Nhà xuất bản Kim Đồng - 1984
Giải thưởng chính thức về thơ viết cho các em - 1985
Bìa của Thành Chương
I. NHỮNG CHIẾC GƯƠNG NHỎ
Gương
Gương nhỏ trong tay người
Gương lớn ở ngoài trời:
Cái ao soi sen nở
Cái hồ soi mây trôi...
Có
Có tiếng gà đang gáy
Trong bông hoa mào gà
Có ánh đèn bé thắp
Trên những vì sao xa...
Nước
Nước lên xuống: biển cả!
Nước nằm im: ao, hồ
Nước chảy xuôi: sông, suối
Nước rơi đứng: trời mưa
Mắt
Xe có mắt đèn
Chân người: mắt cá!
Mắt chim, hình tròn
Mắt người, hình lá...
Vui
Cá vui: mưa trên sông
Sông vui: đò vào bến
Bến vui: ở cạnh trường
Trường vui: đông bé đến...
Đố
Hè qua... thu, đông đến
Bốn mùa nối theo nhau
Như bốn cánh chong chóng
Đố cánh nào trước, sau?
Cánh nào cũng trước, sau...!
Cây
Đêm chỉ thấy cây ngủ
Lặng im, rất lặng im
Sáng ra, em mới biết
Trong cây còn có chim
Vịt
Gà đẻ ban ngày
Vịt đẻ ban đêm
Gà đẻ: cục tác
Vịt đẻ: lặng im
Dưa
Dây dưa hấu yếu mềm
Sinh đàn con to, nặng
Mẹ không bế nổi con
Đành trao nhờ đất ẵm
II. NHỮNG NGƯỜI BẠN IM LẶNG
Đinh
Chân nhọn, đầu tà
Thân hình thẳng tuột
Chôn mình vào cột
Chôn mình vào tường
Cho chị treo gương
Cho em treo ảnh
Xong rồi, hóm hỉnh
Đinh ta tươi tỉnh
Nhô đầu nhìn quanh
Kính
Cái kính của ông!
Cái kính của bà!
Tuổi già bịt kín lỗ kim
Cái kính giúp bà thấy lại;
Tuổi già xóa nhòa dòng chữ,
Cái kính giúp ông đọc ra!
Cái kính của ông!
Cái kính của bà..!
Thước
Bằng gỗ:
Xếp lại!
Bằng vải:
Cuộn tròn!
Thước tôi
Đo hết!
Đo cao
Đo thấp
Đo rộng
Đo dài
Đo đúng
Đo sai
Đo thừa
Đo thiếu
Đo khỏe
Đo yếu
Đo béo
Đo gầy
Đo dở
Đo hay
Đo đêm
Đo ngày
Thước tôi
Đo hết
Đo hoài
Không hết!
Chổi
Thích buộc nhiều thắt lưng
Cả đời không đi dép
Chổi múa dạo một vòng
Rác trong nhà biến sạch.
Dao và Kéo
Dao chỉ một lưỡi
Kéo có đến hai
Mỗi người một việc
Ai nào kém ai!
Cả hai đều biết
Yêu ông đá mài!
Rế
Nồi nước to đang sôi
Chảo mỡ to đang nóng
Đặt lên rế bưng đi
Hết phải lo sợ bỏng
Ôm lấy nồi lấy chảo
Rế như cái đài hoa
Chảo, nồi đang bận nấu
Rế ngồi bên đợi chờ...
Cầu chì
Có chuyện gì thế nhỉ?
Vụt tối om cả nhà
Cái quạt thôi cho gió
Cái đài ngừng hát ca.
Hãy tìm sợi chì nhỏ
Bắc cầu cho điện qua
Tia chớp lòe xanh biếc
Điện vẫy tay đấy mà!
Mọi chuyện lại đâu đó
Nhà lại sáng rực rỡ
Cái quạt lại cho gió
Cái đài lại hát ca..!
Đôi que đan
Mũ đỏ cho bé
Khăn đen cho bà
Áo đẹp cho mẹ
Áo ấm cho cha
Từ đôi que nhỏ
Từ tay chị nữa
Dần dần hiện ra...
Ôi đôi que đan
Sao mà chăm chỉ
Sao mà giản dị
Sao mà dẻo dai...
Từng mũi, từng mũi
Nhấp nhô đan hoài
Sợi len bé nhỏ
Mà nên rộng, dài...
Em cũng tập đây
Mũi lê, mũi xuống
Ngón tay, bàn tay
Dẻo dần, bớt ngượng
Mũ đỏ cho bé
Khăn đen cho bà
Áo đẹp cho mẹ
Áo ấm cho cha
Từ đôi que nhỏ
Từ tay em nữa
Cũng dần hiện ra...
Que tre đan mãi
Bóng như ngọc ngà...
Ghế đá
Mưa nắng bốn mùa
Ghế luôn nằm đấy
Đợi người đi chơi
Mỏi chân, ngồi nghỉ.
Mùa hè, ghế nóng
Che mát, cây lo
Mùa đông ghế lạnh
Hơi người sưởi cho.
Bàn là
Tôi như chiếc xe lu
Là áo quần thật phẳng
Vải được là, đẹp ra!
Lụa được là, rực sáng!
Sờ người tôi lạnh tanh
Áo quần nhầu, ngán ngẩm;
Tôi sống bằng sức nóng
Của lửa điện, lửa lò.
Vải dày, lụa lại mỏng
Ấy là điều phải lo...
Dây phơi
Ban đêm nằm không
Ban ngày mang nặng
Quần áo giặt rồi
Lên dây đợi nắng
Rung rinh lấp lánh
Một chuỗi ngọc vui
Mưa rào gửi lại
Tặng chị dây phơi...
Cầu
Ai vừa đi qua
Tiếng cười rất trẻ!
Cầu rung cả người
Xe gì nặng thế?
Mặt trời đỏ rực
Mặt trăng xanh mát
Chân không chạm đất
Cũng đi qua cầu
Soi mình xuống nước
Nước chảy về đâu?
Cầu mãi ở lại
Đón người trước, sau..!
Bảng chỉ đường
“Nơi này tàu thường qua!”
“Trước mặt có trường học!”
Suốt đời nói mỗi điều
Một điều thật có ích!
III. SEN NỞ
Quả sương
Sáng sáng đầu ngọn cỏ
Những giọt sương treo mình
Nhìn như một thứ quả
Trong suốt và long lanh
Cỏ như nói với em:
- Chúng tôi chỉ là cỏ
Không sinh ra được quả
Ngọt ngào như nhãn, na...
Chúng tôi chỉ sinh ra
Những quả sương như thế
Để yên vậy ngắm chơi
Đừng hái đi bạn nhé!
Em bước đi rất khẽ
Cứ sợ động vào sương
Cứ sợ làm rơi mất
Loại quả mình yêu thương...
Sen nở
Nước gương
Im sáng
Cá bơi
Im lặng
Chuồn chuồn
Soi bóng
Bé ngồi
Lặng ngắm
Từng cánh
Hoa sen
Hoa thấp
Hoa cao
Hoa trước
Hoa sau
Lấp ló
Nghiêng đầu
Rình xem
Sen nở
Bé chờ
Chờ xem
Từ từ
Khẽ mở
Trăm nghìn
Cửa lụa
Xinh tươi
Sáng hồng
Chỉ thấy
Im lìm
Đong đưa
Đong đưa
Hoa sen
Lặng đùa
Cùng rong
Cùng lá
Cùng cá
Cùng chim...
Chỉ nghe
Hương sen
Mặt hồ
Tỏa khắp
Chỉ nghe
Thơm mát
Gió hồ
Bay xa...
*
* *
Bé về
Hỏi mẹ
Bé về
Hỏi cha:
- Ao gần
Ao xa
Giờ nào
Sen nở?
- Con ơi
Sen nở
Không như
Cửa sổ
Tay người
Mở ra
Dịu dàng
Sen nở
Nhẹ hơn
Hơi thở
Chậm hơn
Trăng đi
Mà sen
Nở đầy
Ao kia
Hồ nọ...
Con ơi
Sen nở
Như con
Lớn lên
Ngồi rình
Mà xem
Nào ai
Thấy rõ!
Chỉ biết
Sen nở
Và con
Lớn lên!
Một ông trăng
Một bầu trời
Một ông trăng.
Mỗi một tháng
Một lần tròn
Trăng trên sông
Trăng trên lúa
Trăng giữa cửa
Trăng sau cây
Trăng đón thầy
Trăng tiễn bạn
Trăng mẹ vắng
Trăng còn ông
Trăng trong tranh
Trăng sáng thật
Trăng chợt gặp
Trăng mãi chờ
Trăng mờ mờ
Trăng vằng vặc
Trăng thức học
Trăng tắm đêm
Trăng rước đèn
Trăng thi hát
Trăng thơ Bác
Trăng bà ru
Trăng thả diều
Trăng gánh cỏ
Trăng súng nổ
Trăng giặc rơi
Trăng nửa trời
Trăng cả nước
Một ông trăng
Một bầu trời
Mỗi một người
Mấy ông trăng?
Một ông trăng
Nghìn ông trăng...
Nhà tập thể
Nhà tập thể của em
Như tổ ong mật lớn
Ong đủ mặt ban đêm
Ban ngày thường đi vắng
Một người vừa bị ốm
Cả cầu thang biết rồi
Một nhà sinh cháu bé
Cả cầu thang mừng vui
Nhà tập thể đông người
Làm sao thân được hết
Đám cưới cùng chung quà
Rác rưởi cùng dọn quét.
Cảnh này bình thường thôi
Nhưng với em đẹp lắm!
Khu tập thể lên đèn
Những tổ ong rực sáng!
Bông hoa gì, bạn hỡi!
Đố bạn biết
Bông hoa gì
Giờ phút nào cũng có thể hiện lên
Và hé nở
Nở rồi biến đi
Mà không tàn
Lúc sau lại nở
Ngày sau lại nở
Mãi rồi còn nở…
Bông hoa gì
Đủ các màu: vàng, đen, trắng, đỏ
Chung một tên thôi
Bông hoa gì
Không nở trên cây
Mà nở ngay trên khuôn mặt con người
Đó là nụ cười!
Đó là nụ cười!
Trao yêu thương bè bạn muôn nơi
Đó là nụ cười!
Đó là nụ cười!
Nuôi màu xanh trái đất xanh tươi…
