Đến Thượng Hải, tôi đi theo Vương tổng tài, ông ấy toàn gặp gỡ mấy đại gia thương trường ở Thượng Hải, những nhân vật nổi tiếng trong giới kinh doanh đó, nếu không có Vương tổng dẫn dắt, có lẽ cả đời này tôi cũng chỉ có thể đứng từ xa ngưỡng vọng mà không thể chạm tới.

Trong lúc nghe các vị đại gia trò chuyện, tôi nhận ra rằng, đại gia đúng là đại gia, góc nhìn và tầm vóc của họ thực sự khác biệt so với những tiểu thương như chúng tôi, hay nói cách khác, là so với những người dân thường.

Họ có thể nhìn xa trông rộng về tương lai, tràn đầy tự tin vào bản thân, hơn nữa còn có trí tuệ vượt xa người thường, điều này buộc phải thừa nhận.

Điều này làm tôi nhớ tới, từng có một vị khách ở homestay, lúc rảnh rỗi trò chuyện đã phàn nàn rằng đất nước không tốt, anh ta kiếm được mức lương hơn mười ngàn tệ một tháng, nhưng do đất nước kiểm soát không tốt nên không thể khiến anh ta mua nổi một căn nhà ở thành phố hạng nhất.

Giờ đây, khi đã có chút trải nghiệm, tôi càng thấu hiểu sâu sắc hơn về lối suy nghĩ của kiểu người này.

Sở dĩ vị khách này phàn nàn tại sao đất nước không thể để một người kiếm được mười ngàn tệ một tháng như anh ta mua được nhà ở thành phố hạng nhất, là bởi vì... anh ta chỉ ở cái tầm đó mà thôi.

Nếu mỗi tháng anh ta có thể kiếm được mức lương mười vạn tệ, anh ta sẽ chẳng bao giờ nói những lời đó. Ngược lại, anh ta cũng sẽ không vì những người có mức lương năm ngàn hay ba ngàn tệ mà đi oán trách đất nước rằng tại sao không để những người đó mua được nhà ở thành phố hạng nhất.

Cho nên mới nói, bất kỳ người nào tràn đầy sự oán trách, thực chất đều là do sự thiếu hụt về năng lực và kiến thức, khiến góc nhìn của họ bị giới hạn trong cái thế giới chật hẹp của riêng mình.

Điều anh ta không nghĩ tới là, trong đám đông hay phàn nàn, người ta luôn có thể tìm ra đủ lý do để than vãn. Nếu đất nước cho phép người kiếm được mười ngàn tệ một tháng mua được nhà ở thành phố hạng nhất, thì người kiếm năm ngàn tệ một tháng sẽ có cùng sự phàn nàn như anh ta; nếu đất nước cho phép người kiếm năm ngàn tệ một tháng mua được nhà, thì người kiếm hai ngàn tệ một tháng cũng sẽ có sự phàn nàn tương tự.

Vì vậy, một quốc gia mãi mãi không bao giờ thỏa mãn được dục vọng của tất cả mọi người.

Nhìn vấn đề này từ một góc độ khác, hiện nay là thời đại kinh tế thế giới phát triển tốc độ cao, thành phố hạng nhất của một quốc gia, diện tích lớn như vậy, cũng chỉ có chừng ấy căn nhà, nếu toàn là những người làm công ăn lương với mức thu nhập hơn mười ngàn tệ sinh sống, thì GDP của đất nước đó sẽ tăng trưởng thế nào?

Nếu phân loại con người theo kiểu luật rừng xanh, thì con người trên thế giới này đại khái có thể chia làm hai loại lớn.

Có người bẩm sinh đã là đại bàng, những người này chưa bao giờ oán trách, chỉ biết dựa vào năng lực của bản thân, nắm bắt cơ hội, nhanh, mạnh, chuẩn để đạt được thứ mình muốn, sải cánh bay cao, thậm chí vượt qua chính mình.

Còn một loại người chính là loài kiến cỏ, phải nói rằng, trên thế giới này, phần lớn mọi người đều là kiến cỏ, nhưng kiến cỏ cũng chia làm nhiều loại.

Có loại người ngay cả khi còn là kiến cỏ đã sở hữu tư duy của đại bàng, loại người này sẽ không oán trách, bởi vì họ không có thời gian và sức lực để than vãn, họ hoặc là đang trên đường bận rộn để biến mình thành đại bàng, hoặc là đã trở thành đại bàng, dựa vào sức mạnh của chính mình để thỏa mãn nhu cầu của bản thân.

Còn một loại kiến cỏ khác, họ không phàn nàn, an tâm làm một con kiến cỏ cả đời, trong phạm vi năng lực của mình, họ vun vén cuộc sống kiến cỏ của bản thân trở nên hạnh phúc, an nhàn, những người này cũng đáng được tôn trọng.

Loại kiến cỏ cuối cùng, chính là loại đáng khinh bỉ nhất, đó là những con kiến cỏ mang tư tưởng "cóc ghẻ", suốt ngày mơ tưởng ăn thịt thiên nga.

Kiểu người này không cam tâm làm kiến cỏ, thậm chí còn không thừa nhận mình là kiến cỏ, cứ nghĩ mình ghê gớm lắm, nhưng lại không thể dựa vào năng lực của bản thân để thỏa mãn những dục vọng vượt quá khả năng của mình, năng lực lớn nhất của họ chính là oán trách.

Oán trách cha mẹ mình không có tiền, oán trách tiền của người giàu không phải đến từ đường ngay nẻo chính, oán trách người khác sống tốt hơn mình đều là do may mắn, nhưng chưa bao giờ nỡ trách bản thân không có năng lực.

Đối với loại người này, tôi chỉ muốn nói một câu: Tư tưởng A Q nghèo hèn vô liêm sỉ, đã định sẵn kiểu người này cả đời sẽ không bao giờ trở thành người giàu, bởi vì cuộc sống tốt đẹp của bất kỳ ai cũng không phải là thứ đổi được bằng sự oán trách.

Đất nước sẽ không đem tiền bạc và phúc lợi ưu việt cho không loại người này, các thành phố lớn đều đang chiêu mộ nhân tài, xin nhấn mạnh là cần "nhân tài", chứ không phải sự tầm thường.

Người đạt tiêu chuẩn nhân tài thì có nhà ở xã hội, có nhà thuê giá rẻ, phúc lợi các kiểu rất nhiều. Nếu bạn không phải nhân tài, lại không có năng lực, nói khó nghe một chút thì bạn chỉ là một kẻ ký sinh dựa vào đất nước này, rốt cuộc bạn còn tư cách gì để oán trách đất nước không cho phép một con kiến cỏ nhỏ bé như bạn mua được nhà ở thành phố hạng nhất chứ? Tại sao đất nước không cho bạn phúc lợi? Rất rõ ràng, vì bạn không xứng! Bạn không xứng với cái giá trị đó!

Một người có thu nhập hàng năm một triệu tệ, một năm đóng thuế cho nhà nước là bốn trăm ngàn, hai triệu thì là tám trăm ngàn, cứ thế mà tính tiếp... kiếm càng nhiều, đóng thuế càng cao.

Nếu lấy loại người này làm ví dụ cho đại bàng, một thành phố có một con đại bàng như thế, giá trị kinh tế mà anh ta tạo ra đại khái có thể nuôi sống mười con kiến cỏ có mức lương từ năm ngàn đến hơn mười ngàn tệ, mà tăng thêm một con kiến cỏ, thì phải tranh giành cơm ăn với mười con kiến cỏ khác.

Nếu thành phố hạng nhất đều toàn là những con kiến cỏ có mức lương hơn mười ngàn tệ sinh sống, thì tăng trưởng kinh tế của thành phố này đến từ đâu?

Ở thành phố hạng nhất hiện nay muốn kiếm hơn mười ngàn tệ quá dễ dàng, người chịu nỗ lực, ngay cả shipper cũng có thể kiếm được từ mười ngàn đến mười lăm ngàn, bảo mẫu, người giúp việc đa số đều khởi điểm là mười ngàn tệ một tháng, công nhân xây dựng chịu khó một chút cũng đều có thể kiếm được mười ngàn tệ mỗi tháng. Vậy tiền lương của những người lao động tầng lớp đáy xã hội này kiếm từ đâu ra?

Là phải có những người chủ có mức thu nhập triệu tệ, chục triệu tệ thuê họ, họ mới có thể kiếm được chứ! Nếu không có những người chủ có mức thu nhập triệu tệ, chục triệu tệ sống ở thành phố hạng nhất, nếu ở đó toàn là những người lương một vạn tệ, liệu họ còn thuê những nhân viên tầng lớp đáy xã hội với mức lương một vạn tệ nữa không?

Đến lúc đó, người lương một vạn tệ chắc chỉ có giá trị bằng một ngàn tệ mà thôi. Đạo lý đơn giản thế này mà rất nhiều người lại không hiểu!

Mà nếu mức lương một vạn tệ mà đã có thể mua được nhà ở thành phố hạng nhất, thì tầng lớp dưới đáy của cả Trung Quốc đều sẽ đổ xô vào thành phố hạng nhất mất. Ai mà chẳng biết thành phố hạng nhất tốt, kiếm tiền nhiều chứ? Nhưng thành phố hạng nhất chỉ có chừng đó diện tích, chừng đó căn nhà thôi.

Những nhà khoa học, bác sĩ, kỹ sư, giáo sư, những người bỏ ra hai, ba mươi năm khổ học đó, họ phải ở đâu? Bắt những nhân tài như họ ra vùng núi sống ư? Như thế mới thực sự gọi là bất công đấy nhỉ?

Như thế thì còn có ai tình nguyện bỏ ra mấy chục năm để đi học nữa chứ? Cứ trực tiếp lêu lổng vài năm rồi đi làm thuê cho xong.

Vị khách kia lại nói với tôi, "Người lao động tầng lớp đáy xã hội rất vất vả, còn phải đối mặt với đủ loại rủi ro, làm thuê ở đại đô thị lại không có nhà, đây chính là bất công."

Tôi cực kỳ không thể hiểu nổi tư tưởng của những người như vậy. Sẽ trở thành người lao động tầng lớp đáy xã hội, chẳng phải đều là vì không có bằng cấp, không có năng lực tốt hơn, nên mới trở thành người lao động tầng lớp đáy xã hội sao?

Vậy tôi muốn nói, bạn vừa không có bằng cấp, lại vừa không có năng lực, bạn còn không muốn chịu khổ? Không muốn gánh vác rủi ro? Vậy mà còn muốn có được cuộc sống hạnh phúc, thậm chí là mua được nhà ở thành phố hạng nhất? Dựa vào cái gì? Đất nước nợ bạn à? Bạn đã tạo ra giá trị tương đương một căn nhà ở thành phố hạng nhất cho đất nước chưa?

Nếu nói thế giới này là công bằng, thì tôi nghĩ, chẳng có triều đại nào công bằng hơn bây giờ. Hiện nay có quá nhiều, quá nhiều tấm gương những kẻ nghèo hèn thất bại lội ngược dòng thành công, đây chính là sự thể hiện của công bằng.

Trên Douyin có một đoạn video, nội dung là một người mẹ nói với con trai bà ấy.

"Con không đọc nổi sách tốt, người khác đọc được, vậy thì xin lỗi, trường đại học tốt mà con muốn học, chỉ có thể để người khác học. Sau khi tốt nghiệp đại học, xuất phát điểm của con đã thấp hơn người ta, những người vốn dĩ đã ưu tú hơn con, có gia cảnh tốt hơn con, lại còn nỗ lực hơn con, vậy thì xin lỗi, cuộc sống tốt đẹp mà con muốn, chỉ có thể để người khác tận hưởng thôi."

Tôi cảm thấy những lời này đúng là chân lý.

Cho nên mới nói, trạng thái cuộc sống của mỗi người không những chẳng hề bất công, mà ngược lại còn chính là sự làm nổi bật năng lực chân thực của mỗi người.

Ở đây chắc chắn lại sẽ có những kẻ thích vặn vẹo, bảo rằng có rất nhiều người gặp may mắn. Không sai, quả thực có rất nhiều người may mắn, nhưng bạn cũng chẳng có tư cách gì để phàn nàn cả, có lẽ người ta là do kiếp trước, thậm chí là kiếp trước nữa đã làm việc thiện...

Có lẽ người ta là vì dù nghèo khó đến đâu vẫn có một trái tim biết ơn, một trái tim lương thiện, một trái tim tràn đầy tình yêu. Những người như vậy, tự nhiên sẽ gặp nhiều may mắn hơn, đường đi rộng mở hơn những kẻ chỉ biết oán trách.

Nghĩ đến những điều này, tôi cũng luôn nhắc nhở bản thân, tôi là một người trẻ tuổi, không được tự mãn, không được kiêu ngạo, tôi cũng chỉ là một con trong số muôn vàn kiến cỏ mà thôi, chỉ là, tôi cảm thấy mình là một con kiến cỏ có tư tưởng đại bàng, và luôn nỗ lực vì điều đó.

Theo chân Vương tổng tài lăn lộn được một tuần, hôm đó Vương tổng tài gọi riêng tôi đến một quán trà, ông ấy còn đích thân pha cho tôi một ấm trà công phu. Vừa thưởng thức loại trà thượng hạng, tôi vừa cảm thấy cuộc đời mình dường như đã nâng lên một đẳng cấp mới. Thế nhưng, tôi biết, tất cả những điều này chỉ là vì Vương tổng tài coi trọng hậu bối là tôi mà thôi.

Ông ấy vừa uống trà vừa nói: "Những ngành nghề khảo sát gần đây, cá nhân cậu lạc quan về ngành nào hơn?"

Tôi cười ngượng ngùng: "Vương tổng tài, trước mặt ngài tôi nào dám lên tiếng, đó chẳng phải là múa rìu qua mắt thợ trước mặt Lỗ Ban sao? Tôi còn đang muốn nghe cảm nhận của ngài đây."

Vương tổng tài cũng cười: "Không, không, không, tôi chỉ muốn nghe cảm nhận của cậu, tôi muốn nghe suy nghĩ của người trẻ."

Tôi suy nghĩ một chút, cũng không từ chối nữa, cười nói: "Vương tổng, tôi thì thấy những ngành nghề này, ngành nào cũng có các ông trùm thương mại làm rất tốt. Vậy nên tôi thấy, ngành nào cũng đáng để đầu tư, mà trọng điểm, tôi cho rằng nằm ở chỗ chúng ta có thể làm tốt ngành nghề nào."

"Ha ha ha! Nói rất hay, anh hùng cùng chung chí hướng! Vậy đối với cậu, ngành có thể làm tốt nhất chắc chắn là homestay, du lịch, khách sạn rồi?" Vương tổng tài cười nói.

Không khí cuộc trò chuyện của chúng tôi cực kỳ tốt, giống như một người anh lớn đang dẫn dắt người em nhỏ là tôi, bàn về một ý tưởng kinh doanh vô cùng quan trọng.

Tôi nói: "Homestay chắc chắn là tôi quen thuộc và sở trường nhất, khách sạn và du lịch thì tôi kém hơn một chút, nhưng cũng có thể làm được, và ba ngành nghề này có thể hợp tác phát triển lâu dài, bổ trợ cho nhau. Thế nhưng, tôi thấy mình cũng hứng thú tìm hiểu thêm các ngành nghề khác, ví dụ như ngành trang trí nội thất và đồ gia dụng cũng như đồ gia dụng thông minh, tôi thấy đó đều là những ngành nghề rất có triển vọng."

"Ừm!" Vương tổng tài gật gật đầu.

Ông ấy im lặng khoảng thời gian uống một chén trà, tôi nhìn ra được ông ấy đang suy nghĩ vấn đề.

Uống xong chén trà, ông ấy cười nói với tôi: "Chúng ta bàn về việc hợp tác thế nào?"

Tôi giữ vẻ mặt bình thản hỏi một câu: "Hợp tác thế nào ạ?"

Vương tổng tài nói: "Tôi biết trong tay cậu có năm mươi triệu, tôi góp thêm một trăm triệu, tổng cộng một trăm năm mươi triệu, hai chúng ta hợp tác thành lập một công ty tập đoàn, những ngành nghề cậu nhắc đến, chúng ta đều nhúng tay vào. Quy mô mỗi công ty có thể làm nhỏ một chút, sau này nếu công ty nào kinh doanh không nổi thì lúc đó sẽ đoạn thủ cầu sinh, thiệt hại cũng sẽ không quá lớn, còn công ty nào phát triển tốt, chúng ta có thể dốc vốn và nhân lực đầu tư mạnh."

"Vương tổng tài hợp tác với tôi dưới danh nghĩa công ty Văn Lan? Hay là dưới danh nghĩa cá nhân?" Đây là điều tôi tò mò.

Vương tổng tài cười híp mắt nói: "Là cá nhân tôi hợp tác với cậu, cậu phụ trách kinh doanh và quản lý, tôi với tư cách là cổ đông lớn chỉ chịu trách nhiệm đầu tư và chia lợi nhuận. Mảng nghiệp vụ du lịch, tôi chắc chắn có thể chia một phần từ Văn Lan cho cậu, còn lại đều phải dựa vào tự thân cậu, cậu thấy thế nào?"

Trong lòng tôi bảo không kích động là nói dối, thế nhưng, tôi cũng biết, trên đời này không có bữa trưa nào miễn phí. "Nếu thành công thì đương nhiên tất cả đều vui vẻ, nếu thất bại, tôi phải trả cái giá như thế nào?"

"Ôi chao? Cậu đừng nói nghe như tráng sĩ cắt cổ tay thế được không? Bây giờ thân giá của cậu không còn như xưa nữa, hơn nữa cậu cũng đầu tư năm mươi triệu mà, tôi có đủ niềm tin để tin rằng cậu sẽ không thất bại thảm hại đến mức trắng tay. Mà trong quá trình kinh doanh, nếu xảy ra chút vấn đề nhỏ, tôi cũng sẽ chống lưng cho cậu, thế nào? Cùng làm đi?"

Vương tổng tài chìa bàn tay ra.

Tôi cười, nắm lấy tay ông ấy: "Làm! Chỉ là, tôi có một vài yêu cầu."

"Ồ?" Vương tổng tài lộ vẻ ngạc nhiên, "Yêu cầu gì?"

Tôi nói: "Ngành trang trí nội thất và ngành nhà thông minh, vợ tôi Giang Đông Tây là chuyên gia đấy."

Vương tổng tài lộ vẻ mặt như vừa bừng tỉnh đại ngộ: "Ôi chao, cậu không nói tôi suýt nữa thì quên mất, đúng rồi, gọi cô ấy tới, nhất định phải gọi cô ấy tới, hai vợ chồng cậu trông coi cơ ngơi này, còn sợ công ty làm không tốt sao?"

"Ha ha ha, Vương tổng tài nói đúng, nếu có sự hỗ trợ của vợ tôi, tôi lại càng như hổ mọc thêm cánh. Chỉ là... khụ! Có thể ngài chưa biết, vợ tôi và tôi vì có chút hiểu lầm, dạo gần đây đang cãi nhau với tôi, không gặp tôi, còn đòi ly hôn với tôi. Tôi rất yêu vợ mình, tôi cũng tin vợ tôi yêu tôi, cho nên, dù thế nào tôi cũng sẽ không ly hôn với vợ tôi đâu..."

"Khoan đã, cậu muốn mượn cơ hội khởi nghiệp lần này để dỗ dành vợ mình sao?" Vương tổng nhìn tôi cười trêu chọc.

"Nếu dỗ không được, thì theo đuổi lại từ đầu. Tóm lại, không có cô ấy, tôi thà không khởi nghiệp nữa, không sống nữa, coi như phế bỏ."

"Ôi chao, người trẻ tuổi chỉ biết nói lời ngốc nghếch. Chờ đến khi cậu gặp cô gái tiếp theo làm cậu rung động, cậu sẽ quên sạch những lời nói hôm nay thôi. Đợi đến khi sự nghiệp của cậu đạt tới trình độ như tôi, sẽ có vô số những cô gái trẻ đẹp hơn cả Giang Đông Tây lao vào người cậu, chui vào lòng cậu... Đến lúc đó, cậu sẽ cảm thấy, dù mẫu đơn có đẹp đến mấy, cũng chẳng thể thắng được hương thơm và sự kích thích của trăm hoa đua nở."

"Nhưng đàn ông cũng chia làm nhiều loại, gia phong nhà tôi từ đời ông nội đã là Nhược thủy tam thiên chỉ thủ nhất biều, hơn nữa ai cũng sợ vợ, ai cũng không được phép ly hôn, và ai cũng gia đình mỹ mãn, con cái hạnh phúc. Tôi muốn giữ gìn gia phong này."

Không biết câu nào của tôi đã đụng đến Vương tổng tài, sắc mặt ông ấy bỗng nhiên tối sầm lại: "Khụ! Quả thực, những năm nay tôi sống phong lưu sung sướng, mẹ của đứa trẻ sống cũng không tệ, thế nhưng, đứa trẻ thực sự đã trở thành 'trẻ mồ côi' giàu có nhất rồi. Tôi và mẹ nó cũng chẳng quản giáo nó mấy, cũng không biết sau này nó có thể trưởng thành thành người như thế nào."

"Đã ý thức được đứa trẻ đáng thương rồi, thì hãy cố gắng bù đắp đi." Tôi cũng không biết nói gì hơn, có những sai lầm đã trót gây ra, chúng ta không thể quay về quá khứ, chỉ có thể nỗ lực trong hiện tại.

"Ừm! Tôi đang cố gắng bù đắp đây!" Vương tổng tài nói, vành mắt đỏ lên.

Cứ như vậy, tôi và Vương tổng tài đã đạt được sự đồng thuận. Cả hai chúng tôi đều cảm thấy để Giang Đông Tây phụ trách ngành trang trí nội thất và nhà thông minh là phù hợp nhất. Chỉ không biết rằng, cô ấy có nguyện ý đến hợp tác cùng tôi không?