt ở ngoài cả, và chỉ có thể chui vào căn nhà bằng con đường từ bên ngoài.

Kế hoạch cũ phải thay đổi. Hơfen không thể dứt khỏi cái cảm giác về một điều nguy hiểm ngấm ngầm.

Tại sao tên Xvailinh muốn ở lại trong căn nhà lâu hơn mọi khi, hắn định làm gì đây? Krôpinxki cũng ngạc nhiên về việc điểm danh sớm, bước ra khỏi góc nhà. “Gì thế”.

Hơfen nói cho anh Ba Lan yên tâm, và bảo anh ra đằng trước. Khi chỉ còn một mình, Hơfen mở một trong hai cửa sổ là mái của căn nhà nối liền tầng dưới phòng quần áo với nhà tắm. Hơfen nhìn thấy thế rất mừng. Anh kéo cánh cửa sổ đóng lại, nhưng chỉ vặn chốt hờ để nếu có ai ở bên ngoài ẩy vào khung cửa là nó khắc mở. Rồi anh quay ra đằng trước.

❀ ❀ ❀

[1] Bánh trắng làm bằng bột mì ngon và đắt hơn bánh đen làm bằng lúa mạch.

[2] Kác là tên Vunđelich là họ.

[3] Nguyên văn: “Traubenzucker” một chất đường lọc ở nho.

[4] Nguyên văn: lại có thêm gió thổi vào buồm của nó (thảnh ngữ phương Tây).

[5] Tên của Xvailinh (Gotthold Zweiling).

[6] Hainie (tiếng Đức) một danh từ dùng để phỉ báng, chỉ những con người vô dụng.

[7] Tiếng Đức, xin đọc là Đe Fuyrd, Lãnh tụ, ở đây chỉ Hitle.

[8] Tiếng đồng chí dùng theo nghĩa của bọn đảng viên quốc xã với nhau