Ông Rãng về quê. Ông bảo Tiểu May lấy cho ông cái mũ be-rê đội đầu. Quần áo ông mặc là bộ cánh gụ các cụ lão làng hay mặc. Ông gửi lại chùa tràng hạt, túi kinh. Trước khi đi ông dặn dò Tiểu May cẩn thận từng li từng tí về việc chùa, việc cúng bái mỗi ngày, việc công đức chỗ nọ chỗ kia và nói tiếp:
- Mọi việc con phải nói với vãi trưởng. Có việc gì liên quan tới làng xã, con không được làm trực tiếp mà phải thông qua vãi trưởng để đề đạt.
Tiểu May khoanh tay trước ngực:
- Những lời thầy dặn con xin tạc dạ và làm đúng ạ!
- Con chuẩn bị bàn lễ cụ cho thầy.
- Dạ...
Bàn thờ sư cụ Đàm Hải bày biện giản dị. Ngoài bức chân dung bán thân trong khung kính to cỡ bìa quyển vở học sinh đặt ngay ngắn chính giữa là một đĩa hoa quả mộc mạc hái ở vườn chùa và chiếc bát nhang cỡ trung đã chi chít chân nhang. Ông Rãng lẳng lặng lấy ba nén hương châm vào ngọn nến đang cháy rồi phẩy nhẹ một cái. Giơ ba nén hương lên trước mặt, sư thày Thích Tâm Thành vái ba vái sư cụ Đàm Hải rồi lẩm nhẩm khấn: "Thưa chị... Em là Rãng đây, thằng Rãng thuở chín năm được chị cứu sống đây...!
Bạch cụ... đệ là Thích Tâm Thành, kẻ noi gương cụ kế nghiệp hương đèn của cụ...!
Người sống khôn thác thiêng, ba hồn chín vía chị về chứng giám cho tấm lòng thành của em. Nay vì sự nhà bấn loạn, kẻ tu hành không trót đời là em phải xin phép cửa chùa về lại cửa nhà. Tục lụy một đời không nguôi buông tha em. Chị ơi sự đeo đẳng này bao giờ mới thôi hành hạ con người để con người không còn kiếp nạn.
Chị ơi, cháu chị sinh hư, là cha đẻ ra con không dạy nổi con em phải trốn về Ân Đức núp vào bóng chị mà vẫn không thoát nổi. Em cũng đã mấy lần định đổ xăng lên người, hoá thân vào ngọn lửa, chỉ đau đớn một lần rồi yên thân mãi mãi mà vẫn chưa dám tự thiêu. Em còn nợ đời. Cũng như đã từng nợ chị mạng sống mà biết rằng chẳng bao giờ có thể trả xong. Nay em phải về. Đứa con quỷ dữ nó đã mang dao đến chùa đe dọa cửa thiền. Liệu em có trốn mãi được không khi mà cái ác cứ ngấp nghé bên cạnh.
Xin chị thông cảm cùng em. Bạch cụ... ngàn lần xin sư cụ tha tội cho đệ.
Ông Rãng giơ hương lên đầu rồi lặng lẽ cắm vào bát nhang. Ông nhìn di ảnh sư cụ Đàm Hải mắt như muốn khóc. Rồi không đứng được ông nức lên và quỳ lạy ba lạy người chị nuôi kính yêu của mình. Đứng sau ông, Tiểu May cũng theo thầy làm lễ sư cụ.
Tiểu May khép cửa chùa xách túi đi theo thầy, ông Rãng bảo đứng lại, chỉ vào cổng chùa:
- Con khoá cổng vào đi.
- Bạch thầy...
Tiểu May lưỡng lự. Lâu nay cửa chùa luôn rộng mở. Nay bỗng dưng đóng khoá, đó là sự lạ dễ gây dư luận. Ông Rãng hiểu chuyện này nhưng nói:
- Dân làng giao cho thầy trò mình giữ chùa. Nay có việc phải đi, con khoá lại là đúng. Vào chùa đâu phải ai cũng tâm lành xin lộc Phật. Đời này người gian, kẻ ác vẫn còn. Từ nay trở đi con có việc gì xa chùa dù trong chốc lát cũng phải có vãi trông nom hoặc tạm khoá lại nghe chưa.
- Dạ... Con rõ rồi ạ!
Tiểu May tiễn thầy ra bến xe. Giữa đám người chen chúc, bụi bậm, trong nhiều cảnh vẻ hiện lên nền nã một màu gụ sẫm áo tiểu. Mọi người chăm chú nhìn cô sư trẻ xinh đẹp đang xách túi cho một ông già mà thấy là lạ.
- Thầy ơi, thầy về tới quê thầy gửi ngay thư cho con nhé!
- Được... Nếu có việc gì thầy sẽ gửi.
- Dù không có việc gì thầy cũng gửi để con mừng. Hơn nữa, các vãi có hỏi con còn biết đường mà thưa chuyện.
- Thầy hiểu rồi. Thầy sẽ viết. Thôi con về đi.
Tiếng ô tô nổ máy. Tiểu May đứng nhìn theo bóng chiếc xe cứ mờ dần, mờ dần sau lớp bụi đường. Nước mắt chảy vòng quanh rồi lăn xuống gò má vốn lâu nay lạnh giá của tiểu. Cô lẳng lặng quay lại, chậm rãi theo lối vệ đường thả từng bước vô tình.
- Ni cô ơi, có đi xe không anh đèo nào?
- Cám ơn! - Giọng Tiểu May lí nhí.
- Ôi, xinh quá. Sao mà tiếc thế!
- Em ơi, em đóng phim hay là thật đấy.
- …
Thiên hạ nghé nhìn, tò mò rồi chọc ghẹo. Tiểu May bặm môi bước và quay mặt đi chỗ khác khi có ai đó xía mắt và chõ lời về phía mình, Lâu lắm mới đến chỗ đông, mới tạt qua nơi nhộn nhạo Tiểu May cảm thấy mình như đang bị xóc lên. Tâm hồn từng lắng lại như nước giếng khơi của tiểu nay lại dồn lên như sóng sông hôm có gió lộng. Rồi chuyện cũng qua, như sau làn xe chạy là bụi rồi bụi cũng phải tan và ngọn gió đồng Ân Đức lại quang quẻ mát mẻ vây quanh Tiểu May khi cô đặt chân về cổng chùa. Lúc này cô mới hoàn hồn. Mọi xao động xa lạ xung quanh không còn quấy nhiễu nữa. Sư tiểu chùa Ân Đức nhìn chiếc khoá cổng chùa mà nhận ra công việc từ nay của mình. Thầy đi không biết lúc nào mới trở lại. Chiếc chìa khoá Tiểu đang cầm trên tay đây giống một lời nhắc nhở về thân phận. Tiểu May khẽ chau mày. Vô tình từ miệng cô một tiếng thở dài bật ra. Cũng may không có ai ở cạnh khi cô giật mình quay lại nhìn.
Cổng chùa khẽ mở theo bàn tay dịu dàng con gái của Tiểu May. Cô cảm nhận sự trống trải khi nhìn khắp mặt sân chùa. Vắng bóng thầy những viên gạch bát lát kín cái sân rộng trơ ra, lồi lõm như mặt cát ven sông bị gió thổi. Bước vào lòng chùa mà sao Tiểu May vẫn cảm thấy ngổn ngang nỗi đời. Chuyện của gia đình thầy Rãng là một nghịch cảnh vô tình đổ ập lên quãng đời muốn được thanh thản của cô gái mới ngoài hai mươi tuổi nhưng quá nhiều rắm rối về chuyện tình duyên. Ai đó nói nhan sắc bao giờ cũng bạc. Với Tiểu May nhan sắc còn tiềm ẩn những hiểm hoạ. Chính vì những cái ấy mà cô bỏ chạy. Cửa Phật từ bi và tấm lòng hà hải của sư thầy Thích Tâm Thành đã cưu mang cô. Từ đấy cô thay tâm đổi tính tự nguyện làm con thầy. Nguyện cuộc đời mình chỉ có bắt đầu khi đến chùa Ân Đức còn trước đó là quên hết, tan hết. Vậy mà, cái mình muốn mất lại cứ nhơn nhơn trêu ngươi trước mắt mình. Mái nhà của thầy trò lẩn quất, kín đáo là vậy mà gió lạnh vẫn tìm lối để lùa. Cái buồn, cái ác vẫn tìm cách len chân. Không đừng được thầy phải mặc lại áo tục lụy trở về còn Tiểu May, một mình một bóng, mảnh mai yếu đuối như ngọn cỏ liệu có trụ nổi. Thầy còn có sư cụ Đàm Hải chỉ bảo cho đến khi nhắm mắt, còn mình?
Tiểu May cảm giác đầu mình trĩu nặng như có vật gì đang ấn xuống. Đầu óc cô nhói lên như có kim châm khi nhìn thấy một lá thư, vỏ phong bì hơi cũ nằm ở góc cổng mà vừa nãy vô tình mở cửa cô không để ý. Lá thư ngửa mặt để người nhìn rõ được tên kẻ gửi, kẻ nhận. Kẻ gửi chỉ đề hai chữ Phương xa còn kẻ nhận lại ghi rất rõ: Đào Thị May.
Lá thư đã đề đúng tên cúng cơm của Tiểu. Cầm phong thư lên tay, nhìn dòng chữ to nhỏ không đều, Tiểu May nhận ngay ra người gửi cho mình là ai. Nhìn phong thư, lòng cô dâng lên nỗi nghẹn ngào, uất hận, định vò nhàu nó ném ra góc vườn nhưng chợt nhìn thấy dòng chữ đề: Lá thư thứ hai mươi ba đúng với tuổi của mình nên chững lại. Thế là, hai mươi hai lá thư Tiểu May đã nhận, không một lần đọc. Mỗi lần nhận thư Tiểu May thường giấu thầy, đợi hôm đốt đống dấm sau chùa ném vào đấy để phi tang. Lá thư ấy không đáng hoá cùng với vàng hương, chả nên đun vào bếp cũng không đáng phí một que diêm. Tiểu May đã thề không đọc nhưng sao nay, khi bỗng dưng nhìn thấy con số hai mươi ba trùng với tuổi mình cô lại sinh nghĩ ngợi. Phải vì vắng thầy, sự trống trải đã khiến cô mủi lòng thương chăng hay là vì một lẽ gì nữa cô vừa chợt nhận ra mà không lí giải nổi. Con người như lá cây, ngọn cỏ. Tâm hồn họ thường mong manh như gió, như mây, dễ giằng xé, chao động. Mấy ai rắn được như gỗ, đá. Nói vậy thôi, gỗ đá cũng có lòng. Trong sâu thẳm sự cứng cỏi tưởng hoá thạch kia của Tiểu May vẫn có chỗ để cô phải dừng lại. Con số hai mươi ba oan nghiệt này đây.
Khi muốn đốt thì vò nát không tiếc tay. Còn lúc này muốn đọc thì ngón tay búp măng của người ăn mày cửa từ bi lại khẽ run rẩy, nhỏ nhẻ xé từng chút mép thư một ra đọc.
Thương nhớ ơi!
Tôi xin em đấy, tôi van em đấy. Lạy Trời lạy Phật dun dủi làm sao để em tôi mở lá thư này một lần. Chỉ một lần thôi rồi có phải chết dưới chân em, có phải lấy cái bì thư mà bọc nắm tro hài cốt của tôi cũng đành.
Thương nhớ ơi!
Em lúc này đang làm gì. Mắt em còn mở hay là đang nhắm. Ni cô của anh ơi, khi tay em chắp lên trước ngực, khi tóc em thôi buông xuống ngang vai, khi tấm lưng thon của em chùng vạt áo nhà chùa... Cả khi ấy nữa, mắt em lim dim nơi cõi Phật, miệng em nói những điều sắc sắc không không thì anh vẫn tin rằng anh chẳng thể mất em.
Em ơi!
Từ lúc em bỏ đi anh mới thấy anh là một thằng hèn, một thằng ngu. Lúc ấy trong anh sao chỉ toàn quỷ dữ mà không một bóng người. Yêu em mà chẳng dám vượt qua mình. Em nói đúng, kẻ ngu độn nhất thế gian này là anh. Trước em, trước vẻ đẹp không gì tả nổi mà anh chỉ biết yêu mình. Anh là tội ác của em, khiến em phải liên luỵ, phải khổ sở. Hứa với người yêu rằng sẽ mang thiên đường đến cho nàng mà sao anh chỉ đem toàn địa ngục. Anh là tên dối trá đáng phỉ nhổ.
Thương nhớ của anh ơi!
Anh chỉ ước ao một hôm nào đó, em mở cửa chùa về lại với anh. Lúc ấy anh sẽ tự trói chân tay mình trước em chịu phạt. Em có thể đổ mọi thứ rác rưởi lên đầu anh, hắt nước cống nước rãnh vào mặt anh. Nhưng xin phép em cho anh được thấy lại tất cả những gì mà anh yêu quý nhất. Đó là con và em. Người yêu ơi, anh chẳng đáng sống một tí nào trên cõi đời này khi không có em, có con. Em có tha thứ cho anh không hỡi thương nhớ của anh.
Anh gửi em ngàn lạy xin em xá tội, xin con tha tội.
Trời ơi, xin trời hãy trừng phạt nếu một mai tôi mất con, mất em. Phật ơi, người từ bi hỉ xả, người răn dạy cô ấy giúp con. Con ngàn vạn lần lạy trời, lạy Phật.
Em ơi, có nghe rõ lời anh nói, đọc rõ lời anh viết không?
Đông Vự của em.
Tiểu May khẽ nhếch miệng cùng một tiếng hứ được phát ra. Cô xé nát phong thư, vứt ra sân. Lát sau lại chính tay Tiểu May cầm cây chổi cán dài quét lại. Từng mảnh giấy vụn, vãi vung vì gió thổi nay được làn chổi rơm của cô vun lại. Người quét cứ quét. Và gió, gió như trêu ngươi cứ thổi ngang, thổi dọc rồi thổi quẩn. Càng quét giấy lại càng tung rộng. Khi chổi quét bất lực Tiểu May đành dùng tay. Cô cắm cúi khắp mặt sân nhặt bằng hết những mảnh giấy vụn. Cô như làm theo những rơi vãi của đời mình. Từng mảnh thư gom đầy lòng tay Tiểu. Cô bóp chặt rồi trừng trừng nhìn nó. Bất ngờ, Tiểu May cho hết những mảnh vụn được ném lại ấy vào miệng nhai. Có cảm giác vị cay đắng vừa ngấm xuống ruột lại đầy lên phá ra trên nét mặt, đường môi, cái nhìn...
"Trời ơi" - Tiểu May thốt ra lời cầu cứu mang thói quen của người đời. Cô không dám kêu đến Phật. Phật của chốn thanh tịnh này làm sao có thể cho kẻ trần tục mang những điều ô uế vào chùa được.
Tiểu May quỳ trước thượng điện. Đức Thích Ca đang nhìn cô với bàn tay an ủi nhân từ. Cô muốn xưng tội với Người. Cô muốn nói hết nỗi niềm ngay ngày hôm nay, ngay chính lúc này. Những nỗi niềm mà ngay cả sư thầy Thích Tâm Thành khi cô đến chùa muốn xin xuống tóc chưa được biết. Hôm nay thì cô cần phải nói...
Nhưng... Các gương mặt Phật từ bi quá. Phải chăng đến chốn này là sắc sắc, không không. Mọi cái là hư vô còn thiện tâm mới là hiện hữu. Hương đã thắp lên rồi, nến cũng đã toả sáng nét vàng son nơi thờ tự. Tiểu May cũng đã nâu sồng, quỳ ngay ngắn trên chiếc chiếu hoa cũ trải trước bàn lễ. Tiếng chuông đã thỉnh. Bây giờ chỉ chờ mõ tụng...
Tiểu May cầm dùi mõ. Tay cô run bần bật. Nghe cả tiếng dùi mõ đập xuống mặt chiếu. Một sự sợ hãi, ân hận bao trùm khắp người Tiểu May. Cô thấy mình như kẻ từ bùn vừa lên, như đứa đi đường không may vướng bụi. Với tâm trạng vật vã ấy liệu Tiểu May có thể thành tâm xướng lễ?!
"Con Nam-mô-a-di-đà-Phật!"
"Con Nam-mô-a-di-đà-Phật!...".
Tiểu May lễ ba lễ. Ba lần trán cô đập mạnh xuống đất. Lát sau cô đứng dậy bước lùi ra cửa Tam Quan. Chọn một chỗ vắng dưới gốc cây sấu đang mùa xanh um lá Tiểu May ngồi. Lưng cô dựa vào gốc cây. Mắt cô ngước nhìn vòm sấu. Bóng lá như màn phủ xuống gương mặt trắng xanh của Tiểu một sự che chở. Cô đã chọn gốc cây sấu của vườn chùa mà ngẫm lại đời mình. Cây sấu này cũng là nơi đầu tiên Tiểu May đặt chân tới Ân Đức, ngồi đây chờ thầy Rãng đi họp xã về để thưa chuyện. "Con khổ lắm thầy ơi. Nếu thầy không cho con theo thầy con chỉ còn con đường chết". "Cửa Phật là cửa từ bi, con cứ ở". Thầy chỉ bảo May có thế rồi nhận May vào chùa.
May quê gốc ở một tỉnh trung du. Quê May có nhiều con sông nhỏ và rất nhiều quả đồi hình bát úp. Đất cứ thoai thoải như sóng ngoài biển, còn sông hiền hoà nhè nhẹ như câu hát trao duyên của trai gái vùng đồi. Có một nhà thơ về quê May chơi đã thốt lên câu: "Anh đi đến mỏi chân rồi vẫn không qua hết làng đồi quê em".
Đúng thế. Chỉ đi bộ thôi, những sớm tinh sương hoặc những chiều nhạt nắng ta sẽ cảm nhận hết vẻ mờ ảo mỗi buổi mai và cái nét thăm thẳm của một không gian ngả tối. Ngay chính bản thân May hồi đang học phổ thông trung học cũng đã từng viết:
"Quê hương ơi
Cái con đường đồi lấm lem đất đỏ
Em lê la suốt tuổi thơ mình
Con sông mảnh mai như sợi chỉ buộc mành
Em xoã tóc tìm mây trời đáy nước
Bạn học cùng thôn
Bạn người khác xóm
Đứa nào cũng môi đỏ như son
Con gái chưa kịp đi yêu đã có nụ hôn từ hoa, từ cỏ
Con trai chưa kịp xa làng đã có dây diều, dây yếm buộc chân
Có gì đâu làm em phải phân vân
Quê hương với em là tất cả
Dù có đi đây, đi đó
Lối vê làng em sẽ bước những đêm mơ
Con đường đi xa là con đường trở lại
Quê hương ơi, thương nhé, hãy chờ...".
Bài thơ còn nhiều lắm. Câu dài, câu ngắn cứ lên xuống như leo đồi, ngụp sông. Tuổi con gái, tuổi học trò của May yêu quê như yêu bà, yêu mẹ. Ở quê, May có một bạn trai thân. Chàng đến táo tợn. Cái năm thi hết phổ thông trung học ấy, hôm lĩnh xong bằng tốt nghiệp chàng đã ôm chầm lấy May hôn vội vào môi cô rồi đỏ mặt bỏ chạy. Giận quá hôm sau gặp nhau May trợn mắt, phùng mang hỏi:
- Sao ấy lại làm thế?
- Tớ...
- Tớ không biết, đấy là vùng cấm à?
- Sao phải vậy?
- Mình hỏi ấy nhé. Vào cơ quan nhà người ta mà không xuất trình giấy tờ, cứ bước liều có ngày ông thường trực ông ấy cho mấy cái dùi trống.
- Nhưng đấy là của ấy cơ mà!
- Cũng thế thôi. Hôm qua nể ấy không thì ấy ăn đá của mình rồi.
Chàng trai lừ lừ xoa tay. May cũng chẳng còn nóng bừng mặt như hôm qua nữa. Cô nhìn người bạn, lúc này ngoan như chú thỏ con, cười và hỏi:
- Mình hỏi thật nhé. Sao ấy lại làm thế.
- Lại còn hỏi nữa. Biết trả lời thế nào?
- Ừ nhỉ?... Nhưng sao ấy lại vội thế. Biết đối phương thế nào đâu mà xông trận. Liều thật.
Chàng trai tự dưng đỏ mặt lên. Lúc này mới thực sự là xấu hổ đây. May biết như vậy nên giữ thái độ bình thường để người bạn học của mình có đường trò chuyện.
- Mình nói thật nhé, nhưng May đừng giận cơ...
- Ừ...
- May phải hứa đã.
- Biết gì đâu mà hứa. Ấy nhỡ đưa tớ vào tròng tớ cũng hứa à.
- Ừ nhỉ...
- Thôi, nói đi ông tướng. Dám hôn con gái giữa ban ngày ban mặt mà lúc nói cứ ấp a ấp úng như ngậm hột thị ấy.
Chàng trai vuốt vuốt lại mái tóc rồi đan mười ngón tay vào với nhau, bẻ cục:
- May xinh quá May ạ!
- Thôi, có im đi không. Nỡm ạ...
- Mình nói thật đấy. Muốn nói câu này bao nhiêu lần rồi mà hôm nay mới nói được.
- Cóc mở miệng rồi. Ghi nhận! Nói tiếp đi...
- Hôm qua ý mà... Chả hiểu sao mình lại làm thế. Lúc ấy không biết đầu óc để đi đâu.
- Nói dối khéo tệ. Có họ hàng với Cuội không đấy?
- Mình thề mà.
- Chấp nhận, cho qua. Nói tiếp đi...
- Hết rồi. Còn gì mà nói nữa.
May cười tủm tỉm, mắt tinh nghịch nhìn như sói vào mặt chàng trai. Con thỏ sữa ơi, hiền thế, bằng tuổi nhau đấy mà cứ như là mới lớn ấy. Chị là chị biết tỏng thỏ đang nghĩ gì về chị rồi. Thỏ mà chẳng nói là chị cho qua đấy.
- Thôi, May về đây.
- Kìa May...
- Sao ấy bảo không còn gì để nói nữa.
- Nhưng mà...
- Chán bỏ sừ. Nói không thì bảo? Nói thì mình sẽ đứng lại nghe, không nói đây sẽ đi thẳng.
Chàng trai bây giờ mới có một chút can đảm để nhìn vào khuôn mặt câng câng của May. Xinh thật. Càng ra vẻ bướng, vẻ đáo để May càng xinh, vẻ đẹp người con gái nhiều khi không phải do bột nặn lên hoặc do màu mè tô vẽ thành. Nhiều lúc vẻ đẹp ấy hiện lên từ cá tính. May đa cảm nhưng nghịch ngợm, hỏm hỉnh, vẻ ranh ranh ấy của tuổi mười bảy dễ làm đổ lòng những chàng trai mới lớn. Nhưng cũng chỉ là mê thôi. Nỗi mê một phía cùng những dự định chinh phục ngầm mà chả mấy ai thực hiện được. Riêng chàng trai này đã thắng trong quả liều. Thắng rồi mà luôn luôn có mặc cảm mình thất bại. Lạ vậy đấy.
- Thú thật là mình sợ mất May.
- Ai ăn trộm nào?
- Đâu phải thế. Bằng cầm trong tay rồi. Mai kia mỗi đứa mỗi nơi. Đỗ thì vào đại học. Xôi hỏng bỏng không thì đi làm phu hồ, làm bốc vác, cày ruộng, xe ôm...
- Ấy bi quan thế kia à?
- Là mình ví dụ vậy. Ai chả muốn bay cao, chả muốn đi xa. May học khá. Nhiều người, cũng khá như May. Riêng mình...
- Thôi đừng khiêm tốn dởm đi ông học sinh giỏi ạ?
- May nói thế mình xấu hổ.
- Lại không à? Lớp mười một năm ngoái đấy thôi.
- Đấy là chuyện năm ngoái.
Giọng May trầm xuống:
- Ai cũng như ấy lo xa thế thì thi cử làm sao được.
Giọng chàng trai vẫn buồn, xa vắng:
- Chẳng mấy chốc là chúng mình xa nhau. Rồi mỗi đứa mỗi nơi. Cùng thôn cùng làng đấy nhưng có mấy ai chịu ở làng.
- May đây. Dù có đi đâu thật xa May cũng về với làng. May yêu quê lắm ấy ạ! Ấy không biết May yêu nó đến thế nào đâu. Giờ cứ tưởng tượng nếu phải xa quê không biết mình sẽ nhớ quê đến đâu.
- Còn mình, mình cứ nghĩ đến một ngày phải xa bạn bè, xa May. Xa bạn bè còn có lúc gặp lại, còn xa May liệu có khi nào... Thế là mình liều... Hôm qua mình nghĩ, có chết cũng phải liều. Liều xong rồi lại sợ!
- Bây giờ thì hết sợ chưa?
- Cũng... cũng đỡ rồi...
May cười to, nụ cười xởi lởi, vui vẻ:
- Như ông cụ non ấy. Cứ tưởng là thỏ lại không phải là thỏ. Ta chia tay nhé.
- May này...
- Gì nữa nào?
- May cho mình được cầm tay May một cái nhá.
May quay nghiêng mặt, mắt nhìn xa, một thoáng lưỡng lự rồi quay lại giơ hai tay ra trước mặt người bạn nam:
- Đây...
Chỉ đợi có vậy, đôi tay của May được nằm gọn trong đôi lòng tay con trai. Mới đầu là ấm nóng sau rồi riết lại như lạt buộc. Một luồng khí khác giới lan toả. Lần đầu tiên được đụng chạm vào da thịt con trai, một sự đụng chạm tự nguyện May như người uống phải rượu lạ. Mặt May đỏ lên rồi rân rân nơi khoé mắt, làn môi. Chàng trai cũng vậy. Khuôn mặt cứ tím hồng như than no lửa. Đôi tay chàng nắm mãi đôi tay May rồi bất ngờ, như không chịu được nữa bóp mạnh. "Ái", một tiếng thét rất to từ miệng May bật ra. Bốn bàn tay đang vấn vít tự nhiên lỏng lẻo. Bất ngờ May quàng tay ôm chặt lấy chàng trai, hôn rất nhanh vào cặp môi khô bỏng của con thỏ non rồi vùng chạy.
May chạy miết, chạy miết. Qua cánh đồng tới chân đê rồi mặt đê. Đến đây May dừng lại giơ tay vẫy vẫy người bạn trai đang leo lên từ dưới dốc:
- Đừng leo nữa. Về thôi. Mẹ mắng...
- May!
- May yêu Phương. Tạm biệt.
Lần đầu tiên May gọi Phương bằng tên. Cũng lần đầu tiên trong đời con gái của mình May được hôn và hôn lại người mình có cảm tình. Lúc ấy chỉ thấy vậy thôi. Thương nhiều hơn yêu. Cái vẻ tồi tội chân thành của Phương đã khiến May động lòng. Lúc ấy, May có cảm giác đầy mình sự kiêu hãnh của vẻ đẹp con gái. Sự xúc động trước tình cảm của Phương hình như chỉ chốc lát sau đó là ban phát. Cái tính ấy có ở May từ lúc nào chẳng biết nhưng hệ lụy nhiều đến cô sau này khi mà sự mủi lòng chốc lát, sự ban phát chốc lát nó vùi dập đến không thương tiếc một vẻ đẹp.
May về thành phố ôn thi đại học. Nhà không được giàu, mẹ chỉ cho ít tiền.
- Sáng ăn tạm cái bánh mì. Trưa chiều ăn cơm bụi. Con cứ liệu chi cho vừa đủ tới ngày thi. Giá còn nhiều mẹ sẽ cho con thêm. Giờ vét mãi nhà chỉ còn có thế. Nhớ phải trả tiền thuê nhà trước không đang học dở dang người ta đuổi ra đường thì khổ!
May nhẩm tính số tiền cầm đi và bấm bụng nói câu "vâng" với mẹ. Nghèo là khổ. Ở quê ăn củ sắn củ khoai chả ai cười. Ra phố cầm cái bánh mì ăn suông nhìn bạn bè đứa bún ốc, đứa phở gà, phở bò mà xấu hổ. May ở chung phòng thuê với mấy cô bạn ở mạn bể. May mà họ cũng nghèo như mình. Mấy đứa góp gạo nấu chung ăn ba bữa sáng, trưa, chiều tối. Sau vì dùng bếp than con nhà chủ không chịu được mùi khói phải thôi. Đành quay về cảnh cơm hàng cháo chợ. Sức con gái yếu vậy mà nhiều khi vẫn xót xa buốt cả gan ruột vì thiếu chất. May biết vậy nhưng chẳng dám nói với ai. Lũ bạn học thi cùng phòng trọ có đứa lấy cớ sợ béo, chỉ uống nước lọc đi ôn để tránh phải ăn sáng vì không đủ tiền. Mừng là đận này thi đỗ. Nhà vui quá mẹ mổ hẳn một con gà sống thiến chiêu đãi con. May vừa ăn vừa khoe:
- Mẹ đừng mổ gà mới phải. Để đành bán lấy tiền cho các em ăn học có phải tốt không?
Mẹ bảo:
- Việc nào ra việc ấy. Nhà mình nghèo, mẹ goá con côi nuôi nhau giờ được thế này không thịt gà ăn mừng còn đợi đến lúc nào nữa.
Bố mất sớm vì bạo bệnh; Mẹ nuôi May và hai em bằng mấy sào ruộng trũng và một vạt đồi. Hai em còn nhỏ. May vừa đi học vừa làm giúp mẹ. Nay May chuẩn bị phải xa nhà đi học, nên lo:
- Con đi chỉ thương mẹ và hai em.
- Mày cứ thương lấy cái chữ giúp mẹ. Tao với bố mày vì ít học nên nghèo khổ đành phải chịu. Con bây giờ theo bố mẹ, lại nghèo khổ như bố mẹ nữa thì còn ra gì cái thể thống con người nữa. Mẹ chịu thương, chịu khổ nuôi nấng các con cũng vì cái vốn này đấy con ạ. Bố mày lúc sống chả nói, đẻ con mà chẳng nuôi con nên người thì đẻ làm gì. Giờ bố con mất đi, trách nhiệm này mẹ phải gánh. Con cứ đi đi. Mẹ có nhiều cho nhiều, có ít cho ít. Gì thì gì chứ tiền đóng học mẹ sẽ cho con đầy đủ. Riêng cái ăn, cái uống con phải tằn tiện thu vén. Nhiều no, ít đủ. Cần ăn sắn luộc, khoai luộc mà học nên người cũng cứ làm. Trên đời này chả có cái gì xấu hổ cả nếu mình gắng làm việc tốt.
Mẹ nói như cô giáo giảng bài. Còn có gì hơn thế nữa. Lời mẹ như dứt da, dứt thịt mình ra mà chỉ bảo cho con. May nghe lời mẹ, thấm từng khúc ruột. Bữa cơm ngon mà lại nhiều nước mắt. Tối ấy nhà có tiếng gõ cổng.
- May ra xem có ai gọi?
May thử đoán xem ai gọi mà chẳng đoán ra. Khi cánh cổng mở May mới biết người gõ cổng là Phương. Phương cầm một bông hồng đỏ hái ở vườn nhà đưa May:
- Mừng May vừa đỗ đại học.
- Cám ơn. Còn Phương?
- Chờ mãi chưa có tin...
- Phương đã xem thông báo chưa?
Phương thở dài:
- Có ngươi xem giúp rồi. Hình như... đúng như dự báo!
- Phải đi xem tận mắt chứ.
- Tôi biết thân tôi mà May...
- Xin chia buồn với Phương.
Hai người đứng nhìn nhau. Mặt Phương buồn xỉu, mắt váng vất, chờ đợi một câu mời vào nhà của May. Lúc ấy, có lẽ Phương cần một sự an ủi, tâm sự của người bạn gái mà mình yêu hết lòng và cũng đã, dù chỉ chốc lát... được yêu. Và rằng sau một nụ hôn vội của hai người, ai vào việc nấy, sự học bận tối mắt nên chẳng tiếp diễn đường dây tình cảm ấy nữa. Nay bạn có tin vui Phương muốn đến được giáp mặt qua cái cớ chúc mừng mà sao bạn có vẻ lơ đãng làm vậy. May chỉ biết nhìn Phương. Cái nhìn lẳng lặng như chả muốn nói rõ lên một điều gì?
- May chắc đang bận?
- Cũng chả có gì. Nhà vừa ăn cơm xong.
- Bao giờ May nhập trường?
- Đầu tuần sau May đi.
- Nhanh thật.
- Phương nói sao cơ?
Phương cười trong bụng. Nụ cười như có nước mắt giấu ở trong:
- Mới hôm nào mà nay đã mỗi đứa một nơi rồi. Các bạn may mắn hơn Phương nhiều.
- Phương học lại, thi lại, lo gì. Nhiều người cũng hoàn cảnh Phương họ đều làm thế cả.
- Cũng đành vậy.
- Thôi mình về nhé.
Hai người lẳng lặng gật đầu chào nhau. Phương nhìn May như có ý muốn hỏi, sao hôm nay May có vẻ lạnh lùng với mình thế? Sao hôm nay May lại không mời mình vào nhà? Hay là May đã quên mình rồi. Còn May nhìn theo Phương, khi bóng anh chàng nhoà vào khoảng tối cô mới giật mình tự hỏi, sao lại thế nhỉ? Sự ân hận muộn màng dâng lên. May muốn cất một tiếng gọi thật to "Phương ơi" mà sao không cất nổi. Vô lý đến thế này hay sao? Hai đứa đã "có nhau" như thế rồi mình lại bỗng dưng... ừ thì cứ cho chuyện kia là trẻ con đi thì chuyện này còn trẻ con hơn nhiều. Chỉ một lời mời Phương thôi mà May ơi, mày ích kỉ đến thế. Hay chỉ vì Phương thi trượt mà mày nỡ xa lánh người ta. Làm như thế liệu có phải là mày, một cô bé có tiếng là hay thương người. Những lúc này đây, khi mà Phương cần đến May nhất thì May lại dửng dưng, xa lánh. Có đúng là trái tim May đã lạnh, nụ cười của May đã băng giá. Tàn nhẫn. Tàn nhẫn đến thế là cùng.
May đập đập bông hồng Phương tặng vào mặt mình. Cô muốn khóc mà không khóc được. Từng cánh hoa hồng giập nát trên trán May bốc ra một mùi thơm hắc khó chịu. Phải chăng sự hẹp hòi trong bụng dạ con người đang bốc mùi?
- Có việc gì mà ở ngoài ấy lâu thế May ơi.
- Dạ, con vào đây ạ!
- Nhớ cài then cho cẩn thận con nhé. Nhà có chuyện vui dễ lơ là cảnh giác bọn gian nó hay để ý lắm đấy.
- Mẹ yên tâm đi.
May đóng then cửa, cài thêm chốt dọc, lại còn chèn thêm đoạn thân cây ổi còng. Lắc lắc cánh cổng không thấy động May mới quay vào nhà. Ngồi bên mẹ chốc lát ruột gan May lại cồn lên như có ai đổ nước nóng già vào.
- Mẹ ơi, con phải đi có chút việc.
- Đi đâu giờ này. Đài tút tút lâu rồi.
- Con chỉ đi một tí con về thôi.
- Để mai không được à?
May không trả lời mẹ mà lắc đầu. Mặt cô tự nhiên thỉu thỉu. Tính tình May lạ vậy. Lúc buồn lúc vui. Biết tính nết con, mẹ chẳng đám ngăn. Chắc có việc gì hệ trọng nó mới phải đi vào giờ này...
- Con khoá cửa ngoài rồi về tự mở, mẹ đỡ phải ra ngoài.
- Mẹ mệt mẹ cứ đi nghỉ trước đi. Con qua nhà Phương ấy mà.
- Có phải đứa nói chuyện xì xào với mày ở ngoài cổng lúc nãy là Phương không?
- Phương đến chúc mừng con đỗ đại học đấy mẹ ạ. Khổ nỗi, năm nay Phương lại thi trượt.
Mẹ May thở dài nói với theo con:
- Khổ thằng bé quá. Liệu lời mà an ủi bạn May nhé.
May đi băng băng trong ngõ. Cô đi vội, như quên cái gì. Ánh đèn các nhà rọi qua khi có loang loáng bóng May. Cách nhà Phương độ dăm nóc ngói nhấp nhô May dừng lại. Dưới bóng cây si đầu ngõ Phương đang đứng nói chuyện với một người, vẻ thân tình thể hiện qua cử chỉ. Họ đứng gần nhau lắm. Người nói chuyện với Phương là cô gái, cùng là bạn học với nhau, May biết tên, nhà ở cuối làng. Nghe đâu cô gái này quý Phương lắm nhưng chưa thấy Phương mặn mà. Nay thì... rõ ràng nhé. Lời nói không mất tiền mua nên nói thế nào chả được. Bây giờ thì còn quý May nhất chưa hay là chỉ được cái đầu môi thôi. Liệu các hắn và hắn còn nói "con gái nói có là không nữa không?". Bây giờ lũ đàn ông cũng điêu toa chẳng kém.
May giậm chân rồi bậm môi. Tự nhiên lòng ghen tức vô cớ đâu dâng lên. Phương không phải xa lạ như lúc mang hoa hồng đến chúc mừng May nữa mà gần gũi như hôm được hôn ấy. Cái hôn tự chủ và tự nguyện từ May:
- Không thèm! Không thèm!
May giậm chân thêm mấy lần nữa khi thấy tay cô gái đưa lên nắn nắn lại cổ áo Phương. Lạ thật đấy. Đến tận bây giờ nhớ lại cái chuyện vô cớ ấy mà lòng May vẫn còn như sôi lên. Cho dù May đã là cô Tiểu May sau bao biến cố của đời mình.
Lại nhớ về cái tối định mệnh xưa cũ ấy. May đứng như chôn chân xuống ven đường. Cái ngõ đã hẹp, lác đác người qua lại mà May vẫn đứng trơ ra đấy như bảo rằng, cái ngõ này là của riêng mình, ngoài mình ra lúc này chẳng có ai khác.
- Ghét mặt!
May phát khóc lên khi nói câu này. Đúng ra là trước câu ghét này chính mắt May được nhìn tận mắt hai người cầm tay nhau nữa. Sao mà dơ dáy.
- Kinh...
Tự nhiên từ miệng May thốt ra câu nói ấy. Giữa khuya khoắt tiếng kinh vang lên nghe rõ mồn một. Phương giật mình buông tay cô gái. Càng giật mình hơn khi chàng trai nhận ra cái từ kinh ấy từ một ngõ tối và giọng nghe có vẻ quen quen. Ai như May. Đúng May rồi. Phương chào tạm biệt cô gái rồi chạy theo:
- May ơi, May... đợi Phương với.
- May! May!
May như không nghe tiếng Phương gọi. Cô chắm chúi chạy nhanh như có ai đuổi. Khi Phương vừa đến kịp May đã mở được cổng nhà mình và đóng vội.
- May ơi, May. Mở cửa cho Phương với. Sao lại thế này?
- …
- May. May mở cửa cho Phương đi. Có gì đâu mà May giận.
- …
- Phương chỉ có May thôi mà. May ơi đừng hiểu lầm. Phương chỉ có mỗi May thôi nếu May cho phép.
Tiếng then cửa cài rất mạnh ở đoạn then ngang. Rồi cũng một tiếng mạnh nữa ở then dọc:
- Thôi Phương về đi cho làng xóm người ta ngủ. Còn chuyện gì nữa đâu mà Phương phải nói. Vĩnh biệt!
- …
Người Phương lặng đi như bị ai đánh gậy vào đầu. Cũng từ đấy Phương và May chưa một lần được gặp lại nhau. Cuộc đời May cũng từ đấy thăng trầm, trôi nổi. Chẳng ai nắm tay được suốt ngày. Khi lâm nạn mới biết mình phải trả giá. Chuyện ấy là của mãi sau này khi May vào học đại học...
Trời đã ngả chiều. Thời gian như chẳng muốn ủng hộ Tiểu May nghĩ tiếp. Trong gió động tiếng lá sấu lào xào như nhắc nhở. Nhớ lời sư thầy dặn, May đi vội vào nhà tổ chuẩn bị hương đèn cho buổi cúng chiều.
