Cảnh.—Trước Cung điện của Oedipus tại Thebes. Một đám đông những người cầu xin đủ mọi lứa tuổi đang chờ cạnh bệ thờ ở phía trước và trên các bậc thềm của Cung điện; trong số họ có vị Tư tế của thần Zeus. Khi cửa Cung điện mở ra và Oedipus bước ra, tất cả những người cầu xin liền cất tiếng kêu van, hướng về phía ngài với vẻ cung kính cầu nguyện, giơ cao những nhành ô-liu trên tay, rồi lại im bặt khi ngài cất tiếng.
Oedipus
Hỡi các con ta, chồi non mới nhú
Từ cội nguồn Cadmus tự ngàn xưa,
Vì cớ gì các con quỳ gối ở đây,
Mang theo đầy vòng nguyệt quế
Cùng nhánh ô-liu cầu khẩn? Cả kinh thành
Nặng mùi trầm hương, nặng những lời cầu nguyện thầm,
Và tiếng khóc thét khiến Kẻ Sắt Sáu phải kinh hoàng. — Hỡi các con,
Ta bận lòng vì điều này lắm,
Đến mức chẳng m้อng ngóng thư từ hay sứ giả;
Bởi nghĩ rằng chính các con đang gọi ta,
Chính ta đã đến đây, Oedipus được cả thế gian kính trọng.
Này cụ già, xin hãy thay mặt họ — những người khác đều có
Người bảo vệ của riêng mình — hãy nói cho ta hay tâm trạng các con lúc này,
Là nỗi sợ hãi hay niềm hy vọng chắc chắn? Các con chẳng hay rằng
Ý nguyện của ta là luôn sẵn lòng giúp đỡ các con trong mọi nghịch cảnh sao?
Thật là một trái tim băng giá
Nếu chẳng động lòng trước một nỗi khốn cùng lớn lao đến thế.
Tư tế.
Ôi Oedipus, người đang nắm giữ trong tay
Thành trì của trẫm, ngài có thấy bao thế hệ đang đứng
Dưới các bệ thờ này; có những kẻ cánh tay non nớt
Còn chưa cất nổi, và có những kẻ đã oằn mình
Bởi tuổi cao sức yếu; những tư tế, như thần Zeus đã chọn trẫm làm tư tế,
Và cả những thanh niên ưu tú: tiếng khóc than vẫn chẳng dứt
Của hàng vạn người ở chốn thị tứ, và bên cạnh
Hai ngôi đền của nữ thần Athena, cùng đám tro tàn lạnh ngắt
Bên bờ sông Ismênus đầy điềm báo.
Bởi ngài thấy đấy, con tàu của chúng ta nay đã suy tàn,
Đang oằn mình hứng chịu những trận cuồng phong, và chẳng thể ngóc đầu lên nổi
Trước những ngọn sóng dữ dội tựa nấm mồ tử thần.
Đất đai đang lụi tàn vì những mầm non chẳng thể trổ bông,
Đàn gia súc gầy mòn và những người phụ nữ mang thai
Nhưng chẳng thể sinh nở, chỉ còn lại cái chết;
Phải, và ngay giữa chốn này
Một vị thần giận dữ và gớm ghiếc đã giáng xuống
Đột ngột, càn quét khắp xứ sở chúng ta, Bệnh dịch uy quyền này;
Khiến dòng họ Cadmus ngày một lụi tàn, từng giờ từng phút,
Và cung điện của Địa Ngục ngập tràn hơi nước mắt cùng máu tươi.
Hỡi Đức Vua, chúng thần không hề coi ngài là thần linh
Hay kẻ sánh ngang với thần, khi quỳ gối trước sảnh đường của ngài,
Gồm cả trẻ thơ lẫn những cụ già, mà là cầu nguyện;
Bởi ngài là một con người trần thế
Đã đạt đến đỉnh cao nhờ ngôi sao chiếu mệnh của ngài
Và sự phù trợ từ các đấng tối cao;
Người đã đến Thebes thật nhanh chóng, và quét sạch
Câu đố của nàng Sphinx, gánh nặng của sự kinh hoàng
Mà tất cả từng phải cúi đầu khuất phục, để mang lại tự do cho chúng ta.
Một người ngoại tộc, ngài chẳng biết gì nhiều hơn chúng ta,
Cũng chẳng được ai dạy bảo, mà chính nhờ hơi thở của thần linh
Tràn ngập trong tâm hồn, ngài đã vực dậy cuộc sống của chúng ta. Thế gian vẫn truyền tai nhau điều đó;
Và chúng thần cũng vậy.
Thế nên giờ đây, hỡi Chúa tể và Thủ lĩnh,
Chúng thần lại đến tìm ngài; chúng thần xin trút gánh nặng đau thương
Lên đầu ngài, nếu ngài không tìm ra phương kế giúp chúng ta.
Biết đâu ngài đã nghe các vị thần thì thầm trong bóng tối
Đêm khuya, hoặc từ một người phàm nào đó: với kẻ thấu triệt,
Người ta vẫn nói rằng, mọi sự biến xảy đến, mọi cơn gió thổi qua
Đều mang theo sự sống, khi hắn đi tìm lời khuyên. Nào, hỡi thủ lĩnh
Của muôn người, hãy đứng lên và cứu lấy thành trì của ngài khỏi nỗi đau thương;
Hãy đối mặt với hiểm họa của chính mình! Cả xứ sở này vẫn xem
Ngài là đấng cứu thế, nhờ ơn cứu độ thuở trước:
Chẳng lẽ những kẻ kể về ngài sau này sẽ phải thốt lên rằng:
"Chính ngài đã vực dậy Thebes, để rồi sau đó để mặc nó lụi tàn!"
Không, xin hãy nâng chúng ta dậy để không bao giờ vấp ngã nữa. Ồ, hãy để
Con chim báo điềm lành thuở trước từng mang lại may mắn cho chúng ta
Quạt cánh bay về; xin hãy lại là Oedipus của chúng ta.
Và xin hãy biến vương quốc của ngài thành một vùng đất của con người,
Chứ không phải chốn hoang vu. Những bức tường, ngọn tháp, và tàu thuyền, tất cả bọn chúng
Đẳng vô nghĩa nếu chẳng có con người canh giữ tường thành.
Oedipus.
Hỡi các con tội nghiệp của ta! Chắc chắn từ lâu rồi
Ta đã thấu tỏ nỗi muộn phiền của các con. Ta thừa biết
Tất cả các con đều đang quằn quại, quằn quại trong đau đớn: thế nhưng quả thực
Chẳng ai bị đâm thấu tâm can sâu sắc bằng ta.
Nỗi đau của các con, nó đến với từng người
Vì sự mất mát của riêng họ, chứ chẳng phải ai khác; nhưng trái tim này
Lại đang khóc thương cho cả ngươi, cho ta, và cho tất cả chúng ta.
Đó là lý do các con không đến tìm một kẻ đang chìm trong giấc ngủ
Với sự tỉnh thức. Nhiều giọt nước mắt trong những ngày qua
Vì các con mà ta đã đổ xuống, và bằng muôn vạn cách
Ta đã bôn ba trên đôi cánh rạo rực của tư duy.
Và, khi tìm thấy duy nhất một hy vọng, ta đã cất công tìm kiếm
Và dõi theo. Ta đã phái con trai của Menoikeus,
Creon, em vợ của chính ta, một mình lên đường
Đến Đền thờ của Apollo ở Delphi, để ở đó thỉnh cầu
Xem lời sấm, hành động nào của ta, hay sứ mệnh cay đắng nào,
Có thể cứu lấy thành trì của ta.
Và tính theo thời gian trôi qua,
Ta không khỏi ngạc nhiên trước sự chậm trễ
Trong chuyến đi của hắn. Thật không thể tưởng tượng nổi khi hắn lại
Chưa về đến nơi như thế này, vượt quá cả thời hạn cần thiết. Nhưng khi hắn trở về,
Lúc đó các ngươi hãy gọi ta là kẻ dối trá và phản bội, nếu ta chùn bước
Trước bất kỳ sứ mệnh nào mà thần linh chỉ thị cho ta.
Tư tế.
Ngài vừa cất lời đúng lúc làm sao. Hãy nhìn nét mặt
Đằng kia kìa. Chẳng phải Creon đang đến gần đó sao?
[Tất cả xúm lại nhìn về phía Creon đang tiến đến từ đằng xa.]
Oedipus.
Ôi lạy thần Apollo, xin hãy giúp đỡ! Và mong sao ngôi sao
Dẫn đường cho hắn cũng rạng ngời như vẻ mặt kia!
Tư tế.
Ôi! Chắc chắn là rạng rỡ rồi! Nếu không thì sao hắn có thể mang
Vòng nguyệt quế trĩu quả quấn quanh mái tóc kia chứ?
Oedipus.
Chúng ta sẽ sớm biết thôi. — Khoảng cách ấy không quá xa đối với một người
Có giọng nói vang rõ.
(Gọi lớn) Này, em ta! Hỡi Hoàng tử! Con trai của Menoikeus,
Tin tức gì từ vị thần vậy?
Creon (từ đằng xa).
Tin vui!
Creon bước vào
Ta nói cho ngài hay, điều tồi tệ nhất của chúng ta lúc này,
Nếu thực hiện đúng việc, sẽ biến thành điều tốt lành.
[Đám đông vốn đang tràn đầy hy vọng phấn khởi, bỗng rơi vào nghi ngờ và thất vọng.]
Oedipus.
Không, thế tin tức đó cụ thể là gì? Vì máu trong người ta
Chẳng hề nóng lên hay lạnh đi trước những lời nói kiểu đó.
Creon.
Ta nên nói ngay bây giờ, khi tất cả mọi người đang vây kín thế này,
Hay bước vào trong? — Với ta, cách nào cũng được.
Oedipus.
Hãy nói cho tất cả mọi người cùng nghe! Nỗi đau mà những con người này phải gánh chịu
Còn lớn hơn bất kỳ nỗi sợ hãi nào cho cái chết của chính ta.
Creon.
Vậy ta xin truyền lại những gì ta nghe được từ thần linh. — Phượng hoàng Phoebus,
Chúa tể và Nhà Tiên tri của chúng ta, đã phán truyền rõ ràng rằng.
Có một thứ uế tạp đang ẩn giấu trong xứ sở chúng ta,
Gặm nhấm đất đai nơi đây: các ngươi phải trục xuất nó đi,
Và đừng dung dưỡng nó nữa để rồi mọi sự cứu rỗi trở thành vô vọng.
Oedipus.
Trục xuất bằng cách nào? Hành vi ác độc đó là gì?
Creon.
Hãy truy lùng những kẻ đó khỏi Thebes, hoặc trừng phạt bằng máu
Những kẻ đã ra tay sát hại. Vì chính máu đang đòi nợ máu vào lúc này.
Oedipus.
Ai là kẻ mà chúng đã giết? Phượng hoàng Phoebus có nói rõ không?
Creon.
Tâu Đức Vua, thuở trước từng có Vua Laïus
Trị vì ở Thebes, trước khi ngài đến đây cầm lái giùm chúng thần.
Oedipus.
Ta biết: dù chưa từng nhìn thấy mặt ngài ấy bao giờ.
Creon.
Chính là ngài ấy. Và giờ đây Loxias truyền lệnh cho chúng ta truy lùng
Và trừng trị những kẻ thủ ác vô danh đã gây ra cái chết của ngài.
Oedipus.
Chúng đang ở xó xỉnh nào trên Trái Đất này? Hay bằng cách nào
Lần theo dấu vết mờ mịt của một tội ác cổ xưa đến thế?
Creon.
Ngài ấy nói là ở Thebes. — Những gì người ta khao khát tìm kiếm
Thì sẽ tìm thấy. Chỉ có những điều bị lãng quên mới trôi vào quên lãng.
Oedipus.
Và Laïus đã chạm trán chúng ở đâu? Ngài ấy tử trận
Ở Thebes, hay trên núi đồi, hoặc một vùng đất xa xôi nào đó?
Creon.
Ngài đã lên kế hoạch thực hiện chuyến hành trình
Đến Delphi để thỉnh cầu ý nguyện của thần linh. Đã lên đường và không bao giờ trở về nữa.
Oedipus.
Và chẳng có tin tức gì truyền về sao? Không có thông điệp nào, cũng chẳng có
Ai trong đoàn tùy tùng của ngài sống sót để các ngươi có thể hỏi han ư?
Creon.
Tất cả bọn họ đều đã bị giết, ngoại trừ một người; vì quá hoảng sợ mà mù quáng
Hắn chạy trốn, chẳng nhớ gì cả — hoặc hầu như chẳng nhớ gì.
Oedipus.
Và điều đó là gì? Đôi khi chỉ một chi tiết cũng có thể gợi mở ra
Nhiều điều khác, giá mà chúng ta nắm bắt được dù chỉ một manh mối nhỏ.
Creon.
Đó không phải là một kẻ, mà là những tên cướp — điều đó thì hắn biết —
Những kẻ đã chặn đường và sát hại ngài: một băng nhóm lớn.
Oedipus.
Bọn cướp?... Kẻ cướp nào, nếu không phải âm mưu này được sắp đặt
Bởi sự phản bội ngay tại đây, lại dám liều lĩnh một cách rõ mười mươi đến thế?
Creon.
Đó cũng là suy nghĩ của một số người. Nhưng Laïus đã nằm xuống
Và chẳng có ai trả thù cho ngài trong ngày tồi tệ ấy.
Oedipus.
Và tai họa kỳ lạ nào, khi bậc quân vương của các ngươi đã ngã xuống
Như thế, lại ngăn cản các ngươi tiến hành cuộc tìm kiếm và trừng trị?
Creon.
Nữ thần Sphinx chuyên cất tiếng hát u ám lúc ấy đang ở đây. Chúng ta chẳng còn tâm trí đâu
Mà bận tâm đến những nỗi đau xa xôi, khi cái chết đã cận kề đến thế.
Oedipus.
Vậy thì trách nhiệm ấy thuộc về ta. Ta sẽ truy tìm và quét sạch
Màn đêm u tối này. — Phượng hoàng Phoebus đã hành động thật đúng đắn, và cả ngươi
Nữa, đã gợi nhắc lại vị vua quá cố ấy, ngay cả lúc này,
Và ta cũng sát cánh cùng các ngươi vì lẽ phải,
Để vâng lời thần linh và cứu rỗi vùng đất thân yêu này.
Sứ mệnh này không phải đối với một kẻ xa lạ
Ở tận đẩu tận đâu; mà chính vì lợi ích của bản thân ta, ta phải thấy
Tội ác này bị trừ khử. Bất kể kẻ nào đã sát hại
Laïus, thì cũng chính bàn tay tàn bạo đó có thể tìm đến hại cả ta nữa:
Và việc ta quan tâm đến Laïus, cũng chính là sự quan tâm
Đến dòng máu của chính mình. — Đứng lên! Hãy rời khỏi bệ thờ này,
Hỡi các con. Hãy cất đi mọi nhành ô-liu cầu xin trên đó.
Rồi hãy triệu tập thần dân Thebes lại. Hãy nói rằng, đó là lời thề của ta
Nhằm bảo vệ họ cho đến cùng. Nguyện xin thần linh ban vương miện
Cho sự vĩ đại của chúng ta, hoặc tiêu diệt chúng ta mãi mãi.
[Ngài bước vào trong Cung điện.]
Tư tế.
Hỡi các con ta, hãy đứng dậy. — Đức Vua với lòng nhân ái sâu sắc nhất
Đã hứa hẹn mọi điều chúng ta cầu xin. Và nguyện xin Ngài,
Đấng đã gửi gắm câu trả lời này, Phượng hoàng Phoebus, hãy hiện thân
Làm đấng cứu rỗi cho Thebes, và đủ sức mạnh để chặn đứng dịch bệnh.
[Những người cầu xin thu nhặt lại cành cây của họ và đứng sang một bên. Đoàn đồng ca các bô lão Thebes bước vào.]
Đồng ca.
[Họ nhắc đến Lời sấm mà họ vẫn chưa được nghe, và cất tiếng kêu xin thần Apollo với tiếng hú đặc trưng "I-ê".]
Một Tiếng nói, một Tiếng nói, được mang theo trên Con đường Thánh thiện!
Ngươi là gì, hỡi Đấng Thiên Thường, hỡi Lời từ Những Cung điện Vàng?
Thebes bừng sáng vì ngươi, và lòng ta rộn rã; nhưng sao vẫn giá lạnh,
Và tâm can ta lả đi khi ta cất lời nguyện cầu.
I-ê! I-ê!
Sứ mệnh nào, hỡi Đấng Xua Đuổi Ác Ma, sứ mệnh nào dân ngươi phải gánh chịu đây?
Một tai họa mới mẻ như nỗi đau mới chớm của chúng ta,
Hay một nỗi nhọc nhằn cũ kỹ quay về theo năm tháng?
Hãy hé lộ tấm màn, hỡi lời chúc phúc đầy kinh hãi,
Đứa con của Hy vọng và Nỗi sợ hãi.
[Họ cầu nguyện với các thần Athena, Artemis và Apollo.]
Hỡi Người con của Zeus bất tử, ta cầu xin ngài,
Hỡi Pallas; kế đến là người chị của ngài, người nhận Thebes làm xứ sở của riêng mình,
Artemis, đấng được gọi với Những Giọng Ca Đẹp, ngự trên ngai vàng hình cầu
Giữa chốn thị tứ tấp nập:
Và I-ê! I-ê!
Apollo, Đấng Tinh Khiết, Đấng Bắn Cung Từ Xa; Hỡi Ba vị thần xua đuổi điều ác,
Nếu thuở trước vì khát vọng của thành phố chúng ta,
Khi đám mây tử thần treo lơ lửng sát chân mày của cô ấy,
Các ngài đã xua đi vết thương và ngọn lửa,
Ôi! Giờ đây xin hãy đến với chúng tôi!
[Họ kể về Nạn dịch.]
Những vết thương không thể tả xiết; dân ta ngả bệnh đến chết;
Và đâu là bậc mưu sĩ, đâu là thanh gươm của trí tuệ?
Và Trái Đất Thánh Thiện đang lụi tàn trong mùa màng đơm hoa kết trái:
Đứa trẻ chết đi và người mẹ chẳng thể bừng tỉnh.
I-ê! I-ê!
Chúng ta đã nhìn thấy họ, người này nối tiếp người kia, bay đi như một chú chim,
Những linh hồn hóa thành ngọn lửa; phải, cao hơn thế nữa,
Họ lướt qua nhanh hơn cả ngọn lửa,
Đến những vách đá của Mặt Trời hấp hối.
[Họ kết thúc bằng lời cầu nguyện với Athena.]
Thành trì của họ đang lụi tàn vô số kể; những đứa trẻ nằm đó
Nơi cái chết quăng quật chúng, chẳng ai xót thương, chẳng ai khóc thương.
Các bệ thờ vẫn đứng sững, như giữa biển giông bão một hòn đá cao
Vẫn đứng vững, và những người vợ, người mẹ tóc bạc phơ ở đó
Đang khóc than, khóc than và cầu nguyện.
Kìa, những tiếng hô mừng rỡ để xua đuổi Kẻ Hủy Diệt; một tia chớp lóe lên trong đêm rồi bùng lên,
Rồi lịm tắt bởi những tiếng nức nở ngập tràn.
Hãy ban ơn cứu trợ, hỡi Nữ thần sinh ra từ cõi trời,
Hãy để chúng tôi được nhìn vào ánh mắt của người!
[Hướng đến thần Zeus, để ngài xua đuổi Kẻ Sát Hô,
Và Ares, kẻ đáng ghê tởm
Kẻ Sát Hô mang theo gươm giáo,
Nhưng cất tiếng thét gào, quấn trong biển lửa, đang đứng sừng sững trên đầu ta,
Xin hãy khiến hắn quay đầu, phải, hãy bay đi
Tan tác trong gió, văng vẳng
Xuống vực sâu cuồn cuộn của Biển Cả Mênh Mông;
Hoặc trở về xứ Thrace của chính hắn,
Đến bến bờ không nơi nương náu.
Nơi bóng tối buông tha, hắn mang đến tận cùng trong ánh ban mai.
Chính hắn, Chính hắn, hỡi đấng mà bàn tay mang theo
Tia chớp sấm sét,
Hỡi Cha Zeus, giờ đây xin hãy dùng sấm sét của ngài, giáng những đòn chí mạng!]
[Hướng đến các thần Apollo, Artemis và Dionysus.]
Cây cung căng dây vàng của ngài ở đâu rồi,
Hỡi Thần Sói, dòng suối chảy
Của những mũi tên bất bại, đấng trợ giúp chúng ta khỏi mọi tai ương ở đâu?
Những ngọn giáo trắng tựa ánh sáng của người chị ngài đâu rồi,
Phản chiếu rực rỡ từ xa khi nàng bước đi trên những ngọn đồi hoang vắng bầy sói?
Và ngài, hỡi Đấng Đội Vương Miện Vàng,
Thuộc về Thebes và được gọi bằng tên của chúng ta,
Hỡi Ánh Rượu Nho, Tiếng Ca Hoan Hỉ, người luôn được vây quanh
Bởi những nữ tu Bacchus mặc áo trắng,
Hỡi Bacchus, xin hãy đến gần và giáng đòn,
Giáng ngọn lửa rực rỡ niềm vui xuống vị thần mà các vị thần ghê tởm.
[Trong những dòng cuối cùng, Oedipus đã bước ra từ Cung điện.]
Oedipus.
Các người đang cầu nguyện: nhưng nếu các người chịu lắng nghe lời ta
Và tuân theo phán quyết của chúng, sức mạnh sẽ ở rất gần
Để cứu trợ, và một sự nhẹ nhõm lớn lao khỏi tai ương. Chính vì điều đó
Mà ta bước ra đây, một kẻ hoàn toàn xa lạ
Với câu chuyện này, một kẻ xa lạ với hành động đó:
(Nếu không, trừ khi ta hoàn toàn mù mịt, ta chẳng có lý do gì
Phải giăng lưới bắt cá rộng và xa đến thế:)
Tuy nhiên, ta, nay cũng giống như tất cả các ngươi,
Là một người Thebes, với toàn thể người Thebes từ cao đến thấp
Ta xin tuyên bố: nếu bất kỳ ai ở đây biết được
Chính bàn tay kẻ nào đã sát hại Laïus, Vua của các ngươi,
Con trai của Labdacus, ta truyền lệnh cho kẻ đó hãy mang
Hiểu biết của mình đến cho ta. Hắn cứ việc không phải sợ hãi
Nếu việc tố giác một người đồng hương sẽ làm sạch
Tội lỗi của chúng ta: kẻ đó sẽ không phải chịu hình phạt nặng nề nào,
Mà chỉ rời khỏi Thebes và sống ở bất cứ nơi nào hắn muốn.
[Không có câu trả lời.]
Hay đó là một kẻ ngoại tộc từ bờ biển xa xôi nào đó
Mà các ngươi biết là thủ phạm, đừng che giấu hắn nữa!
Sự đền đáp xứng đáng đang chờ đón các ngươi lúc này và tình yêu của một vị Vua
Đang chờ ở phía trước.
Hah! Nếu các ngươi vẫn cố chấp không chịu hé môi
Mà vì sợ hãi cho chính mình hay cho một người thân cận nào đó
Mà khước từ lệnh của ta, thì hãy lắng nghe xem các ngươi đang tự đẩy mình
Đến kết cục nào. — Nếu ở nơi này có những kẻ
Biết sự thật mà ngậm tăm, thì này đây, ta ban bố sắc lệnh rằng,
Chừng nào ta còn đội vương miện ở Thebes này,
Không ai được phép chào hỏi, không ai được phép dung túng kẻ đó,
Cũng không được cho hắn nước uống khi khát, hay cho phép hắn tham dự
Vào lễ tế thần, lễ sám hối hay lời cầu nguyện lúc lâm chung,
Mà phải đẩy đuổi chúng khỏi ngưỡng cửa của chúng ta, vì thứ mà chúng đang che giấu
Chính là lời nguyền rủa của vùng đất này. Vị thần đã phán truyền với ta
Như vậy ngày hôm nay từ Delphi, và thanh gươm của ta
Được rút ra chính vì người đã khuất và vì lời của thần linh.
Và cuối cùng là về kẻ sát nhân, dù đó là một kẻ
Ẩn nấp một mình hay nhiều kẻ đồng lõa,
Ta nguyền rủa kẻ đó: nguyện cho tâm hồn hắn
Nhơ nhuốc bên trong thế nào thì những ngày tháng của hắn cũng nhơ nhuốc thế ấy,
Và cuộc đời không bóng bạn bè sẽ đày đọa hắn cho đến chết.
Hơn thế nữa: nếu hắn từng bước chân vào sảnh đường của ta và ta
Biết được điều đó, nguyện cho mọi lời nguyền rủa giáng lên đầu ta
Những điều mà ta đã thốt ra ngày hôm nay.
Mọi điều ta đã nói
Ta nghiêm khắc yêu cầu các ngươi phải thực hiện và hoàn thành
Trọn vẹn, vì lợi ích của ta, vì thần Apollo,
Và vì vùng đất này, nơi đã bị tước đoạt hoa trái
Và bị các vị thần ruồng bỏ. Không đâu, dẫu cho Delphi
Có câm lặng đi chăng nữa, thì việc để mặc sự việc đó
Mà không truy cùng diệt tận, khi một người chân chính và một vị Vua
Bị sát hại, vẫn là điều kỳ lạ. Tất cả mọi người phải tìm kiếm. Nhưng ta, trong hoàn cảnh
Hiện tại của chúng ta — vương miện của ngài ấy đang ngự trên trán ta,
Vợ của ngài ấy đang nằm trong vòng tay ta, và định mệnh chung,
Giả sử dòng dõi của ngài ấy may mắn hơn
Thì hẳn đã gắn kết các con chúng ta với nhau — vì cái chết đẫm máu này
Đã giáng một đòn chí mạng lên đầu Laïus,
Ta là kẻ sống sót đứng lên bảo vệ ngài ấy, và như thể ta sẽ làm
Vì chính người cha đẻ của mình, dù lành hay dữ ta cũng chọn
Cuộc truy tìm này, để tìm ra kẻ từng sát hại thuở trước
Con trai của Labdacus, con trai của Polydore,
Con trai của vị thần vĩ đại Cadmus mà vị vua già Agenor
Đã sinh ra, bậc thầy đầu tiên của Thebes. Và kìa,
Đối với những kẻ không giúp đỡ ta, ta cầu mong không một chiếc rễ
Hay hạt giống nào trong lòng đất có thể đơm bông kết trái cho chúng,
Những người vợ không thể sinh con, mà lời nguyền này
Sẽ bám chặt lấy chúng cùng với những tai họa tồi tệ hơn nữa.
Thế là đủ: hỡi toàn thể thần dân trong xứ sở,
Những ai có cùng chí hướng với công lý, nguyện xin Công lý đứng về phía các ngươi
Và phù hộ cho các ngươi muôn đời muôn thuở.
[Đám đông giải tán.]
Trưởng đoàn đồng ca.
Tâu Đức Vua, ngay cả khi lời nguyền của ngài vẫn còn vương vấn
Trên đầu trẫm, trẫm xin trả lời ngài. Trẫm không phải là kẻ sát nhân,
Cũng chẳng thể chỉ ra thủ phạm. Nhưng, Chúa mới biết rõ,
Nếu Phượng hoàng Phoebus ra lệnh này, hãy để chính Phượng hoàng Phoebus giải mã
Ý nghĩa của nó và vạch trần kẻ đã gây ra tội ác.
Oedipus.
Phải, điều đó thật công bằng, nếu do lòng nhân ái ngài ấy chịu
Vạch trần nó. Làm sao con người có thể ép buộc các vị thần của mình chứ?
Trưởng đoàn đồng ca.
Kế tiếp điều đó, trẫm nghĩ, điều có thể giúp ích cho chúng ta nhất...
Oedipus.
Dù đó là điều thứ ba, hãy cứ nói! Không được bỏ sót bất cứ thứ gì.
Trưởng đoàn đồng ca.
Vị Đại Tiên tri trên trần thế của chúng ta được ban cho khả năng thông thái
Giống nhất với bậc Phượng hoàng cao cả trên thiên đường.
Hãy thỉnh cầu Tiresias đi: ngài ấy có thể nói cho ngài biết sự thật.
Oedipus.
Ta cũng đã nghĩ đến điều đó rồi. Phải, và hai
Sứ giả cũng đã được phái đi từ trước. Chính Creon đã xúi giục
Ta làm thế. — Ta lấy làm lạ vì sao hắn vẫn chưa tới.
Trưởng đoàn đồng ca.
Những manh mối khác của chúng ta rất mong manh, chỉ là những điềm báo cũ kỹ và xa vời.
Oedipus.
Manh mối nào? Ta buộc phải thẩm vấn tất cả những ai có liên quan.
Trưởng đoàn đồng ca.
Một số lữ khách đã sát hại ngài ấy, câu chuyện vẫn thường được kể như vậy.
Oedipus.
Câu chuyện thì có, đúng vậy: nhưng nhân chứng, hắn ở đâu?
Trưởng đoàn đồng ca.
Kẻ đó đã nghe thấy những lời nguyền rủa của ngài. Nếu hắn còn biết
Mùi vị của sự sợ hãi, hắn sẽ chẳng dám nán lại lâu đâu.
Oedipus.
Hắn sẽ sợ những lời của ta, trong khi chưa từng sợ hãi hành động tội ác đó sao?
Trưởng đoàn đồng ca.
À, có một người sẽ tìm ra hắn. — Kìa, họ đang dẫn
Đức ông Tiresias đến đây, trong tâm trí của ngài ấy
Mọi sự thật đều sinh ra, là người duy nhất trong loài người.
Tiresias bước vào, được dẫn dắt bởi một đệ tử trẻ tuổi. Ông là một ông lão mù lòa mặc áo choàng tiên tri, có bề ngoài tối tăm, luộm thuộm và đáng sợ.
Oedipus.
Tiresias, người có tâm trí thấu triệt tường tận
Mọi Sự Thật, cả những điều được nói ra lẫn những điều không thể thốt thành lời,
Những điều trên thiên đường và những kẻ đi lại trên mặt đất;
Thành phố của chúng ta... ngài có thể thấy, dẫu cho sự thiếu thốn
Đôi mắt bên ngoài, những đám mây nào đang che phủ lấy nó.
Trong hoàn cảnh đó, hỡi Đức ông đáng kính, chẳng có một vị quan chức
Cứu trợ nào, chẳng có một chiến binh nào mà chúng ta có thể tìm thấy
Ngoại trừ ngài. Vì Phượng hoàng Phoebus — chắc hẳn ngài đã nghe thấy
Thông điệp của ngài ấy — đã ban truyền cho sứ giả của chúng ta
Con đường cứu rỗi duy nhất trong cơn khốn cùng lớn lao này:
Đó là tìm ra và trừng phạt bằng cái chết hoặc lưu đày,
Kẻ đã đánh đập Laïus, vị Vua quá cố của chúng ta.
Ồ, xin đừng tiếc rẻ điều gì! Hãy gặng hỏi từng tiếng kêu
Của các loài chim, và mọi con đường tiên tri khác
Mà ngài biết. Hãy cứu lấy thành phố của chúng ta: hãy cứu lấy sự vĩ đại
Của chính ngài: hãy cứu lấy ta; cứu lấy tất cả những ai vẫn đang rên rỉ
Dưới nỗi oan khiên của người đã khuất! Kìa, trong đôi tay ngài
Chúng tôi xin phó thác. Và, ta nghĩ rằng, chẳng có việc làm nào vĩ đại đến thế
Mà con người từng hoàn thành, như việc đem tất cả những gì mình có
Về cơ may hay quyền lực, để cứu giúp người đồng loại.
Tiresias (lẩm bẩm với chính mình).
Than ôi!
Sự thật là một điều đáng sợ, khi việc thấu biết
Chẳng giúp ích được gì cho mục đích nào. Ta đã biết điều này từ lâu rồi,
Nhưng đã đè nén nó cho đến chết. Nếu không thì ta đã chẳng đến đây.
Oedipus.
Ý nghĩa của điều này là gì? Ngươi đến với vẻ mặt u ám nhường ấy sao?
Tiresias.
Hãy để ta quay về! Việc của ngươi sẽ đè nặng lên ngươi
Ít hơn, nếu ngươi đồng ý, và việc của ta cũng vậy đối với ta.
Oedipus.
Hỡi nhà tiên tri, điều này là không hợp lẽ; lại chẳng hề tử tế
Với Thebes, nơi nuôi dưỡng ngài, khi che đậy tâm tư của mình như vậy.
Tiresias.
Ấy là vì ta không thích tâm trí ngươi, hay con đường
Mà nó đang đi. Thế nên, kẻo ta cũng đi lạc lối...
[Ông bước đi định bỏ về. Oedipus chặn đường ông lại.]
Oedipus.
Ngươi biết rõ sự thật, chớ có quay lưng bỏ đi! Nhìn xem,
Tất cả chúng ta đều khẩn khoản xin ngài, tất cả, quỳ gối trước ngài.
Tiresias.
Tất cả đều chìm trong bóng tối! — Và sẽ chẳng bao giờ có ánh sáng chiếu rọi
Lên tội ác đen tối này thuộc về ta... và của ngươi.
Oedipus.
Ngươi muốn gì? Biết rõ mà không chịu nói ư? Trong cơn khốn cùng của ta,
Lại phản bội ta, và để cho thành phố của ngươi chìm trong biển máu sao?
Tiresias.
Ta sẽ không làm tổn thương chính mình cũng như ngươi. Tại sao cứ cố tình
Gài bẫy và thẩm vấn ta? Ta sẽ không nói đâu.
Oedipus.
Quỷ sứ nhà ngươi!
[Trưởng đoàn đồng ca chuyển động để ngăn cản ngài.]
Thôi nào; sự giận dữ của bất kỳ hòn đá nào
Cũng sẽ phải sục sôi trước hắn. Ngươi có nghĩa vụ phải dứt khoát
Và cất lời. Chẳng có chút mảy may động lòng nào trong ánh mắt ngươi sao!
Tiresias.
Chẳng có nghĩa vụ nào thuộc về ta cả! Chỉ có ngươi, chính ngươi mới mang theo
Điều mà ta đoan chắc rằng ngươi chưa từng thấy hay đoán ra nổi.
Oedipus (nói với Trưởng đoàn đồng ca, người đang cố gắng trấn an ngài).
Làm sao ta có thể nghe những lời nói như thế này — hắn đang nhạo báng
Nỗi đau khổ của xứ sở — mà kìm nén cơn giận dữ của mình cho được?
Tiresias.
Dù ta có kìm nén nó đến đâu đi nữa, nó cũng sẽ đến, sẽ đến mà thôi.
Oedipus.
Đáng lẽ ngươi càng phải tuyên bố điều đó với nhà vua của mình chứ.
Tiresias.
Ta không nói nữa. Còn ngươi, nếu việc nổi giận
Mang lại sự thoải mái cho ngươi, thì cứ việc nổi giận cho thỏa chí đi!
[Ông bước đi.]
Oedipus.
Có Chúa chứng giám, ta đang vô cùng thị nộ; và ta nhất định sẽ nói,
Chẳng thèm giấu giếm những gì ta thấy rõ. Chính ngươi, chính là ngươi
Đã lên kế hoạch cho vụ mưu sát này; phải, và nếu không có nhát dao đó,
Thì chính ngươi đã ra tay. — Ta thừa biết ngươi mù lòa; nếu không thì ta dám thề rằng
Chính ngươi, và chỉ có một mình ngươi là kẻ sát nhân.
Tiresias (quay lại).
Thế sao? — Ta nhân danh chính sức mạnh từ lời nói của ngươi mà ra lệnh cho ngươi,
Phải đứng chịu nguyền rủa, và kể từ giờ phút này đừng bao giờ
Thốt ra lời nào với ta, hay với những kẻ đang vây quanh
Ngai vàng của ngươi. Chính ngươi là kẻ uế tạp đó.
Oedipus.
Đồ mặt dày mày mạnh dám phun ra những lời phỉ báng
Điên rồ nhường ấy! Ngươi nghĩ có thể khuất phục ta rồi nhởn nhơ bỏ đi sao?
Tiresias.
Ta nhởn nhơ. Sự thật hùng hồn đang nằm trong trái tim này.
Oedipus.
Ai đã xúi giục ngươi? Ta thề đó không phải là tài nghệ của ngươi.
Tiresias.
Chính là ngươi. Ta đã chẳng hé răng, nếu không vì mệnh lệnh của ngươi.
Oedipus.
Đã nói gì chứ? Đó là gì? Hãy để ta hiểu rõ xem nào.
Tiresias.
Ngươi đang khiêu khích ta à? Những lời của ta ban nãy chẳng phải rất rõ ràng sao!
Oedipus.
Ý nghĩa đầy đủ thì ta chưa rõ lắm. Hãy nói lại những lời đó xem nào.
Tiresias.
Ngươi đang đi tìm kẻ đổ máu này: Chính ngươi là kẻ đó.
Oedipus.
Ngươi sẽ phải trả giá đắt vì đã dám đâm ta đến hai lần đấy!
Tiresias.
Ta có nên nói thêm nữa để thấy ngươi lồng lộn lên lần nữa không?
Oedipus.
Ồ, cứ tha hồ nói cho thỏa thích đi: tất cả cũng chỉ là công cốc mà thôi.
Tiresias.
Ngươi đang sống chung với những kẻ gần gũi nhất trong nỗi nhục nhã
Đầy chết chóc, mà chẳng hề nhận thức được bản thân hay bọn họ.
Oedipus.
Ngươi nghĩ cứ ba hoa mãi như thế thì sẽ có ích gì chắc?
Tiresias.
Chắc chắn rồi, cho đến khi sức mạnh của Sự Thật bị suy yếu.
Oedipus.
Nó chẳng yếu đuối đối với ai ngoài ngươi. Ngươi chẳng có chút phần nào
Trong sự thật cả, hỡi kẻ mù lòa, mù cả mắt, tai và tâm trí.
Tiresias.
Những lời miệt thị của ngươi càng mù lòa và thảm hại hơn, chẳng có ai
Lắng nghe mà không ném trả lại chúng vào mặt ngươi: chẳng bao lâu nữa đâu.
Oedipus.
Đồ quái thai sinh ra từ Bóng Tối, nếu không vì ta và những người tự do
Cùng kẻ sáng mắt thì chẳng ai thèm động đến một thứ như ngươi.
Tiresias.
Thần linh là quá đủ rồi. — Sứ mệnh của ta không phải là gục ngã
Dưới tay ngươi. Ngài biết rõ và sẽ hoàn thành tất cả mọi điều.
Oedipus (với một tia sáng chợt nhận ra).
Ha! Creon! — Âm mưu này là của hắn hay của ngươi thế?
Tiresias.
Chính ngươi là kẻ căm ghét bản thân mình. Creon không hề căm ghét ngươi.
Oedipus.
Ôi sự giàu sang và uy quyền, ôi tài nghệ chinh phục
Đã đục đẽo những con đường ngỗ ngược của cuộc đời theo ý muốn của ta,
Trái tim các ngươi chẳng qua chỉ là sự cay đắng, nếu như giờ đây
Vì chiếc vương miện khốn khổ này mà Thebes đã đội lên trán ta,
Một món quà, một thứ mà ta chẳng hề tìm kiếm — vì chiếc vương miện này
Mà Creon cương nghị và chân thật, Creon người đồng chí
Của chính ta, lại lén lút trong bóng tối để nguyền rủa
Và sát hại ta; bằng cách sai phái trước tiên vị phù thủy này
Và kẻ mưu mô, gã thầy cúng ăn mày giả mạo này, kẻ có đôi mắt
Sáng rực vì vàng và mù lòa trước lời tiên tri?
Hãy nói đi, ngươi. Đã bao giờ ngươi tỏ ra mạnh mẽ
Trong việc cứu giúp chưa? Nữ Sói cái của những câu đố bện bằng lời
Đã đến, và tài nghệ của ngươi chẳng thể tìm ra một lời nói, một hơi thở nào,
Để cứu lấy thần dân của mình khỏi cái chết do những câu đố của ả.
Điều đó hầu như chẳng phải bí mật gì, đối với những người bình thường
Để có thể giải mã. Lúc đó cần đến tài nghệ của Nhà Tiên tri.
Và ngươi chẳng có gì để trưng ra cả. Không một con vật tế, không ngọn lửa nào,
Không có vị thần nào hé lộ điều đó cho ngươi. Chính ta đã đến,
Oedipus thô lỗ, chẳng học đòi thói phù thủy nào cả,
Và đã giải được câu đố của ả, để rồi ả chẳng thể thốt thêm lời nào nữa.
Kẻ mà giờ đây ngươi đang tâm lùng sục, để rồi đứng
Ở vị trí vinh danh hàng đầu bên cạnh Vua Creon.
Ta nghĩ các ngươi sẽ phải hối hận đấy, cả ngươi và kẻ
Cùng tham gia cuộc săn đuổi tội lỗi với ngươi. Ngươi trông có vẻ
Đã già rồi; nếu không, ta thề ngày hôm nay sẽ giáng xuống
Trên đầu ngươi cái chết mà ngươi đang mưu tính cho Nhà Vua của mình.
Trưởng đoàn đồng ca.
Đức Vua Oedipus, đây chỉ là những lời nói trong cơn thị nộ,
Tất cả những gì ngài đã thốt ra và tất cả những gì Nhà Tiên tri có.
Chẳng giải quyết được gì cả. Chúng ta phải cùng nhau, dù hay hay dở,
Đi tìm cách làm sao để tuân theo lời sấm của thần linh một cách tốt nhất.
Tiresias.
Dù ngài là Vua đi nữa, ngài cũng phải chịu đựng quyền được
Đáp trả ngang hàng. Thậm chí trong ta cũng có sức mạnh
Cho việc đó, vì ta không sống dưới quyền làm tôi tớ của ngài,
Mà là của Thần Apollo; ta cũng chẳng ký tên
Vào bất cứ nơi nào Creon sai bảo.
Ta bị mù, và ngài
Đã chế nhạo sự mù lòa của ta. Phải, giờ ta sẽ lên tiếng.
Ngươi có mắt đấy, nhưng những hành động của mình thì ngươi không thể thấy
Cũng như ngươi đang ở đâu, hay những thứ gì đang sống chung với ngươi.
Ngươi được sinh ra từ đâu? Ngươi chẳng biết gì cả; và không hề hay biết,
Trên cả người sống lẫn kẻ chết, trên tất cả những gì từng thuộc về ngươi,
Ngươi đã gieo rắc sự căm thù. Bởi vì điều đó đang ngẩng cao đầu trên con đường của ngươi,
Cơn thị nộ của người mẹ và người cha
Hai tay cầm gươm, mang giày lửa, từ những chốn hoang vu của loài người
Sẽ trừng phạt ngươi, trong đôi mắt ngươi giờ là ánh sáng, nhưng khi đó
Sẽ là bóng tối. Phải, cứ thét lên đi! Bến đỗ nào của biển cả,
Ngọn núi Kithairon hoang dã nào sẽ không kêu gào với ngươi
Để đáp trả, khi ngươi nghe thấy tiếng bài ca hôn lễ nào,
Cơn gió nào giữa những ngọn đuốc, đã đưa con thuyền hùng mạnh của ngươi
Cập bến, không phải sự bình yên mà là biển máu.
Phải, muôn vàn những điều tồi tệ chồng chất lên nhau
Mà ngươi không hề thấy, chẳng mấy chốc sẽ đánh gục ngươi,
Đánh gục xuống tận cùng như chính ngươi, đánh gục những đứa con của ngươi. — Đi đi,
Cứ khinh miệt Creon và cả đôi môi của ta đi:
Bởi vì ta nói cho ngươi hay, chưa từng có sự sụp đổ
Của kiêu ngạo nào, và sẽ không bao giờ có, giống như sự sụp đổ của ngươi ngày hôm nay.
Oedipus.
Chịu đựng những lời nói như vậy từ một thứ này sao? Cút đi, ta bảo ngươi!
Cút xéo vào cõi chết đi! Phải, và lẹ lên, trước khi...
[Trưởng đoàn đồng ca ngăn ngài lại.]
Thôi được rồi! — Quay mặt đi và cút khỏi cửa nhà ta.
Tiresias.
Ta đã chẳng đến đây nếu ngươi không gọi ta tới.
Oedipus.
Ta đâu biết ngươi là một kẻ ngu ngốc tối tăm đến thế. Ta thề
Rằng còn lâu ta mới gọi ngươi, nếu như ta sớm biết điều đó.
Tiresias.
Đồ ngốc, ngươi nói vậy ư? Ta thực sự là một kẻ như thế sao?
Hai kẻ đã sinh ra ngươi, họ lại coi ta là kẻ thông thái đấy.
Oedipus.
Sinh ra?... Khoan đã! Họ là ai? Hãy nói những lời tiên tri của ngươi đi.
Tiresias.
Ngày hôm nay sẽ sinh ra ngươi và đồng thời xóa sổ ngươi.
Oedipus.
Ồ, những câu đố ở khắp mọi nơi và những lời đầy hoài nghi!
Tiresias.
Phải. Ngươi từng là kẻ giải đáp chúng cừ khôi nhất từ lâu rồi mà.
Oedipus.
Cứ cười đi. Ta thề ngươi vẫn sẽ thấy ta là người như thế.
Tiresias.
Điều đó làm nên sự kiêu ngạo và tai họa của ngươi đấy.
Oedipus.
Ta đã cứu lấy xứ sở này, và chẳng màng đến việc mình có chết hay không.
Tiresias.
Vậy thì ta sẽ đi. — Hãy đỡ lấy cánh tay ta, con yêu.
Oedipus.
Phải, hãy giúp hắn đi cho lẹ. — Nhìn thấy hắn ở đó làm tâm trí ta
Trở nên cuồng loạn. Một khi đã đi rồi, hắn sẽ chẳng làm phiền ta được nữa.
Tiresias (quay người lại khi đang bước đi).
Ta không sợ ngươi đâu; và ta sẽ không bước đi trước khi
Lời đó được thốt ra, lời mà ta đã đến để nói.
Làm sao ngươi có thể chạm vào ta được chứ? — Ngươi đang tìm kiếm
Bằng những lời đe dọa và tiếng hô hào lớn lao kẻ mà tay đã
Sát hại Laïus. Kìa, ta nói cho ngươi hay, hắn đang đứng
Ngay đây. Hắn được gọi là một kẻ ngoại tộc, nhưng những ngày sắp tới
Sẽ chứng minh hắn là một người Thebes chính cống, và hắn sẽ chẳng ca ngợi nổi
Quyền thừa kế của mình đâu. Mù lòa, kẻ từng có đôi mắt sáng,
Trở thành kẻ ăn mày, kẻ từng có sự giàu sang, trong một hình hài kỳ lạ,
Cây gậy dò dẫm phía trước, hắn sẽ bò lết
Trên vùng đất xa lạ, và những tiếng vang quanh hắn cất lên:
"Hãy nhìn kìa, kẻ vừa là anh vừa là cha của chính những đứa con
Do mình sinh ra, là hạt giống, là kẻ gieo hạt và là kẻ chịu đựng hạt giống ấy,
Nỗi ô nhục đối với dòng máu của mẹ hắn, và đối với cha hắn
Là đứa con, là kẻ sát nhân, là kẻ loạn luân."
Hãy làm dịu cơn giận của ngươi
Bằng suy nghĩ về những điều đó, và nếu ngươi nhận thấy bất cứ điều gì
Sai sót, thì cứ coi tài nghệ của ta là vô nghĩa.
[Ông bước ra ngoài. Oedipus quay trở lại Cung điện.]
Đồng ca.
[Họ hát về kẻ sát nhân vô danh,
Kẻ nào, kẻ nào là người mà tiếng vọng từ hang ổ Delphi
Đã gọi tên với bàn tay đẫm máu, với tội ác mà không lưỡi nào thốt nên lời?
Hãy để hắn bay đi, bay đi, vì nỗi khốn cùng của hắn
Đã tìm thấy hắn; ôi, đâu rồi tốc độ
Từng bay cùng những cơn gió thuở trước, cỗ xe của phép thuật Gió Bắc?
Bởi vì có những bước chân đang bám theo. Phải, mang giày sấm sét
Và thắt lưng bằng lửa, hắn đang tiến đến, Đứa con của Thần linh;
Và đi cùng hắn là những kẻ chẳng bao giờ bỏ cuộc, những con Chó Săn Tội Ác trỗi dậy từ Địa Ngục.
Bởi vì ngọn núi đã lên tiếng, một tiếng vọng lóe lên từ giữa những tầng tuyết trắng,
Rằng cơn thị nộ của thế gian hãy đi tìm kẻ mà không ai biết mặt.
Phải chăng hắn đã trốn chạy vào chốn hoang dã,
Đến những hang động nơi loài đại bàng làm tổ?
Hỡi con bò đực giận dữ của những vách đá, bị trục xuất khỏi bầy đàn!
Sự cuồng nộ trong tim hắn, và sự cuồng nộ càn quét trên con đường hắn đi,
Hắn vẫn luôn nhọc nhằn để xua khỏi đôi tai mình
Lời đồn đại vẫn vơ vẩn quanh hắn, lúc sinh thời, bất cứ nơi nào hắn bước tới.
[Và về lời buộc tội kỳ lạ của Nhà Tiên tri.]
Tuy kỳ lạ, vô cùng kỳ lạ, vị tiên tri thông thái và truyền thống của ông ấy;
Và trái tim ta không thể thốt nên lời; ta không chối từ cũng chẳng đồng thuận,
Mà bồng bềnh, bồng bềnh trong sự kinh ngạc trước những điều phía sau và phía trước;
Phải chăng đã có mối hận thù cũ kỹ nào chưa được giải quyết giữa các gia tộc của họ,
Để rồi Corinth chống lại Cadmus gây ra án mạng dọc đường?
Chẳng có câu chuyện nào được kể về điều đó, cũng chẳng có điềm báo nào được trưng ra;
Kẻ nào dám đứng lên đòi trả thù và xua đuổi Oedipus
Vì một cái chết đen tối, đen tối từ thuở xa xưa!
Ah, Zeus biết rõ, và Apollo, điều gì nằm trong bóng tối đối với đôi mắt phàm trần;
Họ là các vị thần. Nhưng còn một nhà tiên tri, liệu ông ta có tầm nhìn vượt quá ta chăng?
Ai đã tận mắt chứng kiến? Ai có thể trả lời? Có những kẻ thông thái và kẻ kém cỏi.
Ta sẽ chờ đợi, ta sẽ chờ đợi, để sự thật được chứng minh.
Nhưng ta không màng cũng chẳng lắng nghe khi họ nói những điều tồi tệ về Oedipus.
Chúng ta đã từng nhìn thấy gương mặt của ngài ấy thuở trước, khi ca sĩ giải đố qua đi;
Và chúng ta biết ngài ấy yêu thương chúng ta, và chúng ta thấy ngài ấy tài giỏi nhường nào.
Ồ, trái tim ta sẽ vẫn kiên định ủng hộ ngài cho đến tận cùng!
Creon bước vào.
Creon.
Hỡi những người anh em đồng bào, một lời lẽ điên rồ
Tôi nghe được do vị Vua được chúng ta lựa chọn
Oedipus thốt ra chống lại tôi, và tôi đã đến đây
Với lòng đầy phẫn nộ. Nếu hắn mơ mộng rằng, giữa tất cả sự diệt vong này
Đang đè nặng lên chúng ta, tôi lại có từ hắn
Dù chỉ là một hành động hay ý nghĩ nhỏ nhặt nhất của sự tổn hại,...
Có Chúa chứng giám, tôi chẳng màng thiết tha gì việc nhìn thấy ánh mặt trời
Lâu hơn nữa với một cái tên bị nguyền rủa như thế. Không phải chỉ là một
Vết thương, mà là muôn vàn vết thương, nếu bây giờ
Cả Thebes đều coi tôi là kẻ có tội — phải, và cả anh
Cùng tất cả những ai yêu mến tôi — vì một tội ác tày trời như thế.
Trưởng đoàn đồng ca.
Nếu những lời đó đã được thốt ra, thì đó chắc chắn không phải từ tâm can
Đã thốt lên chúng: đó chỉ là một cơn thị nộ bộc phát bất chợt.
Creon.
Vậy là lời buộc tội đã được đưa ra, rằng Tiresias đã
Đưa ra câu trả lời sai trái, và rằng tôi đã hối lộ hắn, tôi ư?
Trưởng đoàn đồng ca.
Đúng vậy — có lẽ chỉ là nói đùa thôi. Trẫm không biết lý do tại sao nữa.
Creon.
Trái tim hắn đập hiên ngang, ánh mắt hắn nhìn thẳng
Và không hề nao núng khi trút lời buộc tội đó lên đầu tôi sao?
Trưởng đoàn đồng ca.
Trẫm không biết. Trẫm không có mắt để soi mói những việc
Mà các bậc bề trên làm. — Nhưng kìa, Đức Vua đến kìa.
Oedipus từ trong Cung điện bước ra.
Oedipus.
Sao thế hả, tên sát nhân? Lại còn dám đi dạo trước cổng nhà ta
Với ánh mắt không chút vẩn đục, ngươi là kẻ mưu mô rành rành
Chống lại mạng sống này, và là kẻ cướp vương miện của ta ư?
Xin Chúa phù hộ cho ngươi! Cho ta nữa! Điều gì đã biến ta thành
Mục tiêu để ngươi trêu ngươi? Ngươi đã tìm thấy ở ta một bộ óc đần độn
Từ trước đến nay, một trái tim yếu đuối đến mức không nhận ra
Mưu đồ của ngươi từ sớm, hay nhận ra mà không ra tay trừng trị sao?
Ngươi không thấy mình quá liều lĩnh sao, lần này đấy! Cần phải có sức mạnh
Của bạn bè, cần phải có tiền tài, mới biến được ngai vàng
Thành con mồi của ngươi; và ta e rằng ngươi chẳng có gì trong số đó cả.
Creon.
Tôi chỉ xin ngài một điều duy nhất. Hãy để tôi được nói
Như ngài đã nói; rồi sau khi đã biết rõ, hãy giáng
Phán quyết của ngài xuống. Tôi xin chấp nhận mà không hề sợ hãi.
Oedipus.
Ngươi có tài ăn nói hơn là ta có khả năng lắng nghe
Ngươi đấy. Ta đã phát hiện ra hiểm họa và sự căm ghét ở con người ngươi.
Creon.
Hãy để tôi được đáp trả một điều đó trước khi quá muộn.
Oedipus.
Một điều hãy cứ đinh ninh lấy, đó là những âm mưu của ngươi đã bị bại lộ.
Creon.
Kẻ nào cho rằng sự kiêu ngạo cay đắng đơn thuần
Có thể dẫn đường cho hắn, mà không cần suy nghĩ — tâm trí kẻ đó đã bệnh hoạn rồi.
Oedipus.
Kẻ nào tưởng tượng ra chuyện ám sát anh em mình bằng một mưu kế
Mà không phải gánh chịu hậu quả, mắt kẻ đó đã mù lòa.
Oedipus.
[Chợt nhận ra một phương thức tấn công.]
Đã bao nhiêu năm trôi qua kể từ khi Laïus...
[Những lời nói dường như nghẹn lại ở cổ họng ngài.]
Creon.
Cứ nói tiếp đi. Tôi không thể hiểu được ngài nói gì nếu cứ ngập ngừng thế.
Oedipus.
[Cố gắng hết sức.]
Biến mất khỏi tầm mắt con người trong cơn bão đẫm máu đó?
Creon.
Đã nhiều năm lắm rồi. Tôi khó lòng mà nhớ chính xác được.
Oedipus.
Vào thời điểm đó, vị tiên tri này có ở Thebes không, hay thế nào?
Creon.
Có chứ; rất thông thái và được kính trọng, y như bây giờ vậy.
Oedipus.
Vào thời điểm đó, ông ta đã từng nhắc đến tên ta bao giờ chưa?
Creon.
Chưa. Ít ra thì nó chưa bao giờ lọt đến tai tôi cả.
Oedipus.
Các ngươi đã không tổ chức tìm kiếm những kẻ sát hại Vua của mình sao?
Creon.
Chúng tôi chắc chắn có làm chứ, nhưng chẳng tìm thấy gì cả.
Oedipus.
Thế sao vị tiên tri vạn sự thông thái ấy lại để mặc sự việc như vậy?
Creon.
Hãy đi mà hỏi ông ta ấy! Tôi không nói về những chuyện mình không biết.
Oedipus.
Có một điều ngươi có thể biết rõ, ta dám chắc là vậy.
Creon.
Cứ nói đi. Nếu là sự thật, tôi sẽ không giấu giếm đâu.
Oedipus.
Đó là: cho đến khi hắn trò chuyện với ngươi, vị tiên tri đó
Chưa từng bao giờ nói ta là kẻ sát hại Laïus cả.
Creon.
Tôi không biết liệu ông ấy có nói như vậy bây giờ hay không.
Tôi đâu có nghe thấy. — Nhưng hãy để tôi hỏi và ngài
Hãy trả lời tôi cho đúng sự thật, y như tôi đã trả lời ngài vậy.
Oedipus.
Cứ hỏi đi! Ngươi sẽ chẳng tìm thấy tội ác mưu sát nào ở ta đâu.
Creon.
Chị của tôi là vợ ngài từ nhiều năm nay phải không?
Oedipus.
Lời buộc tội đó thì ta không thể chối cãi được rồi.
Oedipus.
Ta luôn làm theo những mong muốn của nàng.
Creon.
Chẳng phải tất cả chúng ta đều hòa hợp như một sao, nàng, ngài và tôi?
Oedipus.
Đúng vậy, đồ bạn giả dối! Sự phản bội của ngươi nằm ở đó chứ đâu.
Creon.
Không phải thế! Nào, xin ngài hãy suy xét lại
Chính lời buộc tội của ngài cho kỹ đi. Ngài nghĩ có kẻ nào
Lại thích cai trị trong sợ hãi hơn là cai trị
Và ngủ một giấc bình yên không? Nào, kẻ ngốc nào lại tồn tại —
Tôi không biết chúng là ai và tôi cũng chẳng phải là một trong số chúng —
Kẻ lại quan tâm đến việc mang danh nghĩa một vị vua
Hơn là làm những việc của một vị vua chứ? Như tôi đang đứng đây
Mọi mong muốn của tôi đều đạt được thông qua tay ngài.
Nếu tôi là Vua, thì một nửa những việc tôi làm
Cũng chỉ để tuân theo ý nguyện của người khác, chứ chẳng phải của riêng tôi.
Liệu điều đó có ngọt ngào gì, khi tổng kết lại mọi chuyện,
So với quyền lực bình yên không muộn phiền này mà tôi đang nắm giữ
Và quyền lực thầm lặng kia? Bộ trí óc tôi mù lòa đến mức
Cảm thấy sự nhàn hạ cùng vinh ân lại nhà chán, và cứ phải
Khăng khăng thay đổi chúng sao? Mọi người giờ đây đều chúc phúc cho tôi,
Tất cả đều mỉm cười chào đón tôi. Nếu ai đó có nhu cầu
Gặp ngài, chính là tôi được gọi ra tận cổng,
Vì họ biết rằng sinh tử của một nửa những gì họ khẩn cầu đều nằm ở lời nói của tôi. Liệu một cuộc đời như tôi có phải là thứ
Để vứt bỏ đi rồi âm mưu làm Vua hay sao?
Liệu một kẻ tỉnh táo có biến thành kẻ ác nhân chỉ trong chớp mắt không?
Đối với tôi, tôi chưa bao giờ khao khát quyền lực đến thế
Cũng chưa từng dung túng bất kỳ kẻ nào biến thứ khao khát đó
Thành hành động. — Nhưng thế là đủ rồi. Tôi chỉ đòi hỏi một sự
Thẩm vấn công bằng. Hãy đến Pytho trước; xem tôi đã thuật lại
Lời sấm của thần linh một cách đúng đắn và chân thực hay không.
Kế tiếp, hãy tìm kiếm khắp Thebes xem có âm mưu nào được đan xen
Giữa vị tiên tri này và tôi hay không; nếu ngài tìm thấy điều đó,
Thì hãy bắt giữ và trừng trị tôi đến chết đi. Chính tôi ngày hôm đó
Sẽ ngồi cùng ngài trên ghế phán quyết và ra lệnh cho ngài: Hãy Giết Hắn!
Nhưng đừng kết án tôi chỉ dựa trên phỏng đoán của một người. — Thật là
Bất công biết bao: khi gọi kẻ phản bội là người chân chính, rồi gọi
Một người chân chính là kẻ phản bội mà chẳng vì nguyên cớ hay mục đích gì!
Và tôi nói cho ngài điều này. Kẻ nào bứt rứt một người bạn
Ra khỏi trái tim mình, kẻ đó đã đánh mất một báu vật
Quý giá chẳng kém gì sinh mạng của chính mình.
Nhưng Thời Gian sẽ mang
Sự Thật trở lại. Chỉ có Thời Gian mới có thể giúp con người nhận ra
Trái tim nào là chân thật; kẻ dối trá thì chỉ cần một ngày là bị vạch trần.
Trưởng đoàn đồng ca.
Đối với kẻ sợ vấp ngã thì lời nói của ngài ấy rất khôn ngoan,
Tâu Đức Vua; trong suy nghĩ, những kẻ hấp tấp sẽ chẳng giành được giải thưởng.
Oedipus.
Khi hắn hấp tấp dùng mưu kế chống lại ngai vàng của ta
Thì ta cũng nhanh chóng không kém để đối phó lại.
C cứ việc kiên nhẫn chờ đợi, rồi mưu kế của hắn sẽ đơm hoa kết trái
Trước khi ta hành động, và mưu kế của ta sẽ thất bại muôn đời.
Creon.
Ý ngài sao? Định ý của ngài là lưu đày tôi ư?
Oedipus.
Cái chết mới là hình phạt ta chọn, chứ không phải lưu đày.
Creon.
Ngài sẽ chẳng bao giờ mềm lòng, chẳng bao giờ tin tưởng người bạn của mình sao?
Oedipus.
Trước tiên ta muốn xem những kẻ phản bội đón nhận kết cục của chúng ra sao đã.
Creon.
Tôi thấy ngài không chịu suy nghĩ rồi đấy.
Oedipus.
Ta đang suy nghĩ để cứu lấy mạng sống của mình.
Creon.
Hãy suy nghĩ cho cả tôi nữa chứ.
Oedipus.
Cho ngươi ư, đồ tiểu nhân đốn mạt!
Creon.
Đúng vậy... Thế nhỡ ngài hoàn toàn mù quáng trong mọi chuyện thì sao?
Oedipus.
Nhà Vua phải được vâng lời.
Creon.
Không phải khi Nhà Vua làm điều ác.
Oedipus.
Hỡi Thebes, vùng đất của riêng ta, hãy nhìn kẻ này!
Creon.
Thebes là đất nước của tôi, chứ không phải của riêng Nhà Vua.
[Oedipus đã rút gươm; Đoàn đồng ca có dấu hiệu chia thành hai phe để chiến đấu vì Oedipus hoặc vì Creon, thì cánh cửa mở ra và Jocasta xuất hiện trên bậc thềm.]
Trưởng đoàn đồng ca.
Khoan đã, các Hoàng tử, khoan đã! Kìa, trên bậc thềm Cung điện
Vương hậu Jocasta đang đứng kìa. Hãy đem cuộc tranh cãi của hai người
Ra trước nàng. Nàng sẽ dàn xếp nó một cách thỏa đáng.
Jocasta.
Những kẻ ngốc nghếch kia, các người định làm gì với cơn thị nộ đầy phẫn nộ
Và mù quáng trong tim này? Chẳng lẽ trong mắt các người
Không còn chút xót xa nào, khi toàn bộ thành phố của chúng ta đang
Chảy máu, mà lại đi bận tâm đến những hận thù cá nhân của các người... Ôi,
Chồng tôi, xin hãy vào trong! — Còn ngươi, Creon, hãy cút về
Nhà của chính ngươi đi. Đừng vì những chuyện cỏn con không đáng một xu
Mà thổi bùng lên thành hiểm họa tột cùng nữa.
Creon.
Thưa chị, đó là ý thích của phu quân chị,
Vị Vua của chúng ta, khi muốn gây cho tôi một tai họa chí tử. Lệnh của ngài ấy
Đã giáng xuống đầu tôi: hoặc là lưu đày hoặc là cái chết.
Oedipus.
Ta đã bắt gặp hắn... ta không phủ nhận những gì hắn nói,
Hỡi Hoàng hậu của ta... đang dùng mưu mô và ác tâm để mưu hại
Mạng sống của ta.
Creon.
Hỡi các vị thần, nếu một điều như thế
Từng xuất hiện trong suy nghĩ của tôi, nguyện xin tôi không bao giờ
Còn nhìn thấy sự bình an trên trái đất này nữa, mà sẽ mang đầy những vết lở loét
Bởi lời nguyền rủa rồi chết đi! — Thôi đủ rồi. Lời thề của tôi là vậy đó.
Jocasta.
Nhân danh thần linh, hỡi Oedipus, hãy tin anh ấy đi, cả hai người
Vì lợi ích của tôi, và vì những người dân mà trái tim họ đều
Thuộc về ngài, và vì lời thề của em trai tôi nữa.
Trưởng đoàn đồng ca [Strophe.]
Xin hãy nhượng bộ; đồng ý đi; hãy suy nghĩ lại! Tâu Đức Vua, trẫm khẩn khoản xin ngài!
Oedipus.
Các người muốn ta phải làm gì đây?
Trưởng đoàn đồng ca.
Đừng khước từ một người chưa từng bội tín
Thuở trước và giờ đây đang đứng vững trên lời thề trọng đại của mình.
Oedipus.
Ngươi có biết lời thỉnh cầu này có ý nghĩa gì không?
Trưởng đoàn đồng ca.
Thưa có, quả thực là vậy!
Oedipus.
Vậy hãy nói rõ ý nghĩa đó xem nào.
Trưởng đoàn đồng ca.
Trẫm không muốn ngài đẩy một người
Vào nỗi ô nhục của tội lỗi khi chưa có gì được chứng minh,
Một người đã thề thốt và là kẻ mà ngài từng yêu quý thuở nào.
Oedipus.
Đó là điều các ngươi đang tìm kiếm ư? Đối với ta, thì... hãy hiểu
Cho rõ... các ngươi đang đòi cái chết hoặc sự lưu đày khỏi vùng đất này.
Trưởng đoàn đồng ca.
Không, nhân danh các vị thần tối cao, hỡi Mặt Trời vạn năng!
Nguyện xin ngài ruồng bỏ trẫm tại đây, và mọi người bạn
Cùng với ngài, đến với cái chết và lời nguyền rủa tận cùng,
Nếu trái tim trẫm từng mơ mộng về một kết cục như thế!
Nhưng tim trẫm đang rỉ máu, rỉ máu đầm đìa,
Trong một xứ sở đang ngả nghiêng bên bờ vực tử thần,
Nếu chúng ta lại chồng chất lên những nỗi đau thuở trước
Bằng nỗi đau của chính hai người.
Oedipus.
Ồ, cứ để hắn đi đi, dẫu cho đó có là cái chết
Của ta đi nữa, hay việc phải rời khỏi Thebes trong cảnh màn trời chiếu đất.
Chính đôi môi đẫm lệ của nàng, chứ không phải của hắn, mới làm ta biết
Đến sự xót thương. Còn hắn, ta sẽ mãi căm hận, dù hắn có trốn đến chân trời góc bể nào đi nữa.
Creon.
Tôi thấy lòng trắc ẩn của ngài đầy sự căm hận
Và chậm chạp; còn cơn giận của ngài thì đến thật nhanh chóng và liều lĩnh.
Tưởng rằng, trong số tất cả những đớn đau mà một tâm hồn như thế
Gieo rắc, chính nó phải gánh chịu phần cay đắng nhất.
Oedipus.
Ồ, hãy rời khỏi đây và cút đi cho khuất mắt ta!
Creon.
Tôi đi đây, chịu đựng nỗi oan khuất nặng nề
Do ngài gây ra. Những người bạn này vẫn sẽ tin tưởng tôi như trước.
[Creon bước đi. Oedipus đứng tách ra một mình, tâm trí chìm trong rối bời.]
Trưởng đoàn đồng ca [Antistrophe.]
Tâu Hoàng hậu, ngài có muốn đưa phu quân trở về cung điện không?
Jocasta.
Ta sẽ làm thế, ngay khi ta nghe rõ mọi chuyện.
Trưởng đoàn đồng ca.
Đã có vài lời nói, vài sự tưởng tượng mù quáng nào đó
Nổ ra giữa họ. Những điều ai cũng biết là ngớ ngẩn đôi khi vẫn cứa đau lòng người.
Jocasta.
Nó xuất phát từ cả hai người bọn họ ư?
Trưởng đoàn đồng ca.
Từ cả hai người bọn họ.
Jocasta.
Phải, và những lời đó là gì vậy?
Trưởng đoàn đồng ca.
Chắc chắn là đã có quá đủ những điều tồi tệ được khơi mào rồi,
Và Thebes đang chao đảo giữa những đợt sóng
Của cơn cuồng phong. — Ôi, xin hãy để yên những lời đã nói ấy.
Oedipus.
Thế thì cứ thế đi, hỡi bậc mưu sĩ thông thái! Hãy coi nhẹ
Nỗi oan khuất của ta, và làm cùn mục đích của ta trước khi nó kịp ra tay.
Trưởng đoàn đồng ca.
Tâu Đức Vua, chẳng có lần nào trẫm trái lời ngài. Rõ ràng là
Trẫm phát điên mất, đánh mất mọi lẽ thông thường,
Nếu dám tìm cách trục xuất ngài khỏi chúng ta. Chính từ ngài
Chúng ta từng thấy bầu trời xanh và những vùng biển mùa hè thuở trước,
Khi Thebes giữa cơn bão táp và mưa giông
Lảo đảo tưởng chừng sắp chết.
Ôi, nếu ngài có thể, hãy mang lại lần nữa
Bầu trời xanh, bầu trời xanh...!
Jocasta.
Phu quân ơi, nhân danh thần linh, xin hãy nói cho thiếp biết chuyện tồi tệ nào
Đã xảy ra, mà khiến chàng phải tìm cách gây ra mối thù oán kinh khủng đến thế.
Oedipus.
Ta sẽ nói, vợ yêu ạ. Ta dành sự quan tâm cho nàng nhiều hơn
Là đám người này. — Em trai của nàng đang mưu đồ sát hại ta.
Jocasta.
Cứ nói tiếp đi. Hãy trình bày mọi lời buộc tội. Chỉ xin hãy nói cho rõ ràng.
Oedipus.
Hắn nói rằng ta chính là kẻ sát hại Laïus.
Jocasta.
Chính hắn tự nói vậy ư? Hay hắn nói có nhân chứng?
Oedipus.
Không, tự bản thân hắn thì chẳng dám liều lĩnh điều gì. Mà chính là
Vị tư tế này, gã tiên tri quỷ quái đó đã bịa ra toàn bộ câu chuyện.
Jocasta.
Vị tiên tri ư? — Thế thì chàng hãy xé tan nỗi sợ hãi của mình như xé một chiếc khăn che mặt
Và hít thở thật sâu đi. Nhà tiên tri á? Chẳng có con người phàm trần nào
Sinh ra trên trái đất này lại có quyền năng lôi kéo
Sự thật ra khỏi cõi tối tăm của thần linh đâu.
Nào, để ta kể cho chàng nghe
Một câu chuyện cũ. Đã từng có một lời sấm
Gửi đến Laïus: ta không nói là từ chính vị Thần,
Mà từ các tư tế và nhà tiên tri lui tới
Nơi thánh điện của ngài: rằng nếu có đứa con nào được sinh ra
Từ ngài ấy và ta, thì chính bởi bàn tay đứa con đó,
Laïus sẽ phải bỏ mạng. Thế nhưng ngài ấy — câu chuyện vẫn còn lưu truyền
Giữa chúng ta — đã bị sát hại bởi những tên cướp là người ngoại tộc
Tại ngã ba đường. Và con trai của ta —
Chúa từ bi! — mới qua ngày thứ ba
Khi Laïus bắt lấy nó, rồi sai người mang vứt
Lên ngọn núi hoang vu, nơi đất đai
Toàn đá là đá, để cho nó chết. Xuyên qua cả hai bàn chân của nó
Họ đã đóng một thanh sắt nhọn. Bằng cách đó chúng ta đã đánh lừa được
Ý nguyện của Apollo. Đứa con của ta không thể sát hại
Cha mình, và nhà Vua cũng có thể vứt bỏ
Nỗi sợ hãi từng bám đuổi ngài, rằng sẽ bị chính con mình sát hại.
— Kìa hãy nhìn xem những thành quả của lời tiên tri!
Mà chàng chẳng cần phải bận tâm làm gì! Thần linh chẳng cần một nhà tiên tri
Nào giúp sức khi ngài muốn làm sáng tỏ những điều u tối của mình.
Oedipus.
Nàng ơi, câu chuyện của nàng vừa gây ra sự xáo trộn nào
Trong lòng ta thế này! Quả là một sự khơi gợi lại những ký ức cũ kỹ!
Jocasta.
Ký ức nào? Nó làm chàng chấn động như một sinh vật đang hoảng sợ vậy.
Oedipus.
Có phải nhà Vua đã bị sát hại tại ngã ba đường không?
Đó là điều ta nghe được hoặc ta nghĩ là vậy.
Jocasta.
Đó chính là câu chuyện được kể. Đến nay vẫn chưa ai quên nó.
Oedipus.
Ngã ba đường! Và chuyện đó xảy ra ở vùng đất nào?
Jocasta.
Nó được gọi là Phokis. Một con đường từ Delphi dẫn tới
Và một đường từ Daulia, nằm trong một thung lũng.
Oedipus.
Đã bao nhiêu năm tháng trôi qua kể từ lúc đó?
Jocasta.
Đó là khoảng thời gian ngay trước khi có lời tuyên bố
Về việc chàng lên ngôi vua thì tin tức đó truyền đến.
Oedipus.
Lạy Chúa tôi, ngài đã định đoạt điều gì với cuộc đời con thế này?
Jocasta.
Oedipus, hãy nói đi! Chuyện gì đang làm chàng phiền muộn vậy?
Oedipus.
Đừng hỏi ta vội. Nhưng hãy nói xem, vóc dáng, chiều cao của Laïus thế nào?
Khi ngài ấy cưỡi ngựa có ra dáng tràn trề sức trẻ và uy quyền không?
Jocasta.
Cao lớn, với những sợi tóc bạc mới chớm xuất hiện trên trán
Khi ngài ấy bước đi. Về vóc dáng thì y hệt như chàng vậy.
Oedipus.
Chúa phù hộ cho ta! Ta vô cùng sợ rằng mình đã vô tình giáng
Một lời nguyền lên chính đầu mình mà không hề hay biết.
Jocasta.
Chàng đang nói gì vậy? Hỡi Đức Vua của em, em nhìn chàng
Và run rẩy.
Oedipus (nói một mình).
Thật kinh hoàng, nếu kẻ mù lại có thể nhìn thấy!
Hãy trả lời ta một điều duy nhất rồi mọi chuyện sẽ sáng tỏ.
Jocasta.
Cứ nói đi. Em sẽ trả lời dẫu cho có run rẩy vì sợ hãi.
Oedipus.
Ngài ấy đi với ít tùy tùng, hay với một đoàn đông đảo
Những kẻ có vũ trang, giống như một bậc chúa đất?
Jocasta.
Có bốn người đi cùng ngài ấy, một người là sứ giả; chỉ có một
Chiếc xe ngựa, nơi Laïus ngồi một mình.
Oedipus.
Than ôi! Mọi chuyện giờ đã sáng tỏ rồi.
Này nàng, kẻ nào đã mang câu chuyện về vụ sát nhân đó đến Thebes?
Jocasta.
Một tên nô lệ trong nhà, kẻ duy nhất trong số họ trốn thoát.
Oedipus.
Gã duy nhất đó...? Hắn có đang ở trong cung điện ngày hôm nay không?
Jocasta.
Thực ra là không. Khi hắn trở về ngày hôm đó, và thấy
Chàng đang ngự trên ngai vàng nơi Laïus từng đội vương miện,
Hắn đã nắm lấy tay em và khẩn khoản cầu xin
Được cử đến các đỉnh núi, để làm một người chăn gia súc,
Tránh xa mọi tầm nhìn hay tiếng gọi của Thebes. Và em đã cử hắn đi. Đó là một tên nô lệ
Tốt bụng, xứng đáng nhận được ân huệ lớn hơn nhiều.
Oedipus.
Ngươi có thể tìm thấy hắn không? Ta muốn gặp người chăn gia súc này, và càng sớm càng tốt.
Jocasta.
Chuyện đó dễ thôi. Nhưng chàng muốn gặp người chăn gia súc để làm gì?
Oedipus.
Ta sợ chính lời nói của mình, kẻo ta đã thốt ra
Quá nhiều điều; và về chuyện này, người đó phải nói cho ta nghe sự thật.
Jocasta.
Hắn sẽ đến thôi. — Phượng hoàng ơi, thiếp nghĩ chính thiếp cũng
Nên biết nỗi sợ hãi nào đang làm chàng khốn đốn đến thế.
Oedipus.
Chàng sẽ biết. Khi ta bị cuốn vào đỉnh cao
Của những điềm gở đen tối này, hỡi nàng, khi tâm trí ta
Phải đối mặt với những hoàn cảnh ngặt nghèo như thế này, thì ta có thể tìm đâu ra
Một tình yêu mãnh liệt hơn của nàng chứ?
Cha ta — cứ như thế
Ta kể cho nàng nghe toàn bộ câu chuyện — là Polybus,
Vua xứ Corinth; mẹ ta là Meropê
Thuộc dòng dõi Dorian. Và ta được coi là
Kẻ kiêu hãnh nhất ở Corinthia, cho đến một ngày
Có chuyện xảy ra: thật kỳ lạ, nhưng hoàn toàn không tương xứng
Với sự kinh ngạc và cơn giận dữ của ta lúc đó.
Đó là một bữa tiệc, và có kẻ ngà ngà say
Đã hét vào mặt ta rằng ta không phải là con ruột
Của Polybus. Ôi, ta đã vô cùng tức giận! Ngày hôm đó
Ta giữ im lặng, nhưng đến sáng hôm sau
Ta tìm gặp cha mẹ mình, kể lại câu chuyện đầy khinh miệt đó
Và đòi lại sự thật; và họ đã nổi giận
Và đánh tơi bời kẻ chế nhạo đó... Phải, họ đã làm thỏa mãn
Mọi mong muốn của ta; thế nhưng sự nghi ngờ ấy vẫn gặm nhấm
Trái tim ta, và câu chuyện đó vẫn lan truyền khắp nơi.
Cuối cùng ta đứng dậy — cha ta không hề hay biết, và mẹ ta cũng vậy —
Và lên đường đến điện thờ Pytho
Để thỉnh cầu. Và thần linh về vấn đề ta đến cầu xin
Đã từ chối ta, nhưng xung quanh ta, tựa ngọn lửa,
Giọng nói của ngài chớp nhoáng tuôn ra những câu trả lời khác, những điều đầy đau thương,
Kinh hoàng, và tàn khốc. Rằng ta phải kết hợp với thân xác mẹ mình
Và sinh ra trên đó
Một dòng dõi mà không một đôi mắt phàm trần nào dám nhìn vào,
Và ra tay sát hại chính cha ruột của mình.
Ta nghe xong, và ngay khi vừa nghe thấy, từ chỗ ta đang đứng,
Chẳng có mốc giới nào ngoài các vì tinh tú soi đường,
Ta đã trốn chạy, trốn chạy khỏi miền nam u tối nơi Corinth tọa lạc,
Đến những vùng đất xa xôi, nơi ta có thể không bao giờ phải nhìn thấy
Lời nguyền rủa đầy khinh miệt của mình ứng nghiệm. Ta lê bước
Trong cay đắng, và đi đến vùng đất mà như câu chuyện của nàng đã kể,
Vị Vua của Thebes đó đã bị sát hại...
Vợ yêu, ta sẽ nói thật cho nàng nghe. Ta đi như một kẻ mất hồn,
Cho đến khi, tại ngã ba đường,
Một vị sứ giả, y như câu chuyện của nàng, và phía sau ông ta
Là một người ngồi trên xe ngựa do những con ngựa khỏe kéo
Đã chạm trán ta. Và cả hai định đẩy ta ra khỏi con đường đi,
Hắn và một tên nô lệ đi đằng trước. Và trong cơn thị nộ, ta đã
Đánh kẻ dám đẩy ta — đó là tên mã phu dẫn đường
Cho xe ngựa. Còn người chủ thì chẳng nói một lời nào,
Mà chỉ quan sát, và khi ta bước ngang qua hắn trên đường
Hắn đã giáng chiếc gậy đầu sắt của mình xuống đầu ta
Đâm phập một cái. Nhưng, có Chúa chứng giám, hắn đã phải hối hận! Chỉ trong chớp mắt
Ta vung gậy và nhìn thấy lão già ngã nhào
Khỏi xe ngựa trong vũng máu... Sau đó ta đã tiêu diệt
Toàn bộ bọn chúng.
Ồ, nếu cái tên không được nhắc đến của kẻ đó
Có dính dáng chút gì đến Laïus, thì dưới con mắt của thần linh
Còn có kẻ nào khốn khổ hơn ta không,
Kẻ bị sự căm hận của thiên đường bám đuổi riết róng thế này! Không một ai, dù là họ hàng
Hay người lạ, có thể dung chứa ta thêm nữa;
Không ai được chào đón ta bằng một lời chào, mà tất cả
Đều xua đuổi ta ra khỏi nhà của họ. Và chính bản thân ta
Đã giáng những lời nguyền rủa này lên cuộc đời mình. — Và ta đang ôm lấy người vợ của người đã khuất
Trong đôi vòng tay uế tạp này, đôi tay từng cướp đi linh hồn ngài ấy...
Ta là một sinh vật sinh ra đã mang tội lỗi ư? Ta nhơ nhuốc
Trong từng thớ thịt sao? Thebes giờ đây đang trục xuất ta,
Và trong chốn lưu đày này, ta sẽ không bao giờ được nhìn thấy
Những người thân tộc cổ xưa của mình ở Corinth, không bao giờ được đặt chân
Lên mảnh đất đã sinh ra ta; nếu không chiếc giường của mẹ ta
Sẽ bị ô uế, và Polybus, người cha đáng kính của ta,
Kẻ từng hết lòng yêu thương ta, sẽ bị cuốn vào vũng máu.
Nếu ai đó mơ mộng rằng một thế giới như thế được khởi nguồn
Từ trái tim chậm chạp của một con quỷ nào đó, kẻ căm ghét loài người,
Ai có thể phủ nhận hắn chứ? — Hỡi thần linh, ngài vốn trong sạch,
Xin đừng dung túng điều này, ôi xin đừng dung túng tội lỗi này
Xảy ra, để ta phải nhìn thấy một ngày như thế!
Xin hãy để ta rơi vào bóng tối
Xa khỏi mọi tầm nhìn của nhân loại trước khi một số phận như thế
Chạm đến ta, một kẻ nhơ nhuốc và bơ vơ đến nhường này!
Trưởng đoàn đồng ca.
Trẫm cũng vô cùng run rẩy, tâu Đức Vua; nhưng cho đến khi ngài nghe được
Từ kẻ tận mắt chứng kiến, ôi, hãy để hy vọng chiến thắng nỗi sợ hãi.
Oedipus.
Ta vẫn còn một tia hy vọng, và vì thế
Sẽ đợi người chăn gia súc đến. Chẳng còn gì hơn thế nữa.
Jocasta.
Hắn sẽ đến. Nhưng chàng còn tìm kiếm điều gì xa hơn nữa thế?
Oedipus.
Điều này. Nếu chúng ta tra hỏi hắn thật kỹ và thấy hắn nói
Giống như những gì nàng đã kể, thì ta sẽ được giải thoát khỏi nỗi kinh hoàng này.
Jocasta.
Ý chàng là gì? Có điều gì mà em đã nói...?
Oedipus.
Nàng nói rằng hắn kể về những tên cướp, một băng nhóm lớn,
Đã tàn sát đoàn tùy tùng của Laïus. Nếu hắn vẫn giữ nguyên
Câu chuyện đó, thì tội lỗi không rơi vào người ta.
Một người không thể là cả một băng nhóm. Nhưng nếu hắn nói
Đó chỉ là một gã đơn độc mang đai lưng,< thì rõ ràng
Đó chính là ngón tay của thần linh đang chĩa về phía ta.
Jocasta.
Hãy cứ đinh ninh điều đó đi. Hắn đã kể câu chuyện y hệt như vậy
Khi mới đến. Tất cả những ai nghe thấy hắn đều biết rõ,
Chứ không riêng gì em. Hắn không thể thay đổi lại được nữa
Đâu. Và dù cho hắn có thay đổi đi chăng nữa, hỡi Chúa tể của muôn người,
Thì sự thay đổi của hắn cũng không thể làm cho lời sấm
Về cái chết của Laïus trở thành sự thật. Ngài ấy phải chết
Dưới tay con trai em. Thế nên Loxias đã phán truyền... Con trai em!
Nó đã chẳng sát hại ai cả, đứa trẻ khốn khổ bị bỏ rơi đó
Đã chết rồi... Và từ nay em sẽ chẳng thèm liếc mắt nhìn
Đến hướng này hay hướng khác vì những lời tiên tri của họ nữa.
Oedipus.
Nàng khuyên rất phải. Tuy nhiên chớ để
Sự việc này qua đi. Hãy sai người đi đón tên chăn gia súc đến đây.
Jocasta.
Em sẽ làm thế. — Nào, vào thôi. Chàng biết đấy, em chưa bao giờ làm
Hay nghĩ đến điều gì, trừ phi chàng muốn như vậy.
[Jocasta và Oedipus cùng đi vào trong Cung điện.]
Đồng ca.
[Họ cầu nguyện được giải thoát khỏi những tội lỗi tày trời mà họ vừa nghe thấy.]
[Strophe.]
Hướng về những bí ẩn vĩ đại của thần linh, ôi, xin hãy để tôi bước đi
Trong sự thanh khiết cho đến khi chết
Trong lời nói hay hành động; bởi vì Luật pháp của chúng
Đều là những điều thiêng liêng, bước đi trên những con đường phía trên,
Sinh ra từ tận cõi trời xanh thẳm;
Cha của chúng là đỉnh Olympus vô thủy vô终;
Chẳng có con người nào tạo ra hay kể lại
Sự tồn tại của chúng; cũng chẳng có Sự Lãng Quên nào đặt được
Giấc ngủ lên đôi mắt chúng, bởi vì trong đó ẩn chứa một tinh thần
Vĩ đại và chẳng bao giờ già cỗi. [Antistrophe.]
[Họ tự hỏi liệu những tội lỗi này có phải đều do sự kiêu ngạo mà ra và liệu Creon có những tham vọng tội lỗi hay không;]
Chính sự Kiêu ngạo đã sinh ra kẻ bạo chúa; ả ta say sưa ngất ngây
Với những điều hiểm nguy
Chẳng mang lại sự bình yên: dựng ngược lên, dốc nối dốc
Ả ta leo trèo, cho đến khi kìa, bờ vực đá, và cú nhảy
Định mệnh lao xuống điều tất yếu phải đến,
Vùng đất nơi cước bộ mạnh mẽ chẳng còn chút uy lực nào nữa!br>Tuy nhiên chắc chắn vẫn có Sự Kiêu ngạo
Cứu rỗi một thành phố; nguyện xin thần linh bảo tồn nó dài lâu!
Ta không phán xét. Chỉ xin qua mọi mê hồn trận của tội lỗi
Hãy để thần linh, chứ không phải con người, là đấng dẫn đường cho ta. [Strophe.]
[Hoặc liệu Tiresias có thực sự là một tên tiên tri dối trá không chút kính sợ thần linh; họ cảm thấy mọi niềm tin vào các lời sấm và những điều của thần linh đều bị lung lay.]
Liệu có vị tư tế nào bước đi giữa những bệ thờ
Tàn nhẫn trong lời nói lẫn hành động,
Không hề sợ hãi sự hiện diện của vị thần của mình, cũng chẳng chùn bước
Kẻo Chân Lý cuối cùng cũng được lắng nghe?
Nếu có một kẻ như thế, ôi, xin hãy giáng xuống một hình phạt nào đó
Xứng đáng với sự kiêu ngạo bất hạnh của hắn,
Kẻ không muốn thu về lợi lộc ở nơi Công Lý ngự trị,
Kẻ không muốn giữ lấy bờ môi mình trước những lời lộng ngôn,
Kẻ vung những bàn tay liều lĩnh vào những thứ thuộc về thiên đường
Đã bị cấm kỵ trước sự chạm tay của phu phàm.
Trong một thế giới mà những điều như thế tồn tại,
Tâm hồn nào còn có khiên hay giáo
Để tự bảo vệ mình trong bí mật
Khỏi mũi tên giết người từ góc khuất?
Nếu sự tôn kính dành cho những thứ đó không còn,
Tại sao tôi phải nhảy múa điệu nhảy của mình?
[Antistrophe.]
Tôi không còn cất những lời cầu nguyện và tôn kính đi đến
Trái Tim Đá Sâu Thẳm của Trái Đất nữa,
Cũng chẳng đến điện thờ Abantes, hay nơi các quốc gia
Quỳ gối trước ngai vàng của Olympia,
Cho đến khi mọi bóng tối này được soi sáng,
Để bàn tay con người có thể chạm vào và thấu hiểu.
Hỡi Đấng đang cai trị — nếu loài người gọi đúng
Tên ngài trên mặt đất này — hỡi Zeus, ngài là Chúa tể của muôn loài
Và là Sức Mạnh bất tử, xin đừng để những điều này chần chừ
Không rõ ràng, cứ trôi nổi bấp bênh.
Bởi vì lời sấm thật mong manh,
Và họ đang xô đẩy, gạt bỏ nó đi;
Và Apollo không còn hiện hữu
Để cứu rỗi hay ban cái chết nữa;
Và những điều của thần linh đang lụi tàn
Như làn sương mờ bay theo gió.
[Jocasta bước ra từ Cung điện, theo sau là các nữ tì mang theo hương trầm và hoa.]
Jocasta.
Hỡi các bậc trưởng bối của xứ sở, những con đường mà tâm trí ta đã đi qua
Đã dẫn dắt ta đến việc cúng bái tại những ngôi đền này của thần linh
Cùng hoa và ngọn lửa trầm hương. Một cơn bão quá dữ dội
Đang làm rung chuyển nhà Vua, tội lỗi, nỗi kinh hoàng và mọi hình thái
Của nỗi đau mà thế gian từng biết đến. Đạo lý của người khôn ngoan
Là đánh giá ngày mai bằng ngày hôm qua;
Mà ngài ấy thì chẳng bao giờ làm thế, thay vào đó lại dán mắt và tai
Vào bất cứ ai cất lời, miễn là họ nói về sự sợ hãi.
Và nhận thấy không một lời nào của ta có thể chữa lành
Được nỗi thống khổ của ngài, thế nên ta lén lút bước ra đây với ngài,
Hỡi Đấng Sát Hô, Hỡi Chúa tể của Ánh Sáng,
Apollo: ngài ở rất gần chúng ta và theo lẽ phải
Đang ôm ấp chúng ta là của ngài: ta quỳ gối cầu nguyện ngài.
[Nàng quỳ xuống trước bệ thờ của thần Apollo Lukeios.]
Ồ, xin hãy chỉ cho chúng con một con đường nào đó không hoàn toàn
Uế tạp; vì giờ đây đôi mắt của vị thuyền trưởng chúng ta đã mờ đục
Bởi nỗi kinh hoàng, và cả con tàu phải đi theo ngài ấy.
[Trong khi nàng cầu nguyện, một Người lạ đã bước vào và bắt chuyện với Đoàn đồng ca.]
Người lạ.
Thưa các vị cao niên, có ai trong số các vị có thể dẫn
Bước chân tôi đến dinh thự của Oedipus, Vua của các vị không?
Hoặc tốt hơn là đến gặp trực tiếp ngài ấy nếu có thể?
Trưởng đoàn đồng ca.
Đây chính là dinh thự và ngài ấy ở bên trong; còn vị phu nhân
Mà anh đang thấy chính là mẹ của dòng dõi hoàng gia ngài ấy.
[Jocasta đứng dậy khỏi lời cầu nguyện, mang đầy vẻ lo âu.]
Người lạ.
Là vợ của một người như thế, chắc chắn nàng sống rất hạnh phúc
Và được bao bọc bởi những gương mặt hạnh phúc!
Jocasta.
Cầu xin các vị thần ban cho một kẻ có lời lẽ đẹp đẽ
Phước lành tương tự, hỡi lữ khách nhã nhặn; đó là điều anh xứng đáng nhận được.
Nhưng hãy nói xem điều gì đưa anh đến đây. Chúng ta có thể giúp gì
Cho mong muốn của anh trong bất cứ việc gì không, hay anh mang tin tức đến?
Người lạ.
Tin vui, hỡi Hoàng hậu, dành cho ngài và cho nhà Vua.
Jocasta.
Đó là gì? Và anh đến từ vị vương công nào?
Người lạ.
Tôi đến từ Corinth. — Và câu chuyện của tôi, tôi tin chắc rằng,
Sẽ mang lại cho ngài niềm vui, nhưng có lẽ cũng đồng thời mang lại nỗi đau.
Jocasta.
Tin tức gì lại mang theo sức mạnh hai chiều đó cơ chứ? Hãy nói rõ ra xem nào.
Người lạ.
Người ta đồn thổi ở Corinth rằng sự quy tụ
Của dân chúng sẽ tôn vinh phu quân của ngài làm Vua được chọn của chúng tôi.
Jocasta.
Sao cơ? Cụ Polybus không còn nắm quyền nữa ư?
Người lạ.
Cái chết có quyền lực lớn hơn nhiều. Triều đại của ông ấy đã chấm dứt rồi.
Jocasta.
Anh nói gì cơ? Đã chết rồi ư?... Cha của Oedipus đã chết rồi sao?
Người lạ.
Nếu tôi nói dối, xin hãy để tôi chết thay cho ông ấy.
Jocasta.
Này cô gái! Mau đến chỗ chủ nhân của chúng ta! Hãy chạy thật nhanh
Và thông báo tin này.
[Cô hầu gái bước đi.]
Các người đứng ở đâu vào phút cuối cùng này hỡi những lời sấm của thần linh? Suốt bao nhiêu năm trời
Oedipus đã trốn chạy khỏi người đàn ông đó, vì sợ hãi
Sẽ sát hại ông ấy. Và kìa, chúng ta thấy ông ấy
Chết vì một cái chết ngẫu nhiên, chứ không phải dưới tay Oedipus.
[Oedipus từ trong Cung điện bước ra.]
Oedipus.
Hỡi vợ yêu, hỡi gương mặt mà ta yêu quý khi ngắm nhìn,
Tại sao nàng lại gọi ta ra khỏi nơi ta đang ngồi một mình?
Jocasta.
Hãy lắng nghe, và ngẫm nghĩ xem những kẻ tự phụ khoác lác về tư tế và lời sấm của chúng
Sẽ kết thúc ra sao nhờ những gì người này kể lại.
Oedipus.
Hắn từ đâu đến? Và hắn mang tin tức gì cho chúng ta?
Jocasta.
Từ Corinth; mang tin tức rằng Polybus
Cha của chàng không còn nữa. Ông ấy đã qua đời rồi.
Oedipus.
Thế nào? — Hỡi người lạ, hãy tự mình nói xem. Những gì nàng ấy vừa nói...
Người lạ.
Là sự thật. Nếu đó là tin tức đầu tiên các ngài khao khát,
Tôi xin nói rằng Polybus đang nằm trong nấm mồ của ông ấy rồi.
Oedipus.
Không phải bị sát hại chứ?... Thế nào? Chết vì một cơn bệnh nào đó sao?
Người lạ.
Một chút ốm đau nhỏ nhặt cũng đưa một cuộc đời già nua về với sự bình yên.
Oedipus.
Tội nghiệp cha tôi!... Ông ấy chết vì bệnh tật sao?
Người lạ.
Những năm tháng tuổi già chồng chất đã đè nặng lên vai ông ấy.
Oedipus.
Ôi vợ yêu, tại sao con người còn phải sợ hãi bất cứ điều gì
Từ mái vòm của Pytho, hay co ro sợ hãi
Trước những con chim đang kêu rít trên đầu chúng ta chứ? Bọn chúng từng tiên tri
Rằng ta sẽ là kẻ sát hại cha mình; và kìa,
Ông ấy đã chết ở Corinth, còn ta đang đứng ở đây
Và chưa từng chạm vào thanh gươm... Hay là ông ấy chết
Vì đau buồn cho ta, kẻ đã rời xa ông ấy? Theo cách đó
Biết đâu ta đã gây ra cái chết của ông ấy... Nhưng dù thế nào đi nữa,
Ông ấy đang ngủ yên trong nấm mồ của mình và cùng với ông ấy là tất cả
Thuật tiên tri chết tiệt này, chẳng còn chút giá trị nào nữa.
Jocasta.
Chúa tể thân yêu của em, từ lâu rồi em chẳng phải đã chỉ cho chàng thấy rõ ràng sao...?
Oedipus.
Đúng vậy. Ta đã bị bóp méo bởi nỗi sợ hãi của chính mình.
Jocasta.
Bây giờ thì chàng sẽ vứt bỏ nó đi, và quên nó đi.
Oedipus.
Quên đi người mẹ của ta ư?... Vẫn chưa kết thúc đâu.
Jocasta.
Con người còn sợ hãi gì nữa, khi trên đầu họ chỉ có Vận Mệnh,
Và chẳng có tầm nhìn hay sự cai quản nào đối với những điều sẽ xảy ra?
Cứ sống như cuộc đời trôi đi,
Không sợ hãi, không bận tâm, đó là điều khôn ngoan nhất dưới vầng thái dương.
Và chàng, đừng sợ mẹ mình. Các nhà tiên tri thường cho rằng
Một hành động được thực hiện nhưng thực ra chỉ diễn ra trong giấc mơ.
Và kẻ nào coi những điều đó là hư không, kẻ đó sẽ mang
Gánh nặng của mình một cách tốt nhất.
Oedipus.
Tất cả những gì nàng khuyên
Đều rất tốt, chỉ trừ việc mẹ ta vẫn còn sống.
Và, dẫu lời nàng có khôn ngoan đến đâu, dù lành hay dữ
Ta vẫn cứ sợ bà ấy.
Jocasta.
Hãy nghĩ đến nấm mồ của cha chàng đi!
Nó đã đến như ánh sáng chiếu rọi qua bóng tối của chúng ta.
Oedipus.
Ánh sáng lớn lao thật; nhưng chừng nào bà ấy còn sống ta vẫn cứ phải trốn chạy.
Người lạ.
Thưa Hoàng tử, người phụ nữ nào lại làm ngài khiếp sợ đến thế?
Oedipus.
Meropê, thưa bạn, người sống cùng Polybus.
Người lạ.
Điều gì ở Hoàng hậu Meropê lại khiến ngài hoảng sợ như vậy?
Oedipus.
Lời tiên tri của thần linh, thưa lữ khách, mang điềm gở kinh hoàng.
Người lạ.
Nó thích hợp cho tai tôi nghe chứ? Hay thuộc loại bí mật nào đó?
Oedipus.
Không, anh phải nghe thôi, và cả Corinth nữa. Từ lâu lắm rồi
Apollo đã phán truyền một định mệnh, rằng ta sẽ phải kết hợp
Với thân xác mẹ mình, và bằng chính tay ta đổ máu
Cha ruột của mình. — Chính điều đó, chứ không phải ý muốn của ta,
Đã giữ cho ta luôn ở xa Corinth. Thế đấy;
Cuộc đời đã đối xử tử tế với ta, thế nhưng trên đời này con người ta
Chẳng có sự an ủi nào bằng gương mặt của một người mẹ.
Người lạ.
Chính điều đó đã giữ ngài lưu đày ở nơi này sao?
Oedipus.
Điều đó, và cả nỗi sợ hãi về dòng máu của cha ta nữa.
Người lạ.
Vậy thì chắc chắn rồi, thưa Ngài... Tôi đến chỉ vì muốn tốt cho ngài...
Sẽ thật tuyệt nếu tôi giải thoát ngài khỏi nỗi sợ hãi đó.
Oedipus.
Ồ, nếu anh làm được! Sẽ có phần thưởng hậu hĩnh dành cho anh đấy.
Người lạ.
Thành thật mà nói, tôi đã hy vọng được đưa ngài trở về nhà
Lúc này, và bản thân tôi cũng sẽ nhận được chút ít lợi lộc từ đó.
Oedipus.
Không; nơi cha mẹ ta ở, ta sẽ không đời nào đặt chân đến.
Người lạ.
Con trai ta, rõ ràng là ngài không hề biết
Con đường mình đang đi là gì rồi.
Oedipus.
Sao cơ? Nhân danh thần linh, hãy nói đi!
Rõ là sao?
Người lạ.
Chính điều này, đã giữ ngài ở lại quá lâu
Khỏi Corinth?
Oedipus.
Chính là nỗi sợ hãi kẻo lời tiên tri đó một ngày nào đó
Sẽ ứng nghiệm lên người ta.
Người lạ.
Sợ hãi kẻo ngài sẽ mang sự uế tạp
Từ hai kẻ đã sinh ra mình ư?
Oedipus.
Chính điều đó, hỡi cụ già, chính điều đó đang lấp đầy thế gian
Này bằng sự kinh hoàng.
Người lạ.
Thế thì tất cả nỗi kinh hoàng của ngài hóa ra đều là
Vô nghĩa.
Oedipus.
Sao cơ? Chẳng lẽ Vua và Hoàng hậu của các ngươi không phải là
Cha mẹ ta sao?
Người lạ.
Polybus chẳng có chút quan hệ máu mủ nào với ngài cả.
Oedipus.
Sao cơ? Ông ấy, người cha của ta!
Người lạ.
Đúng là như vậy
Cũng nhiều như tôi vậy, chứ không hơn đâu.
Oedipus.
Ngươi chẳng là gì cả; chính ông ấy đã sinh ra ta cơ mà.
Người lạ.
Không phải tôi sinh ra
Oedipus, và cũng chẳng phải ông ấy.
Oedipus.
Thế thì trí tưởng tượng điên rồ nào
Đã khiến ông ấy gọi ta là con của mình?
Người lạ.
Ngươi là con của ông ấy — bằng cách nhận nuôi. Từ nhiều năm trước
Chính tay tôi đã đưa ngươi đến cho ông ấy.
Oedipus.
Đến từ một bàn tay xa lạ như thế,
Mà ông ấy vẫn dành cho ta tình yêu lớn lao đến vậy sao?
Người lạ.
Ông ấy không có con, và khát khao có con
Đã chiếm hữu ông ấy.
Oedipus.
Và anh đã tìm thấy ở đâu đó — hoặc mua —
Một đứa trẻ cho ông ấy ư?
Người lạ.
Tôi tìm thấy nó ở một thung lũng
Cao của ngọn núi Kithairon.
[Jocasta có động thái đứng chết trân trong nỗi sợ hãi, nhưng những người khác không chú ý.]
Oedipus.
Ở đằng kia ư? Với mục đích gì
Mà anh lại lạng quạng ở những vùng đó?
Người lạ.
Tôi đến để chăm sóc
Đàn gia súc ở trên núi.
Oedipus.
Anh là kẻ
Đi lang thang, chăn cừu thuê mướn ư?
Người lạ.
Con trai ta,
Ngày hôm đó tôi chính là đấng cứu thế của một vị Vua.
Oedipus.
Cứu thế thế nào? Có phải ta đang gặp phải sự đau khổ
Hay hiểm nguy nào chăng?
Người lạ.
Chính đôi bàn chân của ngươi có thể kể lại câu chuyện đó.
Oedipus.
Than ôi! Nỗi đau từ thuở nào đang cựa quậy nửa tỉnh giấc
Trong tâm hồn ta!
Người lạ.
Đó là một chiếc đinh nhọn xuyên qua cả hai bàn chân ngươi.
Tôi đã giải thoát cho ngươi.
Oedipus.
Thật là một sự khinh miệt kỳ lạ khi dành cho
Một đứa trẻ vừa mới chào đời!
Người lạ.
Chính vì điều đó mà họ buộc phải
Gọi ngươi là Oedipus, "Kẻ-bước-đi-trong-đau-đớn."
Oedipus.
Ai đã gọi ta như thế — cha hay mẹ? Ôi,
Nhân danh thần linh, hãy nói đi!
Người lạ.
Tôi không biết. Kẻ mang ngươi đi
Mới là người rõ nhất.
Oedipus.
Thế ra: ta không phải do chính tay anh tìm thấy.
Anh nhận được ta từ một người khác ư?
Người lạ.
Phải; một trong những tên chăn cừu đã đưa đứa bé cho tôi, để mang
Đi thật xa.
Oedipus.
Tên chăn cừu nào? Anh không biết sao? Hãy khai ra
Tất cả những gì anh biết đi.
Người lạ.
Theo trí nhớ của tôi, thì
Hình như họ gọi hắn là một trong những người của Laïus.
Oedipus.
Laïus đó là vị vua từng cai trị ở Thebes thuở xưa ư?
Người lạ.
Đúng vậy. Người của tôi chăn gia súc trong bầy cừu của ông ấy.
Oedipus.
Hắn còn sống không? Ta có thể gặp mặt hắn được không?
Người lạ.
[Quay sang phía Đoàn đồng ca.]
Các vị sẽ biết rõ điều đó, vì là người bản địa ở đây mà.
Oedipus.
Sao thế? — Có ai trong số các ngươi đang đứng
Trong phạm vi của ta ở đây, biết về tên chăn cừu trong câu chuyện của hắn không?
Các ngươi từng thấy hắn trên đồi núi chứ? Hay trong thị trấn này?
Hãy nói đi! Vì giờ phút để mọi chuyện được phơi bày đã đến rồi.
Trưởng đoàn đồng ca.
Trẫm nghĩ đó chính là Gã Nông Dân, người mà
Ngài đã tìm kiếm suốt bao lâu nay để gặp mặt. — Về nơi chốn và tên tuổi của hắn
Thì nữ vương của chúng ta, nếu ngài ấy muốn, có thể nói rõ ràng nhất.
[Jocasta vẫn đứng im như thể không nghe thấy gì.]
Oedipus.
Nàng nghe thấy hắn nói rồi đấy, vợ yêu ạ. Tên chăn gia súc mà sự có mặt của hắn ở đây
Chúng ta hằng khao khát, có phải là kẻ mà người này muốn nhắc đến không?
Jocasta.
Hắn nói... Thì sao chứ? Đừng hỏi nữa; chỉ xin cầu nguyện
Là đừng nhớ đến nữa... Những câu chuyện được thêu dệt vô ích thôi.
Oedipus.
Đó là nguồn gốc thân thế của ta. Làm sao khi nắm giữ
Những manh mối như thế này trong tay, ta lại có thể kìm lòng không tìm hiểu cho tận gốc?
Jocasta.
Vì tình yêu dành cho thần linh, xin đừng! Đừng làm thế nếu chàng còn chút quan tâm nào
Đến mạng sống của chính mình... Nỗi thống khổ của em đã quá đủ rồi.
Oedipus (cay đắng).
Đừng sợ! — Dù ta có mang dòng dõi hèn mọn gấp ba lần
Từ đời cụ cố ngoại đi nữa, thì điều đó cũng chẳng làm nhục nhã gì đến nàng đâu.
Jocasta.
Đừng hỏi nữa. Em khẩn khoản xin chàng... Hãy hứa với em đi!
Oedipus.
Bỏ dở Sự Thật khi mới tìm thấy một nửa ư? Đó không phải phong cách của ta.
Jocasta.
Em hiểu mà; và em nói cho chàng biết điều gì là tốt nhất đấy.
Oedipus.
Sự tốt đẹp của nàng làm ta phát mệt rồi đấy.
Jocasta.
Ôi đứa con của nỗi đau,
Em cầu xin Chúa, em cầu xin Chúa, mong chàng không bao giờ phải biết!
Oedipus (quay lưng đi).
Đi đi, hãy lôi tên chăn gia súc đến đây ngay lập tức! — Hoàng hậu của ta đây
Cứ việc đi một mình để khoe khoang về dòng dõi hoàng gia của nàng.
Jocasta.
[Nàng hai lần mím chặt môi qua kẽ răng, như thể đang chịu đựng một cơn đau buốt nhói.]
Hỡi kẻ khốn khổ, vĩnh biệt! Vĩnh biệt trước khi
Em bước đi: lần này thôi, và sẽ chẳng bao giờ, không bao giờ nữa!
[Nàng tiến về phía Oedipus như thể muốn chào từ biệt lần cuối, rồi đột ngột dừng lại, quay đầu và lao vào trong Cung điện.]
Trưởng đoàn đồng ca.
Tâu Đức Vua, chuyện gì vừa xảy ra vậy? Nàng bước đi như một kẻ đang trốn chạy
Trong nỗi thống khổ tột cùng. Trẫm vô cùng kinh hãi
Kẻo từ sự im lặng này sẽ bùng nổ một cơn bão giông tội lỗi nào đó.
Oedipus.
Bùng nổ cái gì thì cứ bùng nổ đi! Tâm trí ta vẫn kiên định
Đến cùng cội nguồn, dù cho chúng có thấp hèn đến đâu đi nữa,
Những thứ đã nuôi nấng nên Oedipus này. Người phụ nữ đó,
Chắc là kiêu hãnh lắm, và sợ thân thế cùng tên tuổi của ta
Sẽ làm vấy bẩn sự cao quý của nàng. Nhưng ta, chẳng có sự ô nhục nào
Có thể chạm đến ta được. Ta là đứa con của Vận Mệnh,
Chứ không phải của loài người; gương mặt hiền mẫu của nàng ấy vẫn luôn mỉm cười
Bên trên ta, và những người anh em của ta trên bầu trời,
Những vầng Trăng thay đổi, đã xoay vần cuộc đời ta từ thấp lên cao.
Đó mới là dòng dõi đích thực của ta, kẻ mà không ai có thể tước đoạt
Khỏi tay ta; vậy thì ta là ai mà phải sợ hãi cuộc truy tìm này chứ?
Đồng ca.
[Họ ca ngợi Oedipus như đứa trẻ được nhận nuôi của chính ngọn núi Thebs, Kithairon, và chắc chắn mang dòng dõi thần linh.]
[Strophe.]
Nếu ta, hỡi Kithairon, có thể mượn lấy một tầm nhìn
Từ nghệ thuật tiên tri, nếu người xưa vẫn còn chút khôn ngoan,
Dài lâu thay, qua vầng trăng tròn vành vạnh của ngày mai —
Xin Olympus hãy nghe ta! — câu chuyện của người sẽ được kể lại.
Hỡi ngọn núi của Thebes, một người con Thebes mới sẽ ca ngợi người,
Một kẻ sinh ra từ lồng ngực người, được nuôi dưỡng bởi dòng suối của người;
Và những cụ già sẽ nhảy múa vì vinh quang của người, và tôn vinh người
Lên hàng tôn kính, hỡi kẻ mang lại niềm vui cho những vị vua của ta.
Và hỡi người, chúng ta cầu xin,
Hãy nhìn xuống trong bình yên, hỡi thần Apollo; I-ê, I-ê!
[Antistrophe.]
Nữ thần Oread nào không tuổi, không giọt nước mắt nào,
Đã sinh ra ngươi, hỡi Đứa Trẻ, để dâng lên thần Pan dạo bước trên vách đá,
Hoặc có lẽ là dâng lên Apollo? Ngài vốn yêu thích những bước nhảy
Của đàn gia súc trên những con đường đá không một bóng người qua lại.
Hay đó chính là chúa tể của Cyllênê, kẻ đã tìm thấy ngươi,
Hoặc thần Dionysus hoan hỉ, ngự trị trên đỉnh cao,
Kẻ đã nhận ra ngươi là của ngài trên ngọn núi, khi xung quanh ngươi
Những Nữ Trinh áo trắng của Helicon cười vang vì sung sướng?
Đó là nơi, chính là nơi
Niềm vui hiện diện nồng nàn nhất trong tất cả các điệu múa và lời cầu nguyện của ngài.
Oedipus.
Nếu ta đoán không lầm, hỡi các bậc trưởng bối, những người chưa từng
Nhìn thấy ông ta, ta hình như đã thấy tên chăn gia súc đó ở đằng kia,
Người mà chúng ta tìm kiếm bấy lâu nay. Tuổi tác chồng chất của lão
Rất phù hợp với sứ giả người Corinth của chúng ta;
Và hơn thế nữa, ta nhận ra những kẻ đang dẫn đường cho lão,
Đều là những kẻ nô lệ trong chính dinh thự của ta.
Này bạn, anh sẽ là người nói
Chính xác nhất, vì anh từng quen biết lão từ lâu rồi.
Trưởng đoàn đồng ca.
Trẫm biết lão rất rõ. Một kẻ chăn cừu thuộc bầy đàn
Của Laïus, người được ngài ấy tin tưởng hơn tất cả mọi người.
[Tên chăn cừu bước vào, được dẫn dắt bởi hai tên nô lệ. Hắn là một ông già và trông có vẻ vô cùng sợ hãi.]
Oedipus.
Trước tiên là anh, vị khách đến từ Corinth: hãy nói xem
Có phải đây là người đó không?
Người lạ.
Chính là hắn, thưa Đức Vua.
Oedipus.
[Hướng về tên chăn cừu.]
Này lão già! Ngước mặt lên và trả lời mọi điều
Ta hỏi ngươi đi. — Ngươi từng là người của Laïus thuở trước phải không?
Chăn cừu.
Tôi sinh ra trong dinh thự của ngài ấy, chứ không phải mua bằng vàng.
Oedipus.
Công việc gì, lối sống nào là của ngươi?
Chăn cừu.
Hầu hết những ngày tháng của tôi là chăn cừu hoặc chăn bò.
Oedipus.
Nơi ngươi dựng lán vào giữa mùa hè là ở đâu?
Chăn cừu.
Có lúc ở Kithairon, có lúc ở các ngọn núi lân cận.
Oedipus.
Ngươi đã từng thấy người này ở đó bao giờ chưa?
Chăn cừu.
Ở đâu cơ, thưa Ngài? Để làm gì chứ? — Ý ngài nói người nào?
Oedipus.
[Chỉ vào người lạ.]
Nhìn kìa! Hắn đã từng bước ngang qua con đường của ngươi trước đây chưa?
Chăn cừu.
Tôi không nhớ ra được, tôi phải suy nghĩ thêm đã.
Người lạ.
Điều đó cũng dễ hiểu thôi, thưa Đức Vua! Nhưng tôi sẽ thắp sáng
Ký ức cho lão. — Tôi nhớ rất rõ
Lão thời điểm mà khắp ngọn Kithairon này,
Tôi với một bầy gia súc lang thang còn lão với hai bầy,
Ba mùa xuân liền chúng ta láng giềng của nhau,
Từ mùa xuân cho đến những vì sao mùa thu, trọn vẹn nửa năm trời.
Khi mùa đông đến chúng ta chia tay; lão lùa đàn cừu
Về chuồng của chủ, còn tôi trở về chuồng của mình...
Ngươi có nhớ lại chưa, bạn tôi? Mọi chuyện có đúng như tôi nói không?
Chăn cừu.
Đúng vậy. Đúng vậy... Mọi chuyện đã quá xa xôi rồi.
Người lạ.
Vậy hãy nói xem: ngươi đã từng đưa cho tôi một lần, ở chốn hoang dã đó,
Một đứa trẻ để nuôi nấng như con ruột của tôi xa tận xứ người cơ mà?
Chăn cừu.
[Nỗi sợ hãi lại trỗi dậy.]
Chuyện này có nghĩa là gì? Ngươi hỏi điều đó với mục đích gì?
Người lạ.
[Chỉ vào Oedipus.]
Đứa trẻ đó đã lớn rồi, bạn ạ. Chính là chủ nhân của chúng ta lúc này đây.
Chăn cừu.
[Hắn chậm chạp hiểu ra, rồi đứng sững người trong giây lát vì kinh hoàng.]
Không, nhân danh cái chết...! Đồ ngốc, ngâm miệng lại ngay.
[Hắn giơ gậy đe dọa Người lạ.]
Oedipus.
Ha, đồ tóc bạc! Ngươi định đánh hắn à? — Không phải những lỗi lầm
Của hắn, mà chính lỗi lầm của ngươi mới là thứ chúng ta cần phải chấn chỉnh.
Chăn cừu.
Thưa vị chủ nhân hiền từ, tôi có lỗi lầm gì chứ?
Oedipus.
Đứa trẻ mà hắn đang gặng hỏi, từ đâu mà có?
Chăn cừu.
Hắn không biết gì đâu... những lời hắn nói chỉ là nhảm nhí thôi.
Oedipus.
Ngươi sẽ không chịu mở miệng vì tình nghĩa đâu; nhưng có lẽ bằng roi vọt thì...
Chăn cừu.
Tôi đã già lắm rồi. Các người không nỡ tra tấn tôi đâu.
Oedipus.
Trói quặt tay hắn lại, hỡi đám nô lệ! Giữ chặt hắn như thế cho ta.
[Những tên nô lệ giật quặt tay tên chăn cừu ra sau, sẵn sàng tra tấn.]
Chăn cừu.
Khốn khổ cho tôi! Tôi đã làm gì nên tội chứ?... Ngươi muốn biết điều gì?
Oedipus.
Ngươi có đưa đứa trẻ cho người này, như hắn đã nói không?
Chăn cừu.
Tôi có... Ước gì ngày hôm nay tôi đã chết đi cho rồi!
Oedipus.
Có Chúa chứng giám, ngươi sẽ chết nếu không nói thật đấy.
Chăn cừu.
Còn khủng khiếp hơn cả cái chết và tăm tối hơn nữa, nếu tôi nói ra.
Oedipus.
Tên khốn này xem ra muốn bắt chúng ta phải chờ đợi lâu đây.
Chăn cừu.
Không,
Tôi đã nói từ đầu rồi, tôi có đưa đứa trẻ đó.
Oedipus.
Bằng cách nào
Mà nó đến tay ngươi? Là con ruột của ngươi, hay
Của người khác?
Chăn cừu.
Không, nó chưa bao giờ bước qua ngưỡng cửa nhà tôi:
Đó là con của người khác.
Oedipus.
Của ai? Của kẻ nào, gia tộc nào trong số những người
Xung quanh ngươi?
Chăn cừu.
Nhân danh vị thần đang chứng giám,
Đừng hỏi tôi nữa!
Oedipus.
Nếu ta phải hỏi lại một lần nữa,
Ngươi sẽ phải bỏ mạng.
Chăn cừu.
Từ những người của Laïus, thế thì
Nó đã đến.
Oedipus.
Là con của nô lệ, hay mang dòng máu của Laïus?
Chăn cừu.
Đó chính là câu nói mà tôi khiếp sợ không dám thốt ra, lạy Chúa!
Oedipus.
Còn ta thì khiếp sợ khi nghe: thế nhưng vẫn buộc phải nghe cho bằng được.
Chăn cừu.
Thì ra, họ nói đó là con của Laïus. Nhưng vị phu nhân
Ở bên trong kia, vợ của ngài, mới là người rõ nhất về nguồn gốc của nó.
Oedipus.
Chính nàng ấy đã đưa nó cho ngươi ư?
Chăn cừu.
Chính là ngài ấy, tâu Đức Vua.
Oedipus.
Và ra lệnh cho ngươi... phải làm gì?
Chăn cừu.
Hãy tiêu diệt nó.
Oedipus.
Con ruột của chính nàng ư?...
Thật tàn nhẫn!
Chăn cừu.
Những lời tiên tri đen tối của thần linh đã khiến ngài ấy trở nên điên dại.
Oedipus.
Những lời gì?
Chăn cừu.
Đứa trẻ sẽ phải sát hại cha mình; mọi chuyện
Đã được định đoạt như thế.
Oedipus.
Tại sao ngươi lại để nó ra đi
Cùng với lão già này chứ?
Chăn cừu.
Tâu Đức Vua, tôi đã thương hại nó.
Tôi cứ nghĩ rằng người này sẽ mang nó đến một vùng đất mờ mịt
Và xa xôi nào đó, tránh xa mọi nỗi sợ hãi... Và thế rồi hắn,
Lại cứu nó để rồi đẩy vào thảm kịch còn tồi tệ hơn cái chết!... Quả thực,
Nếu ngươi chính là người mà kẻ này đã nhắc tới,
Thì ngươi sinh ra đã mang theo nỗi thống khổ cùng cực.
Oedipus.
Thế là đủ!br>Tất cả, tất cả đều đã được ứng nghiệm rồi... Ồ, xin đừng chiếu
Ánh sáng lên đôi mắt này nữa, hỡi những bầu trời vĩnh cửu
Những kẻ đang chứng giám tội lỗi của ta! Ta đã phạm tội trong thân thế và hơi thở.
Ta đã phạm tội với Đàn Bà. Ta đã phạm tội với Cái Chết.
[Ngài lao đầu vào trong Cung điện. Tên chăn cừu bị đám nô lệ áp giải đi.]
Đồng ca.
[Strophe.]
Sự hư vô, sự hư vô,
Hỡi những Đứa Trẻ của Loài Người, và ta coi các ngươi
Thậm chí còn ít ỏi hơn thế, dù khi thức hay lúc mơ màng!
Và chẳng có ai trong số những người phàm, chẳng một ai,
Tìm kiếm sự sống, mà lại đạt được
Nhiều hơn là sự ảo ảnh, rồi lại chấm dứt
Sự ảo ảnh ấy.
Trong khi trước mắt ta vẫn luôn
Hiện hữu một số phận, một tấm gương —
Chính là ngươi, chính là ngươi, hỡi Oedipus, kẻ khốn khổ
Bị thần linh áp bức —
Còn sinh linh phàm trần nào nữa
Mà ta dám gọi là có phước lành đây?
[Antistrophe.]
Cung tên của ngài đã bay thẳng
Đến trái tim của sự sống; ngài từng biết
Niềm vui và quyền lực trọn vẹn,
Hỡi Zeus, khi hơi thở của những câu đố
Được chặn đứng và Nữ Thần Cái Chết
Bị tiêu diệt, và chúng ta nhìn thấy ngài vượt qua
Mây mù tử thần, sừng sững như một ngọn tháp!
Bởi vì ngài được gọi là vua của ta;
Phải, mọi báu vật trân quý nhất
Mà con người tôn vinh, chúng ta đều
Đem quỳ gối dâng lên ngài,
Và thành Thebes vĩ đại đã mang vương miện đến
Quỳ gối tôn thờ ngài.
[Strophe.]
Nhưng giờ đây, câu chuyện của kẻ nào lại cay đắng để mà thốt lên thế này?
Cuộc đời nào từng bị Ảo Tưởng, và Nỗi Đau, cùng sự cuồng nộ
Của Tai Họa ghé thăm đến thế?
Hỡi Đức Vua vĩ đại, chủ nhân của chúng ta,
Làm sao chiếc bến đỗ duy nhất lại chứa chấp cả kẻ sát nhân lẫn nạn nhân thế kia?
Và những luống cày của cha ngươi, chúng đã không quay đầu hay thét gào lên sao,
Chúng đã nhẫn nhịn chịu đựng việc ngươi gieo hạt giống suốt bấy lâu nay sao?
[Antistrophe.]
Chính là Thời Gian, Thời Gian không màng dục vọng, đã phơi bày cho ngươi thấy ngươi thực sự là ai;
Cuộc giao hoan quái dị kéo dài đằng đẵng ấy, nay đã bị phán xét cùng toàn bộ dòng dõi của nó.
Hỡi đứa con của người đã khuất,
Xứ sở của ngươi đang khóc than, khóc than,
Bơ vơ không cha... Nguyện Chúa, ước gì ta chưa từng nhìn thấy mặt ngươi!
Từ ngươi, niềm bình yên từng ngự trị trong tim ta giữa buổi hiểm nguy lớn lao,
Giờ đây đôi mắt ta mờ đục và bóng tối đang nhanh chóng kéo đến.
[Một Sứ giả hộc tốc chạy ra từ Cung điện.]
Sứ giả.
Hỡi những người được tôn vinh từ lâu đời bên trên xứ sở này,
Các vị sẽ được nghe kể về một câu chuyện biết nhường nào,
Sẽ chứng kiến những cảnh tượng gì và rơi những giọt nước mắt kinh hoàng nào,
Nếu trái tim các vị vẫn còn trung thành với những bậc tiền bối
Đã dẫn dắt các vị! Chẳng có dòng sông nào chảy qua đây, ta dám chắc vậy,
Dù là Phasis hay dòng Ister vĩ đại, có thể rửa sạch
Ngôi nhà này khỏi tất cả những thứ uế tạp ẩn giấu bên trong — không đâu,
Kể cả những thứ đang bò trườn ra để đối mặt với ánh ban mai,
Của tội ác đã được trù tính sẵn. Và trong nỗi khốn cùng
Thì thứ gây tổn thương sâu sắc nhất chính là những gì con người tự tay chuốc lấy.
Trưởng đoàn đồng ca.
Chẳng hề thiếu thốn trong những gì chúng ta đã biết từ trước
Về nguồn cơn của sự nặng nề. Anh còn mang đến điều gì nữa đây?
Sứ giả.
Ta mang đến cho các vị một điều trước tiên... Thật nhanh chóng để nói ra.
Jocasta, vị vương hậu được xức dầu thánh của chúng ta, đã chết rồi.
Trưởng đoàn đồng ca.
Người phụ nữ khốn khổ! Cái chết đã đến với nàng ấy bằng cách nào?
Sứ giả.
Bởi chính bàn tay của nàng... Ôi, những gì diễn ra trong đó
Các vị đã được tha thứ không phải chứng kiến phần tồi tệ nhất. Các vị không thể thấy.
Tuy nhiên, với những gì vẫn còn đọng lại trong tâm trí
Và trí nhớ của ta, các vị sẽ được nghe về cái chết của nàng.
Như một kẻ mê muội vì cuồng nộ, xuyên qua cánh cổng
Nàng bước đi, đôi bàn tay trắng muốt vung lên trên đầu,
Như những lưỡi dao rạch xé, và chạy trốn, không một chút chần chừ chạy trốn,
Hướng thẳng về căn phòng tân hôn cũ kỹ của nàng, và biến mất
Cánh cửa sập đằng sau nàng trong tiếng động đinh tai nhức óc. Nhưng chúng ta nghe thấy
Giọng nàng vang lên bên trong, gọi người đàn ông thuở trước,
Laïus của nàng, đã chết từ lâu; và những câu chuyện không thể kể
Về cái nụ hôn cũ kỹ không bao giờ quên, thứ sẽ mang lại
Cái chết cho người tình và để lại cho kẻ được yêu một hình hài
Kinh hoàng, phải, một mảnh ruộng cày xới dưới lưỡi cày
Cho cả cha lẫn con: rồi tiếng khóc than nức nở ngậm ngùi
Vang lên khắp chiếc giường của những sự sinh nở không thể dung hòa,
Chồng sinh ra từ chồng và con sinh ra từ con.
Và sau đó, ta không biết cái chết đã tìm đến nàng
Bằng cách nào. Bởi vì bất chợt, với một tiếng gầm giận dữ,
Oedipus đã phá tung cửa xông vào chúng ta. Khi đó, ta dám chắc,
Chúng ta chẳng còn bận tâm đến cơn cuồng nộ nào đang giằng xé Hoàng hậu nữa,
Mà là hướng về ngài, khi những bước sải chân đầy thị nộ của ngài cất lên,
"Một thanh gươm! Một thanh gươm! Và chỉ cho ta thấy ở đây," ngài thét lên,
"Người vợ đó, không phải vợ, mảnh đất đẫm máu ấy
Nơi chồng, cha, tội lỗi chồng chất tội lỗi, đã sinh ra,
Những thế hệ uế tạp!" Trong khi ngài cứ
Cơn giận lôi đình như thế, một vị thần — chắc chắn không phải ai trong chúng ta —
Đã chỉ ra nàng đang ở đâu; và với một tiếng thét vang trời,
Như thể có bàn tay đang chỉ điểm con mồi,
Ngài lao sầm vào cánh cửa phòng ngủ. Thanh chốt cửa
Bằng gỗ sồi thẳng tắp ấy đã oằn mình dưới sức nặng của ngài,
Bật tung khỏi ổ khóa, và ngài xông thẳng vào
Căn phòng tối tăm.
Ở đó chúng ta nhìn thấy nàng đầu tiên
Treo cổ lủng lẳng từ một chiếc thòng lọng, tựa như một con chim chết.
Ngài ngã ngửa ra sau khi nhìn thấy nàng. Rồi chúng ta nghe thấy
Một tiếng rên rỉ thảm thiết, và ngay lập tức ngài tìm thấy
Và tháo nút thắt đang siết cổ, rồi đặt nàng
Nằm xuống đất. — Ồ, lúc đó cảnh tượng kinh hoàng mới thực sự xuất hiện!
Chiếc trâm cài áo bằng vàng, được dập phẳng rộng tựa ngọn lửa,
Ngài giật phăng khỏi ngực nàng, và bên trái rồi bên phải,
Ngài đâm phập xuống đôi hốc mắt đang run rẩy của chính mình:
"Cút đi! Cút đi! Từ nay chúng mày sẽ chẳng bao giờ còn thấy được
Ta hay nỗi thống khổ cùng những tội lỗi của ta nữa.
Chúng mày đã chứng kiến những cuộc đời mà mặt đất chưa từng dung chứa,
Chúng mày đã không nhận ra những kẻ mà tâm hồn ta khát khao tìm kiếm:
Thế nên hãy chìm vào bóng tối mãi mãi!"
Tựa như một khúc ca
Giọng ngài cất lên, và lại một lần nữa, một lần nữa, bàn tay mạnh mẽ
Và đâm chém ấy hạ xuống, và những con ngươi nát bét
Tràn đầy máu tuôn xối xả xuống bộ râu của ngài,
Mưa hoang dã, và những cục máu đông lẫn lộn giữa dòng mưa.
Hãy nhìn xem sự khốn cùng, phải, hai nỗi khốn cùng
Từ người đàn ông và người phụ nữ đã suy sụp, giờ đây hòa làm một
Trong sự sụp đổ. Tất cả sự giàu sang mà mặt trời ngày hôm qua
Từng thấy trong ngôi nhà này đều giàu có một cách chân thực.
Các người còn gọi sự giàu có của chúng ta là gì nữa đây? Sự thống khổ,
Sự Ảo Tưởng, Cái Chết, Nỗi Ô Nhục, tất cả những gì đôi mắt hay tai
Từng mơ mộng về nỗi khốn cùng đều có mặt ở đây.
Trưởng đoàn đồng ca.
Và giờ đây ngài ấy ra sao rồi? Cơn bão đã dịu đi chưa?
Sứ giả.
Ngài đang thét gọi ai đó mở toang cánh cổng
Và dẫn ngài bước ra ngoài, để phơi bày cho toàn thể Thebes thấy
Kẻ sát hại cha mình, kẻ sát hại mẹ mình... Không,
Những lời đó ta sẽ không thốt lên đâu. Và ý định của ngài
Đã được quyết định, là sẽ tự đẩy mình vào chốn lưu đày
Ra nơi hoang dã, chứ không bước đi giữa bồng lai tiên cảnh của loài người
Mang theo lời nguyền rủa mà ngài đang gánh chịu. Thế nhưng ngài vô cùng cần
Đến sức mạnh và một bàn tay dẫn dắt nào đó. Bởi vì chắc chắn
Ngài đang mang gánh nặng lớn hơn những gì con người có thể chịu đựng nổi.
Nhưng kìa, cánh cổng đang bật mở, và cảnh tượng ấy hiện ra
Thứ mà dù ghét bỏ cũng phải xót thương — phải, đẫm lệ.
[Oedipus được dẫn ra ngoài, mù lòa và đang rỉ máu. Các Cục Già cúi đầu che mặt; một số người trong số họ bật khóc.]
Đồng ca.
Ôi, thật khủng khiếp! Ồ, cảnh tượng trong tất cả
Những gì cuộc đời này từng đi qua, khủng khiếp nhất!
Hỡi con người bị oan khuất hơn bất kỳ lưỡi người nào có thể tả xiết,
Sự điên rồ nào đã chiếm lấy ngài vậy? Có phải những Sinh Vật Xấu Xa đang bò trườn từ vực sâu
Để chồm lên con người không? Ồ, cú chồm nào
Đã là thứ quăng ngài đến sự sụp đổ thế này!
Trưởng đoàn đồng ca.
Hỡi kẻ đã sụp đổ, sụp đổ trong hoàn cảnh kinh hoàng,
Trẫm không dám ngước mắt nhìn lên ngài;
Trẫm rất muốn nhìn ngài và gặng hỏi và chứng kiến,
Nhưng sự ghê rợn làm trẫm run rẩy quay đi khỏi gương mặt ngài.
Oedipus.
Ôi, nỗi đau; nỗi đau và sự khốn khổ!
Ta sẽ đi đâu? Đi về đâu đây?
Chúng đang dẫn ta đi và ta bước đi;
Và giọng ta trôi dạt giữa bầu không khí
Mênh mông xa xôi.
Đâu rồi, hỡi Sinh Vật Đầy Tội Ác, đâu rồi
Nơi chấm dứt cú nhảy tột cùng của ngươi?
Trưởng đoàn đồng ca.
Đến những kết cục đầy sợ hãi, nơi không ai dám nghe hay thốt lên lời.
Oedipus.
Đám mây của bóng tối, của riêng ta [Strophe.]
Đến muôn đời, thật kinh hoàng,
Đang lẹ làng buông xuống, lẹ làng buông xuống, thầm lặng, không thể khuất phục,
Đám mây mà không cơn gió nào, không mùa hè nào có thể xua tan!
Lại một lần nữa, ta lại rên rỉ,
Khi những nhát đâm mạnh mẽ của nỗi đau này và ký ức về tội lỗi cũ
Cùng nhau bò trườn qua trái tim ta.
Trưởng đoàn đồng ca.
Phải, ngài đang mang trong mình hai đội quân thống khổ,
Vết nhơ để suy ngẫm và nỗi đau để chịu đựng.
Oedipus.
Hỡi Người bạn, người của chính ta [Antistrophe.]
Vẫn luôn trung thành, vị quan chức
Vẫn kiên định ở lại một mình trong số những kẻ từng qua đi,
Ngươi vẫn chịu đựng cùng ta và chăm sóc cho gã mù này sao?
Than ôi! Không hề hoàn toàn xa lạ
Cũng chẳng hề bị che khuất, ngươi đây rồi. Sâu thẳm trong bóng tối này một tiếng gọi
Cất lên và ta nhận ra giọng nói của ngươi bất chấp tất cả.
Trưởng đoàn đồng ca.
Hỡi nạn nhân đầy sợ hãi, sao ngài lại có thể tự tay tiêu diệt
Những con ngươi sống của mình? Vị thần nào đã làm mù lòa ý chí của ngài?
Oedipus.
Chính là thần Apollo; tất cả đều là Apollo, [Strophe.]
Hỡi những ai yêu quý ta, chính ngài từ lâu đã lên kế hoạch
Cho những điều này giáng xuống ta một cách độc ác, độc ác,
Những điều đen tối và đẫm máu.
Ta chẳng hề hay biết; ta chỉ tuân theo
Con đường của ngài; nhưng đôi bàn tay là của ta
Và nỗi thống khổ là của ta. Đôi mắt ta còn có ích gì nữa
Khi chẳng có gì đáng thấy là tốt đẹp?
Trưởng đoàn đồng ca.
Quả thực là vậy; và Sự Thật đang cất lời qua ngài.
Oedipus.
Được nhìn thấy, được kiên nhẫn chịu đựng, được nghe những lời nói ân cần,
Liệu ta có còn tìm thấy niềm vui trong những điều đó không?
Cút đi, nếu các người còn quý trọng hơi thở của mình,
Hãy ném thật nhanh ta vào chốn hoang vu, không bị gián đoạn
Bởi bất kỳ lời nói hay sự chạm tay nào.
Ta chẳng phải là kẻ mang đầy tội ác,
Kẻ mang nặng và tràn trề đến tận vành miệng
Những lời nguyền rủa hay sao? Và còn con người nào nói rằng
Thần linh lại căm ghét hắn ta đến thế?
Trưởng đoàn đồng ca.
Ước gì trẫm chưa từng quen biết hay nhìn thấy ngài,
Với ý chí cay đắng và thảm kịch nặng nề ấy của ngài!
Oedipus.
Nguyền rủa ta, nguyền rủa kẻ đã bảo vệ ta, [Antistrophe.]
Kẻ con người mà sự xót thương đã níu giữ trong chốn hoang dã,
Kẻ đã giải thoát đôi bàn chân khỏi gông cùm máu me
Và tháo gỡ chiếc gai nhọn của nó!
Đứa bé đó — ân huệ nào được ban cho nó,
Giá như nó chết đi trong cảnh không nơi nương náu,
Nó đã chẳng phải trút gánh nặng đau thương này lên bản thân,
Và tất cả những ai đã dành tình yêu cho nó.
Trưởng đoàn đồng ca.
Trẫm cũng vậy, hỡi Người bạn, trẫm hẳn đã hạnh phúc hơn biết bao.
Oedipus.
Đã không tìm thấy con đường dẫn đến dòng máu của cha mình, cũng chẳng giáng
Sự khinh miệt của thế gian lên người mẹ,
Là đứa con và cũng là chú rể của bà;
Nhưng giờ đây, sinh ra từ những kẻ sát nhân, bị thần linh ruồng bỏ,
Là anh em của chính những đứa con trai mình;
Tất cả những điều này, và nếu còn điều gì có thể giáng xuống
Đầu con người hiểm nguy hơn
Và tội lỗi hơn nữa, kìa, tất cả
Đều là phần của Oedipus.
Trưởng đoàn đồng ca.
Làm sao trẫm có thể coi lời khuyên trong tâm trí ngài đây
Là đúng đắn được? Thà chết đi còn hơn là sống trong mù lòa.
Oedipus.
Rằng hành động này không được thực hiện một cách tốt đẹp và khôn ngoan
Thì các ngươi không thể chứng minh với ta được đâu; thế nên đừng dạy đời ta.
Hãy nghĩ xem, với đôi mắt nào sau đây ở chốn
Bóng tối, ta có thể nhìn thấy gương mặt của cha mình,
Hay của người mẹ tội nghiệp của ta? Cả hai người mà đôi tay này
Đã gây ra những tội ác quá sâu sắc đối với sự thấu hiểu của con người.
Hay những đứa con — được sinh ra như cách con ta được sinh ra, để mà thấy
Hình bóng của chúng sẽ mang lại niềm vui cho ta sao? Lạy Chúa vĩ đại!
Đối với ta
Chẳng có niềm vui nào ở thành thị hay trong tháp ngọc
Hay đền đài, từ tất cả những nơi đó, trong giờ phút này của ta,
Kẻ từng đứng đầu ở Thebes một mình, và ăn
Bánh mì của Nhà Vua, ta đã tự tách mình ra
Mãi mãi. Chính đôi môi của ta đã ra lệnh cho vùng đất này
Phải trục xuất một kẻ vô cùng tội lỗi, một kẻ có đôi tay
Chuyên làm điều ác, kẻ mà thần linh đã chỉ ra là
Mang vết nhơ từ thân thế... và máu của ta chính là máu của vị Vua đã khuất!
Tất cả những điều này chính ta đã tự chứng minh. Và liệu ta có thể
Nhìn thẳng bằng đôi mắt trần vào đôi mắt của con người nữa không?
Ta không nghĩ vậy đâu. Không, nếu có bất kỳ điểm dừng nào
Để chặn đứng dòng suối đang trào dâng trong tai ta
Vì những lời xì xào, ta sẽ chẳng bao giờ nao núng hay chần chừ
Cho đến khi cái vỏ bọc đê tiện này biến thành một ngục tối duy nhất,
U tối, không một tiếng động. Chính vì thế tâm trí ta hằng ao ước
Tìm kiếm sự bình yên, tự giam mình khỏi một thế giới đầy đau khổ.
Hỡi ngọn núi Kithairon hoang dã, tại sao ngươi lại có ý nguyện
Cứu lấy ta? Tại sao không bắt lấy ta ngay lúc đó và tiêu diệt,
Tiêu diệt đi, trước khi ta kịp làm cho con người ta biết
Đến bản chất của ta, nguồn gốc của ta từ đâu?
Hỡi vị Vua đã khuất, Polybus, hỡi bức tường thành
Của Corinth, hỡi lâu đài cổ kính mà ta từng gọi
Là của cha mình, các ngươi đã khởi đầu một cuộc đời biết nhường nào,
Sự lừng lẫy bị gặm nhấm bởi con sâu bên trong,
Khi các ngươi sinh ra ta! Hỡi Ngã Ba Đường,
Hỡi thung lũng bí mật và bóng tối của những khu rừng rậm rạp,
Hỡi lối đi hẹp bò trườn đến bờ vực
Nơi Ba con đường gặp nhau! Ta đã cho các ngươi uống máu.
Các ngươi còn nhớ không? Đó chính là dòng máu nóng của sự sống
Từ trái tim của chính cha ta. Các ngươi đã quên mất
Hành động ta từng làm giữa các ngươi, và hành động nào mới mẻ
Và tồi tệ hơn mà ta đã trốn chạy các ngươi để thực hiện sao?
Hỡi da thịt, nỗi kinh hoàng của da thịt!...
Nhưng điều gì là sự ô nhục
Khi hành động thì không nên được thốt thành lời. Nhân danh thần linh,
Hãy đưa ta đến một nơi nào đó thật xa và che giấu ta
Khỏi tầm nhìn, hoặc tiêu diệt, hoặc quăng ta xuống biển
Nơi không một đôi mắt nào có thể nhìn thấy ta thêm lần nữa.
Sao? Các ngươi sợ chạm vào một con người quá đỗi
Khốn khổ ư? Không, đừng run rẩy. Nỗi thống khổ của ta
Là của riêng ta, và sẽ không được gánh vác bởi bất kỳ ai ngoài ta.
Trưởng đoàn đồng ca.
Kìa, đằng kia Creon đang đến để đáp lại lời cầu nguyện của ngài,
Đến để hành động và phán quyết. Trách nhiệm
Về toàn bộ vùng đất của chúng ta là của ngài ấy, giờ đây khi ngài đã suy yếu.
Oedipus.
Than ôi, ta có thể thốt lên lời nào với Creon đây,
Làm sao để khiến ngài ấy tin tưởng ta hơn nữa? Gần đây ngài ấy đã chứng kiến
Một trái tim quá đỗi đê tiện trong ta, quá đỗi ngập tràn căm hận.
Creon bước vào.
Creon.
Tôi đến không phải để chế nhạo, hỡi Oedipus, cũng chẳng phải để trút
Lên đầu ngài bất kỳ điều tồi tệ nào từ quá khứ
Mà là... Ôi Chúa ơi! Hỡi các vị quan chức,
Các người không có trái tim sao? Hoặc nếu đối với con người ta
Chẳng có chút xót xa nào lay động trong các người, thì ít nhất hãy sợ việc mang
Vết nhơ lên Đức Vua Mặt Trời của chúng ta, đấng nuôi dưỡng muôn loài;
Cũng đừng phơi bày trần trụi một sự kinh hoàng
Như thế này, thứ mà Mẹ Trái Đất không bao giờ được phép chạm vào,
Cũng như làn mưa trong lành hay ánh nắng của thần linh. Hãy nhanh chóng đưa ngài ấy vào trong!
Hãy dẫn đường cho ngài ấy. — Những điều tồi tệ từng xảy ra trong một ngôi nhà
Thì những người trong nhà mới nên tự mình biết hoặc nghe thấy.
Oedipus.
Nhân danh thần linh, vì ngài đã xóa tan nỗi sợ hãi
Trong lòng ta, khi bước đến đây với sự cao thượng nhường ấy
Đối với một kẻ quá đỗi đê tiện, xin hãy ban cho ta một ân huệ duy nhất.
Ta cầu xin điều đó vì lợi ích của ngài nhiều hơn là của chính mình.
Creon.
Hãy để tôi nghe trước xem ngài muốn được ban ân huệ gì.
Oedipus.
Hãy trục xuất ta khỏi Thebes... ngay bây giờ, thật nhanh... đến nơi không ai có thể thấy
Gương mặt ta nữa, cũng chẳng trao đổi lời nào với ta.
Creon.
Chắc chắn tôi đã làm thế rồi, nếu như tôi không vẫn còn
Run rẩy, và muốn thỉnh cầu ý nguyện của thần Apollo trước.
Oedipus.
Ý nguyện của ngài ấy đã đủ rõ ràng rồi, đó là tiêu diệt con người
Uế tạp đó, kẻ mang bàn tay đẫm máu, trái tim tội lỗi.
Creon.
Có vẻ như ngài ấy đã nói vậy; nhưng trong tình thế ngặt nghèo
Này, chúng ta buộc phải tìm hiểu kỹ càng hơn trước.
Oedipus.
Ngươi lại phải làm phiền thần linh vì một kẻ thấp hèn như thế sao?
Creon.
Chắc chắn rồi; chính ngài sẽ tin tưởng câu trả lời của ngài ấy lúc này mà.
Oedipus.
Ta còn phải khẩn cầu ngài thêm điều này... và nếu ngươi thất bại, tội lỗi của ta
Sẽ bám lấy ngươi... Đối với nàng đang nằm ở trong kia,
Hãy làm lễ tang cho nàng theo ý muốn của ngươi. Đó là trách nhiệm của ngươi
Khi phải chăm sóc người nhà của mình. Nhưng còn ta: đừng bao giờ để ai yêu cầu
Thành phố cổ xưa của tổ tiên ta này
Phải dành chỗ dung thân cho ta khi còn sống. Hãy đày ta ra sống
Trên những ngọn núi hoang dã và để lại tên tuổi của ta cho những
Vực sâu của Kithairon mà cha ta đã chọn,
Và mẹ ta, làm nấm mồ bao la và vĩnh hằng của ta.
Y như cách mà họ, những kẻ sát hại ta, đã định đoạt, nguyện xin số phận của ta
Sẽ tìm đến ta. Bởi vì trái tim ta hằng thấu hiểu điều này,
Chẳng có bệnh tật nào, hay bất kỳ đòn giáng phàm trần nào
Có thể tước đoạt mạng sống của thể xác này. Chưa bao giờ hơi thở của ta
Lại được giữ cho bùng cháy giữa chốn tử thần
Ngoại trừ vì một kết cục khủng khiếp nào đó. Thế nên, hãy để con đường của ta
Đi đến bất cứ nơi nào nó muốn.
Nhưng còn những đứa con của ta — Không,
Creon, các con trai ta sẽ không cần ngươi bận tâm chăm sóc đâu.
Chúng là đàn ông, và chúng có thể tự tìm kiếm cho mình khắp mọi nơi
Bất cứ thứ gì cuộc đời cần. Nhưng hai đứa con gái khốn khổ bơ vơ của ta...
Chưa từng có chiếc bàn ăn nào được bày ra
Dành riêng cho chúng, mà bất cứ món ăn hoàng gia nào
Ta nếm trải, chúng đều ở cùng ta và được chia sẻ
Tất cả... Creon, ta xin ngài, xin đừng quên chúng.
Và nếu được, hãy đi, hãy bảo người ta mang chúng đến đây,
[Creon bước đi và ngay sau đó trở lại cùng hai nàng công chúa. Oedipus tưởng rằng ông đã ở đó suốt thời gian qua.]
Để ta được chạm vào gương mặt chúng, và cứ thế khóc than...
Đi đi, hỡi Hoàng tử. Đi đi, trái tim cao quý!
Nếu ta được chạm vào chúng, ta sẽ có cảm giác như mình vẫn giữ được
Và không hề đánh mất chúng, giờ đây khi đôi mắt ta đã mất đi...
Ta đang nói gì thế này?
Nhân danh thần linh, có phải ta đang nghe thấy tiếng những người thân yêu
Của mình đang nức nở không? Creon vì lòng nhân ái của ngài ấy
Đã mang hai đứa con yêu dấu của ta đến nơi này.
Có phải sự thật không vậy?
Creon.
Đúng là sự thật. Tôi đã mang chúng đến, vì tôi biết niềm vui của ngài
Nằm ở chúng, cũng y như thuở trước.
Oedipus.
Xin Chúa phù hộ cho ngài, và trong chuyến hành trình gian khó này ban cho ngài
Một người dẫn đường tốt hơn ta để giúp ngài sống tốt.
Các con ta! Các con đang ở đâu? Lại đây; hãy đến với vòng tay
Của... anh trai các con đây, kẻ mà những hành động điên rồ của hắn
Đã mang lại rất nhiều bóng tối cho đôi mắt từng rực rỡ
Của người đã vun trồng khu vườn cho các con; kẻ mà chẳng hề
Thấu hiểu hay nhìn thấy gì, đã đào lên một mảnh đất
Mà cả thế gian sẽ phải rùng mình khi nghĩ đến. Hỡi các con, nỗi đau của ta
Cũng chính là của các con, và ta không dám nhìn thẳng vào gương mặt các con
Lúc này, khi ta nghĩ đến những ngày tháng
Sống cay đắng còn lại mà thế gian dành cho các con.
Các con sẽ tham dự vào vũ điệu nào của những thiếu nữ,
Buổi tiệc tùng nào của Thebes, mà sẽ không phải nhanh chóng quay trở về nhà
Trong đầm đìa nước mắt, trước khi buổi tiệc hay các vũ công kịp đến?
Và hỡi các con, khi các con đến tuổi biết yêu thương,
Ai sẽ dám cưới các con, trái tim kẻ nào lại dám vượt qua
Hiểm họa, để gánh lấy tất cả sự ô nhục
Đang đeo bám lấy tên tuổi của ta và tên tuổi của các con?
Chúa thừa biết, thế là quá đủ rồi!...
Những bông hoa của ta, các con chắc chắn sẽ phải chết, những sinh vật tàn lụi, bơ vơ
Và chẳng thể đơm hoa kết trái.
Creon, chỉ còn lại một mình ngài
Là cha của chúng từ nay, khi cả hai chúng ta đều đã ra đi
Những người từng chăm sóc chúng. Ôi, xin đừng để chúng phải bơ vơ
Lang thang không nơi nương tựa, những người thân thích của chính ngài,
Và thành kẻ ăn mày. Cũng đừng nghĩ về chúng với tội lỗi
Như tất cả các ngài đều biết ở ta, mà hãy để số phận của chúng
Chạm đến trái tim ngài. Chúng còn quá trẻ, quá bơ vơ —
Chẳng có gì ngoài ngài. Hỡi người chân chính, hãy đưa tay cho ta
Và hứa hẹn đi.
[Oedipus và Creon nắm chặt tay nhau.]
Nếu tuổi tác của các con có thể thấu hiểu,
Hỡi các con, ta có thể đưa ra rất nhiều lời khuyên.
Nhưng giờ đây ta để lại một lời này: Hãy cầu nguyện để sống
Như cuộc đời cho phép các con, và tìm kiếm một con đường
Để đi dễ dàng hơn con đường mà cha các con từng trải bước.
Creon.
Trái tim ngài đã trút cạn những giọt nước mắt rồi; giờ thì hãy trở vào bên trong dinh thự đi.
Oedipus.
Ta rất sợ hãi ngôi nhà đó, nhưng ta buộc phải đi.
Creon.
Mùa đẹp sẽ làm mọi thứ đẹp lên.
Oedipus.
Vậy hãy cho ta một lời thề trước khi ta đi.
Creon.
Cứ nêu tên nó ra, và tôi sẽ trả lời ngài.
Oedipus.
Hãy trục xuất ta khỏi vùng đất này.
Creon.
Đó là ân huệ không thuộc về tôi mà thuộc về thần linh, ngài đang đòi hỏi tôi điều đó.
Oedipus.
Ta là một kẻ bị thần linh căm ghét.
Creon.
Thì ngài ấy sẽ càng dễ dàng ban lời cầu nguyện của ngài hơn.
Oedipus.
Ngươi đồng ý thề chứ?
Creon.
Tôi không thấy ánh sáng nào cả; và khi không nhìn thấy, tôi không thể thề được.
Oedipus.
Vậy thì hãy đưa ta đi. Ta chẳng bận tâm nữa đâu.
Creon.
Hãy đi trong bình yên, và buông tay những đứa con này ra.
Oedipus.
Không được đâu! Đừng cướp những đứa con gái của ta đi!
[Chúng bị tách khỏi tay ngài.]
Creon.
Đừng có mưu cầu làm chủ nữa.
Chẳng phải những quyền lực thuở trước của ngài đã ruồng bỏ ngài khi hồi kết cận kề đó sao?
Đồng ca.
Hỡi những người dân của Thebes, hãy nhìn xem; đây chính là Oedipus đang bước đi,
Kẻ từng giải mã câu đố của Tử thần, đứng sừng sững uy quyền nhất giữa loài người,
Và Vận Mệnh yêu quý ngài, và những người dân chứng kiến đều quay đầu nhìn ngài lần nữa.
Kìa, ngài đã sụp đổ, và xung quanh là những cơn bão giông lớn cùng biển cả mênh mông cuộn trào!
Thế nên, hỡi Con Người, hãy cẩn trọng, và hãy nhìn về hồi kết của những điều tồn tại,
Cảnh tượng cuối cùng, ngày tháng cuối cùng; và đừng vội coi cuộc đời của bất kỳ ai là chiến lợi phẩm
Trước khi câu chuyện khép lại trọn vẹn và bóng tối tìm đến ngài mà không mang theo nỗi đau.
[Oedipus được dẫn vào trong nhà và cánh cửa khép lại sau lưng ngài.]