"Thực ra, Ngân Châu thích hợp chăn thả cũng thích hợp cày cấy, triều đình lập bãi chăn nuôi ở đây, chiếm dụng đất ruộng, có chút đáng tiếc." Bùi Thương nói: "Tống sứ quân cũng tới đây một thời gian rồi, ắt hẳn biết tại hạ không phải nói bừa."

"Ruộng tốt đông đảo, đất đai màu mỡ, một hai vạn khoảnh vẫn có." Tống Nhạc nói.

Thực ra, Ngân Châu hậu thế cũng là khu vực nông nghiệp quan trọng mà Bắc Tống và Tây Hạ tranh giành nhiều lần, nhất là Tây Hạ, đối với điểm này cực kỳ coi trọng. Lữ Huệ Khanh từng nhắc tới trong "Doanh Điền Sớ": "Nay ruộng tốt bên trong và bên ngoài Giai Lô (nay là huyện Giai, Thiểm Tây), Mễ Chi, không chỉ một hai vạn khoảnh, người Hạ gọi là 'Chân Châu Sơn', 'Thất Bảo Sơn', ý nói nông sản thu hoạch nhiều. Nếu cày cấy một nửa, thì phí tổn binh lính hai lộ, đã không hoàn toàn dựa vào nội địa, huống chi là khai khẩn hết?"

Một hai vạn khoảnh ruộng tốt ở Ngân Châu, người Tống giàu có cũng cảm thấy không cày cấy thì đáng tiếc, cảm thấy có thể nuôi binh sĩ hai lộ. Vào năm Nguyên Phong thứ bảy (1085), Lữ Huệ Khanh đã huy động một vạn tám ngàn binh tướng, hơn hai ngàn ngựa, thuê trâu cày của năm huyện nội địa, hộ vệ năm trăm hộ nông dân, cưỡng ép cày cấy một mảnh đất, thu được hơn chín ngàn hộc thóc.

Nói thật, tỷ lệ hiệu quả chi phí này hơi thấp. Gần hai vạn quân mã, hộ vệ năm trăm hộ dân cày đất, khá giống cảm giác hờn dỗi với Tây Hạ. Hai bên qua lại, nhiều lần trộm cày, bảo vệ cày, cướp cày, cuối cùng đều lỗ vốn trầm trọng. Thế là bốn năm sau, qua đàm phán, người Tống cắt nhượng bốn trại Giai Lô, Mễ Chi, Phù Đồ, An Cương cùng đất đai của chúng, đổi lấy một bộ phận nhỏ tướng sĩ bị Tây Hạ bắt trong trận Vĩnh Lạc, lúc này mới kết thúc trò hề này.

Nay Ngân Châu hoàn toàn nằm trong tay Đại Đường, xung quanh cũng không có kẻ địch, đương nhiên không cần phiền phức như vậy, có thể khai khẩn phát triển tử tế. Hơn nữa, lúc này dân số bốn huyện toàn châu không nhiều, chỉ hơn bốn vạn người, còn chưa chiếm dụng hết đất bãi chăn nuôi. Nếu có nhân lực sung túc, ắt sẽ là căn cứ sản xuất lương thực quan trọng khác của Hạ, Tuy.

"Tống thứ sử chủ chính Tuy Châu ba năm, vất vả rồi." Nhìn Tống Nhạc đầy vẻ sương gió, Thiệu Thụ Đức có chút cảm động, nói: "Xử lý xong việc Ngân Châu, thì có thể nghỉ ngơi một chút rồi."

"Việc Ngân Châu xong xuôi, còn có Hạ Châu." Tống Nhạc ngược lại tinh thần rất tốt, chỉ thấy ông cười nói: "Hiếm khi gặp được vị Đại soái quan tâm dân sinh, cũng nguyện ý làm việc, Tống mỗ hận không thể ngủ lại trong nha môn cả ngày."

"Cũng phải làm việc và nghỉ ngơi kết hợp." Thiệu Thụ Đức nói: "Việc Hạ Châu không nhiều, việc khai khẩn ruộng ở Ngân Châu xong, ta liền dự định kinh doanh bãi chăn nuôi cho tốt. Hạ Châu, dù sao cũng khác với Tuy, Ngân hai châu."

"Việc bãi chăn nuôi..." Bùi Thương ở bên cạnh nói: "Bãi chăn nuôi Ngân Xuyên thực sự không nên tiếp tục mở rộng. Nhưng biên giới phía bắc hai châu Hạ, Hựu, còn rất có thể làm."

Hựu Châu, đương nhiên không hoàn toàn nằm trong tay Thác Bạt Tư Cung. Thành Du Đa Lặc do Kinh Lược quân đóng giữ, chính là nằm ở cảnh giới Hựu Châu. Phía bắc hai châu Hạ, Hựu là thảo nguyên và sa mạc rộng lớn, chính là khu mục vụ Ngạc Nhĩ Đa Tư bên trong Hà Sáo hậu thế. Nơi này vào thời Đường ấm áp nhiều mưa, nước cỏ phong phú, cùng khu mục vụ A Lạp Thiện cách sông Hoàng Hà nhìn nhau, rất thích hợp chăn thả.

"Phía tây Lân Châu, phía đông Đại Hà, phía bắc Hoành Sơn, dải này dân thường là các tộc người hỗn tạp, đông nhất là Đảng Hạng, tụ tập thành lạc ở ngoài đồng. Nhà Chiết ở Lân Châu, nhà Thác Bạt ở Hựu Châu tranh giành kịch liệt ở đây, các bộ lạc gió chiều nào theo chiều ấy, như cỏ đầu tường, ai mạnh thì nghe nấy." Bùi Thương tiếp tục nói: "Nghề của họ không phải nông tang, mà chuyên chăn nuôi ngựa, bò, dê, lạc đà. Ừm, Diêm Châu ở phía tây nam cũng là bãi chăn nuôi thượng hạng, bất quá nằm trong tay Sóc Phương quân, tạm thời không nhắc tới. Đi về phía bắc thành Hựu Châu là đất cát (sa mạc Mao Ô Tố hậu thế), nhưng có nước cỏ, có thể chăn thả bò dê. Trong đất cát có một nơi tên Thiết Cân Trạch, cũng gọi là Địa Cân Trạch, nước cỏ tốt, thích hợp chăn nuôi, có thể làm bãi chăn nuôi."

"Nói lại về Diêm Châu." Bùi Thương nhìn Thiệu Thụ Đức nửa cười nửa không, nói: "Diêm, Hựu hai châu sát liền, thực ra là một thể. Diêm Châu có đầm muối nhỏ, nhưng đây là lợi nhỏ. Lợi lớn là Thiết Trụ Tuyền, nước tuôn dồi dào, ngày uống vạn kỵ không cạn, xung quanh đều là đất màu mỡ có thể cày cấy, là nơi thích hợp chăn thả cũng thích hợp cày cấy."

Sa mạc Mao Ô Tố ở phía bắc Hựu Châu, Thiệu Thụ Đức vẫn là biết. Phá hoại môi trường chủ yếu bắt đầu từ thời Minh, vào thời Đường lúc này, diện tích sa mạc không lớn, cho dù có, cũng là đụn cát cố định hoặc bán cố định, tài nguyên nước phong phú hơn hậu thế rất nhiều. Tên Lý Kế Thiên kia liền chạy trốn đến đây, lần lượt cưới vợ khắp các bộ lạc, ước chừng cưới được vài chục đến hơn trăm người, sau đó phản công triều Tống, dần dần khởi thế.

"Theo quan sát nhiều năm của ta, cỏ dại phía bắc hai châu Hạ, Hựu, dân tạp lậu hơn mười vạn, chăn nuôi hai ba mươi vạn đầu bò, hơn triệu con dê lạc đà là chuyện không thành vấn đề. Đại vương, có thể giải được đại nạn không?" Bùi Thương cười nói.

Khu mục vụ Ngạc Nhĩ Đa Tư, xét về diện tích, quả thực có thể nuôi mấy triệu con bò dê, hơn nữa lúc này nước cỏ phong phú, đã có các tộc người hỗn tạp hơn mười vạn, vậy triệu bò dê quả thực là có. Chỉ là, nơi này liên quan đến chuyện nhà Thác Bạt, nhà Chiết, tương đối phức tạp, còn phải thông khí với phía Lân Châu trước, tốt nhất là giải quyết cùng với chuyện của Thác Bạt Tư Cung, tránh để lại hậu họa.

Nếu như giống như Bắc Tống, để Lý Kế Thiên chạy tới Địa Cân Trạch phát triển, vậy thì thành trò cười, làm một lần cho xong thì tốt hơn. Hơn nữa huy động đại quân chinh chiến, thời gian ngắn còn được, nếu là kéo dài lâu ngày, thì cũng sẽ phá hoại hệ sinh thái mong manh của địa phương. Thời điểm này của Ngạc Nhĩ Đa Tư, vẫn còn diện tích rừng khá lớn, nếu như đại quân vừa đến, giằng co hơn một năm, bảo đảm chặt sạch cho ngài.

Không có rừng, làm sao phòng gió cố định cát, giữ nước dưỡng đất?

"Đại vương có còn muốn nghe về bãi chăn nuôi Linh Châu không?" Bùi Thương lại hỏi.

"Tất nhiên là nguyện ý."

"Phía tây Linh Châu có núi Hạ Lan, tên phiên là núi A Lạp Thiện, chắn gió lạnh, ngăn đụn cát. Từ bắc xuống nam, có núi La, núi Thiên Đô. Trên núi La, nước ngọt đất sống, có lợi ích của gỗ tốt củi đốt. Giặc Sáo vào cướp, thường đóng chốt chăn thả ở đây. Núi Thiên Đô, cỏ cây tươi tốt, trong thung lũng có nước suối, có thể cho ngựa uống, cũng có thể tưới ruộng nông nghiệp dưới núi. Lại có núi Ngôi, nước cỏ phong phú, cây cối rậm rạp, đất đai mỡ màu, vốn là nơi tiều phu đốn củi của người phiên, nhiều ngựa hoang, lợn rừng, chim ưng, chim cắt. Núi nhiều nữa thì không nói nữa, tóm lại lão phu cũng chưa đi hết, đều là thấy được khi trấn thủ một phương năm xưa, đại vương nên xem xét." Bùi Thương nói.

"Bùi tướng quân giúp ta đại việc!" Thiệu Thụ Đức đứng dậy, trịnh trọng hành lễ, nói.

"Đại vương là quý nhân, tuyệt đối đừng như vậy." Bùi Thương vội vàng đứng dậy tránh đi, nói: "Ngày sau Đại soái nếu dùng binh, Bùi mỗ tuy không thể lên trận chém giết, cũng có thể ở bên hiến kế bày mưu. Như vậy, cũng không uổng đại vương tin trọng rồi."

"Tự nhiên có chỗ dùng đến Bùi tướng quân."

Tiễn Bùi Thương đi rồi, Thiệu Thụ Đức lại tiếp tục trò chuyện cùng Tống Nhạc.

"Tống tiên sinh, ba năm này hoàn toàn dựa vào ngài." Thiệu Thụ Đức nói: "Cảnh tượng thịnh vượng hôm nay của Tuy Châu, đều là công lao của tiên sinh."

"Chủ công có chí lớn, Tống mỗ cũng không nhìn quen thời loạn thế này, tự nhiên nên dốc hết tâm lực." Tống Nhạc nói: "Chủ công sao biết Tống mỗ không phải đang vui trong đó?"

"Hahaha, công lao của Tống tiên sinh, Thiệu mỗ ghi nhớ." Thiệu Thụ Đức nói: "Ngân Châu cần phải sớm khai khẩn ruộng đất, nhân lực ta sẽ nghĩ cách."

"Đại vương, Đảng Hạng nhà Thác Bạt nên xử trí thế nào?" Tống Nhạc hỏi.

"Ta muốn triệu Thác Bạt Tư Cung vào Hạ Châu, nếu không chịu đến, đó là có dị tâm, nên trừ khử." Thiệu Thụ Đức không chút do dự nói: "Nhưng hắn kinh doanh Hựu Châu nhiều năm, công phá không dễ, rất là phiền phức."

"Không bằng trước tiên cắt bỏ cánh chim?" Tống Nhạc đề nghị.

"Ý của Tống tiên sinh, là trước tiên công kích thảo nguyên?" Thiệu Thụ Đức hỏi.

"Đúng vậy." Tống Nhạc nói: "Nhà Thác Bạt, có hai cánh chim, một là Đảng Hạng Hoành Sơn, hai là các tộc người hỗn tạp thảo nguyên. Hoành Sơn rộng lớn, địa thế hiểm cố, công đánh cần thời gian lâu dài, dễ khiến họ đầu quân cho nhà Thác Bạt. Tạp lậu thảo nguyên, nếu có nhà Chiết tương trợ, đánh việc đó công gấp đôi, cũng sẽ không khiến họ đầu quân cho nhà Thác Bạt."

Thiệu Thụ Đức nghe vậy trầm tư.

Có nhà Chiết ở Lân Châu tương trợ, tấn công tạp lậu thảo nguyên tất nhiên không khó. Nhưng việc này liệu có khiến nhà Chiết lớn mạnh không? Tuy nói là nhà vợ, quan hệ thân thiết, nhưng nhìn từ góc độ người đứng đầu, để thế lực nhà Chiết bành trướng kịch liệt dường như cũng không phải chuyện tốt gì. Nhà Chiết trong lịch sử hậu thế trung thành với triều đình Trung Nguyên, nhưng ai biết đó có phải là vì Đảng Hạng nhà Thác Bạt chiếm được địa bàn Định Nan quân, khiến thế lực bành trướng dẫn đến không? Hai nhà là thế thù, nhà Chiết không thể đầu quân cho nhà Thác Bạt, họ để đối kháng với tầm ảnh hưởng của nhà Thác Bạt, tự nhiên cũng chỉ có thể lựa chọn dựa vào vương triều Trung Nguyên.

Nhưng nếu bản thân mình tiêu diệt nhà Thác Bạt thì sao? Thế cục lại khác rồi.

Thiệu Thụ Đức không muốn khu vực này lại xuất hiện một tù trưởng Đảng Hạng có sức hiệu triệu cực lớn, cho dù là nhà vợ của mình cũng không được. Nên xử lý thế nào, việc này phải suy nghĩ kỹ, mà xét theo tình hình hiện tại, dường như là một nút thắt. Trừ khi, có thể khiến những tạp lậu thảo nguyên kia thần phục mình, chứ không phải nhà Chiết ở Lân Châu, nhưng cách vận hành này quá khó nắm bắt độ mức.

Rất thử thách thủ đoạn chính trị của bản thân đây!