Nhật Tín trở lại thành phố. Vừa đến nhà, chưa kịp rửa mặt mũi chân tay anh đã bấm máy số điện thoại của ông Mẫn:
- Dạ, tôi xin gặp bác Mẫn ạ!
Tiếng một thiếu nữ từ đầu dây bên kia, lễ phép:
- Chú ơi, bố cháu vừa đi ra ngoài một tí tẹo rồi ạ! Chú cho cháu số điện thoại hoặc lát nữa chú gọi lại ạ!
Biết tính đi đâu "một tí tẹo" của ông Mẫn, cái tí tẹo có khi phải dài đến cả buổi nên Nhật Tín đành nói:
- Cô nói giúp với bác là có Tín, Tín nhà báo gọi điện. Cứ nói vậy là bác biết đấy! Xin cảm ơn nhé!
- Cảm ơn chú!
Nhật Tín cất vội đồ đạc, tranh thủ tắm rửa. Quãng đường xa cùng mấy ngày làm việc không có giờ giấc nhất định khiến anh mệt mỏi. Nước ấm, không khí gia đình, vẻ ồn ào quen thuộc của phố xá đã làm vơi phần nào nỗi bức xúc vì công việc định làm mà chưa thành. Nhật Tín chẳng thể nấn ná thêm khi ông Rãng chưa kịp về đến chùa đã giục Tiểu May chuẩn bị đồ đạc để chuẩn bị về quê. Đứa con bỏ trốn khỏi trụ sở Ủy ban sau chuyện đến chùa gây rối với bố khiến ông chẳng thể bằng an nơi cửa Phật. Tâm không tĩnh thì dù có nể bạn, nể khách đến mấy cũng phải gác lại những chuyện khác.
- Nhờ Tín nói với ông Mẫn hộ mình. Mình vô phép vì chưa đáp ứng được mong muốn của nhà báo, của bạn bè. Việc nhà đang rối làm sao nghĩ được việc xưa cũ nữa. Cái đang hiện hữu trước mắt đây còn chưa lo xong làm sao lo về quá khứ được.
- Bạch thầy... Việc này cũng chẳng thể sốt ruột. Nếu thầy cho phép lúc nào đấy con được thăm lại chùa.
- Cảm ơn thịnh tình của nhà báo. Lần này về nhà chưa biết công việc sẽ ra sao. Việc chùa tôi cũng đã thưa chuyện với xã. Trước mắt là nhờ các vãi già và Tiểu May trông nom. Còn lâu dài thì...
Ông Rãng ngừng lời. Ông không dám nói tiếp điều mà ông chưa dám quyết định. Từ cách nói này của ông, Nhật Tín hy vọng sẽ có lúc được quay trở lại Ân Đức. Trước khi về, anh cũng đã gặp riêng Tiểu May với một chút quyến luyến có thật:
- Tôi muốn phiền Ni cô một chuyện.
- Xin bác cứ nói.
Nhật Tín đưa cho Tiểu May một vuông giấy nhỏ:
- Trong này có ghi địa chỉ và số điện thoại của tôi. Lúc nào thầy từ quê ra xin Ni cô nhắn tin hoặc viết thư cho biết, tôi cảm ơn nhiều.
Tiểu May cầm vuông giấy nhỏ trân trọng:
- Xin bác yên tâm nếu được phép thầy.
- Tôi muốn Ni cô giữ bí mật cho chuyện này.
- Mô Phật. Nhà chùa không được phép làm chuyện dối trá.
Câu nói của Tiểu May như luồng gió lạnh phả vào mặt Nhật Tín. Anh thấy ngượng với chính mình. Lối sống của đời thường đâu phải cái gì cũng hợp với lối sống của người tu hành.
- Xin lỗi Ni cô. Thực tình, tôi không muốn quấy rầy thầy trước khi mình đến nên mới nghĩ ra chuyện này.
Tiểu May cúi mặt, rồi nói chậm rãi như thể cho ai nghe chứ không phải Nhật Tín:
- Tính thầy đôn hậu, thẳng thắn. Đã nhận lời ai thì hết lòng. Bằng không, có khéo đến mấy thầy cũng lắc đầu.
Nhật Tín nhận ra vẻ dứt khoát của Tiểu May trong cái lẳng lặng khó hiểu. Mới đầu nghĩ cô cam chịu, nhẫn nại. Cái đó chỉ đúng một phần với người đi ở chùa.
- Mấy ngày vừa qua tôi đã làm phiền thầy và Ni cô nhiều. Rất cảm ơn sự giúp đỡ của Tiểu May. Màu áo chỉ nâu sồng giản dị nhưng đầm ấm và giàu có một tấm lòng.
Làn da mặt Tiểu May khẽ xao động trước câu nói của Nhật Tín. Đôi môi cô khẽ mím lại rồi lắc đầu:
- Bác nhà báo khách sáo quá. Chúc bác lên đường may mắn. Nhà chùa có địa chỉ của bác đây rồi.
Lời nói là lời hứa. Nhật Tín đã mang cái xao động ấy về thành phố. Mới lên xe anh chỉ nghĩ đến ông Mẫn. Bây giờ tắm rửa tinh tươm rồi, anh lại càng muốn gặp ông Mẫn hơn để nói những điều đang muốn nói.
Nhật Tín sốt ruột nhìn cái máy điện thoại, chờ một tiếng chuông reo. Chỉ có tiếng đồng hồ tích tắc. Tiếng xe cộ qua đường thỉnh thoảng ào vào nhà qua cửa sổ. Lâu sau, tiếng chuông vẫn không réo lên, nghĩ có thể cô bé con nhà ông Mẫn quên nhắc bố. Nhật Tín bấm lần nữa số máy. Vẫn tiếng thiếu nữ lúc nãy thưa điện thoại:
- Chú ơi, bố cháu vẫn chưa về ạ...
Cô gái vừa dứt câu thì tiếng ông Mẫn đã oang oang: "Bố đây, bố đây. Để bố nói chuyện". Nhật Tín nghe lời ông qua máy. Bây giờ anh nghe tiếng cô gái:
- May quá chú ơi, bố cháu vừa về. Chú chờ máy nhé. Bố ơi, nhanh lên. Chú gọi hai lần rồi đấy.
- Cám ơn cô bé nhá!
- Dạ, không có gì…
Nhật Tín lại nghe tiếng oang oang của ông Mẫn: .
- Mẫn đây. Cậu Tín phải không. Về bao giờ thế. Chờ mãi. Có được việc không?
Lời ông Mẫn dồn dập. Nhật Tín nghe cả tiếng ông thở trong máy. Chắc ông vừa đi xa về nên mệt.
- Nhiều chuyện lắm ạ. Bây giờ thế này. Em xin mời bác đi uống bia...
- Nhất trí ngay. Hôm nay cậu cho tôi chiêu đãi đấy nhé. Vừa mới đi họp cựu chiến binh về đây. Mỗi lão được một cái phong bì năm chục.
- Bác cứ chờ em ở nhà, em mang xe máy đến đón nhá.
- Thôi, để tôi đi xe ôm đến cậu.
- Không! Bác chờ em...
Đặt vội máy điện thoại, Nhật Tín ào xuống gác. Chuyện uống bia này anh đã có dự định trước.
Chỗ uống bia là ở một ngôi nhà ven hồ. Nơi đây khách không đông nhưng được cái tĩnh. Nhật Tín chọn chỗ này để mời ông Mẫn vì ngoài cái thú nhâm nhi anh còn muốn hỏi đôi ba câu chuyện về ông Rãng mà anh thấy loé lên nhưng chưa tường tận.
- Bác Mẫn này. Đây có cả rượu ngon. Anh em mình làm hai ly trước đã nhé.
- Tuỳ cậu.
Nhật Tín gọi hai ly "Giôn đen". Anh đưa thực đơn để ông Mẫn kêu đồ nhắm. Ông Mẫn chẳng cần xem, nói luôn:
- Giò luộc, nem chua mỗi thứ bốn. Một đĩa đậu lướt ván ba ngàn...
- Bác gọi thứ gì ngon ngon một tí. Ai lại, uống rượu Tây mà bác...
- Thế thôi. Cậu thích gì gọi thêm. "Giôn đen" chiều cậu uống cho nó sang chứ với với tớ chỉ cuốc lủi hoặc bia hơi là thượng hạng.
Trao ly rượu cho ông Mẫn, Nhật Tín xướng:
- Xin tuân lệnh ông bác. Trước tiên anh em mình cạch một cái đã. Xin chúc lão đồng chí quân báo mạnh khoẻ, sống lâu.
- Cảm ơn Tín.
Hai anh em tợp một lần hết hai ly rượu. Ông Mẫn hà một tiếng to, hỏi Nhật Tín:
- Gặp cái lão gan lỳ nhà tôi lão ấy bảo sao?
- Sư thầy chưa nói được gì nhiều.
- Mấy ngày cơ mà.
Nhật Tín cười, vẫy cô phục vụ:
- Anh bảo này. Cho anh đĩa thịt chó hai mươi. Chó hấp, chỗ nạc và mềm nhất ấy nhé.
- Vâng ạ!
Cô phục vụ đi rồi, Nhật Tín bảo ông Mẫn:
- Giờ sang tiết mục bia. Em gọi mấy chai Hà Nội cho nó khác mọi bận, bác nhá.
- Vẽ; Cứ bia hơi mà táng. Anh em ta quen loại bia thùng này rồi. Gọi cái ấy làm gì cho đắt.
Nhật Tín chiều theo ý ông Mẫn. Hai vại bia hơi đặt trước mặt hai người. Lần này họ chạm cốc, ăn và trò chuyện.
Ông Mẫn bảo:
- Tôi đã rắc rối về thê nhi lão ấy còn rắc rối hơn. Việc này nó lắm lúc phức tạp và phiền hà lắm. Mình có góp ý cũng chả được. Cứ để cho lão tự giải quyết. Có nằm trong chăn mới biết nó nóng lạnh thế nào.
- Em thấy ông Rãng là người rất nặng lòng về chuyện gia đình.
Ông Mẫn ngửa cổ, cười to:
- Còn phải nói. Vinh ở đấy, nhục cũng ở đấy. Xưa nay có ai thoát khỏi vòng này đâu. Không có thì kêu trời. Có rồi thì trời kêu. Mà thôi... Mình có nói cũng chỉ là kẻ hóng hớt. Chuyện yêu đương, gia đình là chuyện cốt nhục ai làm thay, nói thay được. Nhưng cũng hay ra phết, lãng mạn ra phết. Cậu mà khiến được cóc mở miệng chuyện này thì có thể gọi là hay quên chết.
Bia mới lại mang đến. Nhật Tín tợp một hớp to. Ông Mẫn uống có vẻ ít hơn.
- Tửu lượng của bác dạo này có vẻ kém thế à?
Nhật Tín vừa hỏi, vừa khích. Ông Mẫn ha hả:
- Thất thập cổ lai hy - cách nửa gang rồi Nhật Tín ơi. Uống ít để còn chờ gả chồng cho con bé út.
Nhật Tín cười:
- Bác lo sớm quá. Giờ nước mình, tuổi các cụ đang là tuổi thanh niên. Tuổi chúng em còn đang độ mẫu giáo đi nhà giữ trẻ. "Cô ơi cô chúng cháu yêu cô lắm!".
Ông Mẫn gật gù nói một câu chí lý:
- Lạ thật cậu ạ. Đàn ông hình như không có tuổi già. Tớ thấy nhiều lão ngưỡng tám mươi, ngoài tám mươi vẫn có bồ, vẫn thèm đi cắt tóc thư giãn. Vậy mà cái tay khét tiếng một vùng, cái thằng cứ gái trông thấy là phải lòng, cái tay bọn Việt gian nghe thấy là mất mật, bây giờ lại đi tu, hỏi mấy cũng cấm có nói. Gan quá...
Mặt ông Mẫn chùng xuống khi giọng ông chùng lại.
Ông nhìn Nhật Tín, cái nhìn như muốn được sẻ chia, thông cảm.
"Tôi chỉ là bạn chiến đấu với ông Rãng một giai đoạn thôi nhà báo ạ" - Ông Mẫn mở đầu câu chuyện như thế và kể:
Năm 1947 Pháp đánh túa ra xung quanh thành phố. Tôi cùng ông Rãng ở vùng giáp ranh giữa ta và địch. Nhiệm vụ của hai đứa tôi là nghe ngóng, theo dõi, tổng hợp tình hình báo cáo cấp trên. Để tiện việc hoạt động hai người bàn cách mở lều chữa xe đạp nơi ngã ba đường. Chỗ ấy có cây đa cổ thụ nhiều bóng mát người qua hay ngồi nghỉ trò chuyện. Tôi ít hơn Rãng một tuổi, muốn cho trẻ hơn nữa nên cạo chọc đầu, mặc quần cộc, áo cộc vá, chân tay bôi dầu mỡ lem luốc. Rãng thì được phép chững chạc, sạch sẽ hơn vì đấy là thợ anh còn tôi là thợ em. Thực chất ra, khi có người chữa xe thì tôi làm chính, Rãng thì chỉ trỏ và trò chuyện. Tôi vốn là thợ cơ khí, có nghề còn Rãng chỉ là anh học trò quê. Tuy vậy Rãng rất giỏi bắt chuyện và moi chuyện. Hơn nữa chỗ bọn tôi chữa xe, sáng nào Rãng cũng dậy thật sớm đun một nồi nước vối đầy rồi bày ra đấy vài cái ghế, cái bát cùng chiếc mâm gỗ nhỏ. Ai uống nước tự múc. Mới đầu không lấy tiền sau nể quá, lại sợ lộ nên ai trả thế nào cũng được. Có người không trả tiền mà đổi nước bằng quả ổi, quả chuối. Thực ra chỗ tụ tập nước nôi mới là chỗ nhiều chuyện. Còn nơi sửa xe chỉ lác đác mới có người. Nhưng người sửa xe thường là nhà giàu nên cũng biết nhiều chuyện quan trọng. Sáng kiến đun nồi nước vối, mở quán nước bán công khai là của Rãng. Ông ấy bảo tôi:
- Có mở quán nước mới đông người đến. Hiềm một nỗi hai thằng như hai con cá rô đực thế này, mở ra, chỉ riêng chuyện này thôi rất dễ bị nghi ngờ.
Tôi hiểu ý Rãng:
- Anh tính phải đấy. Giá lúc này có cô nào ra đây cùng với chúng mình thì hay biết mấy. Chàng chữa xe, nàng bán nước.
Rãng nói:
- Tôi đã nghĩ đến chuyện này. Khó là chỗ tuyển người, lực lượng mình bói cũng chẳng ra. Lấy ở ngoài thì ngại.
- Mời Thơi, vợ sắp cưới của anh vậy.
Rãng đỏ mặt nhìn tôi. Tôi nói vậy cũng là nói đại. Chỉ nghe anh chàng Rãng có một cô gái cảm tình cùng quê tên là Thơi nào đấy. Nhân việc này tôi nói để tìm hiểu.
Rãng lắc đầu:
- Mẫn cũng biết chuyện của mình kia à? Khó đấy. Thơi cũng đã giúp công việc của bọn mình một lần. Cô ấy vào vai tốt lắm. Việc công thì thành nhưng việc riêng lại bị bố đánh đòn. Chuyện con trâu ấy.
- Đánh đòn?
- Thơi đã bị ông cụ cho ăn ba cái vai bừa.
Mẫn lúc ấy mới tin:
- Nhưng lỗi gì cơ chứ. Vừa lấy được trâu mất trộm, vừa được thành tích với cơ quan. Tôi không tin chị Thơi bị đòn chỉ vì chuyện ấy.
- Mẫn nghi ngờ mình chứ gì?
- Không! Nhưng phải có lí do nào khác nữa chứ?
- Lí do mình đã nói rồi thôi. Thơi không xin phép bố mà vẫn đi. Ông cụ bắt lỗi ấy.
- Thế thì chịu với các cụ có con gái rượu.
Cả hai cùng cười, cùng hiểu rồi lại nhăn mày tìm cách kiếm thêm một cô hàng nước khác. Thực ra, lúc này, theo lời giới thiệu của Rãng chị Thơi đã nhận làm cơ sở cho công an ở một công việc khác. Anh sợ hai người chung một việc không tiện.
Mấy hôm sau vào một buổi chiều muộn, anh em vừa rửa tay nghỉ việc vừa trò chuyện. Mẫn nói:
- Anh có thấy cái cô hàng tấm trưa nay vào uống nước không. Cô này uống nước thì ít mà ngắm anh thì nhiều. Đôi mắt sắc quá.
- Bậy nào.
- Tôi nói đố có sai. Cứ đăm đắm, đăm đắm như bị anh hút mất hồn.
- Cậu bịa. Tay chân mặt mũi nhọ nhem thế này, có ma nó nhìn. Người ta thì trắng trẻo, duyên dáng. Con gái đi buôn vải nó kén lắm Mẫn ơi. Với lại tớ... Tớ đã có Thơi rồi còn gì.
- Cái đó không quan trọng bằng cái này. Cô ấy ngồi uống nước anh có để ý lúc nói chuyện cứ kể ra, kể vào chuyện buôn bán khó khăn lại hay bị lính Pháp, lính ngụy khám xét, cướp bóc. Rồi thì con gái bây giờ đi chợ búa lờ lãi thì ít, khó khăn nguy hiểm thì nhiều. Hay là ta...
- Cậu định rủ cô ấy à?
- Tôi chỉ mới chợt nghĩ thôi.
- Cũng phải. Tên tuổi là gì, quê quán ở đâu mình chưa hay. Chuyện trò sôi nổi thật nhưng vẫn chỉ là người qua đường. Phải nghĩ kỹ đã Mẫn ạ.
Ít lâu sau hai người biết được tên cô hàng tấm là Nuột. Nuột là tên cúng cơm cha mẹ đặt còn tên chữ của Nuột là Hoài Điệp. Hoài Điệp là người phố. Pháp chiếm lại Hà Nội bố mẹ Hoài Điệp đưa con gái về quê tản cư rồi ở lại. Quê Hoài Điệp ở Cốt Thượng. Hoài Điệp là con đầu, gia đình tản cư có khó khăn nên phải chạy chợ giúp bố mẹ. Từ quán nước vối của hai anh Rãng và Mẫn về Cốt Thượng chỉ khoảng vài ba cây số là cùng.
- Hay là hai anh cho em chung vốn mở quán ở đây. Chỗ này người qua lại đông, em để ý thấy buôn bán được...
Rãng ậm ừ:
- Cái xó quê này ăn thua gì hở cô Nuột. Chả là anh em chúng tôi tránh bọn Tây bắt lính nên phải nương nhờ gốc đa thôi.
Mẫn thêm lời:
- Trẻ gái lại giỏi giang như Hoài Điệp thì ngồi bán nước làm gì cho nó phí người ra.
Hoài Điệp cười, mắt liếc nhìn Rãng, nhìn Mẫn:
- Thanh niên con trai gì mà đáo để hơn cả con gái. Các anh không cho em cũng cứ mang hàng lên bán đấy.
Rãng cười:
- Không dám.
Mẫn nói câu khó xử:
- Lại làm mặt giận với nhau rồi.
- Em nói thật đấy. Em chạy chợ hết tháng này, bán tống bán tháo cho xong chỗ vải tồn là em kiếm cái mẹt hàng mang lên đây nhờ hai anh giúp đỡ.
Rãng và Mẫn chỉ cười. Nuột dúi vội vào túi áo Rãng bao thuốc rồi tong tả gánh đôi tay nải đựng vải về:
- Nhớ đấy. Để chỗ cho em. Ai có hỏi bảo em xí phần rồi nhá.
Đúng như hẹn đầu tháng Nuột lên. Cô ăn mặc giản dị hơn lúc đi bán hàng vải. Vẫn quần phin, áo gụ nhưng màu vải có vẻ cũ hơn. Cái bị Nuột đeo ở vai lên góp với bàn nước của Rãng và Mẫn là lọ đựng kẹo bột, đĩa bày hoa quả, con dao bài, mấy xâu bánh tẻ, bánh mật… Hôm nay ra mắt trước gốc đa Nuột còn có thêm thẻ hương, cơi trầu cúng thần linh thổ địa nữa. Việc đã rồi Rãng và Mẫn chỉ biết cười trừ chấp nhận. Rồi sau đó với con mắt của trinh sát công an hai anh ngầm phân nhau để ý, theo dõi xem Nuột có cái gì lạ ngoài cái chuyện buôn bán này không nhưng tuyệt nhiên chẳng thấy biểu hiện gì khiến các anh phải nghi ngờ, e ngại. Thực ra là có lo nhưng chẳng thể khác. Gốc đa là gốc đa của thiên hạ, bãi cỏ cũng là của thiên hạ. Ai cấm ai bày hàng, bán hàng. Tuy vậy Rãng và Mẫn có lúc thắc thỏm, lo lắng. Nuột thì vẫn hồn nhiên như không. Lạ cái là khách vào uống nước đông hơn và chuyện trò cũng rôm rả hơn. Mọi tin tức từ vùng tạm chiếm đưa ra qua miệng mọi người được Rãng và Mẫn sàng lọc lại rồi gửi về qua bà cụ buôn chè, buôn nụ vối ngày ngày vẫn đưa hàng. Nhiệm vụ của hai người là theo dõi bọn Pháp ở khu vực phía Tây thành phố động tĩnh ra sao trong kế hoạch đánh lấn của chúng để quân ta biết cách đối phó. Cũng có cả việc theo dõi người qua lại ở hai vùng xem có đối tượng nào khả nghi thì đánh dấu. Hai người để ý thấy Nuột cơ chỉ làm ăn, chí thú thu vén, lời lãi sòng phẳng, lại được lòng khách nữa.
Một buổi, Nuột đi lấy hàng vắng Rãng nói với Mẫn:
- Mình có thể xây dựng Nuột thành cơ sở được không?
Mẫn lặng người một chút, hỏi lại:
- Anh đã nghĩ kỹ chưa?
- Nói kỹ thì vô cùng. Biết làm sao hết bụng dạ con người. Nếu lúc nào cũng nghi ngờ thì chẳng bao giờ có thể tin nhau được chứ chưa nói đến chuyện tìm nhau.
- Nghĩ đi nghĩ lại... kể cũng khó thật!
- Hay là ta đợi một thời gian nữa?
Chưa đợi Mẫn trả lời, Rãng đã nắm tay giơ lên nói tiếp:
- Phải thế thôi Mẫn ạ! Thời gian là bạn tốt của người biết cảnh giác.
Phần nghi hoặc đã vợi bớt. Trong con mắt của Rãng nhìn Nuột, cái cô gái thành thị ấy giờ đang trở thành một cô gái quê thuần chất. Nuột có vẻ mê Rãng nhưng anh lại muốn vun vén người ấy cho Mẫn. Một lần nhân lúc vắng khách Rãng thăm dò Nuột:
- Hỏi khí tò mò, Nuột đã nhận cau trầu với ai chưa?
- Nhận cau trầu để làm gì hả anh?
Nuột hỏi lại Rãng. Câu hỏi như ra vẻ không biết, lại có ngầm ý rằng, ta biết rồi đấy nhưng chẳng có gì phải trả lời. Rãng thì cho rằng Nuột là người thành phố có khi cô ấy chả hiểu được cái lệ cưới xin của làng xóm, bèn thật thà giải thích:
- Nhận cau trầu có nghĩa là hai bên trai gái... có nghĩa là chuyện gia đình ấy mà.
Nuột cười thành tiếng. Nụ cười tươi và giòn:
- Anh Rãng định làm mối chồng cho em phải không?
- Đâu dám. Tôi cũng chỉ định hỏi cho biết, còn chuyện kia...
Mặt Rãng đỏ lên. Nuột nói trêu:
- Con giai gì hơi tí đã đỏ mật. Ghét thế.
Và cô sấn sổ hơn:
- Chuyện kia là thế nào? Tìm đám cho em rồi chứ gì! Giờ anh nói đi. Chỉ có hai người. Anh Mẫn đang đi giúp em lấy hàng rồi.
- Tôi thấy...
Nuột buông một câu suôn sẻ như nói hộ Rãng:
- Cậu Mẫn, cậu ấy cũng được đấy, phải không?
Rãng cười hiền:
- Cô Nuột cũng đọc được ý định của tôi à?
- Các anh coi thường em thế!
- Đâu dám.
Vừa lúc Mẫn đi lấy hàng về. Hàng chỉ là mấy chục bánh tẻ, bánh mật mới làm. Dạo này khách không chỉ mê nước vối ông Rãng mà còn mê bánh tẻ, bánh mật cô Nuột nữa. Mẫn về trong lúc câu chuyện làm mối chưa đến hồi kết. Vừa trông thấy Mẫn, Nuột đã réo to lên:
- Anh Mẫn ơi, anh không về nhanh mà nghe anh Rãng anh ấy đang làm mối vợ cho anh đây này.
- Cái cô Nuột này buồn cười thật. Nói bí mật có hai người nay cứ oang oang như muốn cho cả hàng xứ biết - Rãng nhăn mặt.
Mẫn ngớ người đưa làn bánh cho Nuột:
- Cô đếm lại xem có đủ không. Mỗi thứ ba chục. Nghe nói nếu Tây đánh rát mấy nhà làm bánh họ lại tản cư tiếp. Lúc ấy không biết lấy hàng ở đâu.
- Ta bán hoa quả vậy.
Nuột nói mà mặt cứ bừng lên như có lửa bên cạnh. Mẫn bây giờ mới quan tâm đến "chuyện làm mối" mà Nuột vừa nói. Anh linh cảm thấy có liên quan đến mình, đến Nuột. Vốn là người bạo dạn, Mẫn cầm tay Nuột hỏi:
- Vừa nãy Nuột bảo anh Rãng làm mối vợ cho tôi à? Có thật thế không?
- Ái đau. Bóp chặt tay em thế. Bỏ ra không anh Rãng anh ấy cười cho kia kìa.
- Kệ ông ấy.
- Kệ là làm sao. Ban ngày ban mặt thế này. Nào, bỏ tay em ra.
Mẫn vẫn chưa chịu buông cái bàn tay thon thon ấm của Nuột. Nuột cau mày:
- Đề nghị đồng chí Mẫn nghiêm túc.
Bị bất ngờ Mẫn buông vội tay Nuột. Nuột khúc khích:
- Nhẹ chả ưa, ưa nặng kia?
Mẫn giật mình với lối ăn nói của Nuột. Sao cô ấy có Vẻ thông thạo cách nói của người đoàn thể đến thế nhỉ? Chuyện trai gái, riêng tư lại như có liên quan tới chuyện nghiệp vụ, công tác. Nuột có gì đó "sõi" về việc này!?
- Sao ngẩn ra thế ông thổi kèn. Vào bê cho em nồi nước vối ra đây để còn dọn hàng - Nuột giục.
Mẫn lẳng lặng đi. Nuột nhìn theo rồi quay lại Rãng nói trêu:
- Anh Rãng nhớ đấy. Bắn súng mà không nên là em bắt đền đạn.
Mẫn nghe được câu này thấy vui vui. Nuột từ lâu đã nằm trong tầm ngắm của Mẫn. Cô có khuôn mặt ưa nhìn. Từ hôm thấy cô vào quán anh đã bị cái nét tươi tỉnh, lịch lãm thành thị ấy cuốn hút. Vốn có đi làm thợ ở phố nên mắt anh ưa nhìn những dáng đẹp chốn phồn hoa. Là dân tay mỡ, tay dầu đấy nhưng anh thường xao động trước các vẻ đẹp đài các. Nuột có phần của vẻ đẹp ấy. Tuy thích Nuột thật nhưng vì công việc Mẫn không dám bộc lộ. Anh chỉ ngấm ngầm tương tư và ao ước. Trai gái muôn đời vẫn thế cho dù có là ông nọ, bà kia. Bây giờ thì cái sự say đắm ấy có Rãng về hùa. Rãng vun vào. Cũng phải nói, lúc đầu là Nuột có vẻ thích Rãng, mê Rãng. Cứ trông thấy ở xa là Nuột đã có thể cất lời "Em chào anh Rãng ạ! Em chào anh Rãng ạ". Nuột chào cho kì cùng khiến Rãng phải chào lại mới thôi. Sau lúc ấy Nuột mới hì hì chào Mẫn. Mới đầu Mẫn vô tình không để ý nên vô tư. Sau quen, cứ thấy Nuột là thấy câu "em chào anh Rãng ạ" khiến Mẫn kệnh lòng. Mới đầu tò mò, để xem, để biết. Sau là hận, là giận. Có lúc Mẫn lì lì tới cả tiếng không thèm nhìn ai, không thèm nói chuyện với ai. Sau dần mới thấy, Rãng như bức tường đá còn Nuột cứ đuối dần cái sự nhiệt tình của mình. Phải nói về chuyện này Rãng thực sự tốt. Có Thơi rồi anh ấy chẳng thèm léng phéng với ai khác cho dù chuyện yêu đương kia cũng chỉ như bếp lửa mới nhóm. Nuột thì cứ hôi hổi bên cạnh, ra vẻ hẳn hoi, mê mẩn hẳn hoi, như người khác có thể quàng lưng bá cổ đằng này tiệt nhiên không. Lúc nào với Nuột, Rãng cũng có khoảng cách. Nuột nghi ngờ rồi sốt ruột. Có lần không nhịn được sự tò mò cô đã hỏi Mẫn:
- Anh Rãng anh ấy làm sao ấy nhỉ?
- Có làm sao?
- Thế anh Mẫn không biết à. Lắm lúc em gọi anh ấy như người điếc. Nhiều khi nói chuyện, chả nghe thì thôi, mặt anh ấy lại cứ như sắp lên cơn động kinh.
- Nuột nói gì mà sợ thế.
- Lại không à?
Mẫn vung tay khẳng định:
- Tôi chưa bao giờ thấy thế cả.
Nuột thì thào rất nhỏ vào tai Mẫn:
- Sao, mọi người chuyện trò với em sôi nổi thế còn mặt anh ấy lúc nào cũng như cái mâm bánh đúc. Vợ con thì chưa, gia đình cũng chẳng thiếu, chân tay còn rỗi rãi... Mẫn thủng thẳng nói:
- Cũng chẳng rỗi rãi lắm đâu. Chân tay anh ấy cũng đều có việc cả rồi.
Cách nói của Mẫn làm Nuột thắc thỏm muốn biết. Lòng sinh nghi của cô gái dễ bén như rơm khô gặp lửa.
- Anh Mẫn bảo sao. Chân tay anh ấy cũng đều có việc cả là thế nào...
- Cô khắc nhìn khắc hiểu.
- Em người trần mắt thịt thế này. Con trai gì mà cứ úp úp mở mở như vung đậy cháo thế. Anh nói đi...
- Có nói cũng chả ai tin.
- Tin. Em tin.
- Mẫn vội nghiêm mặt:
- Tôi hỏi thật nhá. Nuột phải nói đúng, khai đúng.
- Em thề đấy - Nuột có vẻ lúng túng.
- Không che mắt được chúng tôi đâu.
- Anh bảo gì? Cũng được... Miễn là cái chuyện kia của anh Rãng phải kể cho em nghe.
Mẫn dùng dằng chưa muốn nói, vội đánh trống lảng:
- Nuột đi hỏi anh Rãng ấy.
Nuột bĩu môi:
- Được thế em không phải nhờ đến anh.
- Nói thì nói đi không em đi lo việc của em đây.
Nuột nói và đi thật. Cũng chẳng xa. Chỉ dưới bóng mát gốc đa thôi. Nuột rửa đám nụ vối khô để chuẩn bị đun ấm nước khác. Mấy hôm nay nóng khách uống nhiều.
Mẫn lặng lẽ lại gần rồi ngồi xuống cạnh Nuột:
- Tôi nói nhưng Nuột phải giữ kín cho chuyện này nhé. Anh Rãng mà biết được cho anh là đồ thóc mách thì hỏng hết.
Nuột quay mặt nhìn Mẫn. Một nét nhìn đanh đá:
- Anh không tin em à?
Mẫn cười ngất:
- Không tin mà lại hỏi, lại nói...
Nuột dịu giọng:
- Anh nói đi.
- Tôi hỏi thật nhá.
Mẫn ngần ngừ nhìn Nuột một lát rồi nói tiếp:
- Nuột quý anh Rãng lắm phải không?
- Còn anh?
- Tôi hỏi Nuột chuyện khác kia.
Nuột lẩm nhẩm:
- Anh biết rồi còn hỏi.
Mẫn quay nhìn Rãng đang chữa xe cho khách rồi quay lại nói với Nuột bằng một giọng nghiêm túc:
- Anh Rãng có chị Thơi rồi đấy. Anh ấy vốn kín tiếng nên thân lắm mới biết. Tôi nói cũng chỉ để cho Nuột biết thôi. Còn cái chuyện kia thì, là chuyện của hai người, chẳng có gì liên quan tới tôi. Cũng là thật miệng, biết đâu lỡ miệng. Có gì Nuột bỏ quá cho.
Nói xong câu này Nuột thần người ra. Đôi bàn tay cô buông thõng vào chậu rửa nụ vối rồi cứ thế dầm trong nước lạnh. Mẫn để ý vài ngày sau Nuột như người bị ốm, vật vờ, nói không ra câu, thường thở vội, thở gấp.
Rãng bảo Nuột:
- Cô bị ốm à. Để tôi ra vệ đường kiếm cho ít lá xông.
Nói là làm. Rãng đi chốc lát rồi mang về nào lá tre, lá bưởi, lá cúc tần, lá hương nhu, kinh giới. Chẳng đợi Mẫn giúp việc, Rãng nhanh tay rửa lá rồi cho vào nồi. May mà than đun nước còn. Nồi xông sôi sùng sục. Rãng lại bê nước xông, lấy cái bạt che lều đưa cho Nuột:
- Cô xuống chỗ khuất gió này ngồi mà xông cho nó giải cảm.
Sau trận xông đó Nuột bình tĩnh lại dần. Mẫn vẫn có gì sờ sợ Rãng. Một lần anh đã gặp riêng Rãng nói:
- Tôi đã kể chuyện anh với Thơi cho Nuột nghe. Cứ muốn giấu anh mà không dám. Nay nói lại để anh biết. Nếu không phải, anh bỏ qua cho.
Rãng cười hiền:
- Cảm ơn Mẫn. Ông nói được như vậy với Nuột là tốt. Tôi sẽ nhẹ người mà bản thân Nuột cũng hiểu tôi hơn.
Sau chuyện này Mẫn giữ ý có vẻ xa Nuột hơn. Anh sợ Nuột đánh giá là đưa chuyện Rãng để vun lại cho mình. Nuột thì khác. Cô có vẻ gần hơn với Mẫn. Việc này Mẫn chẳng tự ái. Vả lại cái sự thân mật của hai người cũng diễn ra rất từ từ. Rãng lại hay bảo Mẫn đi giúp Nuột lấy hàng, dọn hàng. Thái độ của Rãng là vun vén một cách ý thức. Hôm nay thì việc ấy Rãng đã nói ra. Nuột đã nghe. Bây giờ đến lượt Mẫn. Chuyện cũ vô cùng mà lại như là rất mới đối với chàng "thợ cơ khí" chưa vợ này. Cái duyên con gái ở Nuột đã đánh mờ cái sĩ con giai ở Mẫn. Trai chưa vợ gái chưa chồng gần nhau rồi, hiểu nhau rồi sẽ như rơm gần lửa...
*
Tiếng ồn ã của khách ăn nhậu vào buổi ăn đông. Chiều càng muộn khách tới càng đông. Trước đó, cạnh bàn ông Mẫn và Nhật Tín còn thưa vắng người thì giờ đã chen kín bàn trong bàn ngoài. Người đông lên, đồ uống nhiều lên và cái ồn ã từ hơi men cũng vì thế mà tràn ngập.
Ông Mẫn uống hớp bia còn lại rồi đặt nhẹ cốc xuống bàn nói với Nhật Tín:
- Ta ra ngoài đi dạo cho nó đỡ ồn ã đi.
- Em gọi thêm anh em mình mỗi người một cốc nữa.
- Thôi...
- Mấy khi được gặp anh. Cháu ơi cho chú hai cốc nữa rồi tính tiền luôn thể.
Cô bé sinh viên đi làm thuê ở nhà hàng "dạ" một tiếng rất ngoan rồi chạy vội ra chỗ rót bia. Chốc lát hai cốc đầy được đưa đến. Nhật Tín chủ động đưa cốc bia mời ông Mẫn:
- Mời anh. Ta cùng cạn...
Ông Mẫn vẻ ngà ngà:
- Hôm nay chiều cậu, tớ quá quy định một cốc rồi.
Nhật Tín hào hứng:
- Có sao. Em thấy tửu lượng của bác còn khá lắm.
- Khá cái phải gió.
Nhật Tín đi cạnh ông Mẫn như có ý dìu. Con đường lát bê tông quanh hồ đã mau mau người qua lại. Chọn một ghế đá dưới gốc phượng vĩ Nhật Tín kéo tay ông Mẫn:
- Mời bác vào đây cho mát.
- Ờ cũng phải. Mình đang nặng bụng đây.
Nhật Tín tủm tỉm cười. Chờ cho ông Mẫn đi giải quyết xong nỗi buồn ở đoạn khuất đằng cây bằng lăng trở lại chỗ ngồi Nhật Tín mới hỏi tiếp ông về câu chuyện đang để dở.
- Rồi có nên gì không ạ?
- …
- Cái chuyện bác với cô Nuột ấy?
- Nên cái ba vạ. Suýt chết thì có. May mà nhờ có lão Rãng...
Nhật Tín hơi sững người. Cứ nghe như câu chuyện có nhiều êm ả, tốt đẹp, gió đã thổi và anh trinh sát Mẫn sẽ xuôi buồm.
- Cậu biết không, cái cô Nuột ấy nó tài quá là tài. Làm gián điệp, làm đơ-bê mà mặt cứ cười nói như không, mịn màng như không. Ở với mình ngần ấy ngày, sống với mình ngần ấy buổi, đồ hàng thì mỗi ngày mỗi phong phú hơn, khách qua lại ăn uống, chữa xe cứ đông dần. Trước kia là cái bãi cỏ dưới gốc đa sau thành lều, thành quán. Từ chỗ sơ đến chỗ thân rồi còn định gá nghĩa vợ chồng với nó nữa chứ. Thế mà... Cậu biết không tí nữa hai đứa bị mấy thằng Tây nó beng đầu.
Ông Mẫn lại vào nhịp kể chuyện...
Chiều ấy, lúc sâm sẩm hai anh em dọn đồ nghề chữa xe. Ông Rãng bấm tay nói nhỏ với Mẫn:
- Cậu có thấy chiều nay Nuột nó có gì là lạ không?
- Tôi cũng không để ý.
Vì mải việc hay vì tình cảm đang bộn lên trong lòng tôi không thấy cái sự ấy ở Nuột. Có cái khác chung mà cả ba đều thấy giặc Tây nống xe xung quanh càng ngày càng mạnh hơn. Đạn Moóc-chi-ê của chúng bắn tới các vùng chưa lập được tề càng ngày càng ác liệt hơn.
- Tớ thấy, suốt chiều nay, nhất là từ lúc vắng khách đến giờ Nuột như có vẻ thu vén cái gì.
- Chiều tối nào mà cô ấy chả tính toán tiền nong...
- Hôm nay khác. Có vẻ gói buộc cẩn thận.
Bằng con mắt trinh sát có nghề hơn Rãng đã nhận xét thế. Anh còn nói thêm:
- Đừng tự ái nhé.
Mẫn cau mày:
- Anh nghĩ tôi là trẻ con à? Chung ra chung riêng ra riêng. Việc nào đi việc ấy. Nhiệm vụ là trên hết.
Như mọi bận, sâm sẩm tối Nuột xin phép hai anh về nhà. Vẫn cái bị thường ngày Nuột đeo ở vai, chiếc nón trắng quàng tay, chiếc khăn đen cuốn cổ:
- Các anh ngủ ngon nhá. Mai em ra sớm.
Nuột đi chốc lát, Rãng liền theo sau. Mọi bận Nuột đi thẳng về làng mình hôm nay cô lại đi lệch sang thôn bên cạnh. Dáng Nuột đi vội, hay nhìn trước ngó sau. Lối ấy là lối sang nhà mấy người làm bánh, cũng có đường tắt lên quốc lộ rải nhựa chỗ có quân Pháp, quân ngụy đóng. Rãng đặt ra nhiều câu hỏi trong đầu mình. Đã sinh nghi thì mọi chuyện đều có thể xảy ra. Anh trao đổi với Mẫn những điều này và nói:
- Cũng chỉ là suy đoán. Mình hy vọng linh cảm ấy sẽ sai.
Thực ra, từ lúc Nuột ra bán hàng chung, ta cũng thu thập được một số điều. Nào là tin quân Pháp lấn ra lui vào. Rồi thì Tây chết, ngụy chết bao nhiêu. Cả cái chuyện Pháp có ý định dẹp yên quân kháng chiến trong năm 1947. Nuột có vẻ sành thời cuộc. Lúc nào khi kể cô ta cũng bắt đầu từ câu nghe nói. Rồi thì anh Rãng, anh Mẫn sao không về làng tham gia Việt Minh đánh nhau mà lại lúi húi ở đây chữa xe. Lúc ấy Rãng với Mẫn chỉ lúng búng một câu độc nhất: "Bọn tôi nhát lắm. Cả hai thằng đều sợ chết". Như vậy là cả hai chưa biết gì về nhau lắm chăng hay là đối tượng chờ cho chín muồi mới ra tay.
- Mẫn thấy thế nào?
- Tuỳ anh quyết định. Ở đây anh là chỉ huy.
Rãng mím môi rồi rắn giọng nói:
- Ta cứ chuẩn bị phương án đối phó.
Đồ đạc cần phải giấu chẳng có gì nhiều. Ngoài khẩu súng ngắn Rãng luôn luôn giấu kín trong người còn đôi thứ giặc dễ sinh nghi như ba tờ giấy trắng, cây bút để thỉnh thoảng ghi thư liên lạc đều bị cho vào bếp đốt hết. Mặc thêm mỗi người một bộ quần áo, toàn bộ số tiền có được chia đôi, Rãng cầm một nửa, Mẫn cầm một nửa. Khoảng quá nửa đêm, hai người nhào ra khỏi giường, chăn chiếu vẫn để nguyên như đang có người ngủ. Họ tìm đến nấp ở một bụi cây rậm ở gò tha ma cách đấy chừng mấy trăm mét.
Quả như dự tính, khoảng rạng sáng, qua mờ mờ của ánh sao Rãng và Mẫn thấy phía gốc đa nhấp nhô người. Mới đầu còn lặng lẽ kiểu như triển khai vây lấn. Lát sau, từ bóng đêm vang lên:
- Tất cả nằm im. Ai chống cự bắn bỏ.
Một phát đạn bắn chỉ thiên lên trời. Ánh đèn pin từ bốn phía rọi vào căn lều rách. Tiếng Tây xì xồ. Tiếng ngụy léo nhéo rồi hốt hoảng:
- Nó trốn rồi chúng mày ơi.
- Bủa vây!
- Vây vây cái con c... Tất cả đuổi bắt!
Lúc này Rãng với Mẫn bấm nhau chạy theo lòng mương cạn ra phía bờ sông nơi có đồng bãi mía mọc kín...
*
Ông Mẫn dừng lời kể tại đây. Bia cũng đã nhạt vị. Hơn nữa hai người cũng thấm mệt. Nhật Tín nói:
- Bác cũng đã mệt. Để em đưa bác về kẻo bác gái mắng chết.
- Cũng muộn giờ hẹn với bà ấy nửa tiếng rồi đấy. Chuyện thì còn dài. Thôi để lúc khác anh kể tiếp. Giờ chú cho anh về kẻo chị ấy phê bình.
Một ông già và một gã trung niên. Người ngồi xe, người ôm eo và chú xe máy trẻ cứ ngoằn ngoèo, uốn lượn vẻ đẹp cơ giới của mình trong dòng người xuôi ngược giữa phố đông.
Họ đi giữa hiện tại mà lòng ngập tràn ký ức. Nhật Tín cảm nhận hơi ấm một bên má đang ấp vào lưng mình và nhịp thở của ông Mẫn như một sức nặng đang đổ trĩu xuống tâm trạng anh một thân tình khó tả. Anh thấy mình xúc động và trách nhiệm.
