Đại Minh Thiết Cốt

Lượt đọc: 3567 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 57
Đúc Pháo (Cầu Nguyệt Phiếu)

❊ ❊ ❊

Xe nước kéo theo bánh răng, bánh răng lớn kéo bánh răng nhỏ, sau nhiều tầng truyền động như vậy, dây đai làm bằng da bò nguyên sinh kéo theo trục quay với tốc độ cực nhanh. Cùng với sự quay của trục quay, trên một chiếc máy tiện gỗ đơn giản, một khúc gỗ thông dài gần bảy thước dưới lưỡi dao tiện nhanh chóng bị gọt tròn.

"Phân loại mô hình trong đúc khuôn cát có thể dùng mô hình gỗ, mà chủng loại mô hình gỗ lại muôn hình vạn trạng, các loại gỗ đều dùng được, nhưng vì sự khác biệt của gỗ nên tuổi thọ của mô hình cũng khác nhau. Nếu dùng gỗ trắng thông thường, tuổi thọ chỉ khoảng vài chục lần và dễ biến dạng, còn nếu dùng gỗ thông, tuổi thọ của nó nên rơi vào khoảng 500 lần..."

Thực ra loại gỗ tốt nhất làm mô hình gỗ trong đúc khuôn cát là gỗ hoàng dương (tùng bách), tuổi thọ sử dụng của nó khoảng 2000 lần. Sở dĩ gọi nó là loại gỗ thích hợp nhất để làm mô hình, là vì tính kháng ẩm mạnh, chất liệu lại nhẹ mềm, độ dai cao, cho nên vượt trội hơn gỗ thông rất nhiều trong việc làm mô hình.

Nhưng gỗ hoàng dương mãi tận Đài Loan, ở đại lục không có phân bố. Mặc dù gỗ hoàng dương phân bố rất rộng rãi ở Đài Loan, hơn nữa đại đa số là những cây cổ thụ cao tới vài chục thước, nhưng loại gỗ này lại không thích hợp đóng tàu, hay nói cách khác là không thích hợp chế tạo thân tàu. Bởi vì chất liệu của nó nhẹ và mềm, mà thân tàu thời đại hỏa khí lại đòi hỏi phải dùng gỗ cứng, sồi trắng Bắc Mỹ, sồi đỏ mới là nguyên liệu đóng tàu tốt nhất. Còn như gỗ hoàng dương chỉ thích hợp chế tạo boong tàu, hơn nữa còn là vì Nhật Bản muốn dùng thay thế gỗ tếch nhập khẩu, hạ thấp giá thành đóng tàu, mới dùng gỗ hoàng dương Đài Loan làm vật liệu chính cho boong tàu chiến.

"Đợi sau này đến Đài Loan, trước tiên hãy dùng việc khai thác gỗ hoàng dương để làm mô hình đã, còn về việc đóng tàu, vẫn phải dùng gỗ sồi..."

Trong thời đại tàu buồm gỗ, sồi trắng và sồi đỏ là những loại gỗ đóng tàu tuyệt hảo. Các chiến hạm châu Âu ngoài gỗ sồi ra, loại gỗ được dùng thứ hai là gỗ gụ Cuba và gỗ tếch Ấn Độ. Gỗ sồi ngoài độ cứng cao ra, làm chiến hạm còn có một ưu điểm rất lớn, chính là ít dăm gỗ. Đương nhiên vật liệu đóng tàu không phải cứ cứng là tốt nhất, độ cứng, độ dẻo dai, khả năng gia công đều phải đạt đến sự cân bằng, mà gỗ sồi lại vừa vặn đạt được sự cân bằng hoàn hảo này. Cho nên trước khi có chiến hạm sắt, nó vẫn luôn được ứng dụng rộng rãi trong việc chế tạo chiến hạm. Vào thời đại tàu buồm gỗ, nguồn cung cấp gỗ thậm chí còn kìm hãm sự phát triển của sức mạnh hàng hải. Giống như bây giờ, nếu Chu Minh Trung muốn phát triển hải quân thì bắt buộc phải giải quyết vấn đề gỗ sồi.

"Có thể dùng sồi Mông Cổ, nghe nói khu vực Viễn Đông..."

Còn về sồi Mông Cổ thực chất là loài cây cùng một chi với sồi trắng, phân bố cực kỳ rộng rãi ở khu vực ven biển Viễn Đông. Sở dĩ hiểu biết những điều này, là vì khi học đại học, một người bạn cùng phòng có sở thích về tàu buồm, qua những câu chuyện trò giữa hai người khiến Chu Minh Trung hiểu thêm ít nhiều kiến thức liên quan đến đóng tàu, tự nhiên cũng hiểu được những kiến thức về mặt gỗ lụt v.v..

"Xem ra bây giờ nghĩ đến những chuyện này có vẻ hơi quá xa xôi, sự việc trước mắt còn chưa làm xong..."

Trong lòng tự lẩm bẩm như vậy, Chu Minh Trung nhìn thân pháo bằng gỗ đang dần thành hình. Sau khi thân pháo được cắt gọt thành hình từ từ, lại lắp thêm tai pháo bằng gỗ, mô hình này sẽ hoàn thành, từ đó có thể dùng làm khuôn đúc đại pháo.

Khi làm mô hình, người ta nhồi đầy cát đúc vào hai chiếc hộp cát có chiều dài vượt quá tám thước. Sau khi thợ thủ công lắp mô hình gỗ vào hộp cát, lại lật ngược hộp cát dưới lại, sau đó căn chỉnh mô hình gỗ trên đặt lên mô hình gỗ dưới, tiếp theo khép hộp cát lại, rồi cắm từng lỗ thoát khí bằng gỗ có đường kính tối đa chỉ 5 mm ra.

Lúc các thợ thủ công đang bận rộn, nhận thấy khi nhồi cát họ lấy cát từ hai đống cát khác nhau, thế là Chu Minh Trung với tay bốc một nắm cát hỗn hợp từ bên cạnh, rồi hỏi Đái Thương đứng bên cạnh.

"Những hạt cát hỗn hợp này hình như có điểm khác biệt phải không?"

"Bẩm kinh lược, quả thực là vậy."

Mặc dù phương pháp đúc cát xuất phát từ tay Chu Minh Trung, nhưng trong quá trình thí nghiệm tại xưởng binh khí, Đái Thương đã đúc rút ra một số kinh nghiệm dựa trên đặc điểm của nó.

"Cát hỗn hợp đang được sử dụng hiện nay là cát hỗn hợp được chế tạo qua nhiều lần thí nghiệm, 86% cát sông, 10% đất sét và 4% nước. Mà những hạt cát hỗn hợp này lại có sự khác biệt, được chia thành hai loại: lớp bên trong dùng cát mịn, đặc điểm của nó là chất lượng bề mặt tốt, bề mặt vật đúc nhẵn bóng, nhưng khả năng thoát khí của cát mịn kém, cho nên không thể dùng hoàn toàn cát mịn, mà chỉ dùng lớp bên trong dày khoảng một tấc, còn lớp bên ngoài hoàn toàn là cát thô. Mặc dù bề mặt cát thô chất lượng kém, thô ráp, nhưng khả năng thoát khí của nó lại tốt, do đó dùng nó làm lớp bên ngoài. Hai loại cát đúc dùng lẫn ngoài thô trong mịn, vừa kiêm cố được sự nhẵn bóng của bề mặt vừa đảm bảo được hiệu suất thoát khí..."

Câu trả lời của Đái Thương khiến Chu Minh Trung gật đầu nói.

"Giả My, thuật đúc pháo thế này, ta thấy có thể biên soạn thành sách, như vậy cũng tốt để cung cấp cho người sau tổng kết, ví dụ như dùng bao nhiêu cát, độ thô mịn của cát v.v..."

Mặc dù không đồng tình với luận điểm của một số học giả cấp tiến đời sau liên quan đến việc Trung Quốc cổ đại chỉ có kỹ thuật mà không có khoa học, nhưng Chu Minh Trung không phủ nhận, sự tổng kết của Trung Quốc cổ đại đối với kỹ thuật thường bó hẹp trong kinh nghiệm, chứ không phải là nghiên cứu mang tính hệ thống khoa học. Giống như việc chế tạo súng vậy, mọi người chỉ biết chế tạo súng nên dùng sắt Mân, mà không có ai đi nghiên cứu vì sao sắt Mân lại thích hợp nhất, v.v... Những vấn đề đại loại như thế, con người thường chỉ giới hạn lấy kinh nghiệm làm căn nguyên, chứ không đi tìm nguyên nhân, mà đây chính là một trong những nguyên nhân khiến kỹ thuật cuối cùng không thể diễn biến thành khoa học, tiến tới không thể phát triển thành bộ môn khoa học.

Cũng chính vì thế, Chu Minh Trung mới đưa ra yêu cầu này vào lúc này, thậm chí còn đặc biệt nhấn mạnh rằng, phải cố gắng hết sức sử dụng văn bạch thoại (tiếng nói thông thường), và không được sử dụng bất kỳ từ ngữ phóng đại nào.

"...Tuyệt đối không thể giống như trong 'Thần cơ Tây pháp' có cách nói phóng đại kiểu như 'đúc một trăm ăn một, liền coi là quốc thủ', mỗi một câu được đưa vào trong sách, đều phải có sự thật làm căn nguyên."

"Lời kinh lược nói rất phải, cái câu 'đúc một trăm ăn một, liền coi là quốc thủ' này quả thực quá mức phóng đại, cho dù đúc pháo bằng khuôn đất phế phẩm vô cùng nhiều, nhưng cũng không đến nỗi như thế. Chiểu theo những gì ty chức nhìn thấy ở xưởng đúc pháo Nam Kinh, đúc mười thì có thể thu được năm sáu phần, đúc một trăm ăn một, chẳng qua chỉ là lời khoác lác..."

Bởi vì hiểu rõ tính khí của kinh lược sứ, biết ông cực kỳ căm ghét những lời lẽ phóng đại kiểu như "đúc một trăm ăn một, liền coi là quốc thủ", "làm thối rữa mười dặm", thậm chí Vu Thụ Kiệt từng vì ghi chép trong quân "ngày đi nghìn dặm" mà bị kinh lược sứ hạ lệnh bắt chạy vòng quanh thành trọn một ngày, để kiểm chứng xem có thể làm được "ngày đi nghìn dặm" hay không. Cho nên Đái Thương và những người khác, mặc dù đối với việc không thể phát huy văn tài cá nhân trong sách, nhưng không một ai dám chạm vào nghịch lân này, chỉ sợ giống như Vu Thụ Kiệt không buột phải đem ra kiểm chứng một phen thì thôi.

"Trừ phi là làm thơ làm từ, bách nghệ kỵ nhất là những lời phóng đại, bất kể là ngành nghề gì, đều coi trọng sự chuẩn xác của con số. Giống như việc thu nộp ngạch thuế vậy, tuyệt đối không được có mảy may sai lệch..."

Đến thời đại này, trong quá trình tiếp xúc với mọi người, thứ mà Chu Minh Trung căm ghét nhất chính là những lời lẽ phóng đại của văn nhân. Trong mắt hắn, chính sự phóng đại trên "văn học" này đã đoạn tuyệt khoa học cổ đại Trung Quốc, khiến cho đời sau xuất hiện cái gọi là luận điểm "Trung Quốc cổ đại chỉ có kỹ thuật mà không có khoa học". Nguyên nhân chính là vì trong những trước tác khoa học cổ đại đó hầu như không có dữ liệu khoa học, thứ có chỉ là những câu chữ phóng đại xa rời thực tế bay bổng của văn nhân.

Bây giờ vãn hồi tất cả những điều này vẫn còn kịp, giống như việc phối chế cát hỗn hợp, thậm chí ngay cả trọng lượng của búa gỗ đầm cát, cũng bị Chu Minh Trung yêu cầu ghi chép lại, chứ không phải chỉ dựa vào kinh nghiệm đơn thuần.

Kinh nghiệm, đối với kinh nghiệm tiến hành tổng kết nghiên cứu không ngừng, cuối cùng sẽ hình thành nên khoa học!

Sau khi hộp khuôn nhồi đầy cát hỗn hợp, các thợ thủ công lại dùng búa gỗ đầm chắc, gạt phẳng cát hỗn hợp, lúc này mới tách hộp cát trên và dưới ra, sau đó lại lần lượt lấy mô hình gỗ trên và dưới ra. Sau khi hoàn thành tất cả những việc này, mấy người thợ thủ công đó lại cẩn thận đặt lõi khuôn đúc bằng gang vào trong hộp.

"Kinh lược, lõi khuôn này do sắt đúc thành, bên ngoài ép một lớp cát mịn dày nửa tấc..."

Bởi vì là lần đầu tiên dùng khuôn cát đúc pháo, cho nên phần lớn thời gian, Đái Thương và Từ Hựu Tranh đều đứng bên cạnh chỉ đạo. Chỉ đạo họ lắp chốt sắt hình chữ thập cố định lõi khuôn ở phía trên miệng rót và thanh quay bằng gỗ.

"Kinh lược, phương pháp khuôn đất dùng trước đây, chính là làm ra một lõi khuôn hình trụ trước, rồi lại chế tạo một khuôn ngoài. Sau khi hợp thể lõi khuôn và khuôn ngoài lại mới tiến hành rót, cuối cùng lại qua xén miệng, mài giũa, khoan lỗ hỏa môn, một khẩu đại pháo mới coi như được chế thành. Khuôn ngoài và lõi khuôn của nó được làm bằng đất, sau khi phơi râm cho khô từ từ, phôi khuôn của nó rất cứng, cho nên việc lắp lõi khuôn rất đơn giản. Nhưng khuôn cát dùng hiện tại lại tương đối mềm, cho nên cần nhiều thanh quay hình chữ thập để cố định lõi khuôn, hơn nữa mỗi thanh quay, đều cần phải kết nối với hộp cát..."

Thanh quay hình chữ thập cố định lõi khuôn cũng giống như thể mộc thoát khí, đều được làm bằng gỗ liễu mềm, khi đúc có thể trực tiếp nấu chảy vào trong nước sắt, cho dù là thế kỷ 21, thường thì vẫn cố định lõi khuôn như vậy. Đối với điều này, Chu Minh Trung gật đầu, rồi nhìn thợ thủ công dùng bu-lông gia cố hộp cát trên và dưới xong, lúc này mới cẩn thận cẩu nó thả vào một chiếc hộp gỗ đặt sâu tới bảy thước dưới hố đất, miệng rót ở đỉnh hộp gỗ đối diện chính xác với rãnh sắt đang chảy nước sắt ở phía trên.

"Kinh lược, nếu phương pháp đúc cát thành công, từ nay về sau, Trung Nghĩa quân chúng ta sẽ không cần phải cân nhắc đến việc đúc pháo bằng khuôn đất nữa!"

Giọng điệu của Từ Hựu Tranh có chút kích động, là chủ quản pháo binh, bản thân anh ta vẫn luôn phiền muộn vì hỏa khí trong quân không đủ, nhưng sự khó khăn trong việc đúc pháo, há lại có chuyện anh ta không biết.

"Khuôn đất dùng thời xưa nếu không mất một tháng thì không thể khô hẳn, nếu gặp phải thời tiết lạnh giá mưa gió mùa đông, ngày nắng cực kỳ ít, thì phải mất ba hai tháng mới khô hẳn. Nếu khuôn đất chưa khô hẳn, hơi ẩm lại sẽ dẫn đến việc thân pháo sinh ra rỗ khí, đúc pháo có thể nói là cực kỳ tốn thời gian tốn sức, mà phương pháp khuôn cát này, tuyệt đối không có tệ nạn như vậy..."

Thực ra ưu điểm không chỉ có thế này, Đái Thương từng giám sát đúc pháo ở Nam Kinh hiểu rất rõ những vấn đề muôn hình vạn trạng sẽ phải đối mặt khi sử dụng khuôn đất đúc pháo trong quá khứ. Đương nhiên, lúc này anh ta không nói ra, dẫu sao phải đợi đến khi hỏa khí được đúc thành, việc đúc pháo bằng khuôn cát này mới coi như thành công.

"Bẩm kinh lược, có thể bắt đầu đúc rồi!"

Lời nói của Đái Thương khiến Chu Minh Trung gật đầu nói.

"Bắt đầu đúc đi!"

Theo một tiếng hô hào, dòng nước sắt ở bên kia từ trong lò sắt chảy ra, nước sắt đỏ rực dọc theo máng đúc chảy thẳng vào trong miệng rót ở đỉnh hộp cát, lỗ đúc thỉnh thoảng lại bốc lên chút hơi nóng, thậm chí ở chỗ hộp cát, đồng thời cũng như vậy...

Chỉ là chớp mắt, hơn một nghìn hai trăm cân nước sắt đã được rót vào trong hộp cát. Sau khi hoàn thành việc đúc, Chu Minh Trung đặc biệt dặn dò.

"Đợi mấy tiếng đồng hồ, chờ nó tự động nguội đi rồi, hãy mở hộp cát!"

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ piaotia.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 13 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Vô Ngữ Đích Mệnh Vận

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.