Nhà xuất bản Kim Đồng – 1967
Bìa của Ngô Mạnh Lân
I. GÀ CON VÀ QUẢ TRỨNG
Gà đẻ
Gà mổ hạt thóc
Nấp chân cối xay
Nhặt hạt cơm nguội
Em bé vung tay
Gắp chú giun gầy
Lê mình trên đất
Dứt ngọn cỏ ngọt
Chưa lên thành cây
Tốp cô mối bay
Vườn mưa ngập nước…
Gà ta siêng năng
Đi cùng, đi khắp
Cái chân bới nhanh
Cái mỏ nhặt gấp
Đêm nằm ngủ ngon
Sáng ra: cục tác!
Một quả trứng hồng
Ổ rơm sáng rực
Hôm qua một quả
Hôm nay một quả
Mai lại đẻ thêm
Ngày kia đẻ tiếp.
Đẻ hoài “không hết!”
“Không hết! Không hết!”
Kể chi khó nhọc
Gà lại siêng năng
Cái chân bới nhanh
Cái mỏ nhặt gấp
Tốp cô mối bay
Vườn mưa ngập nước
Dứt ngọn cỏ ngọt
Chưa lên thành cây
Gắp chú giun gầy
Lê mình trên đất
Gà ấp
Bụng mẹ êm ấm
Trứng nằm bên nhau…
“Trứng nào nở trước?
Trứng nào nở sau?
Mấy cô gà trắng?
Mấy chú gà nâu?
Chúng sẽ thương nhau
Cùng khôn lớn cả
Trống, sẽ giống bố
Dậy sớm gáy hay
Mái, sẽ giống mẹ
Chăm đẻ từng ngày.”
Mẹ gà chớp mắt
Nghĩ càng thấy vui
Quên diều lép thóc
Chờ con ra đời…
Gà nở
Ổ trứng lặng im
Giờ kêu “chiếp! chiếp!”
Mẹ gà xơ xác
Đôi mắt có quầng
Con đông vướng chân
Mẹ càng kiêu hãnh
Mẹ dạng đôi cánh
Con biến vào trong
Mẹ ngẩng trông chừng
Bọn diều, bọn quạ…
Bây giờ thong thả
Mẹ đi lên đầu
Đàn con bé tí
Líu ríu chạy sau
Con mẹ đẹp sao
Những hòn tơ nhỏ
Chạy như lăn tròn
Trên sân, trên cỏ…
Hạt tấm dính rổ
Sâu nhỏ gốc cây
Vừa gắp vào mỏ
Mẹ nhả ra ngay
“Túc tục! Túc tục!
Mồi đây! Mồi đây!”
Lai dẫn con đi
Quen dần sân ngõ
Yêu người, yên vườn
Lợn, trâu, đừng sợ!
“Túc tục! Túc tục!
Lại đây các con!
Nghỉ cho đỡ mệt
Bóng tre đã tròn.”
Vườn trưa gió mát
Bướm bay dập dờn
Quanh đôi chân mẹ
Một rừng chân con!
Gà con và quả trứng
- Tròn nhẵn, trắng hồng,
Quả gì thế mẹ?
Hay là đá chăng?
Mổ xem thử nhé!
- Chính là con đó
Những ngày trước xa
Con nằm trong vỏ
Lớn dần chui ra...
- Mẹ lại nói đùa
Con bay, con chạy
Còn hòn đá này
Mãi không động đậy
- Mẹ nói đúng đấy
Lớn, con hiểu dần
Nhiều chuyện rất thật
Mà lạ vô cùng!
II. BẠN TRONG VƯỜN
Thị
Lá xanh quả xanh
Lặng im trên cành
Lá xanh quả vàng
Chim chuyền rung rinh
Người qua nhìn lên
Thị thơm nhìn xuống
Thị muốn theo về
Chơi cùng trẻ xóm
Túi thị lủng lẳng
Bé xách trong tay
Có thị cạnh má
Bé càng ngủ say
Bà kể: “Thị này
Ngày xưa cô Tấm
Chui vào đây trốn
Đợi ngày gặp vua…”
Khế
Hoa từ cành cao
Rủ nhau xuống giếng
Tắm xong hoa tím
Theo gầu nước lên
Ai nặn nên hình
Khế chia năm cánh?
Khế chín đầy cây
Vàng treo lóng lánh…!
Con cua, con hến
Giữa ruộng, ven sông,
Nấu chung sao khế
Cơm canh ngọt lòng…
Na
Na non xanh
Múi loắt choắt
Na mở mắt
Múi nở to
Na vào vò
Đua nhau chín
Môi chúm chím
Hút múi na
Hạt nhả ra
Đen lay láy
Ra tháng tư
Chín tháng bảy
Chào mào nhảy
Suốt mùa na
Nay chợ gần
Mai chợ xa
Trẻ dồn quà
Na nằm rổ
Tay cháu nhỏ
Rửa sạch na
Sờ mặt bà
Còn thơm phức…
Dứa
Mỗi cây một quả
Lá gai xương cá
Con sóc đến mùa
Trộm tối, trộm trưa…
Đầu xanh mũ vua
Mình vàng áo giáp,
Một trăm con mắt
Nhìn quanh bốn bề
Đồi nắng dứa về
Đẹp trên đất đỏ
Một quả sóc ăn
Thơm lừng trong gió.
Ổi
Không có gió
Cành vẫn lay
Người hái ổi
Lẫn trong cây!
Chìa bàn tay
Chờ ổi xuống
Lòng lo lo
Không đón trúng
Ổi tặng bạn
Quả ổi ngon
Đã chín trắng
Lại mập tròn
Sống chung vườn
Bao dòng họ
Đây, ổi đào
Kia, ổi mỡ
Đào ruột hồng
Mỡ: ruột trắng
Đẹp dấu răng
Ai mới cắn
Bạn sơ tán
Về vui đông
Ổi trong vườn
Càng chín đẹp
Xong tối học
Ngủ bên nhau
Dơi vườn sau
Khua ổi rụng.
Sung
Sung chín rụng: bõm
Nước ao tỏa tròn
Cá chuối lao đớp
Biết nhầm, lặn luôn...
Sung già nhất vườn
Lá như bỏng nổ
Chi chít đầy cành
Quả xanh, quả đỏ
Quả xanh, trẻ nhỏ
Quả đỏ, bà già
Muỗi vào đầy ruột
Lòng sung làm nhà.
Sung ghế cùng cơm
Sung ngâm dưa muối
Sung tôi ngày xưa
Qua ngày túng, đói
Sung chín rụng, bõm
Túng đói qua rồi
Quả vẫn chi chít
Mời chim, mời người.
Mía
Bà cầm dao rựa
Đủng đỉnh ra vườn
Không chơi bi nữa
Cháu chạy theo luôn
Lá sắc múa gươm
Mía lên từng đốt
Đốt ngắn, đốt dài
Như rồng uốn khúc
Nước đường mát ngọt
Mía cất trong cây
Mía vàng, mía tím
Cháu sờ sướng tay
Chặt mía chia ngay
Mỗi cháu vài đốt
Xước mía ăn liền
Cái bã trắng xốp
Để lại một đốt
Bà tiện làm tàu
Từng khẩu, từng khẩu
Toa liền theo nhau
Tay bà răn reo
Phơi bã để đốt
Thương bà già rồi
Không ăn mía được.
Roi
Trên cây mới xuống
Sáng màu trời trong
Roi này: ngọc hồng
Roi này: ngọc trắng
Bao nhiêu nhạc ngựa
Rung chẳng leng keng
Rau ráu mồm anh!
Rau ráu mồm em!
Sầu riêng
Nhà ai vừa chín quả đầu
Đã nghe gió thổi vườn sau thơm lừng
Lá chiều khép ngủ ung dung
Để cùng dậy với tưng bừng nắng mai
Vàng thơm sau lớp vỏ gai
Múi to, mật ngọt cho ai thỏa lòng
Mời cô, mời bác ăn cùng
Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.
