Viết điều này là một tội lỗi. Nghĩ những điều không ai dám nghĩ, và đặt chúng lên một mảnh giấy mà không ai được phép nhìn thấy, lại càng là tội lỗi. Thật đê tiện và ma quỷ. Cứ như thể chúng ta đang độc thoại mà không có tai ai lắng nghe ngoài chính ta vậy. Và ta thừa biết rằng chẳng có sự phạm giới nào tồi tệ hơn việc hành động hay suy tư một mình cả. Chúng ta đã phá vỡ luật pháp. Luật pháp quy định rằng con người không được phép viết trừ khi Hội đồng Ngành nghề ra lệnh. Xin hãy tha thứ cho chúng ta!

Nhưng đây không phải là tội lỗi duy nhất trên người chúng ta. Chúng ta đã phạm một tội ác lớn hơn, và tội ác này không có tên. Chờ đón chúng ta là hình phạt gì nếu bị phát hiện, ta không hề hay biết, bởi chưa từng có tội ác nào như thế xuất hiện trong ký ức loài người và chẳng có điều luật nào trù liệu cho nó cả.

Ở đây thật tối tăm. Ngọn lửa nến đứng im lững lờ trong không khí. Không có gì chuyển động trong đường hầm này ngoài bàn tay chúng ta trên trang giấy. Chúng ta đang cô độc chốn này dưới lòng đất. Cô độc là một từ đáng sợ làm sao. Luật pháp quy định rằng không một ai trong nhân loại được phép cô độc, dù chỉ là khoảnh khắc hay bất cứ lúc nào, bởi đó là sự phạm giới lớn lao và là cội nguồn của mọi điều ác. Nhưng chúng ta đã phá vỡ rất nhiều luật lệ. Và giờ đây, chẳng có gì ở đây ngoài tấm thân đơn độc của chúng ta, thật kỳ lạ khi chỉ thấy hai cẳng chân duỗi trên mặt đất, và trên bức tường trước mặt là bóng hình của một cái đầu duy nhất.

Những bức tường nứt nẻ và nước rỉ thành từng dòng mảnh không tiếng động, đen ngòm và lấp lánh như máu. Chúng ta đã ăn cắp ngọn nến từ phòng kho của Nhà Quét Đường. Chúng ta sẽ bị kết án mười năm trong Cung Lao động Cải huấn nếu bị phát hiện. Nhưng điều đó không quan trọng. Điều duy nhất quan trọng là ánh sáng này thật trân quý và chúng ta không nên lãng phí nó để viết khi cần dùng cho công việc vốn là tội ác của mình. Chẳng có gì quan trọng ngoài công việc ấy, bí mật ấy, tội lỗi ấy, công việc vô giá ấy của chúng ta. Dẫu vậy, chúng ta vẫn phải viết, bởi vì—cầu xin Hội đồng rủ lòng thương xót!—chúng ta khao khát có một lần được cất lên lời với không một đôi tai nào nghe thấy ngoài chính mình.

Tên của chúng ta là Equality 7-2521, như được khắc trên chiếc vòng sắt mà tất cả mọi người đều đeo ở cổ tay trái cùng với tên của họ. Chúng ta hai mươi mốt tuổi. Chúng ta cao sáu thước Anh, và đây là một gánh nặng, bởi chẳng có mấy người đạt được chiều cao ấy. Từ xưa đến nay, các Giáo viên và các Nhà Lãnh đạo vẫn luôn chỉ tay về phía chúng ta, cau mày và bảo rằng:

“Trong xương cốt ngươi có sự tà ác, Equality 7-2521 ạ, bởi thể xác ngươi đã phát triển vượt quá thân hình của những người anh em.” Nhưng chúng ta chẳng thể thay đổi xương cốt hay thể xác của chính mình.

Chúng ta sinh ra đã mang theo một lời nguyền. Nó luôn thúc đẩy chúng ta hướng tới những suy nghĩ bị cấm đoán. Nó luôn trao cho chúng ta những mong ước mà con người không được phép ước ao. Chúng ta biết mình là kẻ tà ác, nhưng trong ta chẳng có ý chí lẫn sức mạnh nào để kháng cự lại điều đó. Điều khiến chúng ta kinh ngạc và thầm sợ hãi chính là việc ta nhận thức rõ điều đó mà không hề phản kháng.

Chúng ta vẫn nỗ lực để trở nên giống như mọi người anh em khác, bởi tất cả mọi người đều phải giống nhau. Phía trên cổng của Cung điện Hội đồng Thế giới, có những dòng chữ được khắc trên đá cẩm thạch mà chúng ta vẫn tự nhủ lòng mỗi khi bị cám dỗ:

“CHÚNG TA LÀ MỘT TRONG TẤT CẢ VÀ TẤT CẢ TRONG MỘT.

KHÔNG CÓ CÁ NHÂN NÀO, CHỈ CÓ CHÚNG TA VĨ ĐẠI,

MỘT KHỐI KHÔNG THỂ TÁCH RỜI VÀ MÃI MÃI.”

Chúng ta tự nhủ những lời ấy, nhưng chẳng ích gì.

Những con chữ này đã được khắc từ rất lâu về trước. Đã có rêu xanh bám trong các rãnh chữ và những vệt vàng ố trên đá cẩm thạch, xuất phát từ khoảng thời gian đằng đẵng vượt quá sức đếm của con người. Và những lời này chính là chân lý, bởi chúng được khắc trên Cung điện của Hội đồng Thế giới, và Hội đồng Thế giới chính là hiện thân của mọi chân lý. Mọi chuyện vẫn luôn là như thế kể từ Cuộc Tái sinh Vĩ đại, và lùi về quá khứ xa hơn nữa thì không ký ức nào chạm tới được.

Nhưng chúng ta tuyệt đối không được nhắc đến thời kỳ trước Cuộc Tái sinh Vĩ đại, nếu không sẽ bị kết án ba năm trong Cung Lao động Cải huấn. Chỉ có những Bậc Trưởng lão mới thì thầm về điều đó vào mỗi buổi tối, trong Nhà của Những Kẻ Vô Dụng. Họ thì thầm nhiều điều kỳ lạ, về những tòa tháp vươn tới tận bầu trời trong Thời kỳ Không Thể Nhắc Đến ấy, về những cỗ xe tự di chuyển không cần ngựa, và những ngọn đèn cháy sáng không cần ngọn lửa. Nhưng những thời kỳ ấy là tà ác. Và những thời kỳ ấy đã qua đi, khi con người nhận ra Chân lý Vĩ đại chính là điều này: rằng tất cả mọi người là một và không có ý chí nào ngoài ý chí chung của tất cả mọi người.

Mọi người đều tốt lành và khôn ngoan. Chỉ có chúng ta, Equality 7-2521, chỉ riêng chúng ta là sinh ra đã mang lời nguyền. Bởi chúng ta không giống như những người anh em của mình. Và khi nhìn lại cuộc đời mình, chúng ta thấy rằng mọi chuyện vẫn luôn như thế, và nó đã dẫn dắt chúng ta từng bước tới sự phạm giới tối thượng cuối cùng, tội ác của mọi tội ác đang được giấu kín tại đây dưới lòng đất.

Chúng ta nhớ về Nhà Trẻ sơ sinh nơi chúng ta sinh sống cho đến khi lên năm tuổi, cùng tất cả những đứa trẻ trong Thành phố được sinh cùng năm đó. Những phòng ngủ ở đó trắng xóa, sạch sẽ và trống hoác, chẳng có gì ngoài một trăm chiếc giường. Lúc ấy chúng ta cũng giống y hệt mọi người anh em khác, ngoại trừ một lỗi phạm duy nhất: chúng ta đã đánh nhau với những người anh em của mình. Chẳng có tội lỗi nào tồi tệ hơn việc đánh nhau với những người anh em, dù ở bất kỳ độ tuổi nào hay vì bất kỳ lý do gì đi nữa. Hội đồng của Ngôi Nhà đã bảo chúng ta như vậy, và trong số tất cả những đứa trẻ sinh năm đó, chúng ta là kẻ bị nhốt vào hầm tối thường xuyên nhất.

Khi lên năm tuổi, chúng ta được gửi đến Nhà Học sinh, nơi có mười khu ký túc, để trải qua mười năm học tập. Con người phải học cho đến khi tròn mười lăm tuổi. Sau đó họ đi làm. Tại Nhà Học sinh, chúng ta thức dậy khi tiếng chuông lớn vang lên trên tháp và trở về giường khi chuông reo lần nữa. Trước khi cởi bỏ y phục, chúng ta đứng trong phòng ngủ lớn, giơ tay phải lên, và đồng thanh đọc vang cùng ba Giáo viên đứng đầu:

“Chúng ta là hư vô. Nhân loại là tất cả. Nhờ ơn huệ của những người anh em mà chúng ta được ban cho cuộc sống. Chúng ta tồn tại qua, bởi và vì những người anh em, những người cấu thành Nhà nước. A-men.”

Rồi chúng ta đi ngủ. Những phòng ngủ trắng xóa, sạch sẽ và trống trơn, chẳng có lấy một vật gì ngoài một trăm chiếc giường.

Chúng ta, Equality 7-2521, đã không hề hạnh phúc trong những năm tháng ở Nhà Học sinh. Không phải vì việc học quá khó đối với chúng ta. Mà vì việc học quá dễ dàng. Được sinh ra với một bộ óc quá nhanh nhạy là một tội lỗi lớn. Trở nên khác biệt so với những người anh em là điều không tốt, nhưng vượt trội hơn họ lại là một tội ác. Các Giáo viên đã bảo chúng ta thế, và họ cau mày mỗi khi nhìn vào chúng ta.

Thế nên chúng ta đã đấu tranh chống lại lời nguyền này. Chúng ta cố gắng quên đi các bài học, nhưng ta vẫn luôn ghi nhớ. Chúng ta cố gắng không hiểu những gì Giáo viên giảng, nhưng ta luôn thấu hiểu nó từ trước khi họ cất lời. Chúng ta nhìn sang Union 5-3992, một cậu bé xanh xao với bộ óc chỉ lành lặn một nửa, và chúng ta cố gắng nói năng cũng như hành động giống như họ, để có thể hòa hợp với họ, giống như Union 5-3992 vậy, thế nhưng các Giáo viên vẫn nhận ra chúng ta không phải như thế. Và thế là chúng ta bị quất roi nhiều hơn tất cả những đứa trẻ khác.

Các Giáo viên đều rất công minh, bởi họ được bổ nhiệm bởi các Hội đồng, và các Hội đồng là tiếng nói của mọi công lý, vì họ chính là tiếng nói của tất cả mọi người. Và nếu đôi khi, trong góc tối thầm kín của tâm hồn, chúng ta cảm thấy hối tiếc vì những gì đã xảy ra vào ngày sinh nhật thứ mười lăm của mình, thì chúng ta biết đó là do lỗi lầm của chính ta. Chúng ta đã phá vỡ luật lệ, bởi chúng ta đã không chịu lắng nghe lời dạy của các Giáo viên. Các Giáo viên đã bảo tất cả chúng ta rằng:

“Đừng bao giờ tơ tưởng trong tâm trí về công việc mà các ngươi muốn làm khi rời khỏi Nhà Học sinh. Các ngươi phải làm những gì mà Hội đồng Ngành nghề chỉ định cho các ngươi. Bởi với sự khôn ngoan vĩ đại của mình, Hội đồng Ngành nghề biết rõ các ngươi cần thiết ở nơi đâu đối với những người anh em, hơn là những gì các ngươi có thể tự nhận thức bằng tâm trí nhỏ bé vô giá trị của mình. Và nếu các ngươi không còn cần thiết cho những người anh em nữa, thì chẳng có lý do gì để các ngươi đè nặng lên mặt đất bằng thể xác của mình cả.”

Chúng ta hiểu rõ điều này từ những năm tháng thơ ấu, nhưng lời nguyền trong ta đã bẻ gãy ý chí ấy. Chúng ta có tội và xin thú nhận ngay tại đây: chúng ta có tội với sự Phạm giới Lớn về Sự Ưa thích. Chúng ta thích một số công việc và bài học này hơn những thứ khác. Chúng ta đã không chăm chú lắng nghe lịch sử của tất cả các Hội đồng được bầu ra kể từ Cuộc Tái sinh Vĩ đại. Nhưng chúng ta lại yêu thích Khoa học về Vạn vật. Chúng ta khao khát được biết. Chúng ta muốn tìm hiểu về tất cả những thứ cấu thành nên trái đất xung quanh ta. Chúng ta đặt ra quá nhiều câu hỏi đến mức các Giáo viên phải cấm đoán.

Chúng ta cho rằng có rất nhiều bí ẩn ẩn giấu trên bầu trời, dưới làn nước và trong những thảm thực vật đơm hoa kết trái. Nhưng Hội đồng Học giả đã tuyên bố rằng chẳng có bí ẩn nào cả, và Hội đồng Học giả thấu hiểu vạn vật. Và chúng ta đã học được rất nhiều điều từ các Giáo viên của mình. Chúng ta học được rằng trái đất phẳng lì và mặt trời quay xung quanh nó, tạo ra ngày và đêm. Chúng ta học tên của tất cả các cơn gió thổi qua đại dương và đẩy những cánh buồm trên những con tàu lớn của chúng ta. Chúng ta học cách trích máu con người để chữa khỏi mọi thứ bệnh tật.

Chúng ta yêu Khoa học về Vạn vật. Và trong bóng tối, vào giờ phút thầm kín, khi chúng ta tỉnh giấc giữa đêm khuya vắng bóng những người anh em, chỉ còn lại những hình hài trên giường và những tiếng ngáy ngủ, chúng ta nhắm chặt mắt, mím chặt môi, nín thở để không một tiếng rung rẩy nào có thể khiến những người anh em nhìn thấy, nghe thấy hay đoán ra, và chúng ta thầm nghĩ rằng mình ước được cử đến Nhà của các Học giả khi thời điểm đến.

Tất cả những phát minh hiện đại vĩ đại đều xuất phát từ Nhà của các Học giả, chẳng hạn như phát minh mới nhất tìm ra từ cách đây chỉ một trăm năm về việc làm nến từ sáp ong và sợi bấc; hay cách làm thủy tinh để lắp vào cửa sổ nhằm bảo vệ chúng ta khỏi mưa gió. Để phát hiện ra những điều này, các Học giả phải nghiên cứu trái đất và học hỏi từ các dòng sông, từ những bãi cát, từ những cơn gió và các tầng đá. Và nếu chúng ta được đến Nhà của các Học giả, chúng ta cũng có thể học hỏi từ những điều đó. Chúng ta có thể đặt câu hỏi với chúng, bởi chúng không cấm đoán việc đặt câu hỏi.

Và những câu hỏi không cho chúng ta được nghỉ ngơi. Chúng ta không hiểu vì sao lời nguyền của mình lại khiến ta mãi mãi tìm kiếm một thứ vô định. Nhưng chúng ta không thể kháng cự lại nó. Nó thì thầm vào tai ta rằng có những điều vĩ đại trên trái đất này, rằng chúng ta có thể thấu hiểu chúng nếu nỗ lực, và rằng chúng ta buộc phải thấu hiểu chúng. Chúng ta tự hỏi tại sao mình cứ phải tìm hiểu, nhưng nó chẳng có câu trả lời nào dành cho ta. Chúng ta phải hiểu để mà được biết.

Thế nên chúng ta vô cùng khao khát được cử đến Nhà của các Học giả. Chúng ta khao khát đến mức đôi tay run rẩy dưới lớp chăn trong đêm tối, và ta tự cắn vào tay mình để kìm nén nỗi đau đớn khác mà ta không thể chịu đựng nổi. Đó là tội ác và chúng ta không dám đối mặt với những người anh em của mình vào buổi sáng hôm sau. Bởi con người ta không được phép có bất kỳ mong muốn nào cho riêng mình. Và chúng ta đã bị trừng phạt khi Hội đồng Ngành nghề đến ban hành Mệnh lệnh Cuộc đời—thứ thông báo cho những ai vừa tròn mười lăm tuổi biết công việc họ phải làm trong suốt phần đời còn lại.

Hội đồng Ngành nghề đến vào ngày đầu tiên của mùa xuân, và họ ngự trị tại đại sảnh lớn. Còn chúng ta, những kẻ vừa tròn mười lăm tuổi cùng tất cả các Giáo viên, bước vào sảnh lớn ấy. Hội đồng Ngành nghề ngồi trên một bục cao, và họ chỉ có đúng hai từ để nói với mỗi Học sinh. Họ gọi tên các Học sinh, và khi từng người bước lên trước mặt họ, Hội đồng liền phán: “Thợ mộc”, “Bác sĩ”, “Đầu bếp” hay “Nhà lãnh đạo”. Sau đó, mỗi Học sinh giơ tay phải lên và tuyên bố: “Xin vâng theo ý muốn của những người anh em.”

Giờ đây, nếu Hội đồng phán là “Thợ mộc” hay “Đầu bếp”, những Học sinh được phân công đó sẽ đi làm việc và không phải học tập gì thêm nữa. Nhưng nếu Hội đồng phán là “Nhà lãnh đạo”, thì những Học sinh ấy sẽ bước vào Nhà của các Nhà lãnh đạo—ngôi nhà lớn nhất trong Thành phố vì nó có tới ba tầng lầu. Và ở đó, họ học tập trong nhiều năm trời để có thể trở thành ứng viên và được bầu vào Hội đồng Thành phố, Hội đồng Bang và Hội đồng Thế giới—thông qua cuộc bỏ phiếu tự do và phổ thông của tất cả mọi người. Nhưng chúng ta không hề muốn trở thành Nhà lãnh đạo, dẫu đó là một vinh dự lớn lao. Chúng ta chỉ muốn làm một Học giả.

Thế nên chúng ta kiên nhẫn đợi đến lượt mình trong đại sảnh lớn, rồi ta nghe thấy Hội đồng Ngành nghề gọi tên ta: “Equality 7-2521.” Chúng ta bước về phía bục cao, đôi chân không hề run rẩy, và chúng ta ngước nhìn lên Hội đồng. Có năm thành viên trong Hội đồng, ba nam và hai nữ. Tóc họ bạc trắng và khuôn mặt chằng chịt những vết nứt nẻ như bùn đáy sông mùa hạn hán. Họ đã già. Họ trông có vẻ còn già hơn cả những phiến cẩm thạch của Ngôi đền Hội đồng Thế giới. Họ ngồi trước mặt chúng ta và bất động. Và chúng ta không thấy hơi thở nào làm lay động những nếp áo toga trắng của họ. Nhưng chúng ta biết họ vẫn còn sống, bởi ngón tay của vị thành viên cao tuổi nhất đã nhướng lên, chỉ về phía chúng ta, rồi lại hạ xuống. Đó là cử động duy nhất, bởi đôi môi của vị cao niên ấy không hề nhợ động khi cất lời: “Quét đường.”

Chúng ta cảm thấy các thớ cơ cổ căng cứng khi đầu ngẩng cao hơn để nhìn vào gương mặt của Hội đồng, và chúng ta thấy hạnh phúc. Chúng ta biết mình từng có tội, nhưng giờ đây chúng ta đã có cách để chuộc lại lỗi lầm ấy. Chúng ta sẽ chấp nhận Mệnh lệnh Cuộc đời của mình, chúng ta sẽ lao động vì những người anh em bằng cả tấm lòng hoan hỉ và tự nguyện, và chúng ta sẽ xóa sạch tội lỗi của mình trước họ—tội lỗi mà họ không hề hay biết, nhưng chúng ta thì rõ. Thế nên chúng ta vô cùng hạnh phúc, tự hào về bản thân và về chiến thắng của ta trước chính mình. Chúng ta giơ cao cánh tay phải và cất lời, giọng nói của chúng ta là giọng nói trong trẻo nhất, vững vàng nhất trong đại sảnh ngày hôm đó, và chúng ta tuyên bố:

“Xin vâng theo ý muốn của những người anh em.”

Và chúng ta nhìn thẳng vào mắt của Hội đồng, nhưng đôi mắt họ lạnh băng như những chiếc cúc áo bằng thủy tinh xanh.

Thế là chúng ta bước vào Nhà của những người Quét đường. Đó là một ngôi nhà xám xịt nằm trên con phố hẹp. Có một chiếc đồng hồ mặt trời ở sân trong, dựa vào đó mà Hội đồng của Ngôi Nhà có thể tính toán các giờ trong ngày và thời điểm để gióng chuông. Khi chuông đổ, tất cả chúng ta đều rời khỏi giường. Bầu trời mang sắc xanh lạnh lẽo ngoài khung cửa sổ hướng đông của chúng ta. Cái bóng trên đồng hồ mặt trời dịch chuyển đúng nửa tiếng trong lúc chúng ta thay trang phục và ăn bữa sáng tại phòng ăn—nơi có năm chiếc bàn dài, trên mỗi bàn bày sẵn hai mươi chiếc đĩa đất sét và hai mươi chiếc cốc đất sét. Sau đó, chúng ta ra đường phố của Thành phố để làm việc với chổi và cào trong tay. Năm tiếng sau, khi mặt trời lên cao, chúng ta quay trở lại Ngôi Nhà để dùng bữa trưa với thời gian cho phép là nửa tiếng. Kế đó, chúng ta lại tiếp tục ra đi làm. Sau năm tiếng nữa, những chiếc bóng đổ dài nhuộm xanh các mặt đường, và bầu trời ánh lên sắc xanh với một vẻ rực rỡ sâu thẳm nhưng lại không hề chói chang. Chúng ta trở về để ăn bữa tối kéo dài trong một tiếng. Tiếp đó tiếng chuông reo và chúng ta xếp thành một hàng thẳng tắp tiến về một trong các Tòa thị chính để tham gia Buổi họp Xã hội. Những hàng người khác từ Nhà của các Ngành nghề khác nhau cũng lần lượt kéo đến. Những ngọn nến được thắp lên, các vị Hội đồng của từng Ngôi Nhà bước lên bục giảng để thuyết giảng cho chúng ta về bổn phận và về những người anh em của mình. Sau đó, các Nhà lãnh đạo đi thị sát sẽ bước lên bục để đọc cho chúng ta nghe những bài phát biểu vừa được trình bày tại Hội đồng Thành phố ngày hôm ấy, bởi Hội đồng Thành phố đại diện cho tất cả mọi người và mọi người đều phải tường tận. Kế đến, chúng ta cùng hát vang các bài thánh ca: Thánh ca Huynh đệ, Thánh ca Bình đẳng, và Thánh ca Tinh thần Tập thể. Bầu trời chuyển sang sắc tím nhạt mờ ảo khi chúng ta trở về Ngôi Nhà. Rồi chuông lại đổ và chúng ta bước đi thẳng hàng đến Nhà hát Thành phố để tận hưởng ba giờ Giải trí Xã hội. Tại đó, một vở kịch được trình diễn trên sân khấu với hai dàn hợp xướng lớn đến từ Nhà của các Diễn viên, họ cùng nhau cất lời thoại và đối đáp bằng hai giọng vang dội lớn lao. Nội dung các vở kịch xoay quanh lao động và sự tốt đẹp của nó. Sau đó, chúng ta đi bộ trở về Nhà theo một hàng thẳng. Bầu trời trông như một chiếc r sàng đen thủng chi chít những giọt bạc rung rờn, chực chờ tuôn trào xuống. Những con bướm đêm đập cánh liên hồi vào những chiếc đèn đường. Chúng ta trở về giường và chìm vào giấc ngủ cho đến khi tiếng chuông lại vang lên. Những phòng ngủ trắng xóa, sạch sẽ và trống rỗng, chẳng có gì ngoài một trăm chiếc giường.

Chúng ta đã sống như thế qua từng ngày của bốn năm trời, cho đến mùa xuân của hai năm trước khi tội ác của chúng ta xảy ra. Tất cả mọi người đều phải sống như thế cho đến khi tròn bốn mươi tuổi. Đến tuổi bốn mươi, họ đã kiệt sức. Khi ấy, họ được gửi đến Nhà của Những Kẻ Vô Dụng—nơi các Bậc Trưởng lão sinh sống. Các Bậc Trưởng lão không phải làm việc, bởi Nhà nước lo cho họ mọi bề. Họ ngồi sưởi nắng vào mùa hè và ngồi quây quần bên lò sưởi vào mùa đông. Họ ít khi trò chuyện vì đã quá mệt mỏi. Các Bậc Trưởng lão thừa biết rằng chẳng bao lâu nữa họ sẽ lìa đời. Khi có một phép màu xảy ra và ai đó sống đến tuổi bốn-mươi-lăm, họ được gọi là các Bậc Cổ lai, và lũ trẻ thường trân trân nhìn họ mỗi khi đi ngang qua Nhà của Những Kẻ Vô Dụng. Cuộc đời của chúng ta rồi cũng sẽ diễn ra như thế, giống hệt như cuộc đời của tất cả những người anh em và của những thế hệ đi trước.

Cuộc đời chúng ta hẳn đã cứ thế trôi đi, nếu như chúng ta không phạm phải tội ác khiến mọi thứ thay đổi hoàn toàn. Và chính lời nguyền trong ta đã đẩy chúng ta đến với tội ác ấy. Chúng ta vốn là một Người Quét đường tận tụy và y hệt như bao người anh em Quét đường khác, ngoại trừ cái ao ước bị nguyền rủa là muốn được hiểu biết. Chúng ta thường ngắm nhìn những vì sao quá lâu vào ban đêm, cùng cây cối và đất đai. Và khi quét dọn khoảng sân của Nhà các Học giả, chúng ta nhặt nhạnh những chiếc lọ thủy tinh, những mảnh kim loại, những khúc xương khô mà họ đã vứt bỏ. Chúng ta muốn giữ lại những thứ ấy để nghiên cứu, nhưng lại chẳng có chỗ nào để cất giấu. Thế là chúng ta mang chúng đến hố rác thải của Thành phố. Và rồi chúng ta đã có phát hiện ấy.

Đó là vào một ngày mùa xuân của năm trước nữa. Những người Quét đường chúng ta làm việc theo từng đội ba người, và chúng ta được ghép cặp với Union 5-3992—cái kẻ thiểu năng trí tuệ ấy—cùng với International 4-8818. Trong khi Union 5-3992 là một thiếu niên bệnh tật và đôi khi bị những cơn co giật hành hạ, miệng sùi bọt mép và tròng mắt trợn trắng, thì International 4-8818 lại hoàn toàn khác biệt. Cậu ấy là một thanh niên cao lớn, vạm vỡ và đôi mắt sáng rực như đom đóm, bởi trong ánh mắt ấy luôn ẩn chứa nụ cười. Chúng ta không thể nhìn International 4-8818 mà không mỉm cười đáp lại. Chính vì thế mà cậu ấy không được lòng mọi người ở Nhà Học sinh, bởi việc mỉm cười không vì lý do gì là điều không đúng mực. Hơn nữa, cậu ấy còn không được ưa thích vì thường lấy những mẩu than để vẽ tranh lên tường—những bức tranh khiến người ta phải phì cười. Nhưng ngặt một nỗi, chỉ có những người anh em ở Nhà Nghệ sĩ mới được phép vẽ tranh, thế nên International 4-8818 đã bị đày đến Nhà Quét đường giống như chúng ta.

International 4-8818 và chúng ta là bạn bè. Thật là một điều tội tệ khi thốt lên điều này, bởi đó là một sự phạm giới, sự Phạm giới Lớn về Sự Ưa thích, khi yêu thương bất kỳ ai trong số những người anh em hơn những kẻ khác, trong khi chúng ta phải yêu mến tất cả mọi người và tất cả mọi người đều là bạn của chúng ta. Thế nên International 4-8818 và chúng ta chưa bao giờ nói về điều đó. Nhưng chúng ta tự hiểu. Chúng ta hiểu, khi nhìn sâu vào đôi mắt của nhau. Và khi chúng ta trao nhau ánh nhìn lặng thặng ấy, cả hai đều ngầm hiểu những điều khác nữa—những điều kỳ lạ không có từ ngữ nào diễn tả được, và chính những điều ấy khiến chúng ta sợ hãi.

Thế nên, vào ngày mùa xuân của năm trước nữa ấy, Union 5-3992 lại lên cơn co giật ở rìa Thành phố, gần Nhà hát Thành phố. Chúng ta để cậu ta nằm trong bóng râm của tấm bạt nhà hát rồi cùng International 4-8818 tiếp tục hoàn thành công việc. Cả hai cùng tiến đến khe vực sâu thẳm phía sau Nhà hát. Nơi ấy trống hoác, chẳng có gì ngoài cây cối và cỏ dại. Phía bên kia khe vực là một vùng đồng bằng, và xa hơn nữa là Rừng Vô Danh—nơi con người tuyệt đối không được phép tơ tưởng tới.

Chúng ta đang nhặt nhạnh những mảnh giấy và giẻ rách bị gió thổi bay từ Nhà hát ra thì nhìn thấy một thanh sắt nằm lẫn trong đám cỏ dại. Nó đã cũ kỹ và bị rỉ sét qua nhiều mùa mưa. Chúng ta dồn hết sức lực để kéo, nhưng nó chẳng hề nhúc nhích. Vì vậy, chúng ta gọi International 4-8818 tới, và cả hai cùng cào lớp đất xung quanh thanh sắt. Bỗng nhiên, lớp đất sụp xuống ngay trước mắt, và chúng ta nhìn thấy một tấm vỉ sắt cổ kính che chắn một hố đen ngòm.

International 4-8818 lùi lại phía sau. Nhưng chúng ta dùng sức giật tấm vỉ sắt và nó đã bung ra. Rồi chúng ta nhìn thấy những vòng sắt nhô ra như những bậc thang dẫn xuống một cái giếng sâu không thấy đáy.

“Chúng ta sẽ xuống dưới đó,” chúng ta nói với International 4-8818.

“Việc đó bị cấm,” cậu ấy đáp lại.

Chúng ta bảo: “Hội đồng không hề hay biết về chiếc hố này, vậy nên nó không thể bị coi là bị cấm.”

Và cậu ấy đáp: “Vì Hội đồng không biết gì về cái hố này, nên sẽ không có bất kỳ điều luật nào cho phép đặt chân vào đó. Mà mọi thứ không được luật pháp cho phép thì đều bị cấm.”

Nhưng chúng ta nói: “Dù sao thì chúng ta cũng sẽ xuống.”

Cậu ấy sợ hãi, nhưng vẫn đứng đó và dõi theo chúng ta.

Chúng ta bám vào những vòng sắt bằng cả tay và chân. Chúng ta chẳng thể nhìn thấy gì ở phía dưới. Còn ở phía trên, miệng hố mở toang đón bầu trời cứ nhỏ dần, nhỏ dần, cho đến khi chỉ bé bằng một chiếc cúc áo. Thế nhưng chúng ta vẫn tiếp tục leo xuống. Rồi bàn chân chúng ta chạm tới mặt đất. Chúng ta dụi mắt vì chẳng thể nhìn thấy gì. Dần dần, mắt chúng ta quen với bóng tối, nhưng ta không thể tin vào những gì đang hiển hiện trước mắt.

Không một con người nào mà chúng ta biết lại có thể xây dựng nên chốn này, thậm chí cả những con người mà các anh em đi trước từng biết cũng không thể, vậy mà nó lại do con người tạo ra. Đó là một đường hầm vĩ đại. Tường của nó cứng cáp và mịn màng khi chạm vào; cảm giác như đá nhưng lại chẳng phải đá. Trên mặt đất có những dải đường ray bằng sắt dài và mảnh, nhưng đó không phải sắt; nó mang lại cảm giác nhẵn nhụi và lạnh buốt như thủy tinh. Chúng ta quỵ xuống, bò trườn về phía trước, bàn tay dò dẫm dọc theo đường ray sắt để xem nó dẫn đến đâu. Nhưng phía trước là một màn đêm vô tận. Chỉ có những thanh ray sắt tỏa sáng xuyên qua bóng tối ấy, thẳng tắp và trắng muốt, như vẫy gọi chúng ta bước theo. Nhưng chúng ta không thể đi tiếp, bởi vũng ánh sáng ở phía sau đang dần khuất dạng. Thế nên chúng ta quay đầu bò ngược trở lại, bàn tay vẫn đặt trên đường ray sắt. Và trái tim chúng ta đập thình thịch trong từng đầu ngón tay mà chẳng vì lý do gì cả. Để rồi chúng ta chợt hiểu ra.

Chúng ta đột nhiên nhận ra rằng nơi này là di tích sót lại từ Thời kỳ Không Thể Nhắc Đến. Hóa ra điều đó là sự thật, rằng Thời kỳ ấy từng tồn tại, cùng với tất cả những kỳ quan của nó. Hàng trăm năm về trước, con người từng nắm giữ những bí mật mà nay chúng ta đã đánh mất. Và chúng ta thầm nghĩ: “Đây là một nơi ô uế. Kẻ nào chạm vào những thứ thuộc về Thời kỳ Không Thể Nhắc Đến đều bị nguyền rủa.” Thế nhưng bàn tay đang mải miết lần theo đường ray trong lúc chúng ta bò trườn lại bấu chặt lấy thanh sắt như thể không muốn buông rời, cứ như thể làn da trên tay chúng ta đang khao khát và nài nỉ thứ kim loại kia ban phát cho một dòng chất lỏng bí ẩn nào đó đang đập nhịp trong cái lạnh buốt của nó.

Chúng ta quay trở lại mặt đất. International 4-8818 nhìn chúng ta rồi lùi lại.

“Equality 7-2521,” cậu ấy nói, “sắc mặt bạn trắng bệch.”

Nhưng chúng ta không thể thốt nên lời và cứ đứng chết trân nhìn cậu ấy.

Cậu ấy lùi ra xa, cứ như thể không dám chạm vào chúng ta. Rồi cậu ấy mỉm cười, nhưng đó không phải là một nụ cười tươi vui; nó lạc lõng và mang đầy vẻ van nài. Dù vậy, chúng ta vẫn chẳng thể mở miệng. Sau đó cậu ấy cất lời:

“Chúng ta hãy báo cáo phát hiện này lên Hội đồng Thành phố và cả hai sẽ được thưởng lớn.”

Và bấy giờ chúng ta mới cất tiếng. Giọng chúng ta cứng ngắc và không hề vương chút xót thương nào. Chúng ta bảo:

“Chúng ta sẽ không báo cáo phát hiện này lên Hội đồng Thành phố. Chúng ta sẽ không báo cáo nó với bất kỳ ai.”

Cậu ấy đưa tay ôm lấy tai, bởi chưa bao giờ cậu ấy được nghe những lời lẽ như thế.

“International 4-8818,” chúng ta hỏi, “bạn sẽ tố cáo chúng tôi với Hội đồng và chứng kiến cảnh chúng tôi bị quất roi đến chết ngay trước mắt bạn chứ?”

Cậu ấy đột ngột đứng thẳng người lên và đáp: “Thà tôi chết còn hơn.”

“Vậy thì,” chúng ta nói, “hãy giữ im lặng. Nơi này là của chúng ta. Nơi này thuộc về chúng ta, Equality 7-2521, và không một ai khác trên trái đất này. Và nếu có lúc nào chúng ta phải từ bỏ nó, chúng ta cũng sẽ từ bỏ cả sinh mạng của mình cùng với nó.”

Bấy giờ chúng ta nhận ra đôi mắt của International 4-8818 đã ngấn lệ đến tận mi mà cậu ấy không dám để trào ra. Cậu ấy thì thầm, giọng nói run rẩy khiến câu chữ mất hết cả hình hài:

“Ý muốn của Hội đồng là tối thượng, bởi đó là ý muốn của những người anh em, vốn là điều thiêng liêng. Nhưng nếu bạn muốn thế, chúng tôi sẽ vâng lời bạn. Thà rằng cùng bạn làm kẻ tà ác còn hơn làm kẻ lương thiện cùng tất cả những người anh em khác. Cầu xin Hội đồng rủ lòng thương xót cho trái tim của cả hai chúng ta!”

Rồi chúng ta cùng nhau bước đi, quay trở lại Nhà của những người Quét đường. Và chúng ta bước đi trong thầm lặng.

Cứ như thế, vào mỗi đêm khi các vì sao treo lơ lửng trên cao và những người Quét đường đang ngồi trong Nhà hát Thành phố, chúng ta, Equality 7-2521, lại lén lút trốn ra ngoài và băng qua bóng tối để đến chốn riêng của mình. Việc rời khỏi Nhà hát rất dễ dàng; khi những ngọn nến được thổi tắt và các Diễn viên bước lên sân khấu, không một đôi mắt nào có thể nhìn thấy chúng ta bò dưới các hàng ghế và chui qua tấm bạt của nhà hát. Lúc sau, việc lẻn qua những bóng râm để nhập vào hàng ngũ ngay bên cạnh International 4-8818 khi đoàn người rời Nhà hát cũng vô cùng đơn giản. Đường phố tối đen như mực và chẳng có bóng người, bởi không ai được phép đi lại trong Thành phố khi họ không có nhiệm vụ. Đêm nào cũng vậy, chúng ta chạy đến khe vực, dời những hòn đá mà ta chất đống lên tấm vỉ sắt để ngụy trang tránh bị người đời phát hiện. Mỗi đêm, trong suốt ba giờ đồng hồ, chúng ta ở dưới lòng đất, hoàn toàn cô độc.

Chúng ta đã ăn cắp nến từ Nhà Quét đường, chúng ta ăn cắp đá lửa, dao kéo và giấy viết, rồi mang tất cả đến chốn này. Chúng ta trộm những chiếc lọ thủy tinh, bột hóa chất và a-xít từ Nhà các Học giả. Giờ đây, chúng ta ngồi trong đường hầm suốt ba giờ mỗi đêm để học tập. Chúng ta nấu chảy những kim loại lạ lẫm, pha chế các loại a-xít, và mổ xẻ cơ thể những con vật tìm thấy ở hố rác Thành phố. Chúng ta tự xây một cái lò bằng những viên gạch nhặt nhược trên đường phố. Chúng ta đốt thứ củi tìm thấy dưới khe vực. Ngọn lửa bập bùng trong lò và những chiếc bóng màu xanh nhãy múa trên vách tường, chẳng có tiếng ồn ào của con người nào làm phiền chúng ta.

Chúng ta đã ăn cắp những bản thảo. Đây là một lỗi phạm tày trời. Các bản thảo vô cùng trân quý, bởi những người anh em ở Nhà Sách vụ phải mất cả ròng rã một năm trời để sao chép lại một bản thảo duy nhất bằng nét chữ rõ ràng của họ. Bản thảo vốn rất hiếm và được cất giữ cẩn trọng tại Nhà các Học giả. Thế nên chúng ta ngồi dưới lòng đất và nghiền ngẫm những xấp tài liệu đánh cắp ấy. Đã hai năm trôi qua kể từ ngày chúng ta tìm ra nơi này. Và trong hai năm ấy, chúng ta học được nhiều hơn cả mười năm ròng ở Nhà Học sinh.

Chúng ta đã thấu triệt những điều không hề có trong sách vở. Chúng ta đã giải mã được những bí ẩn mà các Học giả hoàn toàn mù tịt. Chúng ta bắt đầu nhìn thấy thế giới chưa được khám phá vĩ đại nhường nào, và dẫu trải qua bao kiếp người cũng chẳng đưa chúng ta đi đến tận cùng của cuộc hành trình tìm kiếm. Nhưng chúng ta chẳng mong mỏi điểm dừng cho cuộc hành trình ấy. Chúng ta chẳng ước ao điều gì, ngoại trừ được cô độc để học hỏi, và cảm nhận rằng qua mỗi ngày, tầm nhìn của mình lại càng trở nên tinh anh hơn loài diều hâu và trong trẻo hơn cả thạch anh.

Đường lối của sự tà ác thật lắm điều kỳ lạ. Chúng ta mang lớp mặt nạ giả dối trước những người anh em. Chúng ta đang thách thức ý muốn của các Hội đồng. Chỉ riêng chúng ta, giữa hàng vạn kẻ đang bước đi trên mặt đất này, chỉ riêng chúng ta trong giờ khắc này đang thực hiện một công việc chẳng có mục đích nào khác ngoài việc ta khao khát làm nó. Bản chất tội ác của chúng ta là thứ mà tâm trí phàm trần không thể thấu thấu. Hình phạt dành cho chúng ta nếu bị phát hiện là điều trái tim con người không dám nghĩ tới. Chưa từng có, kể cả trong ký ức của những bậc tiền bối của các Bậc Trưởng lão, chưa từng có con người nào dám làm những gì chúng ta đang làm.

Thế nhưng chúng ta không hề cảm thấy hổ thẹn hay hối tiếc. Chúng ta tự nhủ rằng mình là một kẻ khốn nạn và phản trùm. Nhưng tâm hồn chúng ta chẳng vướng bận chút gánh nặng nào, và trong tim chẳng hề gợn nỗi sợ hãi. Và chúng ta cảm thấy tâm hồn mình trong trẻo tựa hồ mặt hồ không bị khuấy động bởi bất kỳ ánh mắt nào ngoài vầng thái dương. Và sâu thẳm trong tim—thật lắm lối đi kỳ lạ của sự tà ác!—trong tim chúng ta là sự bình yên đầu tiên mà ta được nếm trải trong suốt hai mươi năm cuộc đời.